장음표시 사용
351쪽
, Α Conditionibus belli ad causas pervenimus . quae legiti
o mum illud constituunt. Imperatoriam tenim aciem non in armis, sed justis causis constare, Valentiniano Thed sius dicere solebat, ut refert ticu,& pie Sampaulinus Comes apud Comm . ita consuluit: Qui ita bello vincere copii, videa ut DEuM aequitate causae & belli a te suscepti a tuis partibus ha-Mat. Nam ut Poeta canit: Non Pu aut numerus, tandem bona causa triumphat. a Caulat vero bellorum licet pro varietate caluum infinitae eonstitui possint, quarum sex recenset Althuc. c. . I. ι.εν se edt . prior. ad duo tamen capita omnes sine magno negotio revocari possunt, ut scilicet causa legitimi belli alia sit defensoria
3 Defensoria r causa est, eum bellum suscipitur pro Reipubli tetenti Iitate, pace S tranquillitate, pro defensione fidei, ut suo. U- Π ε rumque, nee non sociorum, vel etiam Oppressorum.omnia bella , inquit christophorus Marsericius instanegyr.ad Stephanum Regem Polonorum, quae pro aris & focis, pro patria, pro tuendis finibus, pro conservandis libertatibus suscipiuntur S geruntur νjusta sunt, &icie. intib. de Re b. nullum bellum ab optima cis vitate suscipi debet, nisi aut pro fide. aut subditorum salute 4 Defensio ni t ipsius eii iuris naturalis. Cic. pro Milon. σ1.tifc. Lut vim. P.sf. de just. σ jur. I. M. f. qui cuin ad L. Aquit.
quae etiam omnig neri animantium a natura tributa est. I. ι. g. eum arietes f. siquadrup. pauper. feci dicat. Unde Propera. l. ro Heg. ad Cinni am canit rNon Iolum taurus ferit uncis cornuas hostem, Verum etiam inflauti ias repugnat ovis.
352쪽
iam justum, sed etiam necessarium est. Hinc Mathatias euinta suis maluit suscipere bellum, quam amittere vitam,& abolere legem divinam. L. Maccab. a. &Constantinus Imperator gravi iasinium bellum contra Maxentium & Licinium pro Christianaret gione defendenda suscepit. Eu . rastor. Ecclesias. p. Ita bellum . quod geritur contra infideles Turcas, perpetuos ChrisItianae fidei hostes, omnium maxime justum&licitum est. Gil.
sociis tui auxilia trines manus seramus, ipsa societas, fides data &pacta a nobis requirunt. Unde Aristot. in Rhetor. bellum in eos suseipiendum aifirmat, qui Rempublicam, aut ejus si vo amicos, live ocios violare moliuntur, sic Abrahamus armavit vernacu Ios suos trecentos decem & octo, & alios nonnullos socios sibi adiunxit pro liberatione fratris sui Loth l. Gen. a. Oppressis t ut opitulemur, charitas Christiana & commune naturae vine ulum , quod homines ad mutuam sui defensionem, aliaque ossicia praelianda copulavit. seu, ut loquitur FlorentiniuyC. ind. l. i. g. de fusi. σIur.quod cognationem quandam inter homines confluuit,essi agitat Hinc Senec.de virtut . si jullus es,inquit, nan solum nocebis, sed& nocentes prohibebis. Injustitiae: enim, ut scribit Cicer. r. oujse. duo sunt generarcnum eorum, qui inserunt: alterum eorum , qui ab iis, quibuς
infertur, si pollini, non propulsant injuriam. Rursia: Qui non defendit nec oblimi, si potest iniuriae tam est in vitio, quam si parentes. aut patriam, aut socios deserat. Et Ambros lib. l. de officie 37. Non in inferenda, sed in depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellitas eis injuriam, si potest, tam est in vitio, quam ille, qui facit. Nec non o Augustinin in P a V . qui desinit obviare. cum potest, consentita Vindicatoria leaula est, cum injuriae, DEO & Reipubl. illatae, vindicandae, vel noli rarum rerum vi ab aliis detentarum i cablatarum, recuperatarum gratia, nec non ob justitiae denegationem , alterius ditionem invadimus. c. quod militare ad. P. I. Atihus in polis. c. 7.σ ap. Bocer. LI. debest. c. ε. v. Io. ubi refert . Diaac. Cora'. Oiarad. Eart. unocent. Nicol. Eore. Priae Schenem
353쪽
