장음표시 사용
291쪽
praeparatoriis litis, incipiunt hune traftatum de iudiciis . Secunda congressione, facta est altera die , revocavit Quodvultdeus quod prima promiterat : in hac ex ipso Jure Africano, & veteri Iure , quod Euxisse adnotatur ex Concilio Ni mo, in ea . Iudices m. q. I. qui tamen canon hodie non extat , elusendi erant auctoritate Concilii, ex consensu Quodvultdei , eerti Episcopi; &ita capienda videntur haec verba integri Decreti : interrogatus au vellet amasei θυο1 cum eo expertiri , id est, aput Episcopos more judiciorum crimin lium eligendos, quorum quoque mentio fit in d. ean. Qui uis . His electis, deinde cernis dies ad litem contestandam erat praestituenduς ; & absens literis electorum Episcoporum evocandus erat , nec ante excommunicari potuit, d. eon. Quctuis. Et tamen in hoc .eastit. quia res agitur cum praesente , Quod- mltdeus iure exccmmunicatur'; qui pol'uam promisit sese velle apud Emic
pos experiti , & se sistere iudicio C cilii, ut ex more eligeremur Mi. f. id postea recusavis, & discessit.
Duc ERNiΜus, ut Iaici ecclesiastica tractare negotia non prae sumant; sed Episcopi , Αbbates , Archiepiscopi & alii Eccle- 'statu in Praelati de negotiis ecclesiasticis maxime de illis , quae spiritualia esse noscuntur ) laicorum judicio non disponant . Nec propter eorum prohibitionem , ecclesiasticam dimittant justitiam exer
IN sc Ripτto huius eapitis in Collectione prima sae concipitur r Ex S
nouo Etigenii Papae apud Remos ; dc ex Conciliis Anton. Augustinuet adnotavit , hoc caput sumptum esse ex Synodo Remens , celebrata ab Eugmnio I l. qui & iunior di s est, ad di erentiam Eugenii l. Sed Cardinalis Barcinius censet omnia Decreta hujus Concilii ' Remensis esse Eugenii III. . discipuli D. Bemardi , quem eonstat in dicta civitate celebrasse Synodum adversu; errores Gilberii Porretani; cuius tam rn Synodi Canones non extant in Eoitione Conciliorum . Extat tamen prima clausula , quam nihil vetat adscribere Eugenici i I. nam etsi non conitet ab eo celebratam esse Synodum in eivitate Reniens , certum tamen est eum in Romana urbe , & Parisiens ei vi. tale habuisse Syniam e & conjicere licet Canones Eugenii II. a collectore qui, iam confusos filisse cum Decretis Eugenii III. ideoque asserere ausim prumam clausulam esse Eugenii II. verba autem quae sequuntur, sed σ Difc pi , esse Eugenii Ii L. Et quia quaedam exemplaria habent of pro sed, utramque vocem retinendam non dubito; & ita legendum , sed θ Epistopi, - api illimo sensu ex mente collectoriς, non solum laicos non posse. per se ecci fiastica negotia terminare , vel tractare ; sed & ipsos Iu lices ecclesiasticos non
pol se laicorum iudicio de negotiis ecclesiasticis disponere. Tom. I. M m Quod
292쪽
ob imperitiam rerum, praesertim ecclesasticariam, ut coniicere licet ex his verabis Concilii Troeteiani cap. '. Dici 2m medio Sacerdotum caterorum Aelis fortim, ut domini o magistri, residentes velut Abbates , de illirum conterfationeae regula sbι ρ nitur seu ta perverso ordine iudicant. Stephanus Tornacensis Episcopus epit i. 2ῖ. ι 1 esioni simul, oe r ditioni praesentium latoris compatiis , σν rerer Clericum, G pauperem dramplector ; ad hesias d pugnat , in laicorum foro contra Iaicum de paterna hereditate Pitigans , Iudices habenr eos , qui non norunt literas, o literatos oderunt. Ubi observa , literatos dici Clertim,
Vs udere, st. De ossi c. Proconsulis , debere Proconsulem adhibere eon inum sis pientitim , ctim ipse st laicus, id est, imperitus . Guillel. Neubrigensis lib. i. Rer. Anglicaci cap. 3. Iaici essis , si vim verbi percipere non potui is . Debent ergo ecclesiastici Praelati sine ullo interventu laicorum iudicare, quod& nominatim scriptum est, in cap. 4. in I. Cuties. hoc tit. ecclesiastica negotia ab Episcopo, cum aliis ecclesiasticis personis este tractanda & iudicanda r a iudiciis ecclesiasticis removen0m esse Clericorum annulam , laicalem praesum primnem, ut loquitur lvo Camotensis ephi. 268. ne vel nimia detur laicis occasio eccletiasticae libertatis infringendae. Golfridus Abbas Vindoeinensis, in υ s. ad G riuum Carnotensem Epit copum. Hoc etiam bene nosis, dilectissimi, qtioufa
