장음표시 사용
171쪽
stum quemvis ab astantibus impregum, seu aeger
eam, quam ab initio infultus habuit , oosituram constantHr fervet, Ore omni u, motuquJ artuum orbetur a . Quid ver 8 NInne sic desinita eosa lis eam cataleps eos differentiam, quam spuriam, aut imperfectam M. CL.) vocant, nobis ob oculos sistit d.' At VOGELI Us ecflaticos heri tum Opinatur, cum catalepsi correpti mira phari mala , visio s dioinas, confortium Angelorum sibi habe re Videntur, aut tinguas, quas didiceruut , Io uuntur, si fabura udra, quin & iutura praenuntiare b dicuntur. Verum non inde sequitur, eos a catale dicis sic discrepare, ut ad spurios , atque imperie 'os M. CL.) non pertineant & ipsi.
totasis cathocus, sive catalepsis HAM1UCI Ag HE. Mit' is Ei s , & I ULPH , eostasis cataleptica, eruasis refo- od cito tuta a SA UULGESIo descriptae so) vid intur esse iςptim varietates catale eos spuriae, aut imperfectar, aut ad iummum implicatae, & implexae. Atque idcirco nulla egent peculiari expositione.
Tquiori jure cum a catalepsi differat fomnam pinnambuli mus, seorsum a nobis exponendus ipse est. νμι Τ i. In hoc uti in profundissimo somno sensationes Omnes deficere videntur Eκcepto fortasse tactu, quo somnambuli objecta obstacula evitare possint. At imaginatio vividissi,na esst, & motus voluntatis im-
172쪽
1 a CAP. V. DE CATALE Ps I, perio a) subditi facile, ordinateque exercentur. quamquam non desinit etiam eXempla eorum, qui1omnambulis ino non vident certe, sed audiunt , respondent, aliaque praestant de more, ac si vigilarent; quin imo historiar exstant quorumdam som-nambulorum, qui non solum respondent, & loquuntur, verum etiam disceptant, legunt, 1cribunt, & chartis lusoriis cum aliis facili, & apta ratione se se oblectant. Quod vix fieri potest sine aliqua saltem visionis usura; nisi di κeris in hujus
modi casibus aliquam fraudem, aut malitiam subesse. Nullus enimvero morbus frequentius a sycophantis Confingitur, quam somnambulis muS,ec' stasis, & catalepsis , ut multi admonent, atque ego ipse non semel deprehendi, & cognovi. Ceterum affines admodum hujusmodi affectiones crediderim, quia catalepsis, ecstasis,& somnambulis muS, mu' talis vicibus si bi mutuo succedunt, aut una sae' pe copulantur. Imo scire oportet, interdum eos cum epilepsia, convulsionibus, delirio, aliisque morbis complicari, unde dissicilis tum diagnosis morbi complicati, ano mali, atque innominati. α) SAUVAGES. Nosol. Cl. VIII. ord. I. G. VI.
Multiplex autem est: somnambulis mus, pro gramduum insus differentia. Commode distinguitur in vulgarem, dc in furentem, sive explicatum . Vul garis ille dicitur, in quo homo sopore excitabili
detruetur, contra quem in furente, dc compsicato. In vulgari autem duos gradus a SaUVAGIisIoagnoscuntur, unus levior, gravior alter. In leviori somnambuli plerumque noctu post consuetum
173쪽
ΕCsΤΛSI , ET SC MNAMBULISMO. II somnum sunt, e lecto non exeunt, io tam n mo Dent, loquuntur, rixantur, arma distringunt, &vi buti, mu brant, prout hostes, aut latrones repellendos sibi confingunt, magno tum sui, tum vicinorum discrimine, & metu. In graviore vero e lecto eo- Iiunt, te oestibus induunt , lampadem accendunt , cIazes inquirunt, fores referant , vinum e dolio extrabunt, aut quid simile patrant, quin expergiscantur. Alii fenotra in fident, is calcare equum, cui se impositos putant, Oxagitant. Sunt qui flumen transeunt. A ii ea omnia oculis apsrtis faciunt, nec tamen expergestant sa). Verbo singuli pro diversa consuetudine, & vitae ratione sua munia, ut vi gilantes, peragunt. Animad Persione dignum est, eos sine damno summis se periculis , & praecipitiis exponero , nisi improvide excitentur tum enim metu perculsi in praeceps ruunt, b). Aliis incaute, aut temere excitentur, in furoris speciem adiguntur. α) SAUUG. l. c. ib) Uid. HILDAN. cent. a. obs. 84. 9 8 s.