Circa hoe tamen extat gravissimum ' judicium Caroli IV. Imp apud Dubravium lib. 22. Theodorum Z ingerum in the. tro vitae humanae ves. 7. lib. 4. quem cum Rudolphus Saxoniae Dux ad Hierosolymam recipiendam hortabatur, maxima eum pestilentiae vi orientem prope homini b. exhaustum esse consi ret: Occidentis vero vires illum unum concordibus animis lac turae viderentur. Tunc Carolos: praeclarum quidem institutum hoc fore, sed a multis ante se Pi incipibus Infeliciter tentatum, ab aliis feIiciter quidem,eςterum propter successorum ignaviam magno sudore parta, brevi ab impiis denuo recepta mille. Neq; ullam vel recuperaddae vel retinendae terrae sanctae rationem 1Ore , niti prius id agatur, ut Imperiunt orientale a persido Graecu lo possessum, occidentali jungatur. Sed haec obiter. Propolito accedit Augustimia m ωP. Dominus noster Ty. q. t. E centa JuIla bella sun L, quae uic scuntur injurias, si qua gens vel civitas, quae bello petenda est, vel vindicare, neglexerit id., quod a suis improbe factum est. Sic Dominus jubet ultione me expeti de Mi ita nitis, quod prostitutione suarum puellaru tria Israelitas in itinere circum ventilent. tium. M. di Oh publicum . nuptum a Gebaonitis concubinae Levitae illatum , adeoq; Icelus in Israel perpetratum, reliquae tribus Israel bellum moverun contra Gabo a Benjamin, & totam iere tribum Beniamin det
verunt. Juaec.c. .2s ao Circa i recuperationem nostrarum rerum hic notandum vetustas causas male excitari. Iudae. e. u. v aI. Alberv. Genni.tib. t. de jure belB, c. aa. cons. Bergium de fract. sum. II Iol. os . Inter causas denegatae tultitiae , adeoq; uelli gerendi,& hanc vulgo pronunt, si peregrinus populus transuum t innoxium pe provinciam suam petentibus deneget. Bartes in L Christiano n. M. C. de pagau. Didae. Co 'uP. nc-Pe atum dere ' u ru D. Part.2. reui . 3. 3. . . ADbus d. c. 7 fol. 72. Bocera dia. ι . d. num. s. Maiam belli causam huloria.etiam sacra narrat Aunur. c. υ re
354쪽
sqq. Deut . ea . a. vers. aa. π M. Iudici cap. ιI. verss. oea'. quia-bus in loc is filii Israel leguntur pugnasse contra Seboisi Regem Alnorrhaeorum, quod transitum innoxium in terram sibi Deo promisiam , absque ullas eausa probabili permittere noluisset. Iulium fuisse illud bellum, tradit D. Augustinus lib. quaesi. .super. Numer. quaest. ψώ Sed tamen Hermannm Lischnen in tralia. de Diarat. lib. a. cap. I. n n. r. sententiam Augusti m de transitu in noxio concedendo, de prolemonibus ae itineribus legatorum p tius, qui armor uni periculum & terrorem nullum sagminibus suis circumferant, quam vel de amicorum etiam expeditionibus , cone edere mavult: qui, ut maxime de damno & maleficio caveant, vix tamen & ne vix quidem innoxium & metus vacuum transitum praestare possint. Legatorum violationem multoq; magis internecionem, esse legitimam belli movendi causam, multis deducit Polyb. libr. t. re a. sunt etiam illi sancti, omnique jure tam divino. quam humano se euri&inviolabiles, quod libr. a. manifestum fecimus. Hinc Romani Corinthum urbem opule ta tissimam d leverunt, quod legatos suos parum honorifice tractassent . Sed & grave bellum ob legatos interemptos contra Fidenatos susceperunt, Lιν. l. ψ. Crotoniatae contra Sibaritas, Athenae. tib. ra. c.ν. o. Herodes contra Arabes,.se n. L 1. .sa. David propter violationem suorum legatorum contra Ammonitas. a. Sam. Tigurini ob nuncium interceptum, Gal
Caeterum vindictam linjuriae Alexaes d. l. justam praetexit bellandi causam contra Persas, quod gravissimas ab illis Graeciae illatas injurias u Ieisci vellet, ita concludens: Rcpello igitu et bellulii, nuncinfero Curi. l. U. Ob privatam. tamen injuriam, aut damnum principi vel alii illatum , non esse universae cuidam genu aut provinciae bellum inferendum, ex Rectis Deputat tonu Mormat eusis de Anno 1 1b . erilsicb Isobessehe sdὶ &c. inculcat . Bocer. d. c. R. o. num. ι . Confobrechtum de con l. bes . Mef. ior.
