장음표시 사용
311쪽
dicem, vindicemque eon iaciae privatorum, di Magistratarum; enem & hi buisse, iurisdictionem, & merum imperium , docuit vir doctus Jacotius Guttem', e . r. lib. a. de veteri iure Rom. Ponti N. Et si displiceat hoe verbum iuris Miso, nonne eiusdem potestatis est verbum auctoritas,& potestas Hanc nominatim Juiliniani μα iaα tribuit, Episcopo et cur ergo piaculum videri debet uti hoc verbo auctore Iulliniano n lucris enim in L Nin plane iurisdictio eii, ut recte Iulianus Antecesses, & Vtus interpres; sie enim in veteri glosi rio, & in glossis nomicis Labori, iurisdictio: ex quo loco restini etiata est vera lectio glossarum Graecorum verborum Iuris, quas dedit La ut itulo l o, Ixiριλυάτου, δικαιοδοσῶα ; & legendum I paratet is . Quid moramur ti Villamur Justin. in d. Nov. ait, monasteria' esse constituta sub propria seu pi iurisdictione. Ex his verbis quis, quae , emere potest Episcopos habere tantum simplicem notionem in caulis.quae pertinent ad correctionem , & discuplinam monasteri Orm . Denique quamvis ex legibus civilibus Episcoput non is Magistratu , non ideo sequitur Episcopum nullam habere jurisdictionem: nam
nee Princeps ipse Magistratus est, sed celsior Magi Matiis; & tamen principem habuisse iurisdictionem D. Cui acius tandem agnovit, ad L 2. 3. Quod ad Masi iratus, U. De Orig. Iur. Non omnis, inquit , qui iuri imisuem habet , III bbatus est, sed murra qui Magi batus leui, habet iurisdictioseis . & harusum quae de iudicio ecclesiastico ex utroque Care . & Novellis Iustiniani .
varie constituta esse reperio.
Nune indicare debeo ius quo tandem uti, & eenseri coepit riseri, prostra ato in Occidente Romano Imperio , & nobilissimis minis passim ex ruderi x R
mani Imperii excitatis ; recte enim Caecilius apud Gllium lib. H. eap. r. Murmri leges pro temporum moribus oe rem tibiiearum generibus. sed prius ex Iure Orientali, quod post Iustinianum in Oriente obtinuit, quaedam deliband sunt. Occurrit primum nobilissima Heraclii Constivitio , qui amio ab excessu Iustini ni mradragelimo octavo rerum est potituς; & anno imperii decimo nono iurisi dicticviem Episcoporum in omni sciericorum de Monachorum causis induxit. Nam in pecuniariis c usis Cleri eos vult habere proprium forum apud Epist pos; neque civilem, aut militarem Magistratum, litem ad Episcopum pertinentem posse ad se remittere, vel eius senten iam retractare , ves eam execuisitoni mandare: sed hoc permitti tantum Episcopo, a quo dicta est sententia , si sententiae partes acquieverint; vel majori Iudici recinastico , ad quem a pellatio in terr ita fuit. In laiciis vero qui a Clericis eonveniuntur, locum huine regulam iuris, Actorem sequi sorum rei; quam in hae partecisaepe clam dicasse ex superioribus Constitutioni a docui, quas corrigendas esse eensuit, ut in oras di iniustas ut iam ex diae Heraclii Constitutione nobis e cluderelierat, in causis pecuniariis Clericorum Episcopos habere iurisdictionem peris Elam , plane similem iurisdictioni quam Magistratus civiles habent ; habere
propriam apparitionem, & execution m.
De criminibus vero quae Clericis inferuntur , selos Episcopo pesse eo ost re ; & si te gitimis probationibus convinci possent, eam sententiam, quam C nones praescribuni., esse perserendam abi istopis , puta suspensonis p nitentiae a Canonibus poenitenti libus. levioribus delictis priac ripis . Quod si
putaverint eum de quo sententia sertur, acriore dignum executione; tum vera
hominem spoliari hisi id quo indutus eis, id est , d adari; eumque degradat a traii publico Magistratui, Statuta, inquit. lelitas nostris supplicia DBQum.
