장음표시 사용
351쪽
CARIRURGicio MEDICE. 33 viscerum internorum eandem acidam induit indolem, dum locis eorundem humidis calidisque, multum ad aciditatem excitandam promovendamque facientihus, stagnat, uti ex farinaceis fere omnibus intro sumtis, quae humectata & calore fota facili negotio aCelcunt. Chylus ex animalium ingesto lacte confectus, acidam quoque in indolem mutatur , illud namque singulare obtinuit Lac, ut prae omnibus reliquis corporis fluidis, aut lolidis in liquamen liquidum comminutis soluti seque , solum acescat, vel intra vel ex tra corpus secretum atque detentum. Ex aliis autem animalium partibus quibuscunque elaboratus chylus non acidus evadit, sed salsus ammoniacus, prout varia experimenta liquidis alca-linis acidisve ei adfusis instituta cominprobant atque evincunt. Hic aut forti igne chemico, si destillationi & nalysi subjicitur, aut putrefactione i
tra vel extra corpus contingente ,
mutata prorsus pristina indole, in al-calinam evehitur naturam ὐ adeoque
eum oppositis acidis, sicuti alia alc sa , confligit, colluctatque acerrimZ.
352쪽
huntur aut detinentur, tum etiam , dum sanguini perpetuo in circulum moto innatant cruda , indigesta , immutataque, retinent naturam non quidem acidam, sed tamen pronam in Dcidum, sique stignatio & fotus humidus accederet, plane in illud abituram. VlΙ. Sed eadem diu passa sanguinis Circulum , & conquassationem ac divisionem viscerum , inprimis pulmonum , Variamque transcolationem & solutionem per minima vasa , amissa natura , 6.) induunt at Catinam indolem; ex cepta forte oleosa eorundem parte, quae raro in eandem cum reliquis fluidis naturam mutatur, neque in alcati transit, sed in acre rancidum. Hoc olea destillata , butyra ac pinguia Om nia adservata demonstrant. Diutius tamen incorrupta servantur, quam Caro, quae suspensa aestivo tempore pu trescit, & reliqua corporis fluida, quae stagnantia putredinem concipiunt ac in alcati evehuntur.
353쪽
CAEIRυRGico MED Cat. VIII. Si in ultimis angustisque canalibus
arteriosis aut maculis seu insulis glan, dularum, reticulari minimorum vassistrum sibi occurrentium inosculantium' que plexu nexuque formatis, arteriosus sanguis vel proprio vel tubulorum , quibus eoercetur, vitio stagnat, oritur I. Tumor ruber, a di sien dentibus exilox
dc invisibiles antea arteriolas sanguineis sphaerulis, a tergo impulsis adactis quo II. Dolor pungens, a pergente distensionis causa & hinc imminente dilaceratione & crepatura vasorum. III. Durities reEuens , ex in farctu, opple' tione dc compressione canalium & IV. ressplendens, a tensione & soliditate fibris inducta. V. Calor rodens, eX mo tu impeditorum liquidorum adterente& sensim solvente latera vasorum. VI. Pulsatio ingens, ex impetu cruoris impulsi a tergo , & lateribus obstructi
canalis, recepti. VII. Denique febris, ab irritatis fibris, hinc accelerato pul- fit, & sanguine circuitum suum Circa vitalia frequentius absolvente. Et haec inflammatio est , Obscurum quidem
nec satis explicatum , scitu tamen ma xime necessarium in medicina phaeno i
354쪽
menum, utpote cum in eXternis, quos solers & perita tractat manus, tum in internis, quorum magnam partem te thiseram saepe causam constituit, mor- his frequentissime contingens. EXacte autem addiscenda est hujus indoles ex sedula prudentique contemplationem animadversione ejus , in exteriori corporis superficie occurrentis, ubi ea, quae intus cum quadam obscuritate , qua saepe fallimur & fallimus, occultere quasi sub cortice ac involucro agit, ad pertius evidentiusque manifestat. Hinc clarissime liquet, quam necessaria pariter ac utilis sit medico chirurgicae Cognitio artis, quae certe antiquissima, certissima evidentissimaque medicinae Pars, anIiquis temporibus a medicina distincta & separata non fuit; sed pul- Cerrimo nodo nexuque conjunctae &diligenti ac prudenti observatione una
excultae Claruerunt, adeoque non tantum incrementum , sed quoque premtium , aestimationem, honoresque divinos suo sibi vinculo Compararunt. Calamitoso autem divortio a sese invicem divulsae divitaque, non possunt non mancae esse & mutilae. Cheirurgia quippe a medicina suam mutuare lucem
355쪽
eem videtur & maturum, subactum, de ecatumque judicium ac ratiocinium , ad operationes bene ac sapienter determinandas, & naturam agentem prudenter observandam Omnino
necessarium. Medicinae vero deficit cheirurgicorum morborum cognitio &medela, deficit horum evidentia αCertitudo 3 quippe qui quoad externam faciem , ortum , progressum statum , eventum ue , Claro sensuum spectaCulo, sedulo animadversi & probe oblemvati, docent Clarissime tectam suam, ubi interne iidem contingunt, contin gunt autem saepius, indolem , natu ramque involutam magis & sallacem eviscerant, explicant, illustrant. Innumerae vero causae arteriosi liquidi haesitantiam ac stagnationem in minimis vasis producere possunt 3 quarum infinita propemodum varietas triplici classe comprehendi includique potest. Et I. quidem causam ejus Constituit,
quicquid fluidi sanguinei partibus eam
imprimit indolem, ut facile coeant &coagulentur, sicque haesitent, obstruant& infarciant suos alveolos. Hoc faciunt nimii corporis animique motus, humores
fluidos glutinososque reddentes ue usus
356쪽
ι α Υ Η ae s E apotuum insammabilium, qui tantum abeth ut resolvant & adtenuent languinem , quin potius eum incrassent &ignis instar monstrante id ipsum experimento cum albumine ovi & sero sanguinis, spiritui cuidam ardenti, aut
igni ipsi, admoto, instituto inspissent, unde morbi inflammatorii, iis inprimis producti, omnium dissicillime, ob pertinacem & indissolubilem fere liquidorum coagulationem , Curantur.