355쪽
Denique invasiol quaedam legitima hie videtur Lig l .
polis. e. .. etiam sine injuria, uran Barbaros, & moribus aut religione prorsus a nobis abhorrentes: quoad humanitatem, cuuilitatem dc pietatem deducantur: maxime si potentes ii,de alimna ipsi invaserunt, aut invadunt. Gaula enim, inquit, hie est coerctio, dc in malo repressio. Quo trahit illud Augustin. 0.s. Cui lieentia iniquitatis eripitur, utiliter vincitur, & quod haber . . deverb. Dominan. Apud veros DEI cultores, etiam illa bella peccata non sunt, quae non cupiditate, sed pacis studio geruntur, ut mali coerceantur, & boni subleventur. Et Gregoriis Id. r. Epist. I.mire laudat bella, quae Gennadius gesserat adve sua infideles, dilatandae Reipub. causa. c. si non ex fidet U. q, . Solam t populi alicujus, nobis non subjecti, infidelitatem, hoe est, contemptum &abnegationem fidei Christianae justam belligerandi causam esse,Jureconsulta quoque non infimae clas. st sensere de scripsEre. No et Panormitan. Aisar.Pelag. OGrad.
Quibus t resistunt Philip. Dec. inci quae in Ecclesiarum n. lo extr. de consuet. π tn e. consuluit. v. n. Io. σ tr. 1. de appellat. Ra nold. Cors. in ad i. ad OV ad confii. Za. Nicon . a 6. GParris. n. a. I remundus de Eroberg. IV. r. meditar. pro foeder. αλ nmis. ubi praeter alios erras Ie adstruit Aristotelem & Antonium Vaccam, affirmantes ratione propagandae religionis licere conistra Ethnicos & Paganos assumere arma. Concessum vero Regi contra Regem, ratione religionis bellum inferentem, vel e iam subditis non omnimodo subditis, pugnare, ejusque injusta tria vim repellere. Et huic sententiae tanquam veriori calculum suum apponunt Georg. Obrecht. dis . l. de best. thes. V . σή pq. Henrie. Docer. lib. I. de D ZOR. .n ιδ. per L Chri ianv c. C. depaganis. c. dispar. V. quae s. S. c. Iudai. Exaer. ae Iudaeis. c. qui sincera. s. distinct. quibus locis dicitur, quod infideles, hoe est Judaei ac Pagani, qui Christiani non sunt, nee in personis, nec in re bus, quam diu quiete vivunt, a Chri manis molestari aut offendi
356쪽
sed Christianos offendant, eosque persequantur, bellum ipsis interri potest. Quare infidelitas sola Turcas & Saracenos rerum dominio non privat: quia. fides: non tollit jus naturale aut humanum, ex quo rerum dominia sunt profecta, ut ait Thom de A quis.& quia S. scriptura etiam infideles aliquot Reges appellat, ut Sennache rib. Pharaonem , Nabuchodonosorem: cui Danient te Tu Rex Regum es, & DEus coeli regnum & sortitudinem, & imperium& gloriam dedit tibi, Dan. a v. s . Et Iosephus totam terrania. AEgypti Pharaoni infideli tributariam secit.ven. r. Pro ratione etiam nostrae sententiae cape: quia ut fides noniisl hominis, sed tantum D εr donum es ita quoque non humanis armis, sed tantum D Ei gratia propagari potest. Ad haec, nunquam gens 1 Judaica aliarum gentium terras 23 invasit, iisque bellum intulit ob idololatriam & idolo maniam; nisi ex speciali Dri mandato,vel quia injuriam secerant. Obrecht. tbesa r. 2 sep etiamsi alias peccassent contra naturae leges,vel constitutiones Mosaicas. Antimachiareitas tib s. theorems. Ergo nec infidelibus hodie t juste bellum inferri ex eo,quod