lores semiues fua eo uetuine fauetae Ecclesiae auctoritatem conantur annulare , o eum eis in modico oce so cujuslibet consuetudinis coutra ecclesiasica una cone diatur, hoc deinceps omni tempore sbi vindicare nituntur . Ideoque, ut est in fine huius capit tili , nee propter laicorum prohibitionem dimittere debent ecclesiastiacam iustitiam exercere judices ecclesiastici: quos perversa ordine hoc capit. m merare videtur, si ita legamus, se sivi, Abdiates, Archiviscopi; sed veterea Collectiones constanter habent Arctidia uoui, quae lectio multis exemplis confirmari potest . Data enim fuit in multis Ecclesii; Archidiaconis iurisdictio, potestas & auctori: ag Episcopis aequalis, ab ipsis Epii copis ; ut pluribus docui ad
rit. De incio A chidiaconι. nec tamen in omnisus; nam in qui lausum Ecclesiis constat iurisdictionem ab Episcopis datam suisse, non Diaconi , aut Archiudiaconis: sed Presbyteris, vel Archipresbyteris , qui dicuntur esse in ordine secundo, respectu Episcoponain , proximi Episcopiς. Possidonius in ista D. -- gutini: Episcopo Pre,o terum ordinandum obtulerant , Augustinum scilicet γubertim eo sente ; nonnullis quidem, uι uobis ipse ritulit, tunc superbe intemr tantibus, tamquam eam consolantibus dicturibus , q Ha locus presisterii, licet ipse majo e d aeuus est, opprυπραaret tamen epifo tui. E x quo loco explicandum est , quod de seipse Presbytero laesto Amullinus scribit , in ean. --
te omnia, M. cibi. sibi iecundum locum gubernaculorum traditum esse : quod glossa explicat male, ex can. Nou acilem 7. quaest. I. de Augustino, vivente Ualerio creato Coepit opo tunc enim extra ordinem primum locus ei traditus est, suit una cum Valerio, non secundus. sane in epist. 348. ex qua Lean. sumptus
est, narrat ipse Augustinus has lacrymas sulis osse in ordinatione sua ad Pres, teli gradum; cui scilicet in hoc gradu constituto, quem vocat secundum I cum guoernaculorum , Valerius vices suas in dispensatione verbi Dei det cavit . ut idem Possidonius scribit . Sic apud Sidonium Apollinarem vexato M m a
293쪽
Ioeo est se. I. Claudianiri Mamertim Vicarius Episcopi Vimirmilli, tilles dicitur ordine in secundo: dFratrem fasce levans est scopali. 'Id est, in secundo loco gubernaculorum est positu , ut loquitur Aimilitute fuit enim in presbyterii gradu Vicarius Episcopi, non Archidiaconus; nam Archidiaconus famis Presbyter , decidebat a potestate Archidia ni ς ut ex eluciem Sidonii epist.2 . vindem libri docuit Sirmondus, ubi de Joanne Cabillonensi Ae
chidiaconor Diti dignitate non potuit augeri, ne potestate posset absolvi. Fuit tamen idem Ioannes tandem ordinatus Presbyter; & cum electus fuit Episcopuς, iam Presbyter erat , non Archidiaconus e &-est quod Sidoniuς ait, Attamen huue 3am sociandi ordinis Sacerdotem, oec. quod & vir doctus, & pius , I. Sirmo dus, ad Sidonium erudite observat. Et quidem, quidam Archidiaconi, ut auctoritatem & potestatem retinerent, Presbyteri gradum refugiebant , eam Huuor rus, dist. Hos enim qum Episcopi ab administratione revocare volebant, solebant ad pres terii gradum promovere ἔ quod de Cornelio Rom. Fontifice B. Eulogius scribit Iib. 6. a regas Nouatianos, in Bibliotheca Photii, eum N vatianum, Rom. Arthidiaconinm, obtentu administratisis insalestentem, ordinasse Presbyterum, ut potestate Hlveretur. Sid olim in Republi a Rom. cum Praesecti Praetorio ex equestii ordine ereabantur, si quis Imperatorum succes rem presecto Praetorio dare vellet, laticlavium, id est, senatoriam vestem, eidem per libertum suum mittebat, ut Lampridius scribit in Alexandro Severo. Sed ad rem. Non semper Archidiaconin vice Episcopi praepositus suit Ecclesiae; aliquando enim hare potestas data Lit Presbytero, vel Archypreinyrem . Concilium Aurelianense IV. em. 2o. Abisae Pνesistem, atit Aria diaeono , aut se quis emeprosilius Ecclesie dignoscitur , Iudex publitus audire neeotium nou 'st mat. Concilium Matisconense eo. 8. Omne negotium cier eorum aut ια Episcopi, aut in merbνteri , aut Archidiorani prae ita Miatur . Uetis: fragmentum de eomer ne miorum . dabinus Episeopus in sere rerum ibi eou, tituit, commendans ei elaves Ecclesiae, euramque pes ilium totius myuti gerendam . Hanc diverstatem recte notatam reperio a Synodo Augustana etρ. 7. ouus Grria χ ρεπισκοπους, id est, emtarum nervincularum in Pasbet dioecesi 6 etilatores, alii Archidiaconos, alii Arei Uresbiens vocant . Ex quo loco explicanda sunt haec Sigeberti vertis , in Chronico : Damasus Papa decrevit , ne quid conrra Esti copos missumamr Areti iaconi, qu. dicuntur Chorepscopi . Dicuntur enim Chorepiscopi, hi quibus certae regiunculae commisse sunt. In Occidente vero, .