De chemiae ad medicinam applicationis usu et abusu

31쪽

Solius gag oxigenii de compositione Calor in animalibuq pro- Veniret, absdubio uti caetera corpora, phySici Caloris influxui uni CE subjecta , ab universali tempe tamento minimi discedere

Aliqui tamen physiologi animalia frigidi aeris atmospherae e XpOS ita , Superiori temperamento gaudere , quo frigoris actioni re Si Stere possunt, seu Calori cum ab atmOSphera detractum recuperare valent, patefacere Conantur; in qua qui-dhm opinione , pro caloris augmento in regionibus frigidis explicando, chimici ad aeris densitatem majoremque ideo Calorici separationem , repentino deveniunt. Non facilioris adeo explicationis phenomenon istud ut pluribus videtur

licet analogia inter respirationem et combu Stionem, et manifestus in hac aeris densitatis influxus, Causae an Ologiam arguant , aestimandum e St. Etenim calori cum liberum aut sensibile, in directa temperamenti depressioris ratione diminui, Certi Ssimum e St: interpOSi tum Caloricum, in ver Sam aeris densitatis rationem insequi, Chemica doctrina demonstrat :adeoque et ratione temperamenti , et ratione densitatis aerem condensationiS Ope, calorico producendo mini md aptiorem eSse. Proveniet-ne I calorico combinato λ Sane calorici combinati natura , cui realis corporis combinati separatio absque istius de compos otione repugnat, omnem e X-

cludit ideam ipsius ab oxigenio separationis, supposita hujus principii nulla alteratione. Admittendus fortb alius diversus

Calorici status , in quo calori cum neque themo metro Sen Sibile , neque simpliciter interpositum , seu tanquam den SitatiS moderator 1 neque corporibus combinatum, Seu tanquam il-

32쪽

Iorum principium constitutivum , sed fixum aut densatum et magis minusve forth ad soliditatem accedens, li natura pr sentetur λ EffectuS nitri, et muriatis potassae Oxyge nati , auri et argenti fulminantium detonationis, et fortb calcis vivae

extinctioni S, non aliae VerOSimiliter causae tribuendi, opinionem

istam aliquantum probabilem reddunt. Forsan etiam aeris puritatis aut foran illius pressionis hic non contemnendus influxus. In tanta vero rerum ambiguitate, facta accurath ob- Servanda, Cauth vero ratiocinia in medium adducenda. I IN NINGS, ELLIS , HALLER , TILLET , FRANKLIN , DE HAEN, BRAUNS , CLEGIIORN, BRYDONE, et aliorum obServationes, hominum in calidissimis regionibus Viventium temperamentum, illarumat mospherae temperamento inferi US e S Se te Stantur, ac repetitis experimentis de hac veritate convicti sunt. Moscovitas in balneis quorum calor ad II 6 gradus thermo metri FAMRAN- ΠΕΙ Τ ascendit, per hora S perSi Stere D. GMEL IN pluries observavit: si autem animali S calor a gaZ oxigenti respirati de compo itione unice pro Veniret, quomodo aequali S caloris propagatio quae inter chimicas leges merito Statuitur in animali impediretur λ NOn-ne experientia ConS ac Bgi a tone et motu Calorem in animal.bus corporibu S produciὸ Non-ne

ergo verisimilius ab intimo frictu fribrarUm in musculis aliisque Organis, qu m ab aucta gaZ OX genii de compo- positione, forte hic repetendus effectu sy Huic Opin, Oni favent experimenta D. DUNT ZE de canibus ae S Calidissimi actione interfectis, qui quidem ob Servavit praedictos canes in aere

summe calido vitam diu con Serva SSe, et eorum muSculos magna inflexibilitate post mortem donatos e SSe ; iSte autem eia