plura committant crimina adversias legem naturae: ut quod comedant carnes humanas,indi fierenter concubitu utantur cum matre, sororibus & masculis, eontra nonnullos scribit Corare. num. 4. & sequitur Waremundin de Erenberg. in dicI. tract. d Memb. La .c. l. 7 . Ubi contra Turcam non esse gerendum . bellum asseverat propter solam infidelitatem& impietatem, sed ob recuperatione ablatorum n.M. Gn. errare dicit Panormia tanum iuc qNod. n. I . devoto. συot. retam. & hunc nimis fidenter, ac non justa lance secutum LancePotum deos. Praetoru, in
tit. de Sodomia,pag. 6 M. qui volunt, Imperatorem propter Sodomiae crimen infidelibus bellum inserre posse,& eos privare bonis. Λlias autem causas, praeter dictas, si ernu Li quaeci Gregorio Schonbornero l. 4 polis. e.f. dicuntur 1 mam festae, quae in oculos considerationemque hominum incurrunt,& plerumque
357쪽
Oeeultae' vero vocantur, quae latent in intimis an moram recessibus, nec sese exserunt, nisi quibusdam signis. de quibus e. .dissierit. sunt illae ipsae: Ambitio & gloria, libido dominandi, seu eupido Imperii & divitiarum, odium privatum,nocendi ea ν piditas, ulciscendi crudelitas, impacata atq; implacabilis mens, feritas rebellandi, vel etiam stultitia , luxus & nimia felicitas,de quibus Way. q r. c. quid culpatur. 4. Bellum e t stultitia de malitia natum, fuit Trojannm illud, quod nihil aliud, quam tacui eleganter stripsit Horat. Li. DUL
uιcquid delirant Reges, plectuntur Achivir te Seditione, dolis. sielere, atque libidine Ira, Iliacos intra muros peccatur. 9 extra. Summatim ergo concludimus, quod bella bono ' fine Se intemtione debeant geri: valdeque probamus Librumael. asserentem, quod bellum haec et tria debeat habere justa: Auctorem, Causam,
LEgi rimas belli gerendi causas calamo nostro modo perstren-ximus, simulque illegitimas, suas inter libidinem t dominandi seu amplificandi imperii elle diximus, tetulimus & rej
num recte posse ejus rei causa arma movere, & illud imperium esse legitimum, ac scindamentum regiminis habere, quod ejusmodi invasone, ae bello acquitatur. 'Vexillis et hujus agminis est Nicol. Machiarest. deprisc. cap.se dicens: Cum nat at regnandi cupiditate nunquam satiatur ν
358쪽
nulli vitio, sed potius laudi dandum est, quovis modo, sive perpellem leoninam, live vulp. nam ditione, amplificare. In eo sal tem dicit vitium esse, si ii iis ea assectat, quae consequi suis viribus non possit. an cujus castris militat Hippol t. a Codib. in trine. e.s . qui te duo media propagandi reperire scr. bitt. nostra augendo, & alisna attrahendo Quin olim' Lacedaemonii, Cretenses, Scythae,Persae,Thraces, aliaeque nationes ad bellum suos civeL ideo instruxerunt, ut finitimos invaderent, suaque confinia aliarum gentium dana nis spoliisq; augerent &Onerarent. Boteri liba. de politia idustr.
Uerum hujus sententiae patroni& assertores utilitatem ab honestate nectiquam separare debebant, sed audienda ipsis erat gravis illa vox Papiniani in Lis. st . de condis. insit. re Proculi in Laas. deverb signis posse i id demum quemque dicimus, quod j re, quod honei late & dignitate salva potest. Et hoc ipsum e st, quod docent sapientes: utilitatem t ab honestate sejiingi non debere. Audiant voce mi ipsius DEI, peros Habacuc Prophetae c. a. adversus eos, qui aliorum bona detinent, ita dicentis: Veli qui multiplicant non tua , vel, qui spoliant gentes multas, veli qui Congregant avaritiam malam domui suae, ut sit in excelso nidus eius . vel, qui aedificant civitatem in sanguinibus ,& praeparanturbent in iniquitate: venient enim dies, qui b. afflictionem lustinebunt, Sc manus Domini super eos erit, nisi ad dominum convertantur, & alien restituant.
