Praxis medicinae de febribus. In qua methodo facilima dilucidissimaque omnium Febrium cognitio & Curatio traditur. Petro Pascali, Med. Doctore

51쪽

curationi FEBRIs ARDENTIS inserviens.

Indicationes praecipuae in hac ut in aliis Febribus simuntur ab ipsa Febre, a causis Febris, & ab aegri viribus. Febris ipsa ut vehementissima & ardentissima maxime refrigerantia & humectantia postulat: Sed Causus prςter alterantia etiam evacuantia requirit.RC- media igitur quae his indicationibus respondeant adhibenda sunt. E quibus primum & seeurissimum est venae sectio, quae ardorem non parum reprimit, & vitium quod est in sanguine, plenitudinemque sanguinis quae naturae gravis est, demit, aut saltem ne porro incalescat impedit. Nec tamen obstat quo minus naturastato suo tempore residui concoctionem ac tandem crisim moliatur ac perficiat, praesertim si statim in principio , dum Adhuc vires constant, administretur. Ve- 'nae sectioni comes esse debet Caeochymiae detractio per medicamenta purgantia : Est enim in Febre Ardente sanguinis biliosissimus, luimoresque in partibus inferioribus contenti fere bile si unt, qui ni si conveniente pharmaco expurgentur, ardorque intern US re

primatur,Febrem longe intensiorem reddunt. Idcjcci. Clysteres refrigerantes saepius iniicere ex usu est. Cathartica eo modo praescribenda sunt quae aegro ingrata non sint. Initio autem haec moliri oportet, si fructum aliquem insignem sperare fas est : Nam morbus non dat inducias, & natura dum validior est minus medicamentis gravatur. Quia vcto frequens est in ista Febre nausea. & ventriculus humore bilioso quem oris amaror luculenter testatur refertus est , Iomitus tem pestive concitatus insigne assert auxilium: non enim selum ex ventriculo, sed intimis etiam recessibus bi-Musos&putrescentes humores educit. Postquam cau

ta pro '

52쪽

Α R D E N T E. . 43Proximae , nempe materiae putrescenti, occursum t , quae Febri diuturnitatem conciliat, affertque peritiam , reliquiis expugnandis incumbere oportet, Po-onibus refrigerantibus , Epithematis, Lini mentis , otio cithus: tuncque si nihil prohibeat, largus frigiae haustus exhiberi potest, qui facile reliquum ardos interni extinguit. Porro in his omnibus ita versarie cet, ut nullum impedimentum natiirae recte agentifferatur. Sole enim criticam moliri excretionem arpius per haemorrhagiam narium: interdum per altum , per urinam, sudores , erysipelas, pustulas: quae 41 non fiat , symptomata tamen nutesca ut, signum est humoris Febrifici stim cientem factam fuisse vacuatione subtractionem. Et si segnius agere in critica excretione natura videatur, iuvanda est convenientibus auis xiliis, eo ducendo.quo ipsa vergit. Symplomata quae aegrum adeo discruciant magna cura & cautione tra standa sunt, ne, quod excerni convenit, impediendo,& fulginosum essi uvium intro repellendo, vel refrige- 'xantibus vehementioribus, quam morbo conveniat, demulcendo, exitium certum, vel morbus alius. Febregiavior inferatur. Satius enim est aegrum tantisper affligi quam mori. Ita igitur Symplomatis occurrendum est, ne quid Febri accrescat mali, sed potius decedat: quod quidem fiet si remediorum qualitas & quantitas

cum morbo & Symplomatis conferatur. Et quoniam vires a Febre usque adeo urente maguopere debilitantur, non minor earum ratio habenda est, ne nimiumlathiscant ac prosternantur. Itaque potiones cardiacae restaurantes conficiendae sunt. Morsei l. Tabellae, Gelatinae,. Condita. Et, si nutrire magis necesse est, tuistis Gallin. vel Capi perfecte cocti I x. accipiantur, &