Furentem eum dicimus, in quo post brevem somni, aut stuporis speciem , homo statim non consueta munia obit, sed insolita, & quasi praeter consuetudinem , & furentis in modum aggreditur facere. Complicatum Vero, quia saepe cum aliis morbis commiscetur, aut iis succedit. Hunc speciatim cata plicum vocavit SAU VAGEsIUs a) , quia ab initio a catalepsi eum eYorium legerit , deinde in somnambulis inum hujusmodi terminatum. Exemplum unicum ex Actis Acodemiae infalensis,
174쪽
ducit. Rectius clipendum tale admonet creta e sim Jomnambulantem d). In hac snecie prolecto aegra 1 urore, & deliris quasi perciti canunt, sibilant, exultant, saltant, plorant, di currunt, quin etiam lubicra, obscoena, aut turpia narrant; visu, tactu, auditu, olfactu , & gustu omnino desiit uti. At hujusmodi somnambuli sinus non unice catalepsim subseqttitur, ideoque generatim cataleptici nomen ei non convenit. Nam subsequitur etiam hysterisDinum, convu lsiones , epiles iam , aliosque morbos. Hinc distinguetur in cataJeptiorem , se ericum , epi-lepticum, dc sic porro, prout ab uno, vel alio morbo dependere dignoscetur . Illud autem den ac specie; uti perpetuum, & proprium, Assirmari potest, quod aegrotantes nulla ratione, ut in vulgari excitari queant, sed sponte dumtaxat , post certum, definitumque tempus, modo longiuis modo brevius , solvatura
u. Qui In Vulgari somnambulis mo tam leviori, quamguri m- graviori A. CLX. ) multa obveniunt, quae vehe
'rib bbυου rnen ter lamniantium propria sunt. Feriantur feremunt. sensus externi, dum imaginsitionis vis per caussas internas ita assi itur, ut Viva id earum phantasmata menti quidem repraesententur, non vero talia sint;
quae somnum e Acutiant. Pro diversa vero idearum
175쪽
EC TAst, ET SOMNAMBULISVO. I ratione voluntas adigitur ad hoc, vel illud satiendum, ejusque imo erio instrumenta motus quasi vi, liti in convul sionibus, & spasmis , coacta obtemperant, quin tamen sensus externi experge fiant. Quo vero modo haec, quibusque caussis intimis fiant, non minus obscurum est, quam in catalepes, atque ec stasii dictum. In furenti, ac compli sato somnam-b illiino ut major mentis agitatio , sic vehementi O
res tum animi, tum corporis affectus, & motus oriuntur. Quoniam vero non ordinaria, nec Drdinata rerum phantasmata menti obveriantur, sed
insolita, inusitata, & sine ordine; ideo nil mirum si furentis, ac prope insanientis speciem referat eo malo prehensus. Accedit, quod in mustari fomninbutomo caussae 1bmnum inducentes, et si gra-Ves, non tamen adeo sensus sopiant, ut excitari
obviis rationibus, etsi aliquanto dissicilius, non possint: dum contrarium accidit in fomnambulismo furemi, in quo caussa: eum essicientes validius , pertinaciusque operantur, sic, ut sensus pene ob ruti revocari nequeant, nisi post certum temporis intervallum; quo nimirum sponte ipsae desinant, &cessent. Probabile igitur est, cerebrum ab iis pro pemodum caussis occupari, atque impelli, quas in ' catalenti as, aliisque soporosis affectionibus repertas
esse retulimus , neque hic reticendam esse nativam interdum, atque haereditariam cerebri, nervorum que costitutionem. Manifestiores vero sunt caussi, quas procat annicas vocant. Nam s sepe somnambuli imus cieri vitus est ab ebrietate, aut vini meracioris ii sis, a coena largiore, a cibis satu lentis, dcconcoctu difficilioribus, a nimio stragulorum pondeae, a decubitu supino cum capite depressiore , ab opto, si ilibusque narcoticis , dc supOriseris, astu
diis post coenam, atque a Qmno illico post cibum
176쪽
is 6 CAP. V. DE CATALEPSI, capto, a cerebri morbis praegressis, in prim Is catalepsi, epilesita, lethargia, convulsionibus hystericis, aliisque. Progno sis.
