장음표시 사용
421쪽
Erg3 neque tuae t eommoditati desiis, neq; suam hossi des Eit enim viride Ducis non de elue fortunae praebenti se,& oblata calu flectere ad consilium. LiP. Q. a J. Non ergo praelium t ineas ex voluntate hostis, etiamsi te procaciter lacellat: quia non ad arbitrium hostis, sed ad eonsilii locique & temporis opportunitatem in tam gravi re, in quasiimma totius exercitus vertitur, respiciendum est.=- erm Iidit. Ostem. polit. c. it fol. 4ρa. Ad animum id revocavit C. Marius, i qui Cimbrorum Regi ad pugnam ipsum provocanti, ut die de loco praefinito prodiret respondisse fertur: Non esse moris apud Romanos, ut committendae pugnae consilium ab hostibus mutuarentur: praelia non destinato, sed ex occasione sumenda, ct pro occasione mutanda, consilia nova novis rebus accommoda ut omnis temeritas absit. Hi pol. d L&C. Caesar dicere est solitus. Nihil f in bello,opere insperato potentius Occasiones tuero bellandi erunt. Ut aggrediaris & obruas hostem imparatum, securum, nihil tale cogitantem,cibum capientem, convivantem, vel jejunum adhuc & famelicum, ex longo itinere lassum, equos pascentem dcc. Juic. c. I. m. M. t. Sam,io UAI. Io. I. v. a.I laxet.6b.3 c za IDRPOLAE cap.zo. sol io . Hac ratione M. Valerius Calenos vino & epulis festo die indulgentes, adortus, minimo damno magnam stragem secit, Calibusque captis ac direptis Calenum triumphum Romae egit. Lip. lib. an Unde eit illud Virgitii. In eum urbem Lmno: dinose sepiat.ran. Et monachorum crapula perdidit Amidam. Illi enim sest uti L. quoddam annuum telebrantes, & nocte sequenti,veluti fessi obpera eam celebritatem, magis autem in crapulam intenti alto dulcique somno dormierunt, ex quo minime ea, quae evenerunt ex hoste, semire potuerunt.Persae igitur per Hipponomum intra moenia ingressi, in turrim, admotis scalis, ascenderunt, ac dorismientes monachos apud Λ mide nos interiecerunt.
422쪽
Non etiam dandum est spatium perterrefactis hostibus sese nrursus colligendi: atq; omnino, si fieri potest,acies hostium tu
handa e st. Frontιn. tib. a. c. q. Dixi antie : quo.ul seripolin, Ducem captare debere tempus. Nam necessitast ante rationem est, maxime in bello. φ raro peris M ttit tempora legere,cx doctrina Curi.lib.7.Hinc ita monet V get. l. s. e acl. illud Ducis est probi, ut publiςo certamine nun. quam , Ausi ex occ.rsione, aut nimia nec 'state consitiri. Ex praelibatis decidenda se osteri quaestio: Ancum hoste o- trahenda t pugn.ι , vel nus. Ubi non eadem est omnium mens. Sunt qui existimant, ci. An minato esse eum hoste praelium committendum, dum adhuc integrae purnandi vires exercitus. sunt. Contra ali disserendum esse praelium, &cunctandum judicant, vel ad eludendum hostem,&Occasionem rei bene gerendae ei praecidendam,vel ad premendum fame: nuis dari enim incipit, qui copiosius advenerat: vel ad desiderium suorum in generandum, quo ad propria revocetur. Sane morast nonnunquam nectendas esse, non absq; ra- 76tione assirmatur. Nam ut ait Deit. a. histori multa bella impetu valida, per taedia ac moras evanuerunt. & Liν LI. Quorundam in impetu vis est, qui parva iidem mora languescunt. Sic barbarorum plerorumque impetus, cuncta tione la nguescere, aut i perfidiam mutari assertor est. Tacit. 12. annal.
