장음표시 사용
431쪽
De summa rerum per paucos decernito.
Inimicorum eaploratissima. Ita Caesari, ut ait Tacit. nihil ex iis erat incognitum consilia, Io. cos, prompta, occulta noverat, actusque hostium in perniciem ipsis vertebat. Pulchrum quoque in Hannibale elogium: omnia. ei hostium, haud secus, quam sua nota erant. Lm. lib. aa. Bellique Duces nullis sumptibus, nullis laboribus parcunt in cogno- . scendis sui hostis consiliis. Socer. Bbr. r. de beP. cap. ai. n. t . Audivimus modδ monentem Sambucum, ut Imperator , h. iatiis. belli non tantum hostilia consilia dc facta habeat explorata , sed λ. ut do sua i teneat secreta. Quod etiam facit Hippol. t GPib. iupr. c. I.fol. mo. inquietas: Princeps consilia sua, iacta, discipli- . nam occultet, praecipue castrorum motus, ne ab exploratorib', qui quam saeptis me intra ipsa commorantur castra, hostibus nuntiari queant: Unde forsitan exercitus insidiis circumveniri pollet. Nihil sane pernitiosius in bello, quam Dacis consilia foris eliminari: Nihil utilius, quam occultari ea. Bocer. HL Unia in eo toti esse debent exercitus Imperatores, eodem monente, lita in secreto habeant consilia omnia, & imitatores sint Metelli, de quo reserunt Historici, Φ interrogatus a quodam,quid polleto die tacturus esset , responderu: Comburam tun. tam mea, si eam consiliorum meorum gnaram cognopero, ut refert Val. Mam lib. . e . Quam sententiam Metello etiam tribuit Dio Casinus, Mariana lib. I. de insiit. princ. Petro Arragonio r alii Mauritio Electori Sax. quando Carolum V. cum exercitu insequeretur , liberandi Philippi Land gravit, soceri sui causa, sed quid mirum, si una eademque vox a diversis edita sit in re pari y An eas R. a Naglorpice de conss. π consiliari quaes. s. a 2 Kec rem. in curs
Eodem modo se gessit Adolphus: Dux Holsaliae,qui adver-Dithmarsos bellum paraturus, nullis Procerum aut Oratorum suorum secum adductis, ad Henricum Ducem Brunsvicensem, Vuliseia but tellum contendit, cumque ipso secreto consilia comunicavit: Id Holsatiam reversus. molfigangum Scho vesium
432쪽
vesium veterem militum praesectum, cum legione una, & Ioannem Blanckenburgram cum equitum item turma addictis iii pendiis conduxit cujus consilii duo tantum e secretioribus tonsiliariis conscii& participes tu Ere. At vero consilia Adolphi usq; adeo tegi & occultari non potuerunt, quin emanarent ad Regem Daniae, & Ioan . Rantetovium,qui re cognita continuo scripti, ad Adolphum literis, quam diligenter eum hortatur, ut deposita paulisper fervida coecaque ad bellum cupiditate, secumi pie cogitet,& sedulo ad animum revocet, sit solus bellum susceperit, in quantas ultro se praecipitaturus sit dissicultates & molestias, unde explicare postea sine ingenti damno haud facile fuerit &c. ut resert Christianus Cilicius in descriptione bel7. Duh
Modo diista latius circa secundum requisitum boni Ducis virtutem nimirum, sumus persecuti, quia haec illa omnia requirit& includit. Ex occasione eorum, quae de scientia rei militaris,& virtute Ducis hactenus in medium attulimus controversia a politicis movetur. latra ' sit praeserenda, an virtus si emiae, an haec illi
veluti si due o sint, quorum unus scientia rei bellicae , alter virtute ι .emineat, uter ex his alteri praeferri debeati pirati , ω uim sesellii lib. a. de De b. im, virtutem ' scien- Acimtia filiae rei militam praeponendam judicat.Virtute enim inquit, quae mih gris
sit adjuta fideli consilio, longe pltuessici potest,quam sola scien-
Verum Aristoteles lib. r. sit. c. . re Cicero in orat. pro lege Z anil in diversum abeunt, dc in eligendo Duce exercitus magis scientiael rei militaris, quam virtutis rationem habendam pu- Ha
Quam sententiam alii&inter eos obrech G DI. 4'.t. parum Chri ilianam esses ribunt,& Christianos i in electione Ducis magis ad virtutem, quam ad peritiam & alia requisita respicere debere. Quare virtute & ingenio praeduum, praeserunt sola rei militaris peritia supelbienti: illumque ingenio facile astequi polia sentiunt, quod ulu nondum didicit.