Catalepsis In universum periculosus morbus esse creditur, quo, nisi cito curetur, stupidi, dc quasi
gelu rigentes aegri interire dicuntur. Cl. POSTE LIUS in apoplex iam, aut carum lethalem saepe ter minari ejusmodi malum tribus allatis observationibus a ostendit. Periculi magnitudinem confirmat ALLENIUS , cum inquit: in univamum paucissimi restituuntur; nemo Aberatur, cui fescundo catochus supervenit b). Verum non paucae ab aliis aucto ribus memorantur historiae, & quaedam etiam a nobis proferri possent catalepsum perfectarum, im perfectarum, complicatarumque, quae etsi diuturnas fuerint, & crebro accederent, nullum tamen vitae discrimen attulerunt, & feliciter tandem solutae sunt. Periculum vero majuS impendet, quo graviora symptomata morbus accersit, in primis spirandi dissicultatem, aut interceptionem , oculorum s rabi sinum, e XCrementorum suppressionem, viriumve exsolutionem . Quod etiam ab Hippo- CRATE c) innuitur hisce verbis: quae cum exsolu- . tione fiunt catoche, & apboniae, periculosae funt . Catalepsis lethargo periculosior habetur. Item disia sicilius curatur quae a melancho ico humore provenit, quam, quae a sanguine; & Curata in melancholiam fere degenerat . Diuturna ut pluri naum, & recidiva esse consuevit, dc facile in epilepsiam , aut alios capitis gravisti mos assectus terminatur . Quandoque solvitur larga narium
177쪽
ΕCsTAst, ET SOMNAMBULISMO . I Thaemorrhagia, aut menstruorum fluxu, aut longadiar rhoea biliosa , aut simili alia Critica evacua tione, aut mutato vitae genere, aut Peregrinatio ne, aut connubio. Multa e X hi S communia sunt notho,ῖ, ecstaticis , & somnambulis; sed hi minus pericli- ecstaseos ,
tantur, praesertim pueri, adolescentes, re virgine , Lesbuιὶ,
sa) Iournal ne Medec. T. XX. p. qO7. b) Synops. medic. practic. artis. 867. c) Prorrhe,ic. l. 3. se A. 4. ' Vid. AUvisi sulla salute umana dei I 776. p. 393 Curatio.
Curatio praesertim ex iis , quae ad curandam a poplex iam, & soporosos affectus tradita sunt, eruiquam maκime poterit. Ceterum duplex ea communiter habetur , ait Cra, quae in parOXysmo , ut loquuntur, ineunda est; altera, quae CXtra eum. In Gratia paro Xysimo cavendum arbitror ab acrioribus, cali P0 Qxb 'dioribusque medicamentis , praesertim si ab hysterica passione, aut a sanguinis nimia copia tam vera, quam apparenti, aut vehementi animi a flectu accenso orta sit, mecum consentiente FRID. HOFFM . a), qui omnia i sta , etiam eYtrinsecus adhibita rejicienda ducit. Prodest in plethoricis sanguis missus tum e communibus venis, tu me jugularibus, tum etiam e naribus. Nam per largam narium haemorrhariam catalepticum puerum, si tamen vere talis ille fuit, extemplo sanatum vidit AEΤi Us b). Acida, an Odyna, dc nervina tam interius, quam eX tertias tum
praecipue laudantur o) . Curavi olim virginem ma
178쪽
Historia curationis catalepsess ecitat. α -
ueg CAp. V. DE CATALEPSI, turam viro, & vatae sanguineam, longis, recurrentibusque cataleps eos imperfectie, & modo vehementi stimis corivulsi vis , motibus , modo cum ibinnambulis ino furenti complicata' accessionibus obnoxiam, quam interdum binae, aut ternae sanguinis e pedibus, & brachiis phlebotomiae vi κquidquam levabant, e vestigio vero liberabat vena jugularis, aut frontalis secta. Errhina plerum que sine effectu ad bibita narrantur. Emetica, si mali fomes in ventriculo , vicinisque partibus insideat, post sanguinem Opportune detractum utiliora putantur. Non reprobantur enemata, atquealqum lenientia, inunctiones spinae dorsi , fomenta inferiorum partium, lenes fricationes , itemque blanda epis pastica, si administrari possint, tempo- ique brevitas non impediato