Augustus sane nihil minus in persecto Duce quam festiriatio.
nem t temeritatemq; convenire arbitrabat Rr, scribente Suetonio irrinuit. August.c.as. praeliorum enim delicta emendationem non recipiunt Veget.tis. t. nec in bello bis peccare licet. M .in op5r. 3At vero peccat necessatio,qui festinat. Temeritas , praeterquam quod stulta est, etiam infelix. Lis. lib. a. Notanda hie veniunt verba,Pol iitib. i. Celeritas δcauda- , ei ai & impetus praeter rationem , & vanitas ac typhus, hostibus quidem percommoda, noxia vero maxime amicis. Nam ad Cmnes insidias, fraudes,atque actus obnoxius est hic talis. Item aque illa,quae habet Curi. 4. Temeritas ubi primum impetum eia fudit, sicut quaedam animalia,amisso aculeo, torpeti a' ISpe
423쪽
Spernendi tergo ram Liνio lib. aa. ferociter omnia ae pri pore agentes: dc contemnendis, quam eavendis hostibus meli res. cum Tacito histor.quamVis vulgo si e grati, quoniam stolidis
aut barbaris cunctatio servilis: starim exequi, regium videt u , ut inquit idem tib .Lan l. Exempla teorum, qui cunctando victores evasere sunt ob via. En Fabium Maximum, qui omnes omnium contumelias ae dicteria patienter ferre maluit, quam Reipub. sortunas an ei - .piti praelio committere. Bodin. lib. ' de Repub. cJ. n.ν s. non diis micando, sed cunctando Hannibalam vicit.Pluraris.inrisu vis. . atque ita cunctando, ut ait Ennius , restituit rem. Trajanus Imp. Rom. licet avidus belli: tamen sibi in eo temperabat, ut hostes mora sua frangeret, amicos augeret. Non enim ei unquam accidit, quod evenire ejusmodi in rebus solet, ut milites feroces se & intolentes praebuerint, usque adeo bene& cum ratione imperabat. Dio σMphitinium ejm vis. Carolus VII. Gallorum Rex, cum aperto Marte Anglis omnia seliciter succedere videret, cunctando, & hostem obser vando potius quam pugnando,Gallorum animos, Angli pertaesos imperii, ad se pertraxit,& regnum patris ignavia, & Philippi Burgundionis perfidia amissum. recuperavit. Postdor. Vergι
Memorabile etiam exemplum ita commemorat Baptis a
stosus libr. 7. de dict. cs fact. memorabit. cap. y. tib tit. de mil r. ir.gratetem de Melche Cheschem et Sullano AEgyptio. Ioannes Hierosolymarum , item Andreas Ungariae Reges, cum permultis aliis Germanis atque Gallis Principibus in AEgyptum
prosecti, Cartas urbem Obsederant, nego tameia ulla ratione unquam Melche Chelchem et Sullanum, ut in certamen cum eis descenderet, pellicere potuerunt quin is pacis mentione injecta, magno se in timore versari ostendebat: adeo autem rem traxit, ut Christianos Duces in id tempus deduceret, quo ada ctus amnis Nilus, totam regionem inundare solet, quam ut ais quis magis infestam faceret, ipse aggeres, quibus incolae amnem - .coercere solent, interciditataque tecta aquis universa regione,
424쪽
Chri Sianus exercitus graviter laborare eorruptis commeatibus, atque omni pabulationis materia coepit. Cum omnes ademptae essent viae enis regionis ignaris, nisi quae per aggeres ducerent, quae etiam duplici incinn modo impediebantur, & quod erant angustissimae.&quod Sullanus in ipso tumultu opportunis locis eas eastellis muniverat. Quamobrem eo astu Christiani Principes ac milites, veluti Pisces in nassa circumventi , cum salutis spem omnem amisissent, pacem quam dare Sullanus voluit, a Cceperunt. Has tenus rD. Amurates quoque Turcarum Imp. chm in armis adversus Ula dista um Ungariae Regem esset, in magnas redactus dissiculistates, convocatis Ducibus praecipuis, in medium consulere jubet. Chalanes Europae Dux praeliandum dicit. Id ex te esse negat Thura Chanes , Thessaliae Dux, pii gnaroque dissuadet IO- suae, Breneris egregii Dacis F. placet bellum extrahi, monet', 'ut angustias diligenter praecludant, & tam diu sedeant cunctando tempus tercntes, donec hostibus Pannonibus retrocedendine celsitas injiciatur. Deinde cedentibus initandum esse, universo equitatur in eos amisso. Id quod paulo post evenit. Nam Pannones, quod Turcis vias & angustias obsidentibus, nihil commeatus advehi posset, fame coacti necessario pedem referte compulsi. Ch Uco onoti tib. .. Theodor. Zνringer. in theat. vit.
