장음표시 사용
341쪽
Ergo. Nam verba ista '. corripient gladios, hoc sibi volunt, quodeestatutum sit illud odium inter gentes&Judaeos: adeo, ut jam non odiis, sed ossiciis inter se sint certaturi , ut explicat Lociis Osianae in no t. marginal. ad lita loca. Ex t Novo Teilamento adducunt c. s. Mattha v. o Lac. e. 6. vers. a. Ubi Salvator ait: Non resistite malo: sed si quis topercusserit in dextram maxillam tuam , praebe illi & alteram . di Matith. c. 26. v. N. Omnes qui acceperint gladium, gladio peribunt, nec non c. la. ad Rom. v. p. Non vosmetipsos defendentes, sed date locum irae: scriptum es Mihi vindicta, ego retribuam, & Epist. t. Pet .c. y.v.p. Non reddite malum pro malo, nee maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicite. Sed &haec fulgura pelvi sunt, dum haec dicta in sinistrum torquentur sensum. Loquuntur enim det privata vindicta de injuria ,& de illis, quibus a Domino gladius non est traditus, id est, qui nulla superiori & legitima potestate jubente, feriendi causa gladium usurpant. Quod dicitur, percutienti l maxillam & alteram esse praebendam, non ad literam est intelligendum : siquidem nec Christus Ipse ire passione alapam sibi impingenti, alteram praebuit maxillam, sed gixit: si male locutus sum, testare de malo, si bene, cur me credisy Job-Ir. v. U. Et Paulus Ananiae, Principi Sacerdotum, precipienti allantibu Si ut percuteretur Os eius respota dit: percusturus est te Dominus paries dealbate. Aci. 23.v.a. cs i. Hune igitur habet sentiam: Adeo te non decet esse studiosum, privatae vindinctae. ut paratus sis potius novam injuriam accipere , quam veterem vindicare Osraud sever I Luth. c. r. v. . a Ergone inquies, injurias et nobis illatas mediis hegitimis , imploratione sci Iicet auxilii magistratus, vel severa & decente objurgatione propulsare non licebit Z Id vero non sequitu Sed cum praedictis modis i n jutiam depellere non licet, tum antim umhabebimus ad majora perserenda paratum potius, quam ut alprivatam vindictam prosiliamus, aut confestionem deseramus, scut Dominus cum objurgatione sua nihil proficeret, totum
342쪽
corpus suum indignis modis tractandum permittit: dc paulust similitet intelligens Pontificem esse, a quo rcuteretur, inju
Imo, ut rectd docet Lamber. Daneus tib. a. Ethici Christi M. c. l fol. assi. Injuria nobis facta non semper i ferenda est, &mussitanda, tum propter bonum ipsius convitiatoris cicontumeliosi, ut corrigatur: tum ne prosectus multorum impediatur. Hi enim ait Gregor. Homil. p. in Ezech. quorum vita in exemplo imitationis polita eis, debet detrahentium de se verba compescere, do verum est illud Salomonis: Qui imponit stulto silentium, mitigat iras. Sed excipiunt Anabaptista:&Photiniani, Christum i non solum privatam, sed etiam publicam, quae exercetur per Magi Bratum , vindictam prohibuisse. Matth. s. v. Cum enim , inquiunt, dixisset Salvator . Ist. Audistis quia dictum eis, ocu- tum pro oculo,Wdentem pro deme, mox su bj v ngit: malo non esse. γ 4. i ' , resibundaran, nempe injuriam per magistratum politicum non esse vindicandam: sed potius aequo animo serendam ac si Chri- sius dixisset:IIo estindictam 'bsec. ron, quae sit per ma s . tum, Tobis permisit et ego autem et obis non permitto,sed potus Leo e malum e ne quidem per magistratum esseet indi indum. Et hanc expositiois ' nem urgere videtur oppositio versiculi II, quae alias sub si- sere non posset. i iHic vero di ilingua fruis cum Alberto Grav ero in exposivisne Mics .c. . os. U . I. Inter i malum morum, & malum inju- Qriarum specialiter sic dictum, dicendo. quod malum morun taproprie hic intelligi non nossit:sic enim iurio, scortationi, homicidio dcc. non esset recitendum, quod absurdum. Deinde., quod malum injuriarum specialiter lic dictum atti net, comarat-
Vindicta enim: publica bifariam accipitur: quandoque dici- 6 tur his; nrtionepublica quod eam subditus vel homo privatus,vel Christianus per magistratum publicum in adversario suo cxe cupit. Et hanc Christiano , qui quidem perfecte Christia.
