장음표시 사용
191쪽
quosdam recipi, quos fugis scriptos ite in tabulis
Parcarum. Sed Dci iusticia est arquatis, iuxta decre- tum Dei vult omnes credentes recipere, idque absq; omni discrimine nationum, statuum, sexuum, per-sbnarum aetatumn QDeus,aitApostolus,I.Timoth. a. q. vult omnes homines fatuos fieri, ad agnitionem veritatis venire. Sunt ergo hae conclusiones ra- laevi immotae Deus Cain contumacem molare si
piscentem ante mortem abiecit. Ergo & omnes tales abiiciet.Deus Abrahamum idololatram , sed respiscentem recepit in gratiam. Ergo alios peccatores resti piscentes recipiet ingratiam, nullo discriminei ter Lagarum ulcerosiures Dauidem gemmis sple dentem, habito Latronem in cruce resipiscentem recepit ingratia. Ergo&aliis latronibus resipiscentibus propitiabitur. Hinc conclusum est dictum illud Auetustini suauissimum. Non timeat accellurias ad Deum aliquas iniquitates suas, tantummodo accedat pleno corde,&desinat facere qua antea faciebat, Z non dicat, illa iniquitas mihi non dimittitur. Sic
Paulus Rom. . 23 accommodat Abraham credentis exemplum ad omnes credentes,ut appareat quod Deus velit communicare suam clementiam ori
Nec dubium est Paulum ad hanc Dei iusticiam respexisse, cum exemplum Abrahae accommodaret omnibus credentibus. Valet ergo argumentum asin utari ad uniuersale propter aequalitatem rusticiar
192쪽
diuinae. Non minus quina ab uniuersali ad singulare pro 'tui cui demaequalitatem iusticia diuina: Breuiter, iusticia D ei talis est, ut auerso SomneS damnet, non couersos ominos a Luci Ouaeio te ergo mi Zeno, noli, si tu transi illi velle inlier: cordia Dei pontem
uiuuertere, Porro, etsi nos hanc iusticiam Dei alle qui non vilemus huniana enim iustici ad sui me iusticiae comi)arata, Vix habCtrationem lucernae lolis radio opposit e conatu tam ei placet. Deus enim non alteri di facultatem, sed voluntatem. Imitemur em eam pio studio promta voluntate quantu pollumus quod cum facimus, alicuoi nodo Deo similes censemur. Hanc imitationem nobis tape commendat scriptura: Leuit. I I. q. Sane testote, quia ego sanctus sum Dominus Deus velier. Leuit. 19. 7. Eritis mihi sancti, quia Canctus urn ego Dominus,&separaui VOS a caeteris populis ut sitis sancti Sanctificamur autem a patre per oblationem corporis Christi, ut simus ancti per spiritum sanctificatorern hoc est, ut oblati Deo unius mundi metue, corde, confestione, opere,VtpO- te separati trophanua te mundi. Filius Dei quoq; ad hanc imitatione nos vocat, cum dicit Marc. f. i. Patrem sinere colem suu oriri super bonos malos,vnde interi nos debere u amicos tum inimicos nostros dili ere. item, Matth. J. 8. Estote persecti id est, sinceris ne hypocris sicut pater vester in celis est perfe-
eius. item Luc. s. 3 6 Estote misericordes licui pater vester milericors est. Proponitvi Dominus propriuexemptu cum ait, Ioli. .is. Exeplum meu dedi vobis ut diligatis vos inuicem sicut ego dilexi vos. Huc lotio
