장음표시 사용
332쪽
Christianis salva conficientia gerere
aut belli tempore gubernatur & consideratur, quo respectu Aristor. lib. gotii. . t . scribit, omnem vitam in negotium M otium,llacem S bellum divisam esse: illie justitia de egibus: hic vero armis potissimum opus e Cognita rgo doctrina de forma regiminis in pace, vel 2: statu tranquillo. consequens est, ut statum bellicum seu turbatum tenui supercilio declinemus,&exsanguem saltem tentem' lii peonflictum.Ube ior omni & specilior de re militari,& instruenda acie cognitio ex Vegetio & aliis, nec non disciplina polemica. quae doctrinae politicae subodrdinatur. erit petenda. ' In illa enim particularia belligerendi media tractantur, nempe ratio metandorum castroruin, item instruendae aciei, obsidendi &
333쪽
expugnandi arces dc urbes. In politica vero sussicit genera Itabelligerendi praecepta tradidisse Bartholo . Nec reman. l. .ssi. Potit. c. 3t. fol. Nee est,ut Pyrrhus t salustianus in scenam prodeat,&aures nostras vel licet, ac dieat: Ne mihi de militia judicet, cujus aures tubarum clangor non circumsonuit. Nec Hannibal aliquis, qui thrasonica atrogantia Phormionem Philosophum de belli- cis rebus disi erentem, eumque desipere&delirare dixit, quod de re militari, cum aciem nunquam vidisset, coram milite& Impe ratore praestantissimo ausus estet disputare, ut estis Tud Cicer. l. a. de orat. Quem vulgo milites sequuntur, quibus omnia litἴra- totum consilia de rebus bellicis, sebricitantium lamnia vid tur, resutati a J o Li to ly. polis. e. 1.
Qisd enim lex altissima et historiarum specula prospiciens,& Xenopsontςm, Thucydidem, Appianum, Julium Caesarem,
Vegetium aliosque rei bella cae scriptores qui partim interm runt, partim etiam praefuerunt bellis :& quod caput est, cum judicio observarunt non solum eventus ,med ipsis etiam origines&causas rerum: unde saltiburrima monita&consilia miscuerunt ad rem militarem J perlustrans non unum aut alterum, sed quam plurima praelia & acies mentis suae oculo cerni , atq; ex- rinde non minus recte de militiae studiis judicare saepe potest, qua
qui intermedias turmas &globos versatus, spiravit pectore Martem, ut loquitur Poeta. . iam .
Hujus rei t vivum se nobs osteri documentum Georgius Buchananus Pocta, quem Bris lacus Regiae militiae in Gallia Imperator, consiliis militaribus soritus fuit una cum exercituum , Ducibus adhibere. Cujus rei occasio haec praebita, quod cum Buchananus aliquando a Musaeo suo praeceptor liberorumis Brisiaci tum temporis ut famu Io quippiam mandaret, in coenaculum aulae c0ntiguum , in quo Brisiacus cum suis Proceribus consilia bellica tractabat, descendisset, & aliquot murmuratis verbis, quam audiebat omnibus placere sententiam, sibi dispi cere ostendisset, risu Assessorum oborto, BrisIacus intellecta ejus causa, Buchananiam intro vocatum libere sententiam dicere
334쪽
iussit: Tum ver5 ille non modo Brissaco, verum omnibus aliis Ducibus oracula Martis loqui visus est, quae Imperator amplexus felicissimum eventum eorum habuit. ex Ste mi. nigrat. de ber. Ture. prosep Hreman. Mrchn. in Repub. o l. al. a I. I. M lit.a sed de Alexander ille, in re quidem bellica vere Magnus, Homerum sibi militiae magistrum assumere& asserere nihil verebatur.Hi storiae sunt, quae Scipionem Africanum, Lucullum, Julium Caesarem, Alphon sum Regem Arragoniae ,& quem non arte miliotari instruxerant. se L remittamus aliquid, & cum Rech. insq. l. t. esso. fol. I. dicamus , generalem trerum bellicarum notitiam ex doctrina, lectione Sc auditione earundem: specialem' ex propriis casibusci experientiis in bello haberi. Unde Li . d. l. n. q. Non usum ait, aut tractationem armorum mihi vendico: sententiam de judicium tantum, eaque ipsa astricta sententiae alienae ct nu ra. Non ego Dux aut miles, sed qui his in tempore consulere aliquid possim Sc suadere. Memorabile quoque est responsum t Michaelis Hospitalis Cancellarii Galliae, dissuadentis bellum contra Hugo notas. Cum enim a Guisianis reprehenderetur, ipsius conditioni to- satae non convenire, de bello gerendo disserere, respondit: Arama quidem se tractare manibus non didicille, scd ex libris, de , causis & rationibus belli gerendi & omittendi, se satis edoctum esse, ut resert C. merar. cent. i. hor. succi . cap. 7a. ix n. sariSane qui miluiae t acra metrio nunquam fuit addictus,eo silium suppeditare potest de belli susceptione ac ejus praepara
Ut enim ' Medicus parturienti mulieri consilio adesse potest, etiamsi ipse non pepererit: ita& Medicus Reipublicae, qui partus bellicos in sinu suo foverit illi laboranti mederi consiliis que bellicis succurrere quodammodo potest: sed ut i obstetriaces, quae & ipsae partus oneri fuere implicitae, melius dc dexterius de partus actu & ejus periculis monere possimi quam ullus Hippocrates aut Galenus: haud aliter veteranus miles rectius judicat de eXercitu , de cistris de Ogminibus, de signorum collatio-A δ nibus
335쪽
nibus seu pugnis, de oppidorum oppugnationibus, de comme tu , de insidiis faciendis atque vitandis,& de reliquis actibus belli eis, quam togatus aliquis consiliarius. Quae causa est, ut nos susceptionem ac praeparationem belli tememus, non vero aciem instruamus, vel ipsum actum bellicum perstringamus. Propius igitur ad rem.