& in Latio, Norunque Archidiaconi dicuntur , quibus eadem & smilis eum in certis tegumbus commissa est, quae aliquando committitur Presbyteris. At Chorepiscopi Graeci, omnes Presbyteri fuisse videmur. Vmmenimvero ne circumscribamur varia aceeptione harum dignitatum , sciendum est , Archidiaconos , vel Archypresbyteros vitem gerentes EpiscOp rum , suisse in duplici differentia r nam vel erant Vicarii generales Episcoporum in urbe, vel extra urbem , ut in cap. extra de me. Archidiaconi: vel erant Vicarii particulares in certa regione; hujusmodi erant Chorepiscopi, ut. nomen
ipseri indisat ; & bis similex Archidiaconi , quibas quoque constat per partes
commissam fuisse curam dioecesem, divise in archidiaconatus certos, cap. 2. Ex
294쪽
eap. xli. Da odis. Anti c. Horum Q titas, depc,tellas, hodie multis locis manet adhuc illibata et sed Archidis notum, qui ratione officii, tituli, & dignitatis, contendere possint se esse, ut dicitur, Vi carios natos generales Epumporum, usus sublatus est, ut docui ad tit. De ma Dritate O Quamobrem Raymundus jam sere sublata aiatinitate Archi diaeonorum, qui hodie plerumque nullam. habent iuriseimonem , pro ArehLaiscant, reposuit 'Arehiepiscopi; idque consulto, ut Panormitanus hic observat. Et qiεklam onmes veteres libri Gregoriani constanter hanc vocem retinent Amehiepistopi, nec potest videri librarii erratum. Raymundi tamen consilium pro nequeo, quia & hoc iure constat multos Archidiaconos habere iurisdi Aio nem, hodieque retinere; & recte rucenseri pessant inter Praelatos , & Iuditas
obiectiones flosis facile est refellere ex ipso Gratiano di & quod olim asseu
rabant interpret hona fide, cognitionem causae criminalis criusdam Episcopi, a Gregorio l. Brunichildae Reginae Francorum eta delegatam , ex cim. Meu nam a. q. s. Editio Romana docuit esse falsum & sup ititium : & ex diu, bus diversis Decretis, ab inepto quodam collectore unum esse connatum . ,
C UANTO divina gratia. 3c infra r Causa vero juris patronatus ita conjuncta est, & connexa spiritualibus causis, quod non niis fi ecclesiastico judicio valeat definiri DE exesis ecclesiasticis, & maxime de spiritualibus, Iudicem laeularem i
dicare non pos te docuit eu a. Consequenter quaeritur an de iure patronatus iudicare valeat, cum scilicet hoc ius laico eompetat. Ratio dubitandi perspicua hare est: huiuς iuris eapax est laicus, & hoe ius quasi possidere laicum ex ipsorum Canonum auctoritate obtinuit ; ergo de hoe iure, quod laico cori petit, saecularis Iudex potest iudieare . Sed eoorex Alexander III. scribit ad Henricum h l. Regem Angliae, non posse laicum Iudicem, etiam hoc casu de iure patrenatus cognoscere, quia etsi laico competat , est tamen ius spirituali adnexum, ut loquitur cap. De rure, infra, de iure patron. ideoque Pontifex hic ait, lausam iuris patronatus esse adiunctam , & annexam spiritualibus tau sis. quod tamen Anglia non admisit, ut ex Matth. Paride & Ostiensi Cui acius enit: habita enim ratione di me cui hoc ius eoneessim est , e tendebant tamen Angli vix disi posse spirituale, quod laico competit. Sed animadvertendum est, iure singulari contra rationem hulias Iuris Poc tificii hoc receptum esse, ut quodami o iuris spiritualis capax esse videatur lat. evi ; quod Ecclesia tandem admisit oculis conniventilius , ex necessitate quadam: & hoc est quod dicitur, infra, deiure patron. eap. 7. Eeclesiam hucu aeia hac potestate patronos suilinuisse. Quoiu autem jure singulari obtinuit ,
295쪽
est temere, & quavis occasione arrepta trahendum ad consequentias, T. 23. f. μου. d. De fideicommi . Gertati indulget Ecclesia hoc jus laico contra tenorem rationis, ut loquitur L. Ius singuiare, j. De Iesibtis; sed non ideo sequitur de hoe iure posse iudicare laicum licet hoc ius concellum sit laico ἔ cognitio tamen huius caulis non est permittenda l eo, quia laicus habet hoe aus in re spiritus id est, in Ecclesia. ideoque merito obtinuit caulam iuris patronatus , habita ratione Ecclesiae in qua hoc ius consistit, esse adiunctam causis spiritualibus.