hum.in. Pot. I. lib. I. Dixi autem nonnunquam mora hostem esse atterendum dc
frangendum, quia enim saepe t periculum in mora, ideo & pu .gna erit superandus, pro re scilicet & temporibus: puta si merito pars tua palam stipem or&potior inve illatur,&praesumis victoriam, aut diu subsistere non potes. Nam in t tardando satiape Ducibus etiam optimi apparatus pars periit. Xenoph. libr. 7. Oropae ando vero nullat cogit res, fortunae te non commiseris, quia noSia semper pugna. Liν. tib 7. & incerto eventu, aut multis periculis pro postis, non est pugnandum. Factus axiom. polis. H.
Unde si alia i ulla latione bellum eon sici, & hostis opprimi
425쪽
possit qua m praelio, prius omnia tentanda sunt qu Zm ad pim. Ilum descendas, ut humano sanguini parcatur. Rec .Hl. Ubi ading d it. Diabolica linge i ii Ducum sunt illa,quae hominem proca ne habent, ili militem situm leviter objecta ut in actationi. Contra V. 83 humanissimum i fuit ingenium Luculli,dicentis: se malleianuarimis em suum ex laosti uin manibus eripere, quam universas h ltium sortunas sibi vendicare. I tamque Scipioniς: qui maluit 14 unum civem servare, quam mille hostes occidere Alieno 1 nam-q Ie sanguini. tanquam suo, parcendum, hominiqi non est ho mine prodige utendum, ut monet Seneca Epist. δρ. I Quare consiliotde judieio discrimen erit subeundum. Unde Poeta : Fesi re notet, nocer. cunctatio scp. a
Tempore quas siuo qui facit, Asse sapit.
38 Utque Morust novistima omnium germinat,& tamen parit inter primas, tese PlDuo tib u. his. nai. e. eo. Ita qui tempus id neum operiuntur rei conficiendae, etiarnsi scrius coeperint, tamen maturius conficiunt.
sy Ratum ergo hoc sit: qui tempust pugnandi opportunum
observare vult, necesse est, ut saepenumero ei cedat. Hippolyt. d. c. ao. fol. Iop. σ Polyb. lib. . I. pr. Optimi, inquit, Ducis ossiciuexistimandum est: poste non solum vincendi, verum etiam ce dendi tempora pei spice te, Itemq;. Κα .hb. t os poLcδ' l. 97. circ. . Fugam exercitus arripiat, cum aliter se non potest salva re: sed ita tamen, ut cogitet de modo, quo securam istam fugam reddere possit. Quo autem.m odo fog i secura reddatur, tradit yo Ramaoν.de belZlib.s. e.M. Sane melius tes, bene sugere, cederes regredi, cunctar:, quam male praehari .coe eo impetu irruendo tu hostem: praesertim si numerosiori mercitui non possis respondere copiis. - E3 Recth itaque Metellus, i qui iunctis eum Pompeio castris
adversus Sertorium imispania,cum saepe aciem instruxisset,lio- se qui se imparem credebat pugnam detrectante: quodam deinde tempore, cum Sertorianos milites animadverteret pugnam magno impetu dispoicere, humeros exercere ,& lanceas
426쪽
euerc7tum, & Pompeio idem faciendi auctor filii. non iv. lib. i.
