장음표시 사용
181쪽
DE REDIENT DE PRAEST. tis inserni sub qua captiuitate fuit propter peccata iusto detentUS. Homo itaque regenitus, memor prioris sui status, meditatur in posterum piam Miustam vitam, nempe ut faciat iudicium itistitiam. Iudicitii quidem,diia cernendo malum a bono, quod est mentis opus; iustitiam vero, faciendo bonum,&declinando a malo, quod proprium est voluntatis osticium .Horum ne trum potest vere praestari sine altero. Fieri enim non potest, ut idem corno uti per Spiritum sanctum creatum, it capax pietatis impietatis, seu quod ideria est,iustitia Nisiquitatis simul adeo vere ab Augustino dicto est Nunquam iustitiam percepturus es, si
adhuc tibi placet iniquita S. Haec mi αρ noui hominis,qua pietas prae impietate, iustitia prae iniustitia eligitur, est initium piar&iustae vitae. Quae- ε , ut regitur Verbo Euan gelii vi ex spiritu dei in corde voluntario cocipitur: ita adiuuatur a Spiritu sancto, crescit pia inuocatione &ordinatur in loriam Dei,&inaedificationem,
Προ σιν excipit , αο ic, quae est aggresssio operis.& quassi omnium virium explicatio in opus, id est, ad facienda alacriter, qua spiritus noui hominis uadet. ad fugienda serio quae caro importune suggerit. Donec enim carni obtemperamus hosti diligimur:
quado autem βpiritum sequimur, Christo sociamur. Haec epistatis est servorn dei crescenti sua oc est,mποί-
μή, qua homo nouus altius in Opus insurgit, aduersus carnem se fortius opponit,dum,videlicet, spiritus militat aduersius carnem, hoc est, aduersus cogitationes mentis afrectus cordis. Cogitatio nihil aliud est,quam agitatio mentis, seu circa quaelibet,animi occupatio. Haec si intensor fuerit, consideratio,
182쪽
Vt ergo obiecta Variant, ita mutatur qualitas cogita tionis CX qu Orit, ut alia cogitat lolit bona, alia mala,
alia media Cogitatio bona est semen virtutum Ionestarum actionum. Cogitatio mala est virus vitiorum: quod nisi festinanter eliciatur, prius interiora corrumpit; deinde totum hominem maculat. Cogitatio media est, cum animus circa res medias occupatur. Cogitationes igitur mentis omnes actioneSantecedunt. Nam omnia vel mala, vel bona, vel media a cogitatione procedunt. In cogitatione quisque nocens, incogitatione qui que reus est ideo Pern hardus ait: In cogitatione si cadit quisque,vel stat. Si bona cogitas, cogitatio tua sancta custodiet te: iiDala cogitas, cogitatio tua peruersa perdet te. Sapientie I. 3. Perversae cogitationes separant a Deo. Prouerbo IJ. s. Abominatio Domini cogitationes malae Cogitationes' 'ntis tua vaearlectibus quali fermentatae maxime importuna sunt,' disiicillime nisi principiis obstiteras, cohibentur. Nam animus hominis cogitationibus iubinde tanquam aestu maris abripitur,&veluti vehementi tempestate nunc in hos, nunc in illos scopulos impellitur. Nec desinit cogitationis impetus, modo illi frena laxaveris priusquam te ni profundum pecta. ti, unde te recipere non poteris, praecipitauerat. Nam hoc ordine cogitatio εώπα t&effrenis progreditur, quem Beriali ardus de cribit his verbis Cogitatio delectationem parit;delectatio co- sensium conssensus actionem lactio consilietudinem; consuetudo necessitatem necessitas mortem; sicut vipera a filiis si iis in utero politis lacerata moritur ita nos cogitationes intra nos nutritae occidunt. Hucus-quellaria hardus V tergo viceri ω manus medicacito adhibenda est, priusquam in cacoethes aut in ca- crinia desinat ita cogitationibus prauis antequam callum
183쪽