De hoc autem aure patronatus, sive advocationis, vel praesentationis , se quemlismas fuisse in Anglia controversias docet titulus De 1ure patrouatus, cuius fere omnes Decretales ad Angliam pertinent. Nec omittam, Nicolaum Romanum Pontificem dedisse Ed ardo Regi Angliae patronatum, vel advocati nem omnium Ecclesiarum Angliae, relcripto quodam , quod extat in vita Et mariti, apud Surium rivn. I. his verbis: posteris vobis Regibus committiamus a testionem O mitionem eiusdem Lei, O omnium Ecclesarum; ut vicem Do iis Co illo Diso rum G Abbatum, constitia:is ea quae justa sunt. quae tamen verba non videntur proprie pertinere ad i*s p tentationis, vel nomin tionis Sacerdotum ; sed ad aliud ius quod dicitur ius cultodiae, &, ut veteres Franci loquebantur , ius mundi tardi i , vulgo in quibusdam Consuetudinibus , drait de mainbo te, droiι de garri.
ALEx ANDER III. SALERNITANO ARCHIEPISCOPo.
ET si Clerici coram saeculari Iudice convicti fuerint vel consesside crimine , non sunt propter hoc a suo Episcopo aliquatenus condemnandi. Sicut enim sententia a non suo Judice lata non tenet,
ita Sc facta consessio coram ipso . Si veto coram Epis opo de criminibus in jure consessi sunt , seu legitima probatione convidii edum modo sint talia crimina propter quae suspendi debeant vel deponi, non immerito suspendendi sunt a suis ordinibus , vel ab altaris ministerio perpetuo removendi De adulteriis vero & aliis crimini. hus, quae sunt minora , potest Episcopus cum Clericis post peractam poenitentiam dispensare. Sed non debet quemlibet depositum pro suis excessibus cum suo sit functus ossicio , nee duplici uebeat iplum contritione conterere ) Iudici tradere saeculari. Hoc caput est pars Constitutionis longioris, quae incipit, Licet praeter, ut
adnotatum est in I. Couectione, ad cap. 6. hoc th. δc ad east a C. De aecuθ-rion. Hac enim Alexander III. respondet variis consultati coibus Archiepiscopi Faleriaitani: quarum una proponitur lioe loco, an Clerieus de crimine eonvictus, vel consessus coram saeculari Iudice, ex hac consessione , vel probatione, siti demnandus ab Episcopo. quod Alexander negat; quia quemadmodum , ii qui t
296쪽
quit, sententia a non suo Iudice lita non tenet, Luit. C. Si a uou remisi. I diae. esu. D primis ,-sc. m persona a. g. . ita nec consessio, vel probatio e ram eo facta,& quaecumque super erimine Clerici in foro iaculari s sta sunt nullius sunt momenti aput Iudicem ecclesasticum: qua de re magna contentio ne hodie sepe quaeritur, R. quaesitum olim fuit. Ego originem huim in se.&processum paucis indicabo ex histariae ceria fide, ex Constitutioniblis Imperat, rum, vel Regum, ex ipsis Conciliorum decretis,& ex Iongo usu, & reeri, taeon-1uetudine; se enim facile erit veterem controversiam discingerer ea enim quae tot solis recepta, & in leflexo tenore usurpata sunt; divini humanique iuris conliatione, & omnium rerum perturbatione, in dubium revocari non possunt
Dicam ergo non quid iuris sit, id est, an de iure Clerici subiician ur te
statibu saecularibus ; sed quid ex sacto contigerit. Ecclesia enim sub Rom ni Imperatoribus recens nata, & pri essu temporis constituta , vel ab hi , vel iualiis, qui extincto Romano Imperio nobilissima regna in orbe Christiano extir runt ; multa quae ad eius ornatum & regimen periinebant impetrare, vel se rili ingenio extorquem coacta est. Et initio quidem, id est, ineunal lix Ecelesiae, quorumlibet Christianorum cauta in tribunalibus ethnicorum Iudicum traia Mari, aegre ferebant filei nostrae antecessores, ut Tertullianuq loquitur ; ex notissima interpretatione divi Pauli epist. I. ad Coristh. eap. 6. qui vel contemptibiles in Gelasia litibus fidelium disceptat dis addicendo; esse eenset di cum h pei te, ait divus Chrysostomus in eum locum, nos Deois volens. quod quidquid sit , non op rtet nou ex emis dare; rem ta quae videbatur inesse obiecti ne . nam quod disit est huiusmodi ; fortasse dicet aliquiis, nullum esse inter umsapientem, vel, ut idem a ictar paulo ante dixit, nullum esse peritum Iemm& causidicinae, νόμω -; quia in ludicibuet Iustinianum desiderat Nw. 8a. scientiam, scilicet,l 'Vm .& usus forensis, νόμων πιέαου. & quid tum