Tum sudores nimii , nimiaque sati
morum expresto N excretio, remanente crassiori quasi sanguinis amurca, minianos obstruente , rodenteque Canales. I. , Quicquid transpirationem Sanctorianam & exhalantia perpeIuo ac atmosphaerae instar corpus ambientia influvia impedit retardatque 3 meatus
Abstipat & acria simul eis immittit, ut
unguenta pinguia dc aeria , maxime oleadcitillata , unditiosa ipariter ac acerri, ina. IIII. Quicquid rumpendo , con xundendo extendendo, premendo, archando, convellendo, crispando, urendo vasa arteriosa ita disponit, ut in ultimis conicis, cylindricisve Canalibus minorem obtineant capacitatem, qualusanguinis sphaerae rotantes, quae majO
357쪽
CHEIRURGICO MEDICAE.ri suo diametro angustis in tubis haerent
obstruuntque. Hinc motus musculorum nimius ; calor solis vel ignis excessivus , frictiones, ligaturae nimiae , frigus acerrimum pari cum ignis vehementia ratione agens ; acria adsumta&c. existunt stagnationis inflammationisque Causae. Si obstruens humor nulla temperie acri, sed crassitie saltim levi Praeditus, vasa non Constricta, stagnatio Ievis, canalis mobilis & oscillatoria sua virtute gaudens , diluensque adsit vehiculum , facile reducitur fluor, dc vel sponte vel arte aucto masiae sanguineae motu solvitur inflammatio. Si vero haerentibus massiilis & acredo adsit , irritans ac constringens vasa , &simul viscositas obstruens & nimis distendens teneros canales, fluidumque aut discussum aut separatum; increscunt mala & adcuratiori indigent curatione. Quae natura praemonstrante viam &sumta ab evidentia phaenomenorum indicatione absolvitur I. restituendo vasistensis pressisque elasticitatem, ut haestantem massam conquassare, verberare , Concutere , dividere aC solvere
possint. II. diluendo sanguinem , Ninterponendo inter divisas massulas
358쪽
THESESstu da ne rursum coire atque Concrescerte queant. III. Corrigendo acrimo'niam canaleS rodentem, stringentem , lacerantem. Itaque larga Venae semo ex magno Vulnere primum instituenda venit, divinum in tollenda inflammatione remedium & per multorum 1eculorum seriem , felici cum successu , docentibus id ipsum Petro, Renato Moreau Clarissi Medicis Parisiensibus, celebratum. Quippe quadminuendo copiam sanguinis & Impetum a tergo impellentem, distendentem , Prementem , solventemque te dando, reserat obstructionem & liberum liquidis fluorem conciliat. Huic socias, sed minus essicaces, serunt manus , cucurbitae, scarificationes, hirudines, quae & sanguinem detrahunt& a loco obstructo avocant. in hunc
inem quoque adhibentur frictione pannis calidis factae , epispastica seu
tractoria ex coepis affatis, fermentis, carne recenti vitulina dcc. Vesicantia,
senapismi , lamenta, balnea, fonticuli, setacea; quae omnia stimulanclo ocresistentiam externam tollendo alliciunt fluentia liquida & versus morbosum locum determinata avertunt. Sed poli
359쪽
CAEIRuRGICO MEDICAE. 36r Venae sectionem ante omnia necessariae sunt alvi subductiones, eXcitatae purgantibus , quibus nonnulla admiscentur antiphlogistica , e. g. N. Scammon. electi . gr. xviij
diu terendo eliciatur aqua lactea, cui a. foecibus separatae add. Θrup. rosar. solui. tr. erVallisat. gr. XV.
Misce&f. hausus purgans. Vel ex Tamarin dor. Ρulpa , Cre' more Tartari, prunis acidis dulcibus coctis, addito sale polycresto parisiens ac syrupo cichorei cum rheo praeparetur. Vel & solus cremor Tartari ex jusculo non pingui exhibeatur. Educinta his copia liquidorum & accelerata fibrarum elasticitate, sanguis rursum diluendus est & adtenuandus decocto in εxerne calide exhibito e. g.
360쪽
Decoquantur in aquae sontan. s. q. ad remanentiam piniar. iv. quibus add. Θrv. Ribes Moror. vel molar. an. L.
Misces decoctum antiphlogisticum. Acrimonia vasa stimulans solvensque, si cognoscitur, noscitur autem ex urinae odore putrescentis, alcati foetorem spirante , orisque sapore amaricante &salino ; corrigitur victu potuve blando,& medicamentis leniter acidis, putredini resistentibus. Hac vero virtute praedita sunt aquosi, diluentia, di inertia reddentia , salia acria. Tum farinacea , quae praeterquam quod o
tundant & involvant acrimoniam humorum , etiam in acidum degenerant amicum , & sic hac quoque ratione temperant ac corrigunt peccantia salia. Hinc ptisana seu cremor hordei, emulsiones ex seminibus papaver. amygd. . frigid. major. pistac. nuc. avellan.&C. vel etiam julapium antiphlogisti- Cum, ex aqua hord. flor. Papav. OXalid. taleolis citri, pom. Chinensibus, aurantior. additis Nitri crystallis, rob. ribes. & pauca aqua Cinamom. Para tum , maximopere conducit. Si vero