pedum discipulorii pertinet. His omnibus dictis comendatur nobis imitatio iusticia diuinar, quod quidefacimus,quado Macriter iusticiar incumbimus, tuae,ut breuiter multa 5plectar,rietes io cise debet,hoc est
constabit pietate erga Deum, puritate vitae,charitate crga
193쪽
DE OBEDIENT DEO PRAEST. Is erga homines,&sedulitia te invocatione. Haec iustitia tametsi crebris exercitiis fit firmior& stabilior, tamead summum perfectionis gradum in hac vitano pertingit. Partes definitionis breuiter declaremus Pietas impietati aduersatur, eamq; pellit. Est enim Bammae similis. Vt enim flaminauriesubiectam materia,&illustra vicinii aerem pulsis tenebris, ita pietas exurit vitia,&totam me iuem lumine replet Co travero
impietas assimilatur fumo Vt enim fumus rem obiectam foedat,& ob curat vicinum aerem; ita impietas
mentem foedat,&donaDei atque adeo omnia hominis facta obscurat,&tenebris inuoluit Puritas vitae
incipit a fide,& spiritu Dei augetur, dii quotidie sanctificamur atque renouamur magis magisque,& mete, corde. corpore Charitas erga omnes excludit odium,lites iurgia, hominem omnibus affabile navi comem praebet,& beneficum Sedulitas in vocatione facit, vis ne dolo cum summa diligentia ossicium faciamus in gloriam Dei, in commodum ir-namentum Ecclesiae, Hinc promptum erit colligere virtutes ad iustitiam pertinere, ad eam unam referendaSesse omnes, quocunq; nomine nominari poΩsint. Quapropter in illarum definitionibus recte iustitia, genus proximu poni poterit,disterentia sumta proprietate cuiuslibet virtutis, hoc modo. Pietas est it stitia Deo debitum cultum tribues.Charitas est iustitia, qta Deo&hominibus debitum amorem tribuit. silericordia est iustitia, quaimpertimur egenis consolationem,consiliun victum amictan illorum miseria tachi Castitas est iustitia mentem puravi corpus incontaminatu conseruanS.COtinentia κρατεια,
est iustitia continens affectus omnes sub imperiore chae rationis Patientia est iustitia obedies Deo in cruce Modestia mpρ eli iustitia, qua partibus animitrationalis cocupiscibilivi irascibili tribuit conuenieti ossicia, idelicet, ut ratio imperet, concupiscibilis
194쪽
N I C. HE MMINGIV simperata velitvi faciat,& irascibilis militet pro rati De tueatur quae ratio rubet, & opponat se contrariis. Ideo Graecis θω dicitur δερυφοροι - νοοῦ. ergo --φρο νη pulcherri ira a virtus est&dulcissima ονια partium animae, qua harmonia anima sana&salua coleruatur. Vnde&nomen apud Graecos obtinuit. Maximus Theologus de usu harum trium facultatum ani-rnae in hanc sententiam scribit. Λογς κ data est homini principaliter,ut inquirat quod optimum est, nen pe Deum ipsium. Emis χώ, ut Deum inuentu amet, ac in eo acquiescat. Θυμώ, ut aduersetur hostib. Dei,&militet pro Deo rebus Deo gratis. Nec dubium est has tres anima facultates in lumc potissimu usum inditas mille homini in ipsa creatione, & post apium aliquo modo conseruatas, qua mala consuetudine paulatim magis magisq; obscurat sunt. Hinc stantia in illa dicta Πα- ιαμ Gipiet . Natura appetit con
seruationem sui,&auersatur destruentia naturam.