nus esse debet,non permissam essedi beluisti mi: concedit G avxe-
343쪽
jus. Nam Christianus, inquit, nee privatim se ipsum vindicare, ni e vindictam proprie sic dictam , per Magistratum, sed tantum defensionem, absque vindietie cupiditate expetere debet. In V. T. vindicta privata erat quidem prohibita: attamen vindieram contra advenaritim a Magistratu petere, a tque sic dentem
pro dente, octilum Pro oculo. In N. autem T. Christianis persectis hoc permistum esse non videtur, licet defensioni imploratio, absque tamen vindictae cupiitate, illis non denigetur. OD andoque autem vindicta publica magis proprie accipitur, eum nimirum magistratus loco DEI ex o eis vindictam exercet: VFu 'dictu enim non est hominum. sed DEI Vsius. Deut. yo. et D. Rompa. v. ste Haec autem posterior publica vindicta, quam Magistratus loco D Ei ex ossicio divino exercet, adeo prohibita non est, ut Paulus Rom. U. ν. . . dicat: Vmster DEI erit utior ad iram ei, qui malum facit. Hactenus GraWerus.
Porro ganniunt sanati ei homines: Nullum i in Nov. Temexemplum, nullum praeceptum extat de bello inserendo. Quid audio Z Num in Evangelio Christo fuit propositum politiam informare Θ Minime gentium, sed spirituale regnum.voluit insti
Insurgit nobis etiam Anton. Monteratiam in polis. Aristis. pronuncians, omnel bellum esse contra naturam. Respondeo: Licet sit contra naturam primario: & per se, quatenus natura non genuit homines adsciviendum, ta lenta secunda rio bellum est secundum naturam, seu a naturali ratione agentibus constitutum , ut loquuntur Iurisconsulti. 66 Nam natura i docet, vim vi esse repellendam. Et lex est, seroen Cicerone pro Milon. non scripta, sed nata: quam non didicimus, accepimus, legimus, velum ex natura ipsa arripuimus, hausimus, expressimus: ad quam non docti, sed facti: non instituti, sed imbuti sumus: ut si vita nostra in aliquas insidias, si in vim, tela aut latronum, aut inimicorum mordisset, omnis honesta ratio et Tet expediendae salutis. ε Sic ergo bellum ea jure naturali 1 secundatio, seu jure gen- . tium est ortum. Vin autemgentium. Instit.Δjur. t. gent. σ c
344쪽
e.3. n. II. 2 14.Nam naturali ratione dictante gentes constituerunt, ut liceret vi in vi repellere: dc qui non possent aliter i nju riam illatam vindicare, possent eo nomine bellum gerere.
Ita etiam servitus test contra lus naturale primarium: quia '
naturali ratione omnes homines ab initio iberi nascebantur . d. g.jus autem gentium. Sed non est contra jus naturale secunda-rium , seu jus gentium, quod usu Sc necessitate ita exigente introductum, ut ibidem inquit Imperator Justinianus. Tradunt & hoc communiter Doctores,iustum t bellum esse juris gentium dispositive: sed bellum i injustum occasionaliter. POLIV quium Bocer. d. v. t . . Qesae vulgo contra i milites eorumque scelera in medium adseruntur, illa non tam usum , quam abusum belli,& scelera personarum indicant.
um bello ' vigente & virtus & literae,& mercimonia, die ultus agrorum, & omnis denique selicitas jaceant: Hippolyt. a Cozb. in princ. c. ιι. fundatur humanus sanguis,& saepe innoxius, Orphani plures fiant, & viduae, ex divitibus pauperes multi, communis omnium sollicitudo, sumptus infiniti, religio vel intercepta vel neglecta , magno civium cruore compa rentur victoriae, Tholoran. l. 11. de Re b. cap . num. F. aliaque mala plurima eveniant quae p erseq ae tur Er.V . Rotero in Hai Dulce bestam inexpertis. bellorum etiam ' eventus maxime sit anceps & dubius: mulium qiae in re militari fortuna valeat, teste Caesere L ff. de beP. G.tP. σ l. r. be . civit. & ea sit varia , Pist. in vis. Pompeii et nec non insperata magis accidant, quam quae speresa PDM. in Mostest adeo ut casus saepe levissimus ex victo victorem, ex victore victu ux exercitum reddat Dpiusde bella μή
345쪽
i luit. Hi ne non temere&corco impetu,sed tarde & diligenti pr.