z III; DE OBEDIENT DEO PR,EST. Dαί litam induxerint, resistendum est. Praesiertim cum omnia OpCra quantitnulis recta videntur, immunda sunt, donec vel in me pratine coitationi indulgeriar. Sic enim recte ab Augustino dictum est Nomu datur opere,qui immundus eli cogitatione toluntate. Prima igitur sanctae disciplina pars sit refrenatio prauarum cogitationum. Nam ut aquae variis ventorum flatibus agitatae ingentes tempestates paritu, quet naues demergut ita cogitatione prauia flectus turbulentos &perniciosis excitant, quibus homo euertitur. Contra vero, cogitationes sanctae hominem custodiunt, ne in scopi uos affectuum impingat. Ideo Paulus hortatur Philip . . 8 ad sanctas cogitationes his verbis: De caetero fratres , qua cunque iliat vera. lti cunque iusta quaecunquestincta, quaecunq; am bilia, qtimcunq; bonae famae, si qua viritis , si qua laus disciplina haec cogitate. Nam cogitatio ancta parit delectationem spiritus delectatio spiritus parit consensum voluntatis consensus voluntatis parit actionem cinctam; achio sancta, consuetudinem sanctam. consita et ludo sancta contemplationem; cotemplatio, admirationem .admiratio, confessionemri lauden, Dei, quam excipit vita beata, quae est donum Dei in Christo Iesu.
Porro quoniam cogitatio praua est tentatio car nis vehementior,unde in mortem fit transitus, Chri stus docet nos modiim resistendi, cu cogitationi prauae, tum tentationi inde pullulanti, cum ait Mar. I . 38. Vigilate&orate, ne introeati Sin tentationem.
Vigilare quidem debemus,ut milites in castris Christi,undique ab hostibus cincti, ne hostes nos stertenteS, inermes incautos opprimant, qui plane nihil aduersus nos possunt, nisi nostris cogitationibus malis, ignaui avi peccatis armentur orare vero, Ut filius Dei victor Diaboli nobis i ζαροι adsic aduocatus. Nam per nos, neque Satana neque prauis coin
184쪽
r7s N I C. HEMMINGIV stationibu S&tentationibus resistere valemus. Tanta est infirmitas, tanta malitia&per uerlua natura nostr.e. In lirmitas, qua non possiamus resistere; malitia, Sua nolumus; peruersitas qua ratio seruit , iubido in nobis dominatur Dominu itaq; reuocans nobis inmemoriam lapsum primorum parentum , ut illorum damno admoniti cautiores imus,lubet nos orare quotidie,&dicere: Ne nos inducas in tetationem,
sed libera nos a malo. Quoties ergo hanc precationem recitam las cogitemus lapsum primorum parentum, scientes quod idem, qui eos seduxit inobis quoque omni momento insidietur, ut nos simili modo in suos laqueos pertrahat. Similiter Apostolus hortatur I Tim. 18. Vt honestam militemus militiam,
retinentes fidem bonam conicientiam.Vide quam apposite haec tria fidem honestam militiam, bonam conscientiam coniungit Fides est, qua relictis castris Sathanae, in castra Christinos recipimus, Christo ducis icramento militari nos obligamus. Fides est, qua in pugna aduci lias Satanan mundia m. cogitationes&concupiscritas carnis obtinemus victo riam. Siccnim Iohannes, I. I Oh s. q. H est victoria, quae victi mundum, fides vestra Honesta militia
opponitur ignauiae turpi militiae, cum miles abiecito ct peod gladio se hosti turpiter tradit in mancipium Satanae,relictis ignominiose castris Christi: quare nihils 'dius,nihil tristius nihil probrosus cogitari potest, ut est videre in nostris primis parctibus, qui
se victos manciparunt Satane in suum posterorum suorum maximum probrum. Honesta igitur militia crit,cum in acie nos fortiter opponimus hosti eumque in fugam vertinaus spoliatum armis, quibus nos oppugnauit. Tunc enim spoliamus Satanam suis armis, qua do exclusis prauis cogitationibus,relicta impietate&ini istitia,studemus iustitiae&innocentiae. Neque enim potest aduerius nos quicquam n si ar