Bellum i est actio hostilis ad injuriam propulsandam vel
IIFelli σου - vindicandam, a magistratu vi armisque adversus hostes, pacis
retinendae, vel consequendae causa, legitime suscepta & admiranistrata. Georgio Obrechttu indiss. de B iErincipiis , cs θω con-
Censurae Iogicae i hanc definitionem subjicit Bartho MM. in s . Potit. lib. t.c. v. apr. eamque imperfectionis arguit ex eo, quod bellum sit genus o Jς ν, sive imperfectum d analogum, cujus non possit dari persecta definitio Praesupposito,qudd bellum sit tale genus,Respondeo: Etiam-s t genus imperfectum & analogum non definiatur persectὰ, propriE. dc a priori, vel a causis essentialibus, definitur tamen a posteriori, ab effectis adjunctis. Sic est ens gen' imperfectum,& tamen generaliter dc late a Philosophis definitur. Quidni igitur&bellum in suo genere definietur λBellum Festo & aliis dicitur a i beluis, quod beluarum sit,
norn hominum, in mutuum saevire exitium. Unde & Poeta
Pax homines, si vas trux decet ira feras.
At Henricin Locerus tib. r. dele eb. n./. Probabilius esse scribit, belli nomen at Graecis petitum, quibus telum significat, F βαιὰ ειν. f. item lex Cornelia. verses hanc signi tionem. ν- sit. de public. uric. Priscianus de caeteri Grammatici bellum dictum esse putant G t κατ' οἰ τ φρα ni , quasi minime bellum quod nihil belli vel bo-α ni habeat. Quae notatio placet etiam Politicis nostris. Tholoetam
tib ιι. de Repub. c. ra. n. s.
rr Alii vero ex eo: appellatum volunt, quod sit bellum, id est, bonum : si quidem ad habendam pacem comparatum sit .
336쪽
Quorum sententia certa consideratione approbatur socero HAG Obrechioth. Dcum seqq. Ubi bellum diverio req)ectu & boanum, & bellum , dc rursus , neque bonum, neque bellum recte nominari scribunt. Bonum appellant respectu finis: quia pacem & tranquillitatem persequitur, dc vim ac injurias hominum coercet. Malum vero vocant, propter incommoda & mala, quae in eo proveniunt. Ubi tamen bellum per se non malum dicunt, sed per accidens: qaia per se non propter malum, sed bonum suscipitur & oritur. Per accidens vero fieri, ut multa
Iella vero a Politicis distinguuntur t aut ratione objecti, aut finis, aut subjecti, aut adjuncti &loci. Driis i Ratione object i, i bellum aliud est cum vicinis, aliud cum Iy
Illud i semper est periculosius& senestius, quam cum remotiore gente. Feckermanu. tib. I. Osiem . Zolit. cap.ῖι scrost. De hoc t posteriori bello hunc tradit Canonem : Quando bellum geritur cum remotioribus, imprimis danda est opera, ut vicinos habeas benevoIos, quo tutius possis per eorum ditionem transire, si opus sit, aut ne illi hostem per suam ditionem patiantur transire ad tuam. Ratione finis,l bellum aliud est defensorium, aliud vindi
catorium. Didac. GParraro inre .peccatum. P. a. g. Io. Mi
Desensorium t est, quod de sensionis causa suscipitur. Vindicatorium, quod ad vindicationem injuriae, vel da mni dati reparationem, vel ad recuperationem amissorum ge-
Ratione subjecti, i bellum dicitur vel in causa propria vel u
Illud t ex causis ad solum,& unicum Principem pertinen- 16tibus ortum est. Hoci ex causis, quae attingunt pIurenSSi commune est pe- irriculum, cum turpitudine conjunctum est, deserere eum, cui societatis jure obstricti sumus. Ratione adjuncti,4 bellum est vel continuatum , vel inter- raruptum. Λ 3 Con-
337쪽
Continuatum: dicitur, cujus actus continuantur , usque dum finis bello imponatur. Interruptum,i cujus actus interrumpuntur,quae interruptio est vel minor ves major. Minor i in te iuptio belli, sunt induciae breviores. Majoris i temporis interrupio est, quando induciae san-
Ratione adjuncti bellum etiam constituituri vel internum sive intestinum, quod & civile dicitur, vel externum. Hst. t. delegis. e. 6. Lips. l. s. polis.c. i. s l. s. c. . T a. In testiuum lesbsubditorum in Principem, vel Principis it subditos, vel subditorum inter se arma capientium. Li . d. l. 6.