Atiis. hine cedente consultatione suscipi debent. Omnia i enim prius re, sid ιαν- consilici quam armis e periri sapientem decet,ut monet Comicus. ta ea η- Bellis si quidem facile, qu=s induere potest,explicare autem aege re. Π L Philip M. cos. ut in puteum derici facile, educi di DP sibile . it., bellum o in ne sumitur facit Θ, ted argerrime iues nil : nee in ejusdem potet a te est initium dc finis: incipere cuivis ignavo lacet,deponere cum victores volunt. Salusi. in belZIugurth.
icti Quare conditione sit belli qualet quales etiam tentanda: lce..16Aia, inondae : pax t iniqua bello etiam justistimo est praeferenda,
ri, ex mente Solonis, Ged. l. t. de Fac. pub. cap. s. priam. 6. Marc. TMI. ει les ten- apud Platarch. in ei tu Pit. cujus sententia semper una fuit; o-
r mnem pacem, quamvis iniquam, civili bello sibi videri praese- re ndam; Praeserti m inter Christianos L Concinit Auen-stin. Epist. ιos, chicens: Cogita tecum pugnam necessitati se illa: quare animo semper se raris ad sacem. Belimn gere quod aliter non possis: sed si pax coire possit, ne illat; negligas. Ethb. ι'. de civit. DEI. Bella quantumvis justa, Dis attamen Lominibus ,& moletha:dc tristia videntur. Vide, t tamen adver
sariae partis iniquitatem, propter quam coguntur pugnare: nec de ea poterunt non dolere. Caute ergo agant Principes in bello in viarent uda.
expient. C. Salusi. ad C .ir. Quod si vero pax illa iniqua aliquid lin se sabeat turpitudinis,lunc contra Pindarum valeant illae lententiae Polybianae M.f. Fugienda quidem sunt bella : sed non ita, ut pei sima quaeq;
perpeti velimus, ut sugam, servitutem, ac duriora, qnam sit bellum ipsum. Item: Nihil ei Haciendum injuste, aut patiendum turpiter, ut pace frui valeamus. Quin bellum gloriosum pace turpi est optabilius dicente Demosthene imo mors ipsa potior est. Liu Lσ.pPlit. c. . . Cum igitur conditioncs etlaem iniquae, haud tamen turpes,
etiam justissimo sint praeserendae bello: quanto magis si si laesus, ac ita justa belligerandi causa videatur, juris i potius tentanda erit via s antequam tu Martium huo e descendas
faciendo, ne barbaro ritu caedem caede, dc languinim languine
346쪽
campum, bellique ambiguam sortunam subeas,ut si sortὸis,cui bellum indicii ur, se judicio sitiere velit,& tunc arma sistendita. - sunt. LVs tJφolit. c... Et fodin.bb.ata Repub.c.a. Id jure gentium certum est, ubi jure agi poteit,ab armis abstinendum : ex quo efficitur, cum t nullus aequitati,aut legib. tricus, armorum vim adsita vel tuenda vel repetenda tutissimam esse. Jultumis bellum, inquit ille ad Sam nites,quib. nulla nasi in armis relinquitur spes. Quare deas I nnt reprohenduntur,qui contempto juris & aequi-
talis ordine, abiq; legitima causis ad arma prosiliunt, & sortitu-
dinem in violentia qineri ni,quando ait: μη ex jure manu constreum ,sed mage ferro, Rem repetunt, regnam i, petunt, solidi vi. Pacemi esse voluntatis,bellum necessitatis,vox est Augustri . Io I. ad Bonifat. Recte itaq; Cic. r. ossici monet: Ita bellum i suscipiatur,ut nihil aliud, quam pax quaesita videatur, sapieri res pacis causa bellum gerunt,& la rem spe otiisustentant. M morabilis qtioq; eii sententia Martiani Caesaris affirmantis, d nec in pace vivere liceat, non decere Principem arma sumere,ac. Principi esse induonda arma,ut patriam talon dat, non ut aliena oppugnatum catiavi, igitur : Bellonam, beluam istam abomissabile in con- -
ceperit, nasi solius pacis desiderio Z Quam si obtinere citra armoni in fragro rem pollit, in sinus metito habeatur, si malum nonne cellarium, ut Cincias nubes, suismet cervicibus attrahere a Ioboreti Quin temere lin acie versiri,& manu cum hoste consti, iue
gere, immane quiddam de beluarum simile est. Cic. lib. ι. ossi . Et qui belli semina conquirunt,ut strenui videantur hi muscas imi ia tari student quae non nasi in scabris locis consistere pollunt
specula polita odurunt. Sodd. l. n. ybo Umnibus autem mediis viisque juris frustra tentatis, & adversario non iaciente id, quod juris est, ut si illatam injuriam non resarciat&compenset,praestet,quod debet, veluti rem,quam Q pet violentiam detinet, reddat &c.