Haec sint in hunc modum de habitu pie iancteq;,
id est, iuste vivendi dicta qui habitus longo tempore,&crebris actionibus acquisitus est. Caeter hi qui hunc habitum nactus videtur, stet constanter, videatne cadat. Facilis enim lapsus est Diabolus si quidem in hoc totus est, ut hominem inpietate constanter perseuerantem suis artibus euertat. Nam in angelum lucis se transformat, homini astute suggerit cogitationem opinionem iustiti.& sanctitatis, ut sibi placeat cum Pharii eo Euangelico. Quod quia fit, misere ab hoste vincitur, Mei denuo macipatur. id quodvsu venit multis mandritis & monachi qui videbantur sibi sanctissimi cu meri ellent hypocritae Statim enim ubi homo sibi placuerit, displicet Deo. Melior est igitur, ut Augu stinus ait in malis factis humilis coasellio. qu im in bonis superba gloriatio Quocirca cauendae sunt inprimis Satanae insidiς,&infirmitas nostra cogitada ut semper humiliemur sub potetimanti Dei,
195쪽
DE OBEDIENT DEO PRAEST. I γDei,&operentur salutem nostram cum timore&tremore,ut Paulus suadet Phil. 2. Operari autem fili
teni est strenue pergere progredi in salutis stadio, Vt illud feliciter conficiamus, id l, cum timore& tremore, id est, cum vera animi humilitate sinceraq;r ligione Est autem hic timor& tremor, non quo dubitatio alitur, sed quo superstitio, securitas carnalis, ignauia hypocriss&superbia excutiuntur.Memin cimus dietiim Solomonis Prouerb. 18.i . Beatus cst homo qui semperist pauidus, id est, qui semper solicite cauet insidias diaboli, carnis naudi; qui semper intimore Dei vivit, ne quid tente contra ipsius voluntatem qui semper in vera pomitentia perseuerat. cauetq, omnem Dei offensam, expectas felicem liberationem ex his terumnis, vitam beata in Christo Iesu Domino nostro, cui cu patre&spiritu salicto sit honor,gloria,imperi uin omne aeternitatem, Amen.
De contemplatione . Non ignoro quosdam Theologos huic habitui
bene iusteq; viue di adiungere,quam vocant, cotemplationem, de qua quid pie sentiendi sit breuiter accipe. Contemplatio seu theoria Christiana non est aliud quam cognitae veritatis perspectie spiritualis
qua dammentis visio, clumsumma admiratione, voluptate spiritus, laetitia cordis&laudibus Dei coluncta. Vt enim oculo corpori S videmus res corporales; ita mente, itiae est anima oculus,res spirituale, caelestes contemplamur Visio ergo contemplatio metis est. Haec si sobria fuerit, hominem inccxlo versari facit, sicut Paulus inquit Phil. 3. 2 O. Πολ- ι nostrum est in caelo. At si modum excesserit,in ima praecipitat,itixta dictu, ἐωρία χαλινώ cm, . - απιυ ρίοειεν,
hoc est contemplatio effrenis facile aliquem inicie cipitium csseret Sunt qui putant,idq; non absurde. templum ex eo dictum, quod sit locus huic contem.
196쪽
it N I Q HEMMINGIVS plationi destinatus. Hlaius Christianae contemplationis tria membra constit tramus, quorum primum ad Deum; secundum ad hominem tertium ad comparationem rerum visibilium Minuisibiliu pertinebit. Primi membri ad I cum pertinentis parte Spra cipue sunt quatitor, quas breuissimc signabo. HarumprTrna est admiratio maiestatis diti in se videlicet, quod Deus aeternus sit unus inissentia trinus in personis, quod sit pater generans, filius genitiis, Spiritus sanctas procedens a patre&filio, idq; ante omnia tempora ab onmia ternitate. Neque enim pater gignere incepit, nec filius nasci incepit, nec Spiritus sanctus procedete incepit. Sed pater generas ab aeterno erat, filius genitus ab aeterno erat,4 Spiritus procedis aba terno erat. TreSpersonae,unus Deus, pater est solus
Deus, filius est solus Deus, Spiritus sanctus est solus Deus. Quia in patre est tota essentialis perfectio Deitatis, in filio est tota essentialis persectio Deitatis, in Spiritu sancto est tota essentialis persectio Deitatis,
non multiplicata iuxta numerum personarum, sed v-nica sola, de simplici sit me una, id est numero una; alioqui essent tres Dii, sicut sunt tres perib nar. In hac contemplatione meminerimus nos nihil agere, nisi coimeamus nos intra limites verbi Dei. Na qui scrutatur maiestatem extra verbum, opprimitur a gloria.