33쪽

fectus I vi quadam interna, quam ad caloriS Sensationem evitandam animalia exercebant , nece SSarid repetendus. Habitudinem ad caloris et frigoris sensationem vitandam vel eludendam maxime influere D. Pabbe CHAPPE et GMELIN experimenta evidenter patefaciunt i . AEquale temperamentum quod in omnibus corporis viventis partibus, juxta D, DE HAE N ObServatione S, experitur, Supposita diversa illorum te tura, atque majori minori ve calori cum conducendi facultate, eum physica calorici natura , nullam revera Servat analogiam :quapropter facultas , qua animalia extremis atmospherae intemperiebus reSistunt, Suo proprio temperamento gaudentia, et calorem ad libitum augentia vel diminuentia , cujus habitudinis ope, extremi temperamenti mutationes absque incommodo patiuntur , et aequale in Singulis partibus temperamentum conservare Valent ; ab actione vitali , quae diversissima animalibns viventibus ut nece SSitatibUS SUc Currere pOSSint , auxilia praestat, unich repetendam. Audiatur D. BARTAE Z:

Gest a insi de principio vitali loquens Uil fait briater

ne s eteint psint fous les glaces de la Siberie. Aptissimh huic scopo recentiorum chimicorum doctrinam conferre videtur, nempe gaZ Oxigenii de compositionem, nedum in pulmone aut in arteriali sanguine, sed in organo digestionis et in cute perfici; sanguinem in exspiratione

fiJ BARTRLZ, in opere citato, pag. I 32 et I 33.

34쪽

gaz a ZOticum continuo expellere , ac gag hydrogenium in digestione produci. De harum assertionum veritate disputanda hic non est quaeStio; hac tamen supposita doctrina, calculos pro calore animali exacth mensurando ab eisdem chimicis adhibitos falsam includere suppositionem , maXimi Sque erroribus involvi , quis in dubium revocare valebit λ Brevitatis causa illorum opinionem non omni fundamento destitutam

qui ab stimulante actione, quam Oxi genium respirationi S Ope in corpus introductum exercere valet, animalis caloris totalis aut partialis saltem productionem repetendam propugnant , silentio praetermittam. Ex hac circa respirationis facultatum doctrina resultare videtur, Oxigenii cum sanguine combinationem istiusque decarbonisationem certissimam esse; aquae formationem ex sanguinis hydrogenii et aeris Oxigenii combinatione resultantem , valde probabilem esse; in theoria de coloratione Sanguinis, Summam discordiam inter auctores versari , ideoque illius theoriam non omnino certam aestimandam esse; tandem calorici ab Oxigenio Separationem , respirationi S ope , licet Compertam , tamen omnino in susscientem esse ad totius caloris animalis theoriam e Xplicandam, et solummodo tanquam unam ex Cata Sis quibus

actio vitalis utitur ad calorem illum producendum a physiologis

admittendam.

Inter vitales functiones transpirationem collocavi. Istius functionis definitio ab illius vocis significatione eviden thrfluit; ac licet materiae transpirationis excretio in cute perfecta sub illius doctrina tantum frequenter collocetur , cliversae

etiam quae in plurimis internis organis transpirationes fiunt, Sub

35쪽

sub eodem facultatis nomine generico comprehendendae sunt. Transpirationis culaneae materia analysi chemicae rigo rosae minita in subjecta fuit : aliqua tamen experimenta, quae ad illiu qnaturam indagandam effecta Sunt, nos edocent, Substantiam illam corporibus salinis, quae in animalium fluidis continentur, et praecipue phosphoricis aqua solutis, coalescere ; undd illius salsus et acris Sapor praeter odorem proprium animalem quo gaudet, abs dubio dependet. Praeterea experimenta D. M ILLI ac pOSterius confirmata, acidum carbonicum per corporis superficiem exhalari patefaciunt; adeoque substantia haec inter transpirationis materiae proprias substantias debet connumerari. Chimici recentiores hanc acidi carbonici formationem in organis culaneis per oyigenii atmospherici absorptionem fieri opinantur. Hoc fundamento innixi aliam functionem sub cutanisationis nomine

admittunt, cujus ope analogum respirationis mechanismum exerceri, analogam causam Supponere, a C re Spirationis effectus

ab ista secundari, probare contendunt. Ipsorum opinio de absorptione gag agolici in organis culaneis ad assimilationem

perficiendam, istam opinionem , juxta illos , firmiorem

reddit ; verum experimenta quae directh acidi carbonici

in cute formationem demonstrant , nulla revera existunt:

aliunde acidum carbonicum in sanguine formatum , licet per pulmones foras expellatur , verisimile videtur percutis poros aliquam illius acidi carbonici portionem quoque expelli; istud enim fluidum, utpote summe elasticum, ac fluidis animalibus in excessu heterogenium , proximiorem Sude e pulsionis viam sibi procurare, congruum videtur. Haec opinio, quae valde probabilis est, culanisationis doctrinam aqui-