312쪽
mmdum leges litem examinare, & eauis finem imponere e sed allicere poenis ciuilibus hominem ab Episcopo iam damnatum , id est, depostum & degradatumhese fini, id est, ut poenis civilibiis plectatur: ne. ouid detrarim videatur auctoritati episcopali, si iterata retractatione apud Judicem eivili in de hac causa agatur; & ira eveniat, quod supra docui , sententia Iudicis saecularis absolii tum discedere, hominem, quem gravior executione dignum iam Episcopus iudicavit , prolata, degradationis sententia; nisi forsitan quis probet , quod tentari posse iam dixi, Juinii iani mentem in L μυ. ia'. non aliam fuisse , quod vix possum mitteret & verius esse censeo, ut quemadmodum m causis pec Hariis superiores Constitutiones nominatim corrigit Heraclius; ita quoque eum hae in parte emendare ius illud iteratae et itioniq a sui in imo permi illam ineatas Clericorum criminalibus: di generaliter profitetur Heraclius se ex pro G. accedere ad emendationem juris , quod in omibus causis Clericorum ante obtinuit. Hoc autem Heraclii ius suisse deinde a Manuele Comnem emissima atum ,
Balsamo scribit in Nomo--ue Pholii, tit. 9. cum hac tamen exceptione , ut lieeat Imperatori, Clerico um caulas ad se evocare: quam tamen excepticitrem
pollea sit fulit, Bc abrogavit. Permisit tamen idem Comnenus petit luem emiudicis laici, quem I' inceps dare potet , ut una cum Episcopo de lite cognoscit ; quid inductum videtur
dicem 'o d. Nov. Iustin. 86. ex qua s Iudex civilis sui pinus sit , adiungi potest Epiimpus: & huius iudicii mixti ex Judicibut ecclesialiis; & i mularibus, frequens nimiio in Jure Orientali, ut in v Ol. 6 dali Nicolai Discopi Comst a uinopolitani ala ramim Imperatorim Manuetim: I eoque, innuit , accersitis viris fenatoriis,'qui meeum exercendo examiui instinati eraut ς α apertiva in sine d. epii . constitutum est tribunal mixtum, δικα δειαν συμμειγής, ex Pontificibus, & doctis virix senatoriis; ound in Gallia nolim fui ita frequentii simum nem nescit. Hoc e iure mam nodie, Oiseisi Episcopi plerumque in erruminalibus eatas c. lerici, adiungitur Iudex et vilis. alitem Heraclii, & Manuelis C stinitiones publicata; in oriente, v risimile est cognitas fuisse , saltem in ea Italiae parte quae non fuit occupata a Longobardi , & maiestatem Imperii Orientis comiter diu conservavit ; si buseque proprium Praestem vel Exatinum, a Iustino IL inititutum, qui praesia datus sui sedem Ravennae constituit: & duravit hara admini ibatio per annos II. Mi qua Italiae pars iam a Longobardis occupata tem uibus Justini II. sub
Re bus paganis 3c Arimis diu vixit: & ab hiis Oxatam fuisse diu Ecclesam notissimum est, ves ex his quae Baroni uc ad annum Christi 173. Sed habuit
tandem orthodoxum & eatholicum Principem Agilesiam , ut Pauluς Diaconus narrat, Hi seisia Dunbardorum lib. 3. ea' uis. ad fidem catholicam eonversum
eum exteris Longobardix per uxorem Theodeliniam , Garibaldi Ducis Baio riae filiam, ad quam divus Greporius Pontifex maximus libras Dialogorum scripsit. Post Agilulphum regnavit Adoaldus: post quem Rothari , qui primus Longobardonim mores & instituta in scriptum redegit. & librum suum Edictum. locavit; in quo nulla , quod sciam, extant vestigia Iuris Eces Galliei in Lo gobardia obsinati.
Sed ex colastitationibus Muprandi Regis, qui multa addidit Iegibus Longo
313쪽
bardorum, quaedam deprehendere licet, ut in lib. a. tis. 37. De ubi cognitionem Sanctimonialiς , quae a Gmallerio discessit , vel, dignitatem violavit, nominatim Princeps sibi relervat ; iis enim ait Ieg. i. d. iat. De ρε βηa mulieris, tali matim eommiserit, iudicet Rex 'o tempora fuerit. quod extincto regno Long ibardorima Lotharius, Ludovici Pii filius . ex iuratam a Camlo avo, quam a Ludovic I patre in gratiam Ecclesiae indu in minatim e irrigit, L. & uti. e Idem rit, Sit se inquit. presona Sanct in uiati, in potestate Episcopi, o ejus ob aceat Iviticio. De causis autem Clericorum, vide , si placet, in eodem C. lib. 2. ωρ. sto Constiti itionem Ludovici Pii, ex Decretis Sylvetii 4 Papae plane desumptam. Sed omnino insignis est Caroli Magni Constitutio paucis excutienda , quia non solum pertinet ad Longobard . , sed ad Francos nost , caeterosque popua Ins qui