naarg. stig. 3 q. se l. ant. n. vii. distillentur omnia in B.M. peralem bicum vitreum, & aqua destillata aegro sepe praebeatur. Vel in iusculo capi di luantur vitella ovi duo,& addito saccharo ad saporem cum pauca

aq. cinam. exhibeatur. - -

53쪽

FEbris Tertiana continua ab Ardente non multum recedit. utraque enim eli a sanguine bilici in vasis maioribus effervescente ac putrescente. Sed focus ac sedes putredinis in tertiana continua paulo est quam in Ardente a Corde remotior, & putredo seu corruptio ipsa minus late patet. Hinc est quod fuligines nec tanta copia, nec continuo adeo cor petunt. quae causa est cuiusdam remissionis tertio quoque die apparentis, unde Tertiana appellatura Focus autem est in venis circa ventriculum , hepar, partesque vicinas; quae ut obstructionibus magis obnoxiae sunt, sic humores qui eo loci stabulantur facilius incalescunt ac putrescunt. Discrimen igitur patet inter continentes seu &continuas seu otios i At quod in illis una quasi accessio eodem modo usque ad finem perseverans et in his vero quςdam sit remissio, tertio quoque die inTertiana continua, quotidie in quotidiana,& quarto quoque die in quartana sese manifestans. Haec porro Tertiana duplex est: una exquisita & ordinata,a sanguine pure bilioso, alternis diebus : altera notha & inordinata , a sanguine bilioso quidem, sed insuper melancholico vel pituitoso, adusto tamen, quae die eodem semel atque iterum excandescit.

CAu A proxima, ut iam liquet, est sanguis biliosus, nonnunquam simul pituitosus & melancholicus, in venis a Corde magis dissitis quam in Febre Ardente

putrescens, unde vapores uredinem redolentes ascendunt, qui intemperiem calidam Cordi imprimunt. Distantia autem loci ubi generantur, & eorum minor quam in prioreFebre ubertas, non permittit incedium pariter cotinuum esse: idcirco quo da scendit tam atrO

54쪽

TERTIANA CONTINu A. 47:m Febrem non generat:& dissipatur etiam prope tam arite quam aliud in locum succedat. Sed ad caue huius cognitionem pertinet constitutionis sanguiis , M causarum a quibus talis generatur, consideraso. Sanguinem hoc vel illo modo affectum generat epax peculiari quodam vitio laborans : huic vitio ocasionem dant eduliolum nimis calefacientium, diffi- ilis tamen coctionis & impurorum , usus nimius : po- us vini meracioris , vel cere visiae nimis lupulatae, vel mulsae nimis aromati sutae,nt in Polonia coqui solet, vel aquae vitae, ut vulgo appellatur. Ad huiusmodi sanguinem & intemperiem hepatis si causa quaedam violenta concurrat quae putredinem inferat, vel obstructio iane , vel contactu, vel peculiari quad4m proprietate, ut violenta exercitatio corporis vel intempestiva mora sub sole ardente, ebrietas, vigiliae, inedia. γehemens animi perturbatio, ut ira, excandescentia, curae graviores, tristitia, & similia, sanguinem conclusum non eventa tu aut nimis ex calefaetum tandem veluti bullire & putredinem concipere necesse est, quae pro ratione totius & praecipua cum partium, temperamenti Sc dispositionis , & loci in quo sanguis ille eo utinetur, hanc vel illam speciem Febris inducis. Sic NA & symptomata prope eadem sunt quae in ardente Febre. ut enim essentia non differunt, sic causas easdem & signa habent, sed causae in ardente vehementiores, signa & symptomata etiam graviora, in tertiana vero causae minus efficaces & signa paulo leviora. Et quo maiorem alterutrius humoris copiam habuerit, hoc adhuc remissiora sunt omnia. Quo synceris r bilis, eo calor acrior, sitis & vigiliae magis

infestae. . Ideo autem Febris tertiana continua magis biliosa quam ardens videtur, quia sola portio sanguinis biliosa incalescit inflammatur putrescitque : in

ardente vero san uis universus in magnis vasis contentus: unde bilis praedominantis signa sunt evidentiora in tertiana: ut sunt color faciei & reliqui corporis paIlidus, habitus corporis siccus, macer, gracilis, hirsutusa