Ulterius quaeritur: an He ' eti inmeriato cum hoste petrare Ii erat Z Et licere diei mus cum Bo ero lib. t. deria eas. n. ιε. Si neces se sitas summa id exigat,aut praesentis Victoriae spes ad pugnandum navitet. C.si nuta. u. q si. y sium Fugiet f etiam Dux securitatem. eamq; militi eximet. Neis psmo erum celerius opprimitur, quam qui nihil timet,&freque n. Securi tissimum initium calamitatis est securitas. Ve jm Paterculus Lb. t. plurimaque errata per Imperatorum ignorantiam Sc cordiam committuntur. Pot .hbρ fol.113. Hi ne subversiones' principatuum & Pri incipum, csim suis perbia inflati, plus virium, quam habent, sibi promittunt,& hostes omnes contemptui habent, , a 'quibus incauti postea oppri
muntur. Tholoetan. Laa.de Repub. c. 6. ma.
Mal E il cessit Xerxi, Antigono, Crasso,& quam plurimis veterum qui nimiu audaces hosti debitam detraxerunt laudem. Male cessit Carolo t Burgundo. Comma. l. com. ut recte dixerit Lio fib. a . t epe & contemptus 'hostis creentum certamen edidit, Ocinclyti posmii Regesque perlevi momento victi sunt. Iiemq; Curi. lib.6 Nihil tutό in hoste despicitur,quem spreveris, valentiorem negligentia facies. Et nihil verius sententii Ludo-vie.XI. Regis Galliae: Dedecus & detrimentum comes ae veluti pedi ssequa est luperbiae. Commae. La. Rectet ergo Romani, qui voluere, Duces non esse tam audaces ae periculorum contemptores, quam ducendi peritos, fi mos , consilioque pollentes. Pol b. lib. LNec etiam temeretiis credat Dux, qui vires hostium per eontemptum diminuunt. Herod L .morat. Artabant.Sed omnia potius metuat,& plena dissicultatis ac periculi sibi fingat atque per- pysuadeat. Obrecht. dis'. prior. de belZ tb. C7ρ. Fama M. Famae quoque Dux serviet, de habebit rationem rumorum. ρη---, qui siparguntur. IOQSed & praecavebit sedulo , ne vel in exercitu suo rumores spargantur ejusmodi, qui consternare militum a nimos possint.
427쪽
Nam de eordet hominis tradunt S. literae, quod sit res cum ad timiditatem, tum ad audaciam proclivis, de quidem non tantum re faeloque elatiores vel remissores homines redduntur, sed rumusculis t etiam non unquam ex trivio arreptis ita afficiuntur, ut novi quodammodo bomines esse videantur. In inprimis ' vero illud fieri solet tum, cum inter spem& metum consistunt,& quem tandem res su tribitura finem, dubii haerent, atque ancipites. Dn. M.tith. Berneger. doricaae s. in Tacit. quas. LUbi etiam cavendum monet, ne ipsi milites tale quid commitatant, ex quo in hostium castra perlato animusiisdem addi queat, quasi superiora aliqua habituris. Quae animi praesentia vel consternatio , in utramque partem plurimum potest. Quid enim Z Loquuntur historiae, unius t saepe viri, vel ammaturae famam tantum este cisse. ut ii, ad quos ea perlata est, exinde in proelio succubuerint. Ita de Julio Caesare memoriae proditum est, quod plus magnitudine nominis sui, quam alius
Imperator armis facere potuisset. Patroclus armis Achillis somtissimos Trojanorum terruit. Et Val. Laevinus in praelio adversus Pyrrhum, occiso quodam gregali, tenens gladium cruentum , exercitui utrique perluasit, Pyrrhum interemptum: quamobrem hostes consternati illo mendacio, destitutos se Ducis morte crediderunt,& pavidi in castra se receperunt. Itque adeo verum est, quod dixit Cura IAI. re δ. Fama bella constare, dc saepe etiania. quod salso creditum es , veri spectem obtinere...