2mm minimis vos permittite. Hacque obiurga ione , quia se nenter utun ur Pontificet, rare. Re tum, eam. Placuit ι I. q. t. commmitos Christianoa Deile est
coniicere, passim causas sitas detulisse Ecclesia'. vel Eoiseopis , tanquam domesticis diseoptatoribus. Hisque componendis districtum tam fuisse Ambrasium divus Augae inuet suibit, in lib. g. loco notissimo. Idem ur iudieandi munut veteribus Epistoris taemne fuisse, multic exmalis possem pinare. Quod eum facile seculares potestates non admitterem, hocque pinex u sensim infringi publicam auctoritatem con enderent; in proclivi fuit ecclesiasticis Me saltem e
tendere, Clericorum, qui diverse iure censentur, causaς, ae praeci eas quae ad religionis observationem p rtinent, a seeularibus Judicibus non esse tractandae. Hocque Decreti et, & sanctionibua suis diligentivet sancire , & eonfirmare coeperunt qamasus, 3c Sylvester. Anastasius imoris e Sνλ es.stituis, ut
nullus Chrisus propter qxamlibet eauiam in curiam introiret, nee ante fudisomem tum ea om diceret . quod ex epilogo Mnodi Romanae, ab eodem silvestro .lebratae, Gratianus reseri in eo. 27. Nullur M. ρ t. m pro Itidirem et Etam, scriptiim est Iud rem en em. Sed merito veterem lemcinem. probant viri eruis diti, qui auctoritate Gregorn XI t. meretum emendarunt cingnio enim non
solum millim, sed etiam Magistratu; donabamur: & suit cins il insane dia
i a i , vel palatinae, mi militaris. Zonam in eon. tr. Concilii Nic iζωνη σης - ατε ara ut latim Meurit vir erudiris uo, Mariciae iκ Pit hcem,
in 'ν' Iuliaut Aetlecessoris, ex Constitu . 6. id est . ex viti Iini m. 62. quae nominatim ait, eos qui propter cingulum Magistratus inter Senatores rex.
297쪽
Gnsemur, etiam mst depositionem cinguli remanere Senatores. Nee en omnes Senatores cincti, vel Magistratus, & saepe ex Senaaeribus legebantur 11 gistratus, & cingebamur; de vi antea Senatores non erant, praerogativa dignutatis adeptae conrui merabantur inter Senatores.
Hujus disquistionis occasione capta , obiter illustranda est L. 3. E. Si para Drediti petat. loco merito de mendo suspecto: Sed uereminos Senaro res eiν ctos vidimus. ubi primum displicer Cujaeio quod ait, cinctos Sena res; cing tantM cnim, inquit, milites, non Senatores. Et quia ex Festo, & aliis eoia stat, suisse Romae nobilissimam familiam Cinciorum , hae levissuma conjectura ductus legendum esse eens ei: Senatores coitios vidimus, explosa voce illa hora tios . sed quosdam libros habere scita adnotavit ' Terriminis Senatores euinostidimus oratores; quod in quibustam manuscriptis mrmini me legere. Causa hujus variae lectionis haee fuit, quod negotium sacesseret obscura vox cinctos , pro cuius interpretati me adnotatum fuerat ab erudita manu, vel in marsine , vel in glossa intellitieati, verbum in hanc rem clegamissisum, cinctos, id est, honoratis; dignitatibus stilicet praeditis, vel civilibus, vel militaribus honoribus iunctos; ut vir eruditus docuit ad illum Lampridii locum in Alexandro Severo:
minatos vos paveres vere, non per luxuriam , cui simulationem , &c. cum autem compendio scriptum esset hdinatos, rem ne superposito; vel sine aspiratim ne, ut plerumque in veteribus libris, orator; alii legendum esse istarunt horatio alii vero, oratores et & pro Hesios, etinctos reposuerunt. Ex compendiosa ergo scriptura glossematis, huie loco facta labe* quam ita eluendam esse censeo, ut v moto corrupto illo emplastro, horaius, eleganter scripserit Paulus , tanquam de re notissima, nomine proprio non additor Sed ετ tegeminos Senatores ei
tios ; addito scilico, id est, non totum Senatores, sed etiam dignita ilius sunctos, &, ut loquitur Sylvester in L Ddereio, einetos Judices, vel Masili tuae vel, ut glossii erudita habuit, honorarer, ut in vereri inscii sine,