185쪽
DEO BEDIENT DEO PRAEST. 1 rmetur nostris peccatis tantea diXimus Bona conscientia effectus fidei monestae militia comes est. Haec ut nascitur ex fide, qua statuimus peccatu remisiassem,ita fouetur&crescit, tum eadem fide, tum vitae innocentia, quae ab eruditis iusticia bona conseientiae dicitur. H.ec iusticia bona coicientiae eliduplex, interna, externa.Interna iusticia bonae conscientiae definituri Mori iusta partium animae, hoc est, ut expressius dica, conglmientia mentis, cogitationum,arse- ct ium&voluntari S cum reci a ratione, cuius reo ula est fides&verbum Dei. Externa iusticia bonae conscientiae ab interna dependet,&estacilio nucumve
bo Dei&fidei regula conformitas,quantum quidem in hac vita fieri potest.In hac iusticia bona conscientiae omnes celeiae vi tute continentur, ut ei recte co- ueniat verius ille Thet nidis Mκοῦδε να ό ρετη n. Haec iusticia charitatis nomine cepe inscripturis significatur: quia in charitate magis pietatis studium relucet. Eadem voce innocentiae interdum notatur. Sic enim Augustinus ait: tota iusticia ad unuinnocentiae caput redigitur. Est autem innocens, qui cum alii non ocet, nec sibi nocet Nocet quidem homo alteri, quantum in ipso est, aut faciendo miserum, aut deserendo miserum. Nocet vero homo sibi, qua- do vel peccato indulget,vel non facit, quod oportet. Ex quo intelligitur eundem elle iustum, qui est innocenS,&innocentem,qui est iustus. Em sol est pietatis&iusticiar seliciter inchoat &incitata maiorvi vehementior adhuc ardor ad facie- da&cauendaqil oportet, idque Iinei later missione, sed non sine grauissima lucta ad uerius principe nutenebrarum, aduersius cogitationes mentis aduersus concupi centias carnis, Maduersus peruersos huius mundi mores. Epliel. 2. In hac epitali ehementiori studio aucta principem locum tenet timor Dei,
186쪽
t s m C. HEMMINGI ustion qualis in Cain erat,cumdesperatione Veniae,que: est seruorum contumacium, sed qualis in Abel fuit, cum fiducia misericordiae coniunctus, qui est filiorum Dei proprius. Hic enim castus sanctus timor est riuulus quidam e sapientia diurna, quam Profitetur Euangelium,emanans, fide Pi bona conscientiae custos fidelissima us. Quare non immerito initium sapientiae timor Domini dicitur, Pr OUerb. I.T. Sapientiae,inquam, 'erae, quae est cibus animae longe sapidis simus gratissimus&vivificus, hoc est, scientia salutis optimarum rerum cognitio cum vera pietate, a que virtute coluncta. σπιργγα τροφια πις ιυFς, α α,ὐ- ηανς α Lactantius autem in hunc modum
veram sapientiam hominis definit. Omnis sapientia hominis in hoc uno est ut Deum cognoscat&colat. Huius sapientiae,qua nihil in vita suauius nihil utilius nihil sanctius, initium est timor Domini. Et quod prosecto mirum est, hic timor est: sapientiae parens cundus, sapientiae proles pulcherrima de hoc
timore loquitur Dominus Ierem. 3 2. O. cum ait: Timorem meum dabo in corde illorum, ne declinent a me. Vnus enim timor Dei parit obseruationem mandatorum Dei: parit omnem sanctam subiectionem cum prudelia in tota vita gubernanda coiris iunctam. Si quidem hic solus timor Domini sanctus avia vanitatis te reuocat in via veritatis educit in via rectate diligit, intra limites te continet,ne declines ves ad dexteram per superstitionem quae est superfluus cultus Dei praeter verbum Dei temere ab homine institutus vel ad sinistram per iniquitatem quae est legis diuinae contumax transgressio excitat
te, ne in cursita segnescas impellit te, ne retro eas; vrget tene deficias,aiuequam ex hoc calamitatum,tentationum, miseriarum pelago, in portum salutis optat illimum perueneris iugiter prccibus aliisq, pietatis exercitiis incumbens. Quapropter verillimum