Secunda, cosideratio operum Dei, videlicet, creationis,reparationis,gubernationis.Increationeadmiranda venit lapicti a potetia, bonitas. In reparatione, sapientia potentia, iustitia, misericordia. In gubernatione veritas apientia,iustitia, misericordia, polotia. Tertia est admiratio iudiciorum Dei, quorum alia reuelata sint, alia occulta. Reuelata cognoscevi noli ab eis deflectere vlla ratione impullus occulta, quia sunt abyssus multa,adora. Quarta est reuocatio inmemoriam promissae beatitudinis,
197쪽
DE OBEDIENT DEO PRAEST. ito titudinis,& future vitae,&contra poenarii non finiendarum, eorum qui Christum non recipiunt. H.irum partium prima inuitab Ilia OS ad reuerentiam Simorem Dei. Secunda ad amorem. Tertia ad humilitatem. Quarta ad fidem, spem, pata enciam. Ο-mnes limul ad gratitudinem & gratiarum actionem. per Iesum Chri lium Dominum noli rum. Secundum membrum cotemplationis est de ipso homine, quod commendat nobis iam φλ illud celeberrimum, γνω Θ σε - , de quo Menander. G γω, - παντα ου r. Hoc membrum pro statuuhominis diuersitate distribuam in quatuor partes, quarum prima est latus primi homimS, qui innocentiae dicitiar. De hoc statu lum itur, a quo es a Deo creatus. v bibin terrestri paradiso unde de limo terre:&ubiraculo Dei. quali Sὶ 'χικος, λογικος, ita Mi ξισιος. quomodo ad imaginem Dei, iustus, lanctus verax, Deo iunctus. ad quies ad immortalitatem propter quid ut Deum colam cuius rei forma hominis nos admonet. eo enim dirigenda mens est, quo vultus erectus est. Secunda, est status secundi hominis, qui merit5
miseriae dicitur Adam lapsius genuit tales, qualis ipse
sectus est perlapsum, hoc est, miseros A puros, iniustos, damnatos. Omnis qui nascitur ait Augi istinus nascitur Adam, hoc est, damnatus a damnato Tertia, est tertii status hominis in uti erigitur homo lapsus manu Dei, hoc est, peri Christum, qui fide apprehensus homine re oriat iustificat, sanctificat, di hic st tus merito gratia dicitur. De hoc statu Euangelium concionat. r. Quarta est status quartilionaria is est beatitudinis perfecta: in quo similes erimus Christo in omnem aeternitatem. Harum partium prima multa nobis contemplanda commendat,sed potissimul in nobilitatem dignitatem hominis creati ad imaginem Dei,ut Deum coleret&celebraret Sechida, miseriam hominis in quam suapte sponte incidit, deplo-
198쪽
et C. HEMMINGIVS randam monet Tertia, immensarn mi eri cordum Dei, Mincitabilem amorem si in Dei meditandum cufide&gruuiartim actione commendat tiaria, ingCtem laetitiam& consolationem ex spe promiti, saluti in piorum animis cum gratiarum actioned picii-
uendi studio excitat. Tertium membrum est comparationis rerum visibilitium Sc inuisibilium. Quam aut cra dulcis sit contemplatio collationis rerum visibilium, ad res inuis-biles, caelestes ripirituales, nemo satis dixerit. Ita enim Deus ripa illeόm, se, condidit res aspectabiles, ut hominem in medio μακ ditia positum, quasi manu in rerum inuisibilium , caelestium & spiritualium cognitionem ducat. In qua profecto re, sapientia, bonitas , potentia, maiestas conditoris summa cum admiratione cernitur. Et hoc quidem in eum finem, ut ipsie agnoscatur, glorificetur,4 colatur ab homine quem aci felicitatem condidit. Hanc contemplationem Dominus noster nobis commendat varti parabolis in Evangelica historia, significans haud obscure nihil elle vili bli Deo creatum quod non habeat aliqllam comparationem ad inuisibilia, nempe vel ad animos hominum formandos, vel ad res caelestes S spirituales contemplandas, adeo ut quicquid oθη rex a Deo est coditum sit quali sumbolum alicuius rei sensibus non expositae. Exempli caula Ignis, quem Vide