erant sub Caroli Magni imperio , quibus communes leges Capitulam dedit. & nominatim in re . C. I A cap. 37. adem Otharius clari firmat capitula excerpta ex Capitularibus Caroli Magni nc Ludovici Pii . Haec autem sine dictae Callainae Constitutionis verba , in L C. lib. cap. i. Deoifcois G ν; eis, tes. 23. Volumus primo, ut neque Abiates, neque Presisteri, ne e Di inm, n/que Subdiaconi, nec quilibet de Ciero, ex personis suis ad mbliea , vesad faeculario judicia trahantur, vel disrivantAr ; Ied Mi. a suis Episcopis is,icati faelaui iustitiam. Si sera de possessionisus v j ecclesiasticis, via Dis promi s D-ρ hos Clericos Hamor ad Dulcem scilicet laecvlarem venerit, mittas Iudex clamantem cum misso suo ad E iscopum , o faciat ei. per Ahoeatum justitiam percipereo si vera aliqua iuro res scilicet Clericos ta fuerisὐ--tentis, quam πιν se pacificare nou velint, aut non possut i tunc Hr Advocatum
Episcopi, qualem 1 erit, ea a isto ante Comitem inniat , bi secundam segem finiatur, anteposito, sicut dictum est , de persona Clericorum. Ex line Constitutione nobilissima , primum notanda est distinctio causarum personalium, & realium , qua hodie u imur ex Constitutione Francitat L hane enim primus inluxit Carolus Magnus, qui in prima parte est, Clericos de per
sonis tuis ad saecularia iudicia non posse disti gi; id est, sive ex delicto , sive
ex contractu peri via Clerici sit obligata . Si vero agatur in rem, .nim in perii nam, mittit Judex laicus clamantem, id est, Actorem, cummis suo, id es , delegato, ad Episcopum ; ut imminente hoc delegato Iudicis saecularis, de eontroversa reali Advocatus Episcopi, id est. Iudex ab Episeopo constitutus ad lenia poralem iurisdictionem exercendam , cognoscat. Ultima clausula: Si vero iuris eos eli accipienda , ut si quaedam causa sive realis, sive personalis , pecu niaria tamen , quam per se definire non possunt, aut non volunt Judices ecclo. si alti ei, ut in d. & 12ῖ. tunc, ut ait, per Advocatum Episcopi ea . si ipsa ante Comitem veniat, & ibi secundum legem finiatur . Quod vero se ilicit in sine: Aut posito, ut dictum est, de ριrsona Clericorum , ut scilicet numquam di itingatur, aut coerceatur persona ecclesiastica a Judita saeculari; valde illustra: ur ex fere simili nititutione Guillelmi Regis Siciliae lib. i. tit. o. iii ieularum : Si quis Clericus, irrequit; de puseso, vel da adHuo tenement' qhna Mou ab Diaesa, Ied ab aliis, vel aliundea teneat tamvis ut hoc in curia istius, in ei ius terra: Issouem vel remementum habuerat, agatur , c ad iustum
ι it jaciat ; nou tamen ut persona sua ex inue teneatur, vel incarceresur.
314쪽
tioniblis, ex Italia in Franciam nostram coepi uar meare: s dum est tio constituti re 'i Francorurn, & christiana religione illustrati, & personiis, rebus Selesiasticis datas fuisse immunitates . De immunitate rerumia est, praediorum, vel villarum, extat M uti M. . Marcu hi, qui inxit iub Clodoveo Dagobem filio, cum hac sese i clausula r in IMMEissae naitas publicus ad causas studienatas. aut fieri uni ae exim m, ενο--que te ore post inmedi; sed hoc se Pontifex , - bur fueras
seres propteν Dei nomen sub imum immaenitatis nomi e valeant dominare. Ex quibus verbis doctus inter rem observat, hanc terrarum immunitatem per
tinere ad iurisdictionem incipue , & iustitiam i, ut scilicet Ecclesiastiaram subditi & coloni, a nullo Iudice distringi possivit : ut eo nomine iurisdictio temporalis in suialtos eis concessa videatur, quam illi per Advocatos, & vie
Hos tamen Iu ces, ab Episcopis iussit vios, Principes eonfirmare solebant; ut Iego in Ominibus momasterii Murensis m Germania, in quibus extat privi legium Henrici tU. Imperatoris, quo permittitur Abbati libera Advocati, stavis omini institutio; qui Abbate petente ἡ accipere debet a R e bannum legitimum, id est, Edictum regium, vel confirmationem institutionis ; ut Rege inore , ex Abbatis nominatione & institutione hanc iurisdictionem exereeat. Et hare est origo iurisiictionum, vel, ut loquuntur , νuilitiarum temporalium Ecclesiarum. Idemque servatum fuit in concessionibus laudorum, vel ianeficio rum serularium ; ex quibus vassi , vel vasalli Regum , praedia concessa aere pere, cum justitiis, ut loquitur