433쪽
Sed quis non videt, hac opinione stante, tolli l Jcnestari in
Ducere qum tum illud, P omnes primarium & praecipuum statuunt 8 Nam qui bellum gellum geret,qui ejus gerendi scientiani non habeti qui rite administrabitQui forte nulli antea interfuit, multo minus praefuitὶTurpe: sane est viro Imperatorio scienti in qua versatur, ignorare, ceu ipsi et hujus sententiae affect e
Et quid illud est, quod iidem improbenti Dominum belli,
in praefectos militum seu capitaneos eligentem tales, qui apud ipsum gratia valent: non qui antea quinque, vel sex, vel decet meruerunt stipendia : imo qui ne semel quidem hostem conspe-xcrunt, ii quo gravius peccari tradunt, si tales ta re mαξιν, nec ρεω tar rei nari iratas intelligunt. Quod si itaque ex ipsorum placito praetcrendi periti praescisti, adeoque inferiores,cur non ina' gis Dua ipse,&superior Recte ergo Leo p insuo Abel . de p.rr.ί A. In omni praelios non tam magnitudo dc virtus indocta, quam ars de exercitium solent proeliare victoria in . Unde cum L. Domitius t quendam, quem ordinem ducere volebat, comendaret, quod esset vir probus, hoc responsum tulit: Cur eum non potius liberis tuis tu rem relinquis ' Opta mus i sane&nos ejusmodi Duces,qui peritia militari, & innocentia vitae sint conspicui: quales fuerunt Themistocles&Scipio. Verum cum copia ' horum non scin per detur , & rariores exist Duboni imperatores, quam boni viri, ad --
que optandi, quam sperandi sepius sint, tunc eligendi i potita videntur illi, qui virtute Imperatoria & civili, d morali sunt praediti, modo erga Rempubl. benevolo & sincero ducuntur afluc u. Nec Arist. 2 Cic. simpliciter: ac ab lute virtutem seientiae militari postponunt, sed comparate hanc in bello magis requiri,
&sic virtutem potius ossicii,quam animi in hoc casu raeserti a s. 'serunt, cuinq; eis non postremae auctoritatis politici, inter quos Loterus G. o. Zesol .icis . c. . susib. I. aer. cipitis . Ubi his sce utitur rationibus.. i. In electione illa maxime t requiritur virtus, qua munus prestatur. Sed munus Imperatoris bellici moli'.
434쪽
scientia rei militaris,quam virtute perficitur: ergo in electione Imperatoris bellici potius scientia militaris, Dirtus requiritur. 2. Sine rei . militaris scientia victoria acquiri non potest. At MOsine innocentia vitae potest:ergo magis illa,quam haec in electione Ducis clesideratur.