Extra paro χysmum iis uti omnino convenit , quae caussam, e X qua malum prodiit, emendant, aut tollunt, aut antevertunt. Hinc Catalepsi, quM a Vermibus nomen habet, remedio sunt anthelm in thiaea, atque alvum lententia. Puellam octennem
morbo catalepsi per simili septem jam dies laborantem, multis eductis sordibus, vermibusque ope glandis ex melle in anum demissae illico restituta ni memorat BENEDICTUS a) . Puellae itidem cata .leps ec statica, sive imperfecta, oc cum hystericis 'c invulsi vis motibus complicata detentae, in quem
179쪽
ECITASI, ET SOMNAMBULISMO . Isis morbum eκ menstruorum defectu , & vermibus in testinalibus inciderat, profuerunt anthelm in thica,
blanda em monagoga, & antis pastica, sed in primisenemata oleo fa, deambulationes , &vectio in cur- ru sub coelo sereno b). Alia virgo annum Vite si- idi alio a in quatrum vix praetergressa , &catalepsi ecsta tica post diutinas de ante adtie vitae genere meditationes correpta, nequidquam juvantibus sangui nis missionibus, topicis, eAcitantibusque compluri'-- ibus remediis, tandem 1 lacteri S mutatione, & Re- tio cum regrinationibus sensim convaluit c). Magdaenam i iee Valet tam eX animi moerore catalepsit primum Ue aut , .ne, deinde cum delirio , & si,mnambuli imo com plicatae, silve , ut OA UVAGESIUS UOcat , fomnambu lanti diu obnoκ iam referunt Asm Academiae Uua
se is, d), quae post multas sanguinis missiones,
atque omne antepileticorum, alterantiumque genus diu frustra tentatum sibi demum relicta, naturae tantummodo providentia ad pristinam valetu id inem paullatim rediit. Ex moerore item , & cata smeniorum defectu puella annum vigesimurn nri amam agens incidit in catalepsim Veram , quana de ilia de subsequutae sunt vehementeS artuum omnium
convulsiones, ct rigores , itemque delirium ; diu- Ph.
que his incommodis identidem VCXata fuit. Eam Iepseos lRICHAR Dos REYXELGUS curare tentavit emeti . db eis, catharticis, venariectionibus, Vesicantibus, me- plicata.
dicamentis nervinis, calidis, & volatilibus, sed pene frustraneo effectu . Tandem uiu tinmirae bel debori nigri , quae menstrua ciet, & spiritu cornu cervi, qui leniter resolvit, & a perit, melius habuit, quod fortasse tempori, & omissioni validio-Tum medicaminum, quibus ante VeXata fuerat , Tribui debet e). Frustra etiam DELATO URIUS ca--talepticae tredecim annorum curationem vesicantia-
180쪽
bus, hirudinibus, balneis, atque anthystericis γ)aggressus est . Nam quamquam his auxiliis mitiores accessiones redderentur , fieri tamen haud potuit, ut penitus desisterent, nisi postquam sponte menstrua eruperunt, quod biennio post solum contigit.
Oh servatio Mira curatio illa videtur, quam in virgine ca-LM Vηβ taplosi, & 1bpore a duobus mensibus pene oppressa perfecit MICHIELIUs, balneo pedum, & mercuria libus inunctionibus a). Speciatim catalepsis a terrore inducia exigit praeter phlebotomiam cardiaca, antis pastica, nervis amica, hypnotica, imo NAZAR etiam Opium ipsum. At ex hac caussa genitam
bii. Migha sius b) dispulit usu aperientium, Cepha'licorum, & purgantium, & non dissimili medendi ratione prospere ulum esse accedimus PosTELLIUM c), cui ter morbum hunc curandi oblata est occasio. Quae catalepsis tertianis , quartanis, aliisque febribus intermittentibus supervenit, aurpotius singulas accessiones, ut symptoma comitatur, cortice perlaviano citissime fugatur, ut ipsa febris. Observa- Si BALLONII tempore nota fuisset efficacissima hu- 941Lo jusmodi medicina, atque ad eam i pse confugisset, Nis. nihil dubito, quin servasset quartanarium catale-pticum, cui tertia accessio exitio fuit d). Quae vero a diuturnitate morbi, ut interdum accidit,
originem ducit catalepsis, procul dubio analeptica, di atquQ