187쪽
dictum illud,non tam manibus & pedibus, quam to tamente, toto corde amplectendum est, Psal. II r. r. Beatus vir qui timet Dominum m mandatis eius delectatur valde. Hic definitur vir timens Dei, Sadditur promissio longe suauistima. Quis est qui timet Deum qui mandatis eius delectatur: qui ambulat in lege Domini: qui obteruat testimonia Dei qui toto corde inquirit Deum , hoc est,qui omni bus rebus mundi anteponit veram pietatem Mobedientiam erga Deum,cum invita, tum in cruce, quae verae pietatis individuus comes est, iuxta dici tam Pauli 1 Timoth. 3. 2. Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patientur. Quid timenti Deum promittitur: Beatitudo, non huius mundi , quae vana est di fallax, sed filiorum Dei, quae aeterna estvi vera Ad his beatitudinem tribus pracibus coscendere nos oportet, quorum primus est fides, qua Christus victorem donatorem beatitudinis complectimur. Secundus, seu medius est obedientia ex fide praestita, cum invitatum in cruce. Tertius est exitus laetus infide&in inuocatione Dei ex hac vita. Omnes quidem beati cile volunt, sed tamen non erunt, nisi qui per hos gradus ad beatitudinem constenderint. tametsi autem ius huius beatitudinis hic obtinemus fide, tamen esse scitatis mortuis in eius plenam possessionem ingrediemur per Iesum Christi m dominum nostrum. Tunc enim abundabimus perfecto bono, visione&fruitione Dei in omnem aeternitatem, liberi no solum ab omni malo, verum etiam a metu Ο-mnis mali, idq; per eundem Iesum Christum qui nostra contemta corpora transfigurabit ut sint conforrnia suo glorioso corpori, idque potentia qua potest: sibi omnia subiicere, Philip . 3. 2 l. τελέω cest, non perfectiori impletio leg s sectur-
188쪽
1 C. HEMMINGIVS tus iuste pieque vivendi longo tempore&crebris actionibus acquisiti comparati, qualis in hac vitie
inficiuitate esse poterit, seu vi Clemens loquitur, τελειωσι inhabit υ-ι ira secundum similitudinem Dei cum aequalitate perseuerat, nequaquam tamen talis
habitus pietatis& virtutis in hac vita expectandus est qualis esse solet in artibus videlicet, durabilis constans , ut amitti non possit. Vide Basilium pag. sar. Quae hactenus dicta sunt, ad me, , --,ut idem ait,
pertinent. τελειω M autem de qua modo agimUS G-τrρθωυα pi Ortim non equidem omnibus numeris&gradibus absolutum, 1 ed cui aliquid quotidie accededere potest&debet per pietatis exercitia, donec in hac vita peregrinamur refertur. Neque enim μάν-m Stoicum requirimus, sed Christianum, quod est serium, constans Mardens pietatis studium. Quod autem Clemens dicat hunc habitum ci δε ρει α, --cολον α δεα μα, esse optandum quidem esset sed multa exempla sanctorum nos monent, ut qui stat, videat ne cadat nam in iustificatis lancitis magna est infirmitas adeo ut ne i o possitie curus elles, ut ut perpetud vigilet,militet precetur. Nullus sanctorum unquam vixi αα . c. Nemo fuit qui non opus haberet quotidie precari Vicere cum Ecclesia Matth. 6. I a. Remitte nobis peccata nostra item, ne inducas nos in tentationem item, Luc. II. 6. Domine adauge mihi fidem. Est&haec confessio omni uiri sanctorum, Luc. 7. io Serui inutileSlum HS item, Plat. 3 o. q. si iniquitatem obseruaueris Domine quis siustinebit: quasi diceret: Nullus plane mortalita, tantum abest ut quisquam hominum possit gloriaride perfectione habitus Meminerimus grauissimae exhortationis Basilii ἐς ἡ ωα Qes pota a voωαγιον, ' γ νδ αγκας δε - βονθ Oi. Nequaquam igit Ur postulavis hanc iλ ιν habitus recte pieq; viven