diploma Henrici l. Regis Franciae, quod extatis Maniviana. - Porro immunitas plena data rebin ecclesiasticis, non levem menrum praestu eiusdem iuria eoncessi personis ipsis . Divorium tamen fuisse ius rerum, quae vetata Eeclesias pere rant , vel ad Cleri eos proprio iure , etiam primis Regum nostrorum temporium, non dabito. quamvis enim in rebus Ecclesiae Epistogis data sit dominatio & iurisdictio, de qua supra et de his tamen rebus si aliunde eontroversa orta sit, & forte contendat quis res ab Ecclesia possestas ad se pet tinere, de hac lite eos scebat Iudex saecularis . Res enim sunt sub imperio Principiis, & sis iurisdictione Magistratus ei vilis; quod & vetus Iu Ponti Mium admisit, ex sententia divi Augustini, relata a Gratiano in eam , dise. 8.& primus videtur Carolus Magnus in gratiam realibus induxisse iudicium illud mixtum, ex & Advoca to Episcopit iam eonstiruta differentia eausum runt, & realium . Et quidem de rebas reclesiasti is inb LM-- . cognovisse latem ludi rex, eri A valdus Monachus Floriae , . a. miraculis sancti B MLA, - . 4. in Bibliotheca Floriacensi . a iurat Theodosium quemdam, Vie rium Mauri Mensem, seseepisse tiellitisicin eoiusdam controveritae de servis o clesiastisis, inter Advocarum me hii Horia sis, & Advocatum alterius Ioel . Et tamen idem auctor c troversa inrer Advecatum eiusdem monas i. & Ad earum s at manysii, missos fuisse ait a latere Regis. id est, Ludovici pii, Ionam M umsem, & Donatum Comitem Μelodunensem. Sed debeo auctoris verba reserae, quia & alia eontinent valde notanda: Praeterea, inquit, aderant ia eadem tacito mim a latere Regis Iones Aurelianensis Difemur,. aias Musa mea. Comas ; Iad eum litem inmeiam plasito Farra περώ si
315쪽
ta si ad Samae inis Iudices rein meas res sis Rammis tua eo tutas discisis nere persecte non posse ut, ii m o missis dominisis Hachum Aureliauis mtitare.
Venientes auom ad praedictum locum, utraque ex parte acerrime decertabant, Me
rant enim Deum Do res tam ex Aurelianensi , quam ex Mastinens μοι-ia. Ex his verbis observanda est mixtura qua clam Franckarum & Ronnanarum imgum, ex qua natum est Juς quod Consuetudinarium dicitur. Ecclesiam autem legem Romanam, quam Capitularia, Muir. q. cap. vocant matrem Omnium imanarum legum, constanter retinuisse, vel ex Constitisti nihus Caroli M mi & Ludovisi Pii liquido tonstat . Et nominatim scriptum reperio in veteri lege Francorum R; uariorum , tit. G. cap. r. his verbis: Secun m lmem R manam qua Ecclesia vivit: & hoc caput legis Francitae, de manumissione se vorum ex lege Romana, desidiat cap. I. De semis non ordinanis. in L CHI L'ssia se , inquit, scri um est in patis Francorum. Pactvin Francorum, vo i Francorum legem : nam quid aliud est lex quam commune pactiam , Lari. U.m letiὼias ct Senatusconsultis. Quod vero ex superioribus Adrevaldi verbis annotatum est, etiam Iudicestaeulares eognovisse de iudiciis ecclesiasticis ; sie exaudiendum est e vel non lena per accurate observatas fuisse leges & Coisi tutiones Principum de eotium tuenda jurisdictione ecclesallica, neque in Oriente, neque in Occidente; qua de re conqueritur Balsamo ad ean. iv Cvincilii Cari gin. I. ve d iaepe contigisse ex ipsa conventione litigantium, accedente consensu Epistopsi vel Abbatis; ut
licet coniicere ex cap. a. Conciιii Audes ensis. eam s. Comi. ii Venetemis in Britannia Aremorica. ex cap. a I. Concilii Daunen is in Burgundia. ex eap. II. Comit. Aurelianens. III. ex cap. I 3. & χα Concit. Aurelian. IV.
Sed quod attinet ad erimina riclesasticorum , de quibus praecipue institutus hic sermo, in his remansisse videtur intacta Epii coporum au ritas; quod clare ostendit judicium de Pretextato Archiepiscopo Rothomagens , ab ipsis Chilpe, rieo Rege in Concilio Epi imporum accusato , de quo tarmorius I uronensis , eap. i8. lib. 3. Hi ori Francica. Idem usurpatum fuisse in caula climinali Be trandi Arelli epis i Burdigalense, & Urs in Episcopi Catanensis , idem a ctor narrat. Et hare ex sa iuniciunt ad stabiliendam auctoritatem Episcopo. rum temporibus primorum Regum. in secundo vero ordine, vel, ut loquuntur, in secunda progenie , satis erit adnotasse Capitulare . 36. sib. s. plane desumptum ex L. I a. & 4t. Q. TMed.