tia. re a. Bocer. l. t. debeae c. s. n. II.
casu, quando geritur contra seditiosos & rebelles subditos, non esse bellum, sed tantum executionem jurisdictionis quam manu militariPrinceps exequatur, asseverat idem Obrecht. tb. a. S. Externum ' dicitur, quod in Principem,vel populum alienum geritur, Li . d. l.F. c. s. σι. 6. c. r. Ubi miserias belli civilis ob oculos ponit, eoque nihil miserius, nihil se edius imo mar calamitatum esse dicit. σsub flv. ita summatim ex Cis. Orat. pro Marceli. concludit: omnia sunt in bellis civilibus misera, sed ni hil miserius, quam ipse victoria: quae etiamsi ad meliores venit. tamen eos ipfhs ferociores impotentioresque reddit: Ut et si natura tales non sint, necessitate esse cogantur. Mil Et tamen ita dividi bellum, asserit obrecht. d. digit. I. Tei eodem Platone ita. o. de Repub. c. f. scrib.t, bellum proprie esse, quod contra extraneum & peregrinum suscipitur. Quod autem cives ipsi , aut cognati populi contra se mutuo gerunt, seditionem esseti rixam duntaxat, non autem proprie bellum. Et th. zo . MIeqq. ex LD . 1. de vera lani P. Hostes lait, hi sunt, qui nobis, aut quibus nos publice bellum decrevimus: veluti si Romani Parthis, ves Parthi Romanis bestum indixerunt. Quod si Romani adversus Romanos pu-
338쪽
gnatunt, neutri appellati fuerunt hostes: quia naturi amici esse debent: & consequenter non bellum geri: sed orta esse sed, tio dicebatur. At si Romani Barbaris & exteris arma intularunt, hi dicti fuerunt hostes, quia nulla inter eos secietas, nullum Dedus, ulla amicitia intercessit :&consequenter contra eos berulum geri ,&illi bellum 'gerere dicebantur. Eia Amplius: infert, cum ex constitutione Antonini in L orb. f. defiat. hom. omnes qui in orbe Christiano sunt, cives Romani sunt effecti, inter Christianos nullum proprie bellum geri: dc arma, quae inter eos moventur, plus quam civilia esse. quin praedas, latrocinia & seditiones ipsos exercen: nec hostes, sed latrones, praedones, seditiosos, & rebelles plerumque esse appeu
Idem prorsus scripsit Hotiman. illustr. quor. 7. ἁ pr. hostes
mala consuetudine generali nomine dici omnes, contra quos arma seruntur, quorum i sex genera refert. Alii , inquit, vere proprieque sunt hostes, qui externi sunt, & pari atque nos iure ac libertate utuntur: inter quos publico consilio bellum intere e Isit. d. l. quos nos. ap . de V. S. L hosses. a . r. de eap ιν. spostlimin. revers. Alii defectores, qui cum imperio aqditione nostra tenerentur, a nobis desecerunt. G. .de GF.di in Alii praedones , hoc est, piratae & latronesi. d. chostes, e t t. Alii adversarii, inter quos nor bellum, sed civilis discordia exerceri dicitur , in isquis ingenuam. 23. s. t. . eod. eoque nomine Caesar in libris de bello civili frenuenter Pompeianos appellat. 3. Alii tant ptos ripti, sive judici Garim nati, do hostes a se natu judica ti , de quibus in s. . δε cap. n. I sunt quidam. ι7. F. de parari 6. Sunt servi fugitivi, cum arma serunt. l. i. de his, qui ad G He . confug. . Ratione loci , t bellum est terrestrε vel navale. Terrestre, et quod terra geritur ,&plerumque funestins est,&magis aevum , quo ad vastationes, rapinas dc incendia: sit quidem in mari vastat O nulla fieri potest, nisi navium, quod tamen intelligitur de vastatione ea, quae est connexum belu, non de ea, quae bellum sequitur. Κec . d. l.