189쪽
osi in E OBEDIENT DEO PRAESΤ. iritabilis in hac vita, sed tantum de habitu qualicunque, qui insidiis diaboli e fallacibus desideriis carnis expolitus est Clementis igitur hyperbolen abiiciendam iudico, nullo enim colore excuseri potest. Experimur quotidiequina tener sit habitus ille picius idq; vivendi, quam facilis stlapsus etiam sariclissimorum, quod in anctissimo propheta Dei Davide cernimus manifeste, quem inter summos sanctos numero Pharisiaica hys ocrisis, quam pro anctitate vendi
tant,ab Ominatio est coram Deo. Breuiter, Quicunq;
sibi placet, displicet Deo, qui intima cordis videt. Quod autem additur indefinitione secundum similitudinem Dei μετισον, utrumque explicandum
est,uidelicet, quaesit illa similitudo,&qualis Anc. Sed de similitudines citrum. Ad hanc enim homo primum creatus, deinde peripiritum Christi regenitus est. Hac similitudine Adam Deo iunctus erat, a quo lapsu interueniente, dissimilitudine seiunctus est. Haec similitudo, ut in vera iusticia posita erat, ita dissimilitudo in iniusticia est sita. Vtergo similitudine, hoc est iusticia Deo iungimur, ita ab eodem, di L similitudine, hoc est, iniusticia seiungimur. Huc respexit Esaias cap. . r.cum diceret Peccata vestra diuiserunt inter vos me. Non ergo quisque loco longe est a Deo sed dilli militudine, laoc est,iniusticia,quce in mala vita&in malis moribus cernitur. Porro quoniam similitudo iusticia Dei a nobis requiritur, videndum est, quamam stilla iusticia Dei in qua nos oportet Deo elle similes. Hanc Dei iusticiam sapientillimi homines partim natura duce, partim verbo Dei herum creatarum contemplatione edocti de finiunt in hunc modum Iusticia Dei est Ono,ia juμεροί τἄς - 'α ---ὸ hoc est, iusticia Dei communicati quaedam est cum aequalitate secundum ι generis cuiuslibet, scilicet rerum creatatum. Haec definllio iusticia ex tribus principiis natu-
190쪽
ira C. HEMMINGIVS ra notis extructa est. Horum primum est θεος π πψα- σα ον, id est, Deus est summum bonum. Secundum,
cum aliis suam bonitatem. Tertium' πιέκμἀν - ἱ- με φ ι, id est, omne bonum aequalem habet naturam. Est ergo itamu qua Deus est aequalis suis creaturis, se hoc est, proiit in creatione mensuram certam siue bonitatis singulis rerum
generibus quali appedit, adeo ut nulla creaturarum expers sit bonitatis diuinae. alus enim pauciora, aliis plura dona ex fonte sua bonitatis, communicauit, prout illi visum est facere, ad mira in totius uniuersi coi immandum ornan Iu in loriam suam. Qua ergo communia stat via alicui speciei communia sunt singulis indui id uis eiusdem idque aequaliter: in qua re ipsitus Dei apientia,&bonitas cernitur. Hinc est quod cum unius indiuidui naturam perspexeris, Otius speciei naturam&definitionem cognoscas. Hoc Daulo perpendens ait Psal. V i. s. Delectasti me domine in factura tua, in operibus manuum tuarum exultabo. Hac -κ Deus ex sua bonitate solem tuu facit oriri super bonos malos. Vsium huius aeris communicat promiscuξ omnibus V sium aquae exaequo communicat piscibus. Sed omissis reliquis creaturis dicamus de homine. Huic in creatione communicat suam imaginem Deinde post apium omnibus hominibus communica verbum salutis per Christum restituenda , sed cum conditione iustissima, videlicet, si verbum salutis constanter recipiant& resipiscant. Statuit enim decretum ex aequo omnibus hominibus commune videlicet, quod velit Omne contumaces terseuerantes in suis peccatis usque ad mortem sine resipiscentia, abiicere puniendos aeternis poenis:& contra quod velit omnes quan-Gim is magno peccatores modo ante mortem serio