nor. ru , qui in Decurionatu dignitatibus municipalibus functus est. Nec omnis Decurio honoratus, ut nec omni . Senator cinctu ; sed is tantum qui Masill ratus est, vel fuit. Et ita esse separandum Senatorem qui Magistratus nonruit, ab eo qui dignitate functus est, ipse Cui acius docuit ad tι . Od. Ubi S
nat. vel clari β. in Parat. Quod autem Caius, non Francice diceremus, que notis avons isti en charaee. Aliquando existimavi legi non incommode posse, mi inovissimas honoratos; ex quo dubio procul sunt conflatae rivis supposititiae , μυ- ώοι vel oratores; & obscurae vocis esse glossam, quae, ut Quintiliamis loquiatur, verbum pro verbo reddit. Ulut sit, quod recte Cui acius advertit, mn p iuit Paulus sua aetate videre veteres illos horatios notissmm, qui tamen ait, se
vidisse tergeminos Senatores; eodem plane sensu; ut in eadem lege subiicit L lium scribere se vidisse in Palatio Alexandrinam mulier , quinaeincm enixam filiorum, ut Tertullianus de eadem re loquitur libro De anima. Concludamus igitur, non tantum milites, sed etiam Judices & Magistra etinos fuisse ; ut in illo Sylvestri deerrio , quo 'ibemur Clerici ante J dicem tinctum causam dicere: extant quoque smilia decreta, vel tantistium , vel Conciliorum, a Gratiano collecta, a quas. t. & ab Antonio Augustino in Dii e veteris Iuris Pont ei; pari. 3. lib. 29. tit. io. Sed quod super eo iure constituendo a Principibus inductum est, paucis excutiendum cst . . Incipiam a Constantino, id est, a L. i. Cod. Theod. De episcopali iudicis ,
298쪽
male quidam fini hisimulant: hane enim inter Constitutiones Constantini
reeenstat Soetomenus lib. I. eam a I. & Nicephorus Calixtiri, Id. 7. &ex CM. Theod. sumptam esse testantur Capitularia Caroli Magni lib. 6. eap. 18 r. qui eam omnibus ditionis suae populis observandam proposuit r quod Gratianus
noster non praetermisit , ut constat ex can. Volumus i I. q. I. & placet valde
quod in Capitularibus eleganter , & antique, in fine ae litis scriptiun est illo locor Ab imp bis petituruibus, vel a cupiditate perpera, male Cod. THM. praepropera id est, procaci, stolida & temeraria. Vetus est vox , ut perpertitudo , quibus vetus Poeta utitur apud Non. Marcellum . Notissimum autem
fuissse Codicem Theod. Carolo Magno , vel ex eo eonstat , quod breviarium Codicis Theodosiani, ab Aniano collectum & explanatum , firmavit et ut colla ligere est ex si1bscriptione Commonitorii huic Codiei tua fixi. Ham enim Gothi ea Collectio promulgata lati ab Alarico Rege V isgottorum, in hae Tectosagum eeleberrima urbe Tolosae, eodem anno, quo vimis, & prostratus a Cimo eo Rege fuit in eampis V ladensibus, in paso Pictaviens , id est, regni
Alariui anno a r. & quod sequitur in d. Commonιrorior Et iterum anno χα r enante Graio Repe Francertim tingobaritorum , o Patritio Romanoram
sic omnino exaudiendum est, Carolum Magnum , qui saltem Ecclesiasticorum .eaustas, & ad Ecclesiam pertinentes , secundum legem Romanam iudicandas esse conitituit, Constitutione siue extat in legibus Iongobardoium . hane Collectionem nominatim iterum publieasse, & approbasse ; vel in gratiam Eccles vel huius provinciae , quae semper Iuris Romani fuit retinc missima r quod la rius alias , itemque usum legum Romanarum sub Regibus nostris, accurata
Non est ergo stibi esta fide huius Constitutionis Constantini, quod & eharacter sermonis satis indicat. Hoc autem vult, posse quemlibet litem habentem, in quacumque parte litis , etiam renitente adversario iudicium Episcoporum Higere, addita hae ratione e mlta enim qua in iudicia , civili, scilicet , &taeulari, captiuae praeseriptionis vinctila premi non pariuntur, investigat pro mit fare auiae religionis atictoritas. & sum in hane rem elegantissima verba Zeti is Verenensis Episcopi, qui sub Gali .no passus est, in fer'. a. is insitio, quo in cautelas & eam nec Jurix Civilis invehitur: Inda