In tertia, insigne est testimonium Concilii Remensis, sub Hugone Capeto, d Roberto filio celebrati, adversiis Amulium Arihi episeopum Remmisi, & Adaugemm resbyterum, mitioniς & perduellionis ab iplis Regibus aeculatos .-. Sub sequentibus Resibus observandum est, tam Ius Civile, quam Canonicum, ex Italia delatum sensim invaluisse. Nam Rigor Gothuri in Ludovico Grosso, nominatim lcribit, in Academia Parisiens recens instituta , acerrime agitatas esse quae iliones tam Iuris Canon iei ; quam Civilis. Huiusque Juris, quod ad differentiam Juris consuetudinarii coepit dici striptum, proceres etiam milios p ritissimos fuisse, docet Ioannes Sarisberiensis Camotensiri Episcopus, ri estis. ad Alexandru,n III. Nema - Pontificem. se enim de .Theobaldo Comite Carnotenti & Blesens, ob forensium rerum callidam peri iam, Trhoui e nae minato: Illoris Hesensis Comes Theobairis, Princeps quidem 1iltitia amat . ,σlyp et Ju-
316쪽
J-u G mista τε perit sinus, ad quem Di Mniosis liferro' eauso miramiserar. Climontanum Jiri, vocat Canonicum ti Civile, ex Italia illatum, Cismontaniam respectu Pontificis ad quem seribit. Huius Iuris di bendi cauta solebam Franci nostri adire Italiam, & Academiam Bononiensem. Ita Stephanus Tomacensis Episcopus eps. 34. Huponem quemdam Clericum Aurelianensem, in Italiam siridiorrum causa proficiscentem, commendat Alberico Bononiem Protalari. Et nemo nescit tandem in hoc regno auctoritate Regis & Pontificis, institutos sitisse Iuris utriusque Prosessores : & quidem solos , ut in Academia Aurelianens, & in prima institutione Academiae Andegavensiti Invalescente a tem auctoritate utri utque Iuris , plane in hoc regno certa fuit iurisdictio ecclesiastiea. nam quod attinet 'ad Ius Civile , relata. erat in eo us Juris Civilis Constitutio Friderisi i I. id est, Authentica, Statuimtis , quam Odosredus narrat ab Imperatore mulam ad Pros res B monienses, qui in Academia Ravennensi sancti petri e gregati, d. Constitutionem collocarunt sub titulo De Oi emio CleHeis. Hae autem plane confirmatum fuit Jus Pontificium de causis CINricorum tractandis apud Judices ecclesiasticos, non apud saeculares. Hoe est emri Jus scriptum tam Civile, quam Canonicum, quod dominatim opponit Celestinus il I. Iuri Consiletudinario, in cap. Mit. De foro e peti in I. Collectione, verba faeiens de causis Clericorum Parisiensium. Et quod a Philippo III. Ludovici filio constitutum est notissima Constitutione, iurisdictionem ecclesiasticam , quat iam. eceperat insultare iurisdictioni saeculari, & ad se trahere ipsas laicorum causas, secundum Ius scriptum esse determinandam; accipiendum eli de utroque Jure tam civili, quam Pontificio. Nam Jus Civile auctii in Constitutione Fride i, Jurisdictionem ecclesiasticam in Minnibus causis Clericorum iam certam, ut dixi, secerat , dc indubitatam Jus autem Pontificium, suod eonstat ex Decreto Gratiani, & Collectione Decretalium Gregorinna . . in Franeia receptum suisse, vel ex eo colli ere eis, qucra passim auctores nostii scribunt Sexmm Deeretalium non esse aemissum , in eapitales inimicitias susceptas inter Bonifacium VIII.,& Philippum Pulcrum. Hune tam m Sextum nominatim a Bonifacio missum esse ad Doctores & Scholares parisienses, ει Aurelianenses, observo ea ini crimione veteris libri mamiscripti Paduani , & similis Vaticani, in quibus sic scriptum essa adnotatum est, in uit. Jurit Pontificii
versis Eouoviae, P, seu O Aurelionis com rorantibus.