55쪽

t DE FEBRE .sutus, pilus flavus, venarum amplitudo: tales enim eorporis constitutiones Deo uentius corripit: calor tactu acer & mordax, dolor punctorius , magna corporis iactatio : in somnia belli, furoris, ignis e deliria rixarum &iracundiae plena: vigiliae. Pulsus vehemens; velox, frequens & durus. Urina flava, flammea, renuis , vo inrito quibusdam deiectioque frequens. Si humores alii admisti sunt qui putrcscant,eorum notae se prodent, quas diligenter observare ad Curationem recte instituendam opsrtet. PROGNOSTICA. Tertianae continuae, si exquisita sit, propcum est, terminari 7 exacerbationibus vel quod longissimum est et , ad modum tertiatiae inter mittentis : raro enim ad diem et o Febris protenditur. Per se quidem minime est lethalis, nisi vel error aliquis .insignis committatur, vel malignitas se a vitium quodpiam internum conciurat, cui non sit proinelive subsidium afferre. Crisis etsi non adeo conspicua sit, ut in ardente, quaedam tamen apparet die 7 vel 14, per sudorem, urinam , alvi deiectyonem , vel erysipelas , vel vitium quoddam aliud culaneum. Qilo autem maior est materiae biliosae in cute ni eruptio, vel per alvum deiectio , hoc perfectior crisis & securior Febris solutio. Si vero eruptio critica non respondeat magnitudini Febris, vel recidiva , vel lenta solutio expectanda est. Quae autem lethalis futura est , vires in dies magis prosternit citra ul- Iam criticam excretionem , aut si quid excernitur die minime decretorio , naturae fatiscentis significationem habet.

56쪽

Sequentibus remediorum gemeribus - perficitur.

et si aestivus fuerit nullo vento frigidiusculo, ut elesiae eme soliat, perflatus , flabellis agitetur, ut auram suavem inspiret aeger, quae sua frigiditate Febrilem ardorem nonnihil reprimat. Frigida etiam

cum aceto pavimentum irroretur, herbaeque recentes insternantur , & reliqua administrentur ut in causo dictum est. Cibus sit humectans ac refrigerans tenuis & paucus: paulo tamen quam in causo plenior. Cremothoi dei refrigerat, humectae , abstergit, lenit, sitim compescit, nusquam ductuum viis adhaerescens. Est igitur cibus accommodatissimus Febribus omnibus continuis spatium suae durationis breve habentibus : dati debet nonnihil remittente exacerbatione. In ipsa vero remissione, quum natura minus a morbo fatigatur, sorbitio e puli. gallinae. vel columbini, vel carnis vitulinae hoedinaeve iusculo, in quo olera refrigerantia, ut lactuca, acetosa, portulaca, buglossa , & uva acerba, incocta snt. Pistes saxatiles, pruna , poma acidiuscula, cerasa condita & similia. Potus sit aqua hordei simplex , cerevisia tenuis , aqua fervefacta ac refrigerata cum sacchari sextante, et Iulepi ex aq. refrigerantibus cum strupo conveniente. Conveniens etiam potus est serum laetis caprini pauco cinamomo correctum & saccharo dulcoratum : refrigerat enim abstergit, alvumque

lubricat.

omnus omni studio promovendus.

57쪽

so D a F a B R x Excerni solita sine damno retineri non possunt, ideoque ut excernantur, procurandum.

Affectus animum perturbantes fugiendi: omnibus ad gratiam aegri quoad licet comparatis , fiducia ac spe

Oxyacch. simpl. syr. acetos. impl. granator. de limo nibus, succo citri , aceto sic, de cichor. endi v. v Iol. rosar. de agrest. portulac. nymph papa v. Ozymel. simpl. Aq. vel decoch. endi v. cichor. acetos lactuc. viol. rosar. portulac. cremo te tartari vel tartaro vitriolato in aq. hordei faccharata vel mulsa delicatissima dinsoluto.