36쪽

busdam praesentatam destrueret. Quocumque autem modo tran piratio perficiatur, non chimicam assinitatem sed actionem vitalem pro illius Causa Semper agnoscere debet, vel immediath, Si per propriam Vim transpirationis materia for s expellitur , vel mediato si ab impulsu quo liquida animalia in Corpore moventur utvalde consonum videtur illius exitus determinetur. Quis autem istius facultatis ab actione vitali dependentiam denegare poterit,

si attento animo consideret, materiam transpirationiS ope e X- pulsam , in cutis superficie existentem , posterioribu S combinationibus subjectam , ab actione vitali dependentem praesentari λ Sic videmus lucem , quae in quorumdam vermium Superficie observatur quae a combinatione SubStantiae aliqua: phosphoreae in transpirationis liquido contentae,oxigenii atmospherici ope effecta, abs dubio provenit) sensim minuere dum animalia illa languescunt, et deficere omnino, illorum vita deficiente. Similes essectus qui observantur in oculis felium, et in quorundam hominum corporis superficie, juxta D. ROLLI experimenta qui abs dubio analogam causam supponunt) vitalibus functioni bas cessantibus, omnino pariter deficere, experientiae

luce compertum e St.

Variae equidem sunt excretiones quae in humano corpore perficiuntur, ac licet quorumdam Substantiarum Segregatio satis comperta sit, aliquae abs dubio Sunt excretae Sub Stantiae, quarum natura in praesenti nos latet. E Sanguine enim praeter carbOnium quod in respiratione , OZigenii actione amittit, et piae ter hydrogenium et a Zote quae juxta aliquorum doctrinam respirationis Ope pariter Separantur , urina quoque per renes a Sanguine Segregatur; diversae pariter Substantiae intes-

37쪽

tinorum poros transgrediente S, Cum eXCrementis maxima ex parte forIs eliminantur. Per istas quidem aliasque excretiones bilis v. g. et diversarum Sub Stantiarum per Va Sa lactea ab alimentis separatarum combinatione mediante , ad Suum perfectum statum sanguis solummodb pervenire pote St. Ipsa alimentorum massa minime chylum efformare valet, quin prius a sanguine liquida diversa perquam plurima organa Segregata Suo tempore receperit : praeterea sangui S ip Se partes , qua S irrorat,n Utrire neutiquam potest , ni Si particularum Ope , quae ex ejuSdem masSa separantur, eodem in Stanti, quo aliae particulae ex illis partibus segregantur, ut ad SanguiniS maSSam , Vasorum lymphaticorum Ope , valeant penetrare. Aliae quoque diversae naturae substantiae uti saliva, succus ga StricUS, SUCCUS Pan creaticus , liquor Seminalis , etc. in Suis particularibus

organiS Segregantur , quorum excretionis actio nobis occulta est. Inter incognitas adhuc substantias quae in humano corpore organorum Ope segregantur, fluidum ner VOS Um merito annumerari debet. Haec opinio quae valde probabilis est, his expressis verbis a D. CUVIER exponitur I : on ne Peut guere Coa Cevsirque les nems agissent fur les sib res musculaires sans quil artiveun changement chimique dans la nature d'un suide qui seroit conte-nu dans les uris par Paccession de celai glesy transmetient tis au tres, ni que les objeis exterieurs agissent fur les ner ς au tremetit qUen pro fulsantun changement de mgme genre ce suide contena dans D