fraus rapinae, erides Cr bella quotidie, mraitibus alienis suaeritur lucrum , o praescriptio εὐ- seria vocitatur , Ο anmitis r i aliena, ob praetrauu propria defensionis ae diliamtia, callidissimis araetimentis urgetur, ut quis inaesensus, σαι innocens, Diuialet legibus perdat e ει ou mni violentia deterius est, quia illud μαι vi reiapitur, nonnumquam reperi potes 2 quia legum circumscriptionibus , non potest. Ex quo liso retinenda est vera lectio ean. Coni deranda , M. di . ex lib. t. dii Ambrosii: Siquis ex diuitiis raelit an usatem , non vitio suo, sed ut eiulis, aut praescriptione, aut calumniis; ubi male vulgo, proscriptione. Sed quod Constantinus in odium eaptiosae praeserim ionis induxit , ut liceat uni ex litigantibus adversarium trahere in iudicium. Episcoporum; Arcadius.&Honorius abrogarunt, qui L. 8. C. De episcis ii audientia, utriusque consensum desideram, ut iam d ui ad eam a. Idemque Jussiniano sere placuit in Nov. 86. non passim, & ubique , sed tantum in civitatibus in quibus non sunt Iudices, id eli, Magiitiatus ; ut hoc casu liceat lit antibus adire dei res,em : de quo vide Cui acium ad tiri ae De defensoritas eruitatum, in Pararit. & ad δε- is. vel eligere iussicium Episcopi . nam hoc euoque fieri iubemus. Vetus tamen im, Tom. L N n tor
299쪽
terpres Novellarum, nescio quo genio Graxa Justiniani verba pervertit, Om i venit. . 86. Si vero litem habentes voluer ut defensorem una ei m Epias si dicare, hoc quoque fieri praecipimus . quasi non liceat Episcopum silum adire , sed detensorem debere mixto quodam indicio una cum Epitcopo iudie re. quod. est contra verba Novellae: ει δε οἰ τά διγια ἔοςο ς ρω- βουλὼ θωπι τόν
ter exposuit Julianus Antecessia Coinu.69. cap.r63. cuius integram clausulam subii cio: In citataribus , in otii bus Prae bes praesto nom sum, Mirant litisatores δε μα- sorem Histatis, o ille adia ι catinas. Si autem Episcopum iudicaresbi maluerim, huferi jubemus. Et ex d. Novella obtinua , quibusdam adestis & immutatis, iuni tum & adumbratum esse Capitulare 23 lis. . Cui tui. Caroti Magni, cuius haee sunt verba: Iu eisitatibus in ti bus Praesides praei Lit , lysi audiant caidos ;seu defensores . qui atitem Epi fors, aus Sacerdotes, aut Clericos indicare sibi malueriret, hoe quoque fieri non permittimus. Et tentari quidem potest negati nem delendam esse , ut iuri, quod primum placuit Carolo Magno ex Coniu- tuti me Constantini, hoe capitulo derogatum sit, hocque tanrum liceat ex eo sensu utriusque partiς, ut in L L. 8. dc in II t . o. stalentiniante iniquum enim visum est invitum trahere ad Arbitrum; nam tanquam Arbiter Episcopus iudi at. ex com misso scilicet , ut est in J. Nov. I a. ouod ex iure nolim expressum reperio in veteri diplomate Alphotis, Comitis Tolosani ultimi, quo coniuetudiis nem impritat, ex qua in ius vocatus ad tribunal Vicarii Tolosint, potuit cogere adversarium Arbitros eligere. Cum h9 sit, inquit, naturali aequitati contraritim,
temquam ad compromitteucium compelli; cum manissum errorem eontineat, ut
pri, at strum consensus eum Iudicem De at, qui nulli iurisdictis ui praes. Sed ad rem. Verius existimo verba d. Capitularis fuisse immutata; ut valde notandum sit, in hoc regno fuisse abrogatam Constitutionem Constantini Magni a Carolo M noxMnfirmatam; sed etiam non obtinuisse ius illud quod Arcadium &norius induxerant. Hoc autem constanter asseverare non a m; nam quis obii
cere potest hoe Capitulare, ut iam docui. sumptum esse ex lib. I. Conili tutionem vero Caroli Magni ex lib. 6. miteriore; & hoe ergo ius videri novissimum. Sed Oimandum est, Capitii lilia Caroli Magni & Ludovici Pii, confuse,& nulla habita ratione temporum primum collecta suilla ab An iso Archiepiscopo S nonens, qui ab Odorum Monacho, in Chroni Senonens, dicitur secundus Papa , quia fuit Vicari ut, vel Legatus Papae in Germania & Gallia. Ea' uesci a Vicarius Pra secti urbi dicitur a Summacho secundus Judex , epist. Ταιλ io. se Olm in L epise. legendum: Cujus eausidicus atixilium freundi IMiris