3. Potest i aliquis esse bonus civis, etsi morales virtutesd sint. ex Aristot. lib. I. solis. c. I. Ergo potest aliquis esse Dux so tis . etsi vitae integritate careat. Ut n. leo fortis, & tamen rapax: ita Dux peritus,&tamen malus esse potest.Sic Sylla Dux nobilis, sed i uperbus Coriolanus Dux nobilis, sed furiosus, Dux nobilis Antonius, sed intemperans, Dux nobili sis. Alex. sed crudelis suit, cribente Plutari in hor. vit. Quare Leo l potius, quam lepus reb' bellicis praeserendus. Arist. At si non Dux exercitus, sed Quaestor: civ. tatis fieret, majorem virtutem, quam scientiam requirit Philosophus: in Duce enim militaris scientia in Quaestore probitas & conscientia quaeritur. Casus d. l. Tertium τεκμ ειαν boni Ducis est providentia , i ut nimirumst Dux cautus, tutus & circumspectus, nullo loco, nili quantii IJ nece istas cogar, vel summa occasio suadeat, casui fortuito feta, 'indotia committat, Lip. lib. ar. quique ab Omni temeritate se alienus: non audaculus iso propere sestinans. Eurip. is Phaeni . respiciat magis quam prospiciat. pluorco. in serri caveat ne a fronte, & a tergo simul oppugnetur, circumveniatur ab hoste, praesertim si numero militum sit impar, Mc . d. c. io. nare nullum thoste na hostilemque arcem a tergo relinquat. S. so
In t itinere etiam equites expediti progrediantur,a quibus&viarum angustiae&nemora sylvaeque perlustrentur, ne quid per i Isinsidias pati exercitus possit: eX plorentque, ne inter viarum ai nactus cavae rupes intersint, quibus hostes in insidiis latitant . . Hippol. a Collib. inprisc. c. 29. DL Ios.
Sed & in id sedulo eniti debet belli Dux, ne abi hoste decipiatur, simulata fuga, vel simili alia ratione. Multum enim est, Isrhostilem fraudem & fallaciam praevertere, & sic fallentes fallere. M. ni fol. 6
435쪽
Hinc Timotheus: Atheniensis, cum Rhetores Charene emquendam eiserrent laudibus juvenem corporis virib. insignem. censerentque ejus nodi belli Ducem Atheniensibus esse quaerendum: Haudquaquam ait: Nam istiusmodi quidem optarim, qui stragulas Imperatori sit deportaturus : at Ducem velitia, tum
quae ante ipsum, tum quae a tergo sunt prospiciat, ex Ptat. Stobae siermon.Ja. ta Era . Rotcrod. v l. i. a U. cent. to. a X. 7s. nec non Proc. lib. a.de RE. Presfol. rao. Ducis exercitus e st, mu ita co- gitare, ne fractus dicat: non et aram. Turpillimum enim est in
bello dicere: non putaram. Agath. Io. a. Abe P. Gothor. Quo etiam tendunt illa Pol biit λ/o.fol. O . Dux singula discrimina intelligere debet,a quibus ipsum pol illimum abesse oportet, ne simul cum eo universa rerum summa periesitetur. Quod namque, inquit ille, dici solet: Non putaram, & quisnam laoc futurum sperasset 3 maximum mihi videtur habere inlcitiae Ducis ae lat-ditatis argumentum. Quapropter & Hannibalem ' multis no- 'mi nibus inter bonos Decus numero, qui ob id potissimum cel brari potest, quod & militii in temporis in bellicis re b. convertatus est, dc multis vatileque occasionibus usus , hostes saepenumero in particularibus negotiis suapte indust ita frustratus est: ipse vero in tot ac tantis certaminibus nunquam tanta videlicet providentia, ut apparet sibi cavit. Et valde merit , Etenim Duce illaeso Tacfalvo, etiamsi aliquando reliqua culicta cadant, multas tamen occasiones fortuna subimini uiat quibus detrimen ra CX calamitosis eventibus accepta resarciri possunt: si vero ille, perinde ac in mari gubernator, ceciderit, etiam si reliquae multitudini fortuna victoriam aduersus holles lisgiatur, ri hil tam inde commodi provenit, propterea quod omnis omnium spe
t Quarto loco in Duce requiritur Felicito. cujus in omninlicitari re,& praecipue, militati maxima est rotestas. Est autem illa Com s . tere cons hi Se rotioni . Qua de causa sent m rei milit ris, vire it in & aucto latem Ducis, comitem plerunq; .haberet testatem nonhalii judican . Id quoa etiam lentite vis detur. Pi archi, quando Alc auari M. po etit: am,& v mut',ila .