347쪽
, Bellum justum antecedet ejusdem t denuntiatio, clariga-
Domin εια. tio ita dicta aut a clara voce, qua utebatur Fecialis apud Romanos, aut AH κ ais, hoc est, a sorie, ut notat Gmus M. p. re ι o.
roli IV. tit. 7. de ut ille, qui diffidatur, possit termini re contra adversarium Guido Papa eos Delphinat. 1ρ . n. a. Nullum enim bellum est justum, inquit Ge. lib. I. o sic. nisi quod aut re bus repetitis geritur, aut de nunciatum ante sit & indictum. Ubi particula aut congregati va est, non disju ncti va, ut ex Lart.Brid. s. Varron. π Liv. ostendit Bocer. lib. l. deis 2 cI. n. v. s cap.7. Arum. 6. qua de nunciatione seu dissidatione t omissa, non bellum, sed latrocinium, praedatio & proditio erit.6L hostes ΠΙ. r. de verb. signis ae l. a. . de captiv. σposthmin. repres M.tu Auth. item nusia n. a. C. de Epist. s Clenc. re in Is manumissor. e. de o seq. lib. tron. aestanae. Quare in t captivos, tanquam latrones animadverti potesti eius axiom. A D. 'F. Quod jus praetenderunt Genevenses,cum morti addicerent aliquot Saba udos: qui cum scalis in urbem subrepsissent, capti erant. Besolae elasga.dis . potit. I. ab. al. Si e & olim bellum gesturi, renunciabant amicitiam. Lod. I. 1. de Repub. c. b.& etiamnum Principes & Equites, quibus dignitas & existim a tio curae est, bellum illaturi; equestris ordinis ornamenta reddere solent iis, quos contra bellum gessuri sunt, a quibus ea suerint honoris & amicitiae praerogativa cumulati. Κischner. mae . de Re b. D. G. Ladtit.b. Quae sint requisita litterarum belli denuntiatoriarum, seu dissidat otiarum, manifestum redditur ex iis, quas proteliantes miserunt ad Carolum V. imp. Anno i 45. apud Sisidit . & quas Ferdinandus Rex Rom. & Mauritius Elector Sax. ad Albertum Marchionem Brande burgensem, Anta. IIJ I. a deo .l . Ritum et indicendi bellum apud Romanos his verbis describit Livius hb. t. decad. I. Legatus ubi ad fines eorrum enit unde res repetuntur, capite velato, filum lanae velamen est audi Jupiter, inquit, audite tines, i cujuscunque gentis sunta, nominat audiatias. Ego sum publicus nuncius populi Romani,
348쪽
iuste pieque legatus venio, verbisque meis fides sit. Pergit deinde postulata. an de Iovem testem iacit :.ego injuste impieque illos homines uiasq; res dedier nuncio populi Romani misi exposco.
tunc patriae compotem me nunquam sinas esse. Haec cum fines supra scandit, haec quicunque ei'primus vir obvius fuerit, hareportam ingrediens, haec forum ingressus paucis verbis carminis concipiendique jurisjurandi mutati , peragit. Si non deduntur, quos exposcit,diebus tribus . triginta tot enim solennes sunt peractis bellum ita indicit: Audi Jupiter,&tu Juno: Quirine, Diique omnes coelestes, vosque terrestres, vosque inferni audi te: Ego vos testor, populum illum quicunque est, nominat) injustum esse, neque jus persolvere, sed de istis rebus in patria majores natu consulemus, quo pacto jus nostrum adipiscamu . . Cum his nuncius Romam ad consulendum venit. Confestim a Rex ex his fere verbis patres consulebat.Quarum rerum,litium, causarum condixit pater patratus populi RomaniQuiritium patri patrato priscorum Latinorum hominibusque priscis latinis e- quas res non dederunt , nec solverunt, nec fecerunt, quas res dari, fieri, solvi oportuit. Dic, inquit et,quem primum 1ementiam rogabat. quid censes t tum ille: Puro pioque duello quaerendascen leo, itaque consentio consciscoque. Inde ordine alii rogabantur : quandoque pars major eorum, qui aderant, in eandem sententiam 4bat, bellum erat consensu fieri solitum: ut fecialis hastam ferratam, aut sanguineam praeustam adfines eorum serret, & non minus tribus puberibus praesentibus diceret: Quod populi priscorum Latinorum , hominesque prisci Iatini adve sus populum Romanum Quiritium secerunt, deliquerunt . Quod populus Romanus Quiritium bellum cum priscis latinis iussit esse, Senatusque populi Romani Quiritium censuit, con sensit, conscivit, ut bellum cum pri is iacutis fieret: obnam rem ago, populusque Romanus populis pri eorum Latinorum, hoaminibusque priscis latinis bellum indico. facioque. id ubi dixis.set, hastam in fines eorum enaittebat. Hoc tum modo ablatinis repetitae res, ac bellum indictum : moreinque eum polleta acce