3 etravit, male vulgo, etiam in ultima editione, undis ita eiis. Auxilium secundi Iudicis vocat tuitionem, quam iam dixit eausidicumba sede Vicaria postulasse. Fuit deinde etaiecta farrago quaedam Capitularium eadem ineuria , a Benedicto Levita: ut dii Mile fit constituere quid tempore prius sit. Proclivior. tamen sum in hane sententiam , d. Capital re lib. s. postremum ius era. quo nomina liti separantur Judices ciciles ab ecclesia ilicis; ut de causis civilibus dices civiles talarum cognoscam, nee liceat litigantibus quacumque ratione adire Iudices ecclesiasticos . quod pluribus confirmare possum. Et ham ad Constituti nem Constantini, quae prima occurrit, adnotasse sufficiat. Secunda est Cotillamii, quae extat in Coelice Theodosiano lim 2. tit. De Di scopis Coricis, de pertinet ad causas criminales Episcoporum, quas apud Epi scopos tantum tractandas esse decrevit . Hane autem impetrata Hilarium a
300쪽
IN Ti T. I. LILII. COMMIConflantio, Barem ius observat, in libesis Constantio oblati , qui extat interra bius in Hilarii. Et hoe libella hoc tantum petit Halarim , ut ea r quae Ilistionis observantiam pertinent , tractari non mimi apud iaculares ludis: dua eon iectura tactu, vir de Historia Ecclesiastica bene merum Bamni neenset ipsam Iegem custodite esse accipiendam de criminibos ecclesi flos . I, d. ghTliter loquitur , generaliter quoque est intelligenda de qu
eumque erit ne Episcoporum, quorum summe dignitati id concessim e i.
lentiniano & Gratiano Epi re impetrasse docet inseriptio, ut si quae sint ex quibusdam dissensionibus, levibusque delictis ad la locis suis, & suae dioeceseos Synodis audiamur : exceptis his quae actio cri minaciti ordinariis, extraordinarii uiue Judicibus aut ilinibus rem stituit Et videretur 4. lex pertinere ad levia Clericorum delicia, ouae tractari vult ab Epistoris in Synodis , quas singulis annis Episcopi cel re tamir ves etiam ad levia delicta saecularium, quae ad religionem perti-Nre in line lege, ut alias, dioecesis est tractus multarum prorinciarum, vel monetae; sed tractus unius civitatis & adminii irationis Episcopi , ut hau voe 'vuleto nune utimur. Et hoc est quod Lit, locis suis, has enim tenues ditasersiones 'nc levia delicta, vult a propriis Epistopis, tanquam a loeorum Ju- itat in Sinodis tractari. Haneque interpretationem viade. confirmat suod di- it initio Qui 'nos est eausarum civilimn , ιdem in negotiis ecellassicis otiti inneat se tenendum utar . His enim verbis opponui & taeularibus. quae . ut loquitur L. I. C. Theod. Delio bis ' ad usu'm publici iuris petiuient , re tractamur a I iobus civilibus &
ωblies . E: ita P Capitularibus Caroli Magni opponitur Ju x publicus T
l 1 lico, M. . eap. 34. Ut omnes iustitias berant tam publicν, quam tacti tali A. & I b. 6ι. eao. is. Ut Episcoρι Italos publicos commaueant. 8 Mm autem musarum civilium, vel iudiciorum sectilarium, & pulum hie est , ut de levi et delictis ei vilibus apud minores ludices, etiam mandi
ndirui & minimis iudicare , ut ait L. 8. C. Theou. Me quae eu in hanc rem elegis: issima , ex qua Cui ius docuit explicanda est e v a , antea non intellecta, L. a. C. De pedan. Iudicibus : Quod Qque a eo ιη Praesidi
omnoe licere praesidibus minora iudicia pedaneis Iudiciis, de aN , quamvia tractentur; n: iniuria essetamur maimes Magistrat m, si de .im his iudieint. Et rectissime idem Cui acim in Nov. l . colligit essi L. 4 C da d se oribus chitar. de levioribus delictis defensores civitatum in
hus Iudicibus audiantur, quem obsereari vult d. L. 23. negotiis eccissia tici ut in locis sui , 3c a suae dioeceseos Synodis audiantur. Caeterum apud Magulratio i iim osse de maioribu , & gravioribus criminibus, quae, ut i quitur d. Ls T isu, ct inretius horrer inscripti Mis implet erit. latiuq explicandi iure, et a d. Qir verum sensum non est aflymus vir uo, qui nuper eru-