Quin & prodigiorum i & somniorum habendam e Te rationem , modice tamen & sine superstitione,hisi e verbis monet Lipt Haud spernenda omnino videntur coelo terraque prodigia, ct fulminum monitus, & futurorum p sagia l*ta, tri ilia .ambis gua,r nil est a. Iliad nec somnia. Nam initantibus curi ,agitant saepe per soninum species imminentium retum : sive illas aegritudo, sive divinatio animi presagientis accersi. Sane ego te nolim contemptorem talium , ut fortuitorum. Sic ille, & qui dem recte.
Somniis lenim athisque portentis victorias& clades divini- itaquMidoque pry:m QRi rari , testes sunt ncbis. lustoriae tam
428쪽
sacrae, quam pro sanae, e quibus exempIa nonnulla delibare
Gedeon adversus Madianitas pugnaturus, noctu comitante ipsum armigero Phara, in partem cassorum,ubi erant armatorum.vigiliae, descendit, ibi ex militibus quidam narrabat pro- imo suo somnium hunc in modum: Vidi somnium, & videbatur mihi quasi subcinericius panis ex hordeo volui, & in castra Madian descendere: cumque pervenisset ad tabernaculum, percussit illud, atque subvertit,& terrae funditus cooequavit. Respondit is, cui loquebatur : Non est hoc aliud, nisi gladius Gedeonis, filii Ioas, viri Israelitae: tradidit enim Dominus in manus ejus Madian,&omnia caltra eius. Cumque audisset Gedeon somnium & interpretationem ejus, adoravit :& reversias est ad castra Israel,& ait : Surgite, tradidit enim Dominus in manus nostras castra Madian. Iudic. v. i. O δ. Missus ab Honorio Imp. Masel cerus adversus Gildonem a ad recuperandam Asiam, somniavit, Episcopum Mediolanensem Λmbrosium se videre, qui jam diu mortuus erat, pedo pastorali ter humum percutere, terqum dicere. Hic atque in hoc hoc loco. Itaque postero die in eo ipso loco, parvo labore Gildonem su peravit, Baptista Fulgosivi tib. . de ict. Es facI. memo
Constantinus cum Romam versius cum exercitu adversus. SIaxentii tyrannidem tenderet, nocte in coelo supra Solem, fulgens signum crucis cum hac scriptura vidit: IM HOC VINCE is Euseb. lib. . de vita Constant. Nicephor. Bb. p. cap. v. Posita Cruc in milita sibus signis, quae usque ad eum diem abominabilis suerat, & parta de Maxentio victoria, cum ejus morte nocturnae visioni fidem dedit. Eo die, quo Julianus in Persia interiit, Didymus Alexa
drinus ob Imperatoris scelera contra Christianam religionem , admisia supra modum dolens, totus jejuniis dc precibus vacabat, eumq; sequenti nocte sorte in solio assidens somno oppreL has esset, videbatur sibi videre equos albos in aere cursare,&qui in eis videbantur, ipsos ita praedicare: Nunciate Didymo, hodie
429쪽
Iulianum, hae ipsa hora intersectum esse, ipsique idem illud Athanasio Episcopo significet. Di olyraus igitur ilico somno sol ut' Rrrexit, cibumque cepit, interitusque Juliani paulis post ex Pe
saan nunciatus est. Sozomen. lib. o. hs. Ecclesiast. e. a. Somnia autem, nisi sinit theopneusta. plerunque fallunt, quamvis conje mirae, quibus eΣplicantur, saepe ad vertitatem sint dire 'ae; quare eadem iobservare,vanum est,attestante scriptura sacra. Gaudet siquidem diabolus , qui Sc latro dc mendax est, hominum animos in terrores conjicere, & per somnia eis immissa seditiones, bella, homicidia aliaque scelera inter momtales excitare , vanaque spe iactatos per somnia ambigua in magnas calamitates conjicere. Unde & Lipsium paulo ante monentem audivimus, somniis mod ce, ae superfluιone tribuendam esse fidem.' Nee t destituimur hae in re exemplis. Carthaginensium Dux Amilcar,cum obsidereret Syracusas, inter somniandum vocem exaudisse credidit nunciantem , futurum, ut proΣimo die in ea urbe coenare . Laetus igitur perinde, ae divinitus promissa victoria, exercitum pugnae comparabat, in quo inter Siculos & Poenos orta dissensione castris ejus Srraeusani subita irruptione oppressis, ipsum intra moenia sua vinctum pertraxerunt. Itaque magis spe, quam somnio deceptus, coenavit Syracusis captivus, non ut animo praesumpserar, victor. Valer. Max.Lι. de diis. σDII memorabil. c.'