Quod siquis sorte mihi obstrepat, Ac animose contendat, in L Constitutione Philippi l Il. Jm sirimam diei non poste de dure Pontificio, nec mihi serio a rimanti fidem habeat e remitto eum ad ipsum Ludovicum ι X. ihilippi III. patrem, qui nominatim Ius Ponti tum vocat Jus scriptum; sic enim coaetaneus scriptor, & domesticus auctor Joannes Ioin villius, Marescalluet Campaniae, R
gem loquentem inducit veniacula lingua , qua ego quoque uti in insigni testimonio non dubitabo; si enim Graeca & Latina testimonia propriis auctorum verbis reserre iuvat, cur eadem nostris non defertur auctoritas .Audiamus ergo verba Ludovicit Leo te homme raudis qti'ilvit, dola Dira Dut a Ui qtie Mn exe--αινῶ testiment, e est a fiamir. eae ti bon executeur premkrement , oe avant
317쪽
tractatiar in east. Tua mixto& cap. Ioannes xl x. eeua , De testamentis. Non
hinunt hi exreum . uri Cisili ignoti, qui ex ri tonetri testamenti ex minia dato testatoris suscipiebam, ut Cui acius notat ad A meanum ad L. io . f min. D sed in his quae at pias cautas pertinrat, executorum inicium Iure Pol tincto conssiturum fixisse, Ae definitum, nemo sanus potest 're. Cum ergo ius seriptum dicit Lulovicus, ius utrumque, in quo de officia execut rumore stamenti agitur, plane respicit Dut & Philip Ii I. in L C stitatione. sis inveteri consultatione, ejusdem aetatis , quam transcripsi ex MS--ehartarum
Alphon si Comitis PictaUensa & Tolosani, Ludovici l X. katris, qui liber extat in Bibliiit ea Collegii Meletatis I Esu Iuris utriusque periit , sic dicti
in d. Consultatione: Misonaeo ex utroqtie Iura fians testamentum MFmumiinhimi Comitis Tolosam valere non pine, eodicuus valere, cum duobus vel triabus testibus , saltem ad yias ea as, iuxta Intermerationem ama anmtatamώρυ, aurit. Da pactis. Sic ini celeberrima lite agitata in curia Parium Franciat, inter Joannem Monti fortis & Carolum Bisieritara , de meatu Britanniae notitie utitur utraque pars promiscue auctoritate iuris scripti , tam Canunici , quam Civilis; ut constat ex veteri Aresto Iintino, quod in stemmate familiae Castilitateae dedit vir diligentissimus Andreas Du Ch ne. ut omissis eaeteris testimoniis, q*ae in hane rem seposta habeo, concludere liceat virumque ius dici in hoc regno ius scriptum & eommune, ad disseremiam iuris Consuetudinarii. Et ex hoc iure seripto caulae criminales Clericorum tractandae sum a Iudi ibus Gelestallicis. Sciendum tamen est quaedam esse crim:na , in quibus huic eommuni iuri d rogatum et , quae crimina privilegiaria dicuntur: sic dula, quia in his contra
iuris communi v regulas privilegio qindam Me receptum est , ut de his cognoscant Iudices saeculares. Rem esse admodum antiquam observo . ex Aymonio Monacho, quem constat p rvenisse usque ad tempora Caroli Magni. Sic enim Id. I. cap. 26. in causa Pretextati, de quo supra, Chilpericum Regem Epist pos Francos interpellasse dicit i λι-vis,i vena tales Pontifices, regia potestas, reum mai satis legibus couuem mare possu ; vs tamen huis qui falsum sibi P
storis uo nen Humat, em1urationis eontra me facta auctarem , fareis non eo se tradi reus Canonibus, vestrae audientia reHaefento . Excipitur qimue hoc crimen
maiestiuis nominatim in legibus Siculis a Guillelmo Rege, lib. t. tit. I. san ex iure quo Francia utebatur ; suerunt enim hi Reges Siciliae nobiles.m manni ex Constantiens pago. Sed operae pretium est lim Ioco excutere can. 7. Concit. Matisconensis I. D. Gu utrano Rege celebrati, quo in causis eriminalibus Clericorum potestas quaedam Iudi ibus iaecularibus delata videtur. Equidem erubui in ultima editione Conciliorum Coloniensi hoc legens annotatum : Judax fae laris Gerieum non1udicet praeterquam in criminali causa. Uerba Canonis Mae sunt: in nullus Cis- metis de qualibet eausa extra discusonem Episcopi a Laeetitari Iudice in uriam patiatur, oe caree- depatetti ἰ id est, veI capiatur, vel incarceretur: iniuriam enim paritur qui in ius trahitur invitus, vel carceri mancipatur: hoc supra d cui prohibitum fuisse Constitutione Guillelmi Regis Siciliae , ne a Judice saecis.lari persena Clerici, vel capiatur, vel incarceretur; quod verbo ea aetate timquentissimo, Carolus Magnus, Constitutisne sit pra allata, lixat, di ritualis .