436쪽
sortunae simul adscribendam putat. At Curitas lib. S. Quis neget,inquit,eximiam gloriam&potentiam saepius: fortunae, qua v rtutis esse beneficium t Et Demosthenes non dubitavit laumaniae sapientiae fortunam praeserre. Unde etiam Cicero in orat. pro . . Manil. existimat, Maximo, Marcello, Scipioni, Mario, & aliis magnis Impi'. non totum propter virtutem, sed propter fortunam is pius imperia mandata, atque exercitus fulisse commis
Fortuna benignius f quibusdam attributa a Deo,& quibusdam eseam , alioquin sumis viris, denegata, qui domi equum Seianum habent, ut Veteres dixerunt, adeo ut cuicunque rei in imanum admovent, ea se avertat. Tholoean. d. l. sunt certe non-
nulli, quibus dormientibus Dii omnia conficiunt, venti & te in- peltates secundant, & quasi de coelo victoria in sinu In cadit , quiq; aureo reti urbes capiunt, ut iis ad amplitudinem, gloriam,&ad res magnas bene gerendas divinitus adjunctam fortuna dicas. Spectat huc istud Theogniae Multis mens DO HI, eae eisdem numina dextra, tauris male quod carptum est, vertis es in melim. Itemque Vegetii l. s. eos occulta vel potius divina quadam rati ne alii contra alios dimicant melius: si qui sortiores vicerant, ab inserioribus saepe vincuntur. Non ergo abs re Dann. Boteral b. a. polit. iffs b. c. a. Felicitatem nihil aliud esse dicit , quam incrementum & accessionem auxilii divini, quo Deus ter Opta Max. prosperat interdum eos, qui peculiari ratione vocati sunt ad executionem justitiae ac voluntatis divinae. Talem, insuit, D suam fuisse legimus: ad cujus preces iis cursus inli ibit' diem effecit long orem . Cyrum, quem quamvis incredulum, Deus ministrum suum vocat: Alexandrum Magnum cui mare pamphylianum transitum prabuit: CyngumTartarorum Regem,cui mare Indicum transitum dedit: Attilam & Tamerianem, qui sibi ipsis, ut plagella Dei vocitarentur. nomina dederunt: aliosque, quos Deus pro beneplacito suo felicibus vi oriarum succei libus ornavit. Ubi utiliter addit: Felicitatem non semper solius Ducis propriam est e: sed aliquando clus, cuju: mimi:crio unguntur, principis.
437쪽
f. treis Labienus erat: nunc travsfuga vilis.