38쪽

gennal par totit Porgane medullaire. D. BAUΜEs eamdem Sequitur opinionem dum ita loquitur si): il n a pas ete possibis

de patier Δ suide nerveux ; ce n est pas que son existeΠCe Ssit imaginaire , maiS on Ira psint de donnees fur la nature de Cesiuide animal , qui sans doute est silire par le Cerveau ; Car Ceviscere si considerable doli , sutuant les analogies , siliter ΠΠeliqueur comme totis les a utres visCeres. Quomodo autem istarum omnium excretionum theoria eX-

plananda venit λ Arduum sane ac irresolubile es Se problema istud proculdubio videtur. Si omnium Organorum et Sub Stantiarum illorum ope excretarum, natura et proprietate Sexacth dignoscerentur, solius assinitatis Chimicae ope functionem istam exerceri, chimicorum vota plurima ab Sdubio proclamarent : Si vero in aliarum functionum, quae valde di lucidatae sunt, theoriae explicatione, quantum Chemi Corum SyStem a d. recto aberraVerit, satis superque probatum est; quid in praesenti de functione ista prout ad illius chimicam explicationem spectat, dicendum, dum aliquarum substantiarum eXCretarum naturam vix cognoscimuS, quarundam naturam omnino ignoramus, de aliarum existentia haesitam US, dum organorum natura nobis pariter occulta, dum tandem analogia inter organa et materiam excretam in tenebris latet Θ Tanta reVera modificationes, atque diversae naturae adeo complicataphamomena , actionem vitalem pro unica et immediata causa solummodo agnoscere debent.

39쪽

Ultima tandem tertii ordinis functio, Sub generationis nomine , Superest percurrenda. HazC Sane inter Corporis humani functiones contrariis discussionibus magis subjecta fuit , plurimasque inter auctores physiologicos controversia S excitavit; quarum expositionem utpote ad meum objectum non immediatd spectantem, silentio praetermittam. Ad hujus functionis theoriam illustrandam liquoris seminalis analysim Chimici recentioreS tentarunt , inter quos D. VAUQUE LIN exactiorem analysim perfecit. Istius analysis sicut et hujus substantiae proprietatum exacta notitia a D. BAUΜEs his expressis verbis adhibetur i): Le spernae humain est une matiere animale, Separee par les testiculas, remargu able par Lux p9rtisas , dolit Putre et liquide est DiteJue, et Paut re eguisse et remplis de fila mens satines. It a Podeur fari de beaucoup d autres ma- tigres aΠimales , uiae Saveur acre et irritante, est Plus lovidque Pectu, dans laquelle it ne se dissout potat, se liquese a Pair libre, ainst que par Paction du Calorique, et par SIQrefroidissement donne detix sortes de cristaux triari areas. VAGQUELTΝ qui a potisse Panalyse verme humain aussitoin gigil a ete possibie de te faire a trouve que I Oo Parties de cette matiere contierinent, c o parties d eau , 6 de mucilage, et de foude et , 3 de Phosphate de Chaux , et tui a reconnu ausortir des viaisseaux Se nini seres une regularite et utre Orga nisation caracteristique. L A est Pas inutile de rem arquer que Cette Substance est constamment assaline , propriete qr elle

s 1J In opere citato, pag. ΑΙ

40쪽

d0it a la solide, et que par sa degeneration dans Pair chaud et humide elle devient acide.

Si hujus autem functionis theoriam attento animo perpendamu S, prae caeteri S quidem magis obscuram, magi S ab agentium chimicorum actione distantem , magis actioni S vitalis peculiaribus legibus subiectam esse, in dubium revocare non possumus. Etenim quamvis liquidi seminalis actionem progeneratione perficienda concurrere certissimum Sit, quam Vi Spraedicta analysis illorum principia exponat; tamen quod Camex illis principiis efficaciter agat, si tota vel subtile aliquod

illius substantiae principium tantum concurrat et quam nam modificationem patiatur, adhuc ignoramus. I . Praeterea haec principia quae in liquido seminali analysis demonstrat, in

aliis animalibus liquidis pariter reperiuntur, Cum tamen diversissimis objectis destinata sint, ac diversis proprietatibus gaudeant. Haec revera analogia inter principia , quibus animale S Substantiae componuntur, diversissima illarum natura