318쪽
ω ex divo Ailumno, epi' at ρ. me est ergo quod vult ren. 7. non pose I dicem saecularem Clerieum trahere in ius, vel capere , neque carceri manci re, ex cuiuscumque debiti causi ; id est , quaeumque a ne teneatur per
Clerimum, ab e eausa eriminali, id est, homicidio, iurio, m iencio; Me facere so te praefam em , quantum Ecclesia illius uel Epistus et fam fueris, is Melina tiministis amat . Ex quibus hoc tantum inferre diabeo, posse laicum Indicem Clari eum in erimine deprehensum capere , vel ear seri tradere; non tamen de eriminibus Clericorum iudicare & pronuntiare. Harumim ira perspicue φstincti reperio , in GnHI. Aviresian si IV. cap. χα hic verbis: Ninus Judieam faetilinium Demquam Clericorum pro sua potestate eo re Ibi vero, disratere audeat, vel damnare. Et haec quidem omnia Concilitam Aurelianense, quod praecedit Alalistonense, denNat Judici saeculari; ut nequin distringat, id es , eapiat, & in earcerem conjiciat; neque causam examinet . neque pronuntiet definitam sententiam: Matisconense vero posterius r sttit. Indici iaculari mensionem & eustodiam Rei in eriminibus deprehenu. 'MHane autem distinctionem ita esse necessario accipiendam ex Iure Civili, Seex Cod. Theodosiano, quo Erelesia Gallicana utebatur , ut nominatim H in marus scribit in epistola ad D seopo, Damiae, qui se uenter in dictis Conciliis
ut intur d. Codi eis auctoritat et manifestum facto , ut nihil habeat resiactarius quod reponere possit, ex L. pen. C. Theod. De exhibendis reis, & Lo. CJus. De Defensaribus. Magistratus munieipales ti defensores civitatum, quos constat'. habere nae an imperium, quod potestatis verbo designatur, L. . F. Dei νUd i. depromsta rem in criminibus comprehendere quidem podiant, vel oblatos recipere; Ied mora in careerem coniicere: sed tenentur stati in ad Judices jorem & R res pro retarum remittere, L. 1. C. Theod. eod. Rector provi lciae, quamvis de criminibus honoratorum iudieare non valeat; comprehcndit tamen eos, & sub custodia continet, tractatque de merito causae, & inlitate risinae, quam remi ait eum examine ad Praefectum Praetorio. Idem scriptum est de Senatorum criminibus in provincia admissis, L. t 3. C. Theod. Da απτ timidus, in qua notanda sunt hin verba: Inienae d. quidem axuminis, σ --επο cendi causas habeat potestatem, &e. nil tamen romuuiae , sed resert ea
sam ad Praefectum tubi, vel ad Praefectiun ranno; netorii examme 4 abit. . ut labiisit; sic enim limendum, dio meam. Ex M. Iocis obiter explicanda
sunt verri in L. 3. C. - . - estim proinis1.e, ad Apronianum Praesectum. urbi: Ubi publiea nam a. initissae, es a m-ν Iado veritarem investi seret, nulla ροσνησε irrogarin mi ima, viae non glossa , nec interpremm intellexere. Concludamu ea res in L eaan posse Iudicem laicum, Clericum in erimine drehensiain eoe .eliendere ,& earceri tradere; hocque sellam admittere patres concilii hiati laetissi: non autem posse vel causam examinare, vel quid quam decernere M animadversione; quo iure hodie utimur. Haec omnia tamen.
potes Iudex Me s in eriminibus exeeptis, & privilegiariis. Et quidem normitanus ipse, iurisdictionis ecclesiasticat acerrii s v x , in atroribus a se
319쪽
minibus, quae maiorem animadversionem effagitant, in quibus , ut loquitur , condignam poenam Ecclesia non habet, posse laicum Iudicem praevenire luducem ecclesiasticum, admisit ex d. . lay. ut colligere licet ex his quae seriabit ad hoc eaput n. t. quam tamen sententiam deinde temperat in audisisne, adhibitis quibusdam distinctionibu , quas facile condemno: cum eo. tisiimum sit ex interpretatione prudentum, di auctoritate rerum iudicatarum , certos esse casus de quibus excluse Iudicibus ecclesiasticis Deculares e nostere possunt. Hos casus collectos habemus a Bernardo Laurente , Tolosini Senatuq Prin-eim , in libello edito inter tractatus Doctorum inum. 8. & a Simano Auis ro hi tractam de potesate faciatri super Ecclesiis ecclesiasticis persuis. D. Cui acius ad hoc taput enumerat crimen ista maiestatis; crimen. falsae moti tae; crimen vis publicae ab armatis hominibus contra legem Iuliam adniti sim, . ut loquitur L. Armatos , V. Ad L. Iuliam, δε vi. Armatus enim Cleriem, vix Clericus dici potest : & hoc casu, cum similibus, reatus omnem honorem e cludere videtur, ut loquitur L. I. C. Thod. Da ac fatis'. quod &Celestinum Romanum Pontificem rescripsisse Belincensi Episcopo, a Rege Anglorum Richaodo in praelio capto, vinctoque, narrat Guillelmus Neubrigensis lib. cap. 3α Iu vero, inquit, Summus Pon rifex prucienter inusi mus , quia Rex Aviorum Discopum Mn ρ dicantem, sed praeliantem coisset, o rigida a m is hostem,
immoperans, quod faecularem militiam ecclesiameae praetulisset, pro Metilo pris,ali, tance m ς pro mitra, galeam ,' pro alba, loricam οῦ γ clveum , pro βο-
. ia sumpsisset ladium foemeum pro gladio spiritati , quod est verbum DA .
Idem narrat Rogerius H Neden ut, a. 'ore Anualium, addita hae clausula lititeramni Celestini: Interim sero inuculis timoris mancipatus , vincula σιamenta uiarer ρ ui uterque fusi laeas , iuxta illud Poetae rLeniter ex merito quidquid patiare , ferendum est: ae innit indique poena, dolenda inuit.