Remius de Ceri, dum stetit i parte Venetorum,selicissimus sitit at sub Rege Francisco & Clemente VII. neque fortunam faventem neq; victorias ullas expertus est. Andreas Doria, quamdiu Franciscum Regem modo dictum juvit, pauca memoratu digna gessit: plane adversa usus fortuna in bello sardiniano. At contra sub Carolo V. adeo felix fuit, ut maximum inde nomia. splendore in ad posteros transmiserit. Idem de aliis quoque dici potest. Quo sane innuere vult D Eus, se interdum non quidem Duces absolute, sed eos poti stimum, pro quibus militant, prosperare. Nonnunquam Duces, qui bono proposito piaque intentione pro Principis incolumitate militant, felicibus successibus secundantur, quamvis D O non probetur vita Principis, quem postea aliis modis castigat. sic Narietes contra Gothos splendidissimas viis orias, DEo ita volente
obtinuit, interim non datum, ut Imperator Iustinianus, sub quo dux es. CXercitum Narsetes, Italiam quietem dc tranquilialem gubernaret: siquidem immisi Longobardi, optimam i aliae partem occuparunt. Interdum DEus neque Principi, neque Ducibus felices successias largitur, imo datos revocat . . ob populi iniquitates, Hac de causa Josias Rex misera morte misere periit, I Eo vero approbante vitans & consiliata, Principis simul atque Ducis, neque obstante populi malignitate, non est, de victoria, quod dubitas. Nihil enim tunc virium habent subdola & astuta hostium consilia , debiles sitiat omnes machinae, imbecillaque & inutilis est omnis adversus sortitudinem atque constantiam multi ludo. Victoria enim non in munitionibus operibusque bellicis , sed in inusiae bonitate possita e ist. Huc usque Soterus, cuius verba , in gratiam lectoris, qui ex varietate strii, & orationis genere voluptatem capcra solet , asscribere .visum
sirit . AEC aeterum ut infelicitatem Ducum comitari solet stupor militum, ita felicitatam l α fortunam eorundem conliden
438쪽
tia. Et exempla sepius prostrati, vel decepti hostis, quid valeant ad opinionem de belli Duce confirmandam,& hominum
expectationem, vel ipsa experientia abunde testatur.
Monendi autem lunt Duces, ne nimii l felicitate patian- sse mergi in voluptates. Cura. lib. to. Turpe si quidem est, 'virum bellicosum, quem non vincunt arma , subigi voluptatibus. Ut adamas ' non mollescit, nisi illinitus hircino sanguine: sic illi non prius virilem animum exuunt, quam delinitisuerint voluptatum fomentis. Schon orn. lib. 6 pol t. c. U. u. Q re illi, quibus ad votum omnia fluunt, bene ferre magnam di scant fortunam: imponant felicitati suae frenos, faciliusque illam regant, ut monet idem in s n. cap. Denique in bono Duce requiritur. Auctoritar. l Nam ubi non est auctoritas, ibi nec timor est militum , nec hostium. Et certe ad bella 'administranda vehementer pertinet, quid hostes, i 'quid socii de Duce belli sentiant. Homines enim in tantis rebus
opinione non minus famae , quam certa aliqua ratione commovent ut, ut aut contemnant aut metuant, aut odio, vel amore
piosequantur. Hinc Hero ot. lib. I. scribit, bella ut plurimum tfama constare, & timeri illum potissimum. , qui sibi jam opini nem virtutis ac strenuitatis comparavit.Ad veritatis scopum hodestatum collimare, docet exemplum Alexandri M., Iulii Caesaris, Scipionis Africani , dc aliorum , quν auctoritate illa maxime
valuere, & multos non tam armis, quana nominis sui terrore ubeerunt, ut historiarum monumenta comprobant.
Hodie, inquit, Ob etht. Ei . prior. de belL tb. ro . in hac tante nulla ' cura adhibetur: dc plerumq; Dux belli juvenis consiluitur, cujus ob aetatem exigua auctoritas esse possit. Huic sub stituitur alius, cujus nutu & voluntate omnia fiunt: & hic, si qua alter auctoritatem forte habet, eam ad se transfert. Unde prioris saepξ nullus alius est usus, quam ut Duz belli nominetur, revera illius nulla habeatur ratio.
Auctoritatem praeter aetatem inter alia pariti peritia rei militaris, prudentia, industria, vigilantia, fortitudo, nobilitas di auctoritas generis, Quam-
439쪽
C .rreis Labienus erat: nunc transfuga vilis.