Sed & alii plurimi Reges & Principes hoc somniorum genere decepti mi sere interierunt. Darius enim Rex Persarum. anteco ngressum eum Alex M. somniavit,videre se exercitum Macedonicum ardentem incedere per Asiam, & Babylonem venire, ibique Alexandrum indu tum veste Persesi templum ingredi, ct statim evanescere. Arbitrabatur ergo Darius Macedonum exercitui significari per flammas exitium, de Alexandrum Pers cc vestitum, venturum in potestatem Persicam. Sed flammae arguebant celeritatem victoriae
Alexandri,vestitus potiturum ipsum regno Persico portendebat. Pompeius, ut postremum cum Julio Caesare praelium comis
430쪽
mitteret, somnio est motus .i Sedenti enim sibi in theatro pIa sum dari a populo somniarat, quo victoriam annui putabat: sed errabat in applicatione. Plausis n. non victoriam Aed incitationes significabat Lentuli, Domitii. Labieni, qui postridie ad pugnandum eiam specvictoriae ingendebant. Diximus lupra, non solum somniis, sed aliis quoq; omni.bus , prodigiis dc portentis victorias cladesque adumbrari, cujus rei haec cape exempIa Ex L. Martii Ducis duorum exercituum , quos interitus Publii & Cnei i Scipionum debilitaverat, eoncionantis ea pitu flamma cum eluceret, milites adhuc pavidi, eo prodigio sic imflammati sunt, ut octo dc triginta li ostium milli Scoclis, magnoque numero in potestatem redacto, bina castra pumcis opibus referta ceperint. ι alen Mo l. r.e.6. In exercitu Xerxis adversus Graeeos equae partu leporem ediatum fuisse traditur, quo prodigio fuga elus admodum infamis, tantique apparatus significatu 1 fuit exitus dc intersius. Nam qui mare classibus, terram pedeliri operuit eXercitu, ut sugax actimidum animal, in scapha piscatoris aufugere fuit coactus. Herodot. LI. Alia exempla videre licet apud Valer. Max. σ Iubios diu loc. Amplius in omnia ' Imperator inquiret, ita situm di hostium
exercitum, numerum, naturam, mores, eius disciplinam de an
nonam, locorum situm, dcc. Dissici se si quidem vincitur, qui suis de adversariis copiis vere potest judicare. Veget. Q. I. cap. λε, M. ιnu- Hine Polyb. d. tib. l. Errat, in quit, qui 'u is putat aliquid magis hisjussc-- proprium optimi Ducis ossicium esse, quam consilia & naturam si a. hostis intelligere. Nam quemadmodum in singulari lcertamine I, oportet locum, ubi adversarium serias, speculari, de quae pars corporis nuda, quae inermis sit, diligenter animadvertere: Ita ubi desumnia rerum agitur investigandum est, non ubi nudae sint corporis partes, sed ubi sit animus Ducis adversarii : qui imprimis explorandus. Chabrias quoq; optimos Imperatores effrdixit, qui res hostium notissimas haberent. Stobaserm.II. Huc etiam i pectat Samiu- depraeceptu INerator Iu ἰ