Huius o ue seneris est homicidium, quod vulgo assassinium dicitur , ut in p. i. De homuidiis , in v t. a notissimis assas sinis veluti Montani, quam Rigordus noster, ad annum Christi II92. vocat vetulum arsacidarum ; a quibus primum forte di m fuit arsacidium , & comi pie denique assas tum . quamis vi, Guill . Tyrius ob. m. De helio Dem, eos tam a Christianis, quam a Saracenis, Nescimus, inquit, unde deducto nomine, ait assimos dictos fuisse feribat sorte dicti fudiunt arsacidae, vel arsicini, quod a Parthis, quos arsacidas u eat , originem repetebant. Hoc homκidii Renus eleganter Novella quaedam B filii Maced nis relata in a. parte Iuris Orientalis, v at φονον ικ i Mos 3ψ αἰ is M. Vetus auctor Summa ruralis, meistre ae aguet oe propos a pense , vulgo corarupte , de guet a pense. His addere licet coniurationem & conspirationem in necem alterius , Lesbbus & Canonibus prohibitam, quam Capitularia elidomam vocant, lib. triari q. se dictam non a Gildone, de quo Claudianus, & Omitus ut vir ω-ctissimuς voluit ; sed a veteri voce Celtica & Germanica auda, quae in stat tis Mothorum est constatria, vel si latio ; in glossis veteribus , gildonia, eo μ
De his & similibus eriminibus 1ligentius a citatis auctoribus
320쪽
e notant Iudices privilegiario iure contra regulas utriusque inris seriptit in men easiis optarem certa lege & constirutione definiri , quia de his varia
Pragmati ei certant. MEt quoniam quod initio pollicitus eram , me praestitisse bona fide existimo diaccedo propius ad sententiam caρ. 4. Et primum quama quo jure , quave mi Iria, in hoc regno Neapolitano Iudices laici cognoscere potuerint de injuriis ; illam proferre testem locupletissimum Guillelmum ipsum Siciliat Regem, qui,
eadem aetate vixit. Sic enim ille lib. I. um Siculari vel Neapolitan. Majestatι nostrae osorumciam Praetitorum querimonia patefecit , quod Ecclesiae sua
a jumi ιanis oe Liutis regni pravabantur ture suo. γ de perhonis Clericorti ab eis ut laici 1-icantur . er incarcerantur. quod idem Guillelmus in posterum fieri prohibet tit. 2. lib. I. ubi tamen excipit crimen pmditionis , vel aliud magnum ejusmodi maleficium , quia spectat, inquit , ad male ditatem no- . Ibam. & in d. iit. t. lib. II. quamvis permittat Iudici ecclesiasteo cognitu nem de adulteriis laicorum, addit hanc exceptionem, excepto si per his ultum, vel per violentiam adulterium corrimittatur; nam de violentia a quocumque admissa cognollit tantum Iudex saecularis: quod iam monui translatum vi ria Normannis legibus, e iure nostra Francico, ut & alia pleraque. Et valde notanda est in frane rem Constitutio Friderici, in dd. Iesitas Sieulis lib. a. iit. i . de iure Francorum in iudiciis sublato. De excepti; ergo criminibus saltem potuit Judex sadicularis in regno Neapolitano cognoscere: dc eum hane cognitionem sibi arrogarent Iudiem laici, eo victos & condemnatos remittebant ad Episcopos, ut degradatos ab Episcopis Enis legitimis assicerent. quod non probat Alexander III. hoe cap. scribe ad Episcopum Salernitanum in d. rreno; vult enim secundum Canones solos Episcopos posse poenis ecclesiasticis afficere Cleri eos, suspensone scilicet, -& d positione in gravioribus criminibus: de quibus poenis suo loco accuratius tractano, in evit. ro. A de Clericis tradendis curiae saeculari . IQuod autem vulgo obiiciunt, Alexandrum III. in secunda parte huiuς ωρ. recensere adulterium inter minora delicta . in quibus potest Episcopus peracta poenitentia Clericos dispensate ; quo sensu dictum videri possit . dicam etiam
De μνώ-s C iacomm emtas NMἰ - Νοῦ, volumus o jubemus, quod F alia quo D iocto, de quo persona Dieari, ves e demiari debeas , appellatus sum. rit, mis a nobis, set a curia nostra , sed ab Ecclesia, o in ediria Ecclesiae δε eo quod ad personam Dam pertinet, iudicetur , re secundum Canones oe Ius ecclesinicum condemnestir e excepto fi de proditione aliquis fuerit aneliatus, νει Mia m aena eruse A malifieis quod oectat ad maiestatem nostiam ς quod si a riderit, istamus ' prae imus, ut de hoe ρω- oecitat ἰώ euriam nostram , M.