Remius de Ceri, dum stetiti parte Venetorum, felicissimus fuit: at sub Rege Francisco & Clemente VII. neque sortunam faveila tem neq; victorias ullas expertus est. Andreas Doria, quamdiu Franciscum Regem modo dictum juvit, pauca memoratu digna gessit: plan E adversa usus fortuna in bello sardiniano. At contra sub Carolo V. adeo felix fuit , ut maximum inde nominis splendorem ad posteros transmiterit. Idem de aliis 'u que dici potest. Quo sane innuere vult DEus, se interdum non quidem Duces absolute, sed eos potissmum, pro quibus
militant, prosperare. Nonnunquam Duces, qui bono proposito piaque intentione pro Principis incolumitate militant, selicibus successibus secundantur, quamvis D o non probetur vita Principis, quem postea aliis modis castigat. Sic Narsetes contra Gothos splendidissimas victorias, DEo ita volente obtinuit, interim non datum , ut Imperator Justinianus, sub quo duxerat exercitum Narsetes, Italiam quietem & tranquilialem gubernaret: siquidem immisi Longobardi, Optimam Italiae partem occuparunt. Interdum DPus neque Principi, neque Ducibus felices successus largitur, imo datos revoca zo,
ob populi iniquitates. Hac de causa Jolias Rex misera
morte mi i e re periit, D Eo vero approbante vitam &consilia
Principis simul atque Ducis, neque obstante populi malignitate, non est, de victoria, quod dubitas. Nihil enim tunc virium habent subdola & astuta hostium consilia, debiles sitiit omnes machinae, imbecillaque & inutilis est omnis adversus sortitudinem atque constantiam multi ludo. Victoria cnim non in munitionibus operibusque bellicis , sed in causae bonitate posita est. Hucusque soterus, cuius verba , in gratiam lectoris, qui ex varietate styli, & orationis genere voluptatem capcre solet , asscribere visun
Caeterum ut i elicitatem Ducum comitari solet stupor militum, ita felicitatem l & sortunam corundem confiden-
440쪽
tia. Et exempla saepius prostrati, vel decepti hostis, quid valeant ad opinionem de belli Duce confirmandam,& hominum
expectationem , vel ipsa experientia abunde testatur. Mouendi autem iunt Duces, ne nimia j selicitate patia i tur se mergi in voluptates. Curt. lib. to. Turpe si quidem est, virum bellicosum, quem non vincunt arma , subigi voluptatibus. Ut a famas: non mollescit, nisi illinitus hircino sanguine: sic illi non prius virilem animum exuunt, quam deliniti fuerint voluptatum tamentis. Schon orn. lib. si pol t. cap. M. Qt 0re illi, quibus ad votum omnia fluunt, benὰ serte magnam discanti ominam: imponant se licitati suae frenos, faciliusque illam regant, ut monet idem in s n. cap. Deciique in bono Duce requiritur. Auctoritas. l Nam ubi non est auctoritas, ibi nec timor est militum, nec hostium. Et certe ad bella ' administra lida vehementer pertinet, quid hostes, quid socii de Duce belli sentiant. Homines enim in tantis rebus
opinione non minus famae , quam certa aliqua ratione commoventur, ut aut contemnant,aut metuant, aut odio, vel amore
prosequantur. Hinc Herodot. lib. I. scribit, bella ut plurimum tfama constare,& timeri illum potissimum, qui sibi jam opinionem virtutis ae strenuitatis comparavit.Ad veritatis scopum lioeestatum collimare, docet exemplum Alexandri M., Iulii Caesaris, Scipionis Africani, & aliorum , qui auctorita te ista maxime valuξ re, domultos non tam armis, quina nominis sui terrore ube erunt, ut historiarum monumenta comprobant.
Hodie, inquit, Osee M. Ei p. priori de bel2 eo. yy . in hae r pse te nullat cura adhibetur:&plerumq; Dux belli juvenis constituitur, cujus ob aetatem exigua auctoritas esse possit. Huic sub stituitur alius, cujus nutu & voluntate omnia fiunt: & hic, si qua alter auctoritatem sorte habet, eam ad se transfert. Unde prioris sepe nullus alius est usus, quam ut Dux belli nominetur, revera illius nulla habeatur ratio. Auctoritatem praeter aetatem inter alia pariti peritia rei militaris, prudentia, industria, vigilantia, fortitudo, nobilitas ct auctoritas generis.