mus est veluti symbolu spiritus sim cti. Vt enim ignis
ardet, illuminat, purgat ita Si iritus sanctus inflammat corda, mentes vera luce illustrat et expurgat vitia. Hic sol aspectabilis nonne est veluti sacram ctum&symbolum non blum allum piae hirmanae naturae, in unitatem livpostaticam, filio Dei, verum et iaptae
sentiae Christi Mestica citatis ipsus in Ecclesia 3 Est
proinde Dia natura rerum nobis tanquam paedagogus potissimum ad intelligenda scripturae mysteria. id dicam defiguris Veteris Testamenti, quibus res Noui
199쪽
Novi Testamenti adumbrantur Quo pertinet prohibitio eliis certorum animalium nonne adurgiendas illorum quasdam proprietates, illis quidem bonas in suo ordine , nonis veris noxias in nostrae digia talis gradu quid referam de imaginibus noui te deris, quibus res caelestes, spirituales, iste ciue signita cantur, osseruntur, percipiuntur In scriptis Mosis, Prophetaru Apostolarum Patrum plurima referuntur. Et dulcissima quaedam huius generis in Beati Philippi Melanthonis monumentis sparguntur, lectione e admiratione dignissima. Sed de his satis. Admonitio a net enide contemptitione spraxi. visio de conscientia. Paulus Laim . i. iv iubet nos retinere fidem
bonam conscientiam. Iohannes dicit . Ioh. i. 8. Si dixerimus, peccatum non habemus, nos ipsios seduci-m', veritas in nobis a est. Ponuntiae ergo in eodε homine esse bona conseientia 4 mala conficientia, cum manifestum sit ex commisso peccato malam co- scientiam nasci Solutionem huius antilogi e petamus exsequentibus scripturce dictis, Heb. 9. I . Sanguis Christi purgabit conscientiam vestram a mortuis operibus ad seruiendum Deo viventi. Hebr. O. . Accedemus civero corde in certitudine fidei aspersi corda a conscientia mala. I. Iohan. 3. 9. Omnis quinatus est ex Deo,peccatum no facit, quoniam semen
ipsius in eo manet, non potest peccare, quoniam a Deo natus est. Iam obiectionem includamus in syllogismum, ut rectius de ea iudicare liceat.
200쪽
x9 NI C. HEM DE OBED DEO PRAEST. Omnes homine peccati bi conscii Pabent malam con
Igitur omn incli habem natam conscientiam. Responcleo Maio on est complete via luetialis. Argumentum enim procedit a non distributo addistributum. Nam maior in hunc modum cst vera tantum. Omnes homines,peccati scilicet non remissi sibi conicii labent malam conscientiam. Sed contra, Omnes homines peccati remissi sibi conscii non habent malam conscientiam. Iam ad minorem. Omnes
sancti sun 2sibi conscii peccati commissi quidem, sed condonari&purgati sanguine Christi. 5 ergo ancti habent malam conscientiam Conscientia si quidem ala dicitur, non ex iudicio naturali, quod est lex Dei bona scripta in cordibus hominum, non ex peccato commisso , sede metu poena propter peccatum cOmissim Iam autem qui statuit peccatum remissum, non metuir poenam , quare nec conscientiam malam habet. Neque infirmitates sanctorum ignorantiae lapsiis inuoluntarii vastat constientiam, saluo sundamento, quia sincti sciunt se habere patrem clementem, quietii castigat illorum lapsus in hac vita, tamen bonam conscientiam retinent, nam sciunt peccata sibi non imputari Atque hoc est, quod vult Iohannes 'cum ait: innis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, ut Diabolus&Cain, hoc est, studio& contu