349쪽
Πodia qui gratia indicendi bellum mittuntur, Heroldi t. a
nobis nominantur, o nos AEne.M SIDim Epist. ras. in Fecialium locum successisse putat: quamvis inter eos maximam distereniatiam agnoscat Ioachi Cluten. in fascic. Paradox.rhes β. ad lit. R. Ubi seciales judices foederum legationis, pacis, belli, induci Mium fuisse, ex Cic. lib. a. de legib' MarceP. lib. a. α I. Varrone
Heroldus vero, quando ' ossicio suo fungi debet, amiculoser o, verbombycino induitur, in quo & a fronte Jc a tergo in si ni a domini belli depicta sunt: in manu candidum gerit bacillum epi aecedit eum equestris Tubicen: qui tubae sonitu si lentium imperat, quo facto id quod iussus erat, clara dc distin .cta voce inaturi obrechn in ZJut. δε consit.be LIB. at De nunciatio vero necessaria est tin bello vindicatorio seu illativo, non item in bello defensi vo, in suo hostis primo nos Iacessivit. Tale enim bellum ipsa natura dictante, sine ulla clarigatione geri potest, ut ex Hatone AEtiantu scribit. Disidatione quoque non leti opus. si quis ipse tacto cum bonis suis omnibus toti Christiano populo Ofendendus impune expositus sit, & dissidatus. Bocer. d. c. r. nu. o. Ubi num. seq. illam dissidationem ad omnes disti dati subditos extendit cum Cluuio a Se necis is l. ex hoc Dre. f. de just. α Iur. z. Meruo Schme . ιn c. unis. in V. rat. Hic finitur lex, de . ib. I d. Quarta conditio iusti belli polita est in t auctoritate dc juia se Principis summi. Qui etenim sine Imperatoris scientia 6c, Iicentia in imperio bellum movet, in crimen laetae majestatis incid:t, quia ii ursat sibi ea , quae solius sunt Principis. l. 3 ad
jes. cap. I. x. Ii. π sqq. P na factae pacis publicae coercetur.
350쪽
Geil. d. l. n. . ill idque bellum quod abi inferiore in gistratu est indictum improprie dici bellum, ex ς sicut. de 're r. notat
obrecht. in ἀβ. de constit. bellth. VI. sic in dubio prauumi inj sum , cx L ma. C. de gladi.rI.:s c. l. de Purg. cano. Atq; ut ab omni armorum metu libera sit Resp. neq; exterit Principes sine licentia Caelaris copias m imperio conscribere possunt. ιn oriunat. Camer.part. a. tit. U. ibi e Zug der o dferti,
chen tacuem odor nn serni ,ugibera vlid Erlini birili. 2 in Aeress Og i. de Anno n. f. QBo lictabcr. Rectis Mormat de Anno D. s. ab umoraiub. cum seqq. Ubi contentus & licentia praesecti illius circuli, in quo exercitus colligitur, requiritur. Rescis Spirans de Anno Io. g. Tnd mas vor etlichen cum seqq. Relebs Rarisbon. de Anno 71 9. Puni an dem haberi mir. cum seqq. σ -
situtiombω. Formam tamen in ptat dictis Imperii Decretis expressam, si observaverint Principes t Germaniae, ex antiquissimo liberta tis Germanica Prη tenso iure iis concessum esse tradunt,conscimbere milites in propriam & aliorum salutem, imprimis contra hostem I in peris QTaremundu aerionb. Bb. r. meditat. pro βῶ-mb.ac . a. num. 5. Pra sertim ob t subitum ac praesens periculum si sunt arma capienda: dc ita accipit Recesius Imperii, re fertque Ailam l. t. de Iurabe 2, P. a. num. st. pro imperii Princi ' .pibus concludentem, quod injuriam sociis hoc est, Imperies ub- duis, illatam, liceat repellςre,& non repellentes, tam .este in Vitio, quam qui inserunt. c. ex inferenda. as. qu.I. Extr.. ι sint
Civitas i quoque superiorem non recognoscens, indicen di belli auctor uatem habet, ut recte scribit Ear l. cuius contrarium statuit Angei. quod &jure &rat One caret. De civitate enim superiorem non agnoicente iudicandum est, sicut de Principe lummo. De confitiis a. num. ι. IVon. ιnt. Earbarin naraicum segr.