Fenae sed ione si nihil impediat, & plenitudo quaedam

sanguinis, venaruioque latitudo adsit, vilesque permittant. 4Fieri autem debet in declinatione exacerbationis , quum iam remissio quaedam Febris apparet. Cucurbitulis cum saetici catione in iis quibus venae fectio metuitur. Clystere ex decoch. branc. ursin. sero lact. capri n. elect. lenit. bened. laxat. syr. roi. palL de cichor. c. rhab. e flor. persicor. dia prun. dia cathol. diase best. Dia cassa cum Manna. tripher. sarrac. cathartico Imperiat. Pilui. Assa ier. de hier. simpl. alperos imperiat. cochiis Arabie. de fumar. Per Vomitum decoch. Eupator. aquai. asari raphani. genist. Infus.

58쪽

tiνο iniustulo di luto.

tionibus refrigerantibus. Frigidae ad satietatem quum iam concocta ex urinis apparet materia Febrilis, & nihil est quod repugnet, Nihil enim ad infringendum calorem frigida est valentius . . Si quid

ex ea metuitur, addi potest oxysacch. simpl. vel syr. de limon. stere ex decoct. herbar. refrigerant. sero capri n. ut lictum est. yrrhodin. Lotionibus, epithemat. cerati S.Inunctio. libus, ut in aliis Febribus continuis. REsTAuRANTI Bus ET CORROBORANTI Bu S., ellis & conditis cordialibus. ut confect . liberantat tisic. Galen. alherm. de hyaeynth. timstur. & itio corall. periar. spec. dia margar. Dig. de gemiis diarrhod. abbat. man. Christi perlat. conserv. o I. ros. borrag. bugloss. nymph. acetoseli. cori. cii condit. ulus & Epithemat. cordialibus ex spee. de gem. iatragac. frig. diatrion fiant. troch. de damph.rtic. citri, santal. cum aq. acetos ros viol. bor g. bugloss. meli T. acet. rosac. Inibus ex iisdem aq. cum syr. de en div. succ. citr. nat. limon. acetos.

59쪽

ΤΗE ORICA ET EMPIRICA

' medicamenta pro curatione TE RΤ I ANAE CONTINu H feliciter usur

mase. n ix. F. decoct. Colat. k iiij. add. succ. ros. pallid. J g. di arrhabarb. 3 ij. M. F. Potio. N aq. hord. alteratae soncho lactuc. nymph. sem .papa v. alb. viij. Detur pro siti & praeparatione materiae biliosae Febrilis. - N rhab. elect. 3 ij. infund. in sero lact. capri n. Opt. depurato & alterato lactuca: expressi. add syr. ros mann .el. succ. ros pallid. ana g j. M. F. Potio. N aq. hord. tbj. succ. endi v. h g. tartar. vitrio lati 3 h. syr. de nymph. Sj. M. F. Potio ad sitim & alterarionem materiae biliose. hi ser. capri n. tbj f. succ. lactuc. Jj. lapid. prunell. 5 j. sacchar. ad gratum saporem conciliandum M. F. Po

M. F. Potio Vomitoria.

2 cdei metall. B g. insund. per noctem in aq. card. beiicd. o iij aq. cinam.* g. relicto pulvere in fundo, ira fusum

60쪽

e Sa

tal. cur. 9 j. corall. rubr. 91camph. gr. V. croci gr. n. mosch. gr. h. vita. odoris. I f. M. F. Epithema pro Corde. N aq. endi v. cichor. rosa r. an a j iiij. solan. lactuc. ana et ij. aceti rosa c. kj. santal. omnium ana 3β. spod. ex ebore, corall. rub. praepar. ana 3 j. M. F. Epi- thema pro Iecore. ol. ros. oin acin. ana 8 jg. Ol. viol. aceti rosae.

ana 3 f. aq. rosar. J iij. M. F. Oxyrrho di non. N ung. alabastrin.:j j. popul . re c. g 1'. o l. nymph. 3 ij. mosch. gr. h. M. F. Linimentum quo illinantur

tempora & nares.

veantur.