339쪽
i. Navalet dicitur, quod in aquis geritur, sive flumine, sive
. . Hoe t insignem apparatum navium instrumentorumque nauticorum requirit: & commeatum terrestri diversum, quoad praeparationem &asservationem postulat. Henricus Raauro visulta . comment. be Iu Bella tamen majoribus' constant sumptibus terra quae ge-- runtur, quam quae mari, ex mente Boteri lib. osolitiae in b. c.t
s Quaeritur modo: An bellum i sit contra jus naturale de pie- - ιὸllis in talem Christianam, ut Christianis prorsus si interdicendum, Zrerere 6- Ita fert sententia nonnullorum, & in Novo praesertim Test mento bella esse prohibita, clamitant Anabaptist e, insensissimi ordinis politici osores. Vetum pro belli legitimo lusu qitii belligerant, gravioris
armaturae sunt milites. Fortitudo, inquit D. Ambros Mo e l. r. . e. v. quae vel in bello tuetur a Barbaris patriam , vel domi de- ' senilit iniit mos , vela latronibus socios, plena justitiae ei'. Vi rorum modestorum est, quiescere, nisi lacessantur injuria, fortium veto, si injuria assiciantur, pacem cum bello commuta. re. Thucyd. de best. Pejoponnes. l. t. Duo sunt, quibus Respublica servatur, in hostes sortitudo,& domi concordia L sy. pom. r. - Huc refero illud, quod habet Juitinianus I .m prooemio Insu. Imperatoriam maiestatem non olum armis decoratam, sed etialegibus oportet esse armatam, ut utrunque tempus,& bellorum& paeis recte posit gubernari, Aurelianus quoque Principatu Romanorum potitus, Magnates interrogavit,quo pacto impe- randum esset Quorum unusqei respondit: Si Rempub. rite adiaministrare volueris, auro dc serro te munitum esse oportebita. Ae ferro quidem contra hostes, uti, tui vero observantes auro
remunerari. Zonar. t m. a. an L
a Qitidi quod Deus t peculiaria mandata dederit Moysi, Justiae, Gedeoni, Sa inueti, α Davidi de sulci piemiis de gerendis bellis. Num. io .σ it Dot Io.Jos o. S. to.tI. Iudic. I. 7. π tI. r. muel. II. ta c. ai. v. at. A bigail ad Davidem ait: praelia Domini praeliaris.
340쪽
- militiae suae dignitatem reservant. Cum enim in ilites λ Ioanne Baptista salutas consilium peterent, hoc . ab ipso . tulere respon- QK. Neminem concusseritis, nemini calumniam faciatis: dc contenti estote stipendiis vestris. Luc . t . Audin , hic praecursorem recipere dc approbare milites in ossicio manentes: igitur & militiam : Approbatione enim exempli in subjecto, approbatur res id genere, uti Logicorum docent scholae. Facit huc auctoritas 1 D. Augusim Epist. I. ad Marcessinum dicentis: Qui stipendia militibus decernit, ille militiam minume damnat. Nec non M. aa.MPerfra stum c. .σ7i. & trans- sumptive in c. quid culpatur. causas. q.I. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, impacatus, atque implacabilis animus, feriistas rebellandio libido dominandi, de si qua similia,' haec lun , quae in bellis jure culpantur. Et is c. militare inquit: Militar non est delictum, sed propter praedam militare, peccatum est. Nec Rempubli. am gerere criminosum est,sed ideo gerere Rempubl. ut rem familiarem potius augeas, videtur esse damnabile.. Sed & Salvator commendat fidem Centurionis Capernat. tici, &ait, te tant/m non invenisse in Israel. I fatidi S. v. Io. Corisnelius Centurio etiam tunc, clam esset in statu militari, audi preces δc eleemosinas suas placuisse DEo. Actor. o. v. p. Concludimus ergo cum Augustin. Epist. aor. ad ponis. Noli existimare neminem Uso placere poste, qui in . armis bellicis militat. In his erat.sanctus David, cui Dominus tam magnum perhibuit testimoniurn. In his etiam plurimi illius temporis lusti. In his erat & ille Centurio, qui Domino dixit: Non sum dignus, ut intres sub tectum meum.
Sed quid furiosi t Anabaptistae t Et ipsi ad sacrum Codicem
Est veteri proferunt dictum Esaiae c. a. v. . o Micheae c. a. v. 3. corripient gladios suos in vomeres,& lanceas suas insali es. non levabit gens contra gentcm gladium, nee exerxebuntur ul. fm
tra ad praelium. Respondeo ex vulgari canone Theologorum. Allego-B ria