Cognoscant ex Doctore Ethnico Arsotele tib .polis. ea a. in t amplificandis imperiis. & necandis finitimis, beatitudinem civitatis nequaquam consistere. Unde recte.Joan. in hune Deum: Qt aevis civitas in se satis beata esse debet: ergo sine iusta causis alienum non invadet iπperium. Nam eo animo invaderς, ut solum auctior fiat dominatio, est p ublicum qua si latrocinium Jc homicidium profiteri: non est ergo justum, non est legitimum,ui &arinis susceptum imperium. Addit argumentum ab eventis: Perji plosum est,magnam multitudinem ad furorem
359쪽
&invidiam irritare: quod sane faciunt illi. Nam etsi homines sorsan subactos suo jure teneant, angues tamen dentatos & cauis datos in sinu se tenere putent eueiam si non vineant, sed supera isti sunt, quod fieri quidem potest, actum est de illis ilico, & suis ipsorum gladiis transssissi & jugulati pereunt Considerare hi merito deberent: Nihil violentum posse esse diuturnum, & si non. adsit justitia cultos acquisitorum, ea fluxa de momentanea esse,
ct sicuti flosculos praecoces evanescere Om. cent. a. hor. succ. c. IMAudin ergo si ne justa t eausa bellum non tam bellum,quam latrocinium appellandum unde Lucanus re Senera Lltae benefici Alexandrum Magn. orbis i terrarum praedonem vocant. Idque probrum ei objecit Demetrius pirata, cum diceret : se nihil praeter piraticam didicisse, nec aliud quicquam de paterna hereditate crevisse, praeter duos myoparones. Alexandrum vero, qui piraticam in Demetrio improbaret, cum exercitu potentissimo terra marique impune latrocinari,tametsi a patre regnum Macedoniae florentissimum aecepisset. Quae certe oratio Ne andrum melia non ad ultionem acceptae contumeliae,sed ad commiserationem adeo permovit, ut Demetrium legioni praeficeret.Bodin. I.de R
pub. e. r. n. a. Sed & Augustus Casar, eum Alexandri Magni res in Oriente gestas legeret, admiratus suit, Alexandrum non magis cogitasse, qua ratione parta regna conservaret & administraret. quam qua via partis alia adjiceret. Sueton. σ Dio in vis. Augustia Ludovic.Vires de concorssis disord lib. . Dissicilius t sane est tu ri parta, quam quaerere, vel ut Poeta canit: Non minor en virtu quam quaerere sarta tueria Et Claudian Pim in servasse repertum, bam quaesisse novum. Pulchrum test regnum sibi justitia eomparasse: pulchriam est etiam iustitia in regno praetulisse, ut ait Plutarch. in vita Numae Pompilii. Et hoc ei quod olim consultus responditi Agesilaus et Rei publicae bene constitutae fines non gladiis, sed justitia.
terminantur, ut refert Plus. ω ejus vitia
Recte ergo Hannibali rogatus ad Scipionem dixit et opti
360쪽
mum suerat, eam patribus nostris mentem datam ἱ Diis esse, ut vos Italiae, nos Atticae imperio contenti essemus. Patris. Γ .f.
Itemque Pompeius t Magnus, qui Phraati Parthorum Regi per
legatos postulanti, ut Euphratem Romanae ditionis terminum esse vellet: imo respondit: illud magis postulandum est, ut Romanorum fines a Parthorum regno Iustitia discernat. Imo nihil tangustum Quod sorte sua contentum essi Et pote ntia i tu ta est, q uae viribus i m ponit modu m, Valeri Mox lib. . c. r. Nimia i magnitudo suis ipsa viribus fatistit: quarundam etiam Rerumpub. conditio non fert, ut ea extendatur. vid. Irat. l. discurs LQuin saepius Principes inhiantes 'alienis,amittunt propria. Cromeν. ιλ hist. Polon. Et Saxo Grammat. lib. I. hs.Davis. saepe amborum captato Gutriusque perditor fuit. Praevalidum enim oportet alitem esse , qui praedam aliis unguibus extraherae cupiat. Refertur de Principe quodam Tartarorum, quod e plum Moscum non necessarium bellum moventem interfecerit,& ex ea Ivaria ipsius pocia Ium inauratum fieri curaverit, cui haec verba inscripserit: Hic a petendo aliena amisit propria- Post obiis tum Constantini Magni Imperii corpus divisum fuit inter filios ejus :& Constantinus occidentalium partium : Constantius Orientalium: Constans interjectarum Princeps constitutus. Eus lib. ψ. in vita Consant. Nicephon us. A. cIL Zo tu libr. a. Constantius divisione non contenta, bellum intulit fratri Constanti, ut eum de imperio dejiceret: jamque pervenerat Aquileiam : ibi
congressus tum copiis Constantis, amulo exercitu, confoditur. Eutrop. lib.to. AureLVιctor. Oros lib. I cas. Socrat. ιβ. a- c y. Zo- m. d. l. Pompon. Laetus. Geidan. bb. R. de quan Monarch, fol. ait.& sic poenas suae ambitionis dedit, cum auri Os vix tres imperasset. Marah. Dres. in Migenario quinto disi Histor. fol. Iao. Cum ergo injustum sit imperium si barbarie nationes invadantur studio avaritiae, libidine donlinandi ct amplificandi ditiones, ex eo de Imper. Hispanico ini indos judicium facit. Καρ. D. Vem polit- cap. s.focta . ViX legitima sit ista barbororum invabo,cum