장음표시 사용
441쪽
non tam virtus quam genus j consideretur, ob hujus tame vetustatem, nobilitatem & splendorem praeferendum putet D ceno Li de sel .c.I. v. I. Si sit ido neus: interim caeteros non rejicit, etiamsi parentibus nati sint obscuris. Ita & Obrechrioth sgi. π q. praecipuam quidem generis rationem habendam scribit,s d uasi in eo virtus appareat. Et senim, inquit, virtus naturaliter in multis existat: tamen in generosis clarius elucet , de splendore suo alios magis asscit&illust cat. Quod si verbinter generosos nullus sit. qui tam arduum&periculosum munus suscipe te velit, eligatur sine ullo generis&famili edisserimine. vi x tute praeditus. Satius de utilius est generis, quam virtutis nullam rationem haberi. 2 Apr. th. rcf. in eo periculose errari scribit, quotidiana experientia teste, quando Dux talis constituitu ., quis eneris tantum splendore, dc non scientia rei militaris,emi-
Virtutis i quoque habitum fuisse respectum in electione Ducis, ex historiis est mani semini. Nam lphicrates licet filius furoris fuerit, ab Artaxerxe tamen Persa turn Rege, cum A gyptiis bellum inferre vellet, Dux electus suit. Themistocles quoque homo natus infimo loco, maximis victorii, insignae , .ci ruit. Nactes item genere v. curo ortus, P.Scipionem aequas- . se dicitur. Et constat quod Gothos penitu i ex icialia depulerit
C. Marius fabri ferrarii filius, septies Romae cunsulatum , resque in bello feliciter gessit.. a. Auctoritate in conciliat severitas' in delictis militaribu, vindicandis,& indisciplina militari conservanda, de qua Cap.
sequenti it tractationem in stituemus. Si leveritatem benignitate, comitate & humanitate nonnunquam temperet. Nam n i tu illes avor,inquit Tis tit. Dilargitione es ambitione male acquiritur,ita per bonas artes haud spernendus: uti sunt exercitatio corpor: tuter ipsos, cultus h. ibi iusq; paulum. a prinnio dii serens. exciri. t y. 's. c. s. Sed aeschon Orn. G. c. ti. auctor est Duci, ut a n te omnia exercitatione: corporis, & laboribus strenue obeundis militum benevolent 4 .
442쪽
libi conciliet, quod hoc pacto dc tutiores sint ipsi, & milites ad
obediendum habeantur promptiores. Sane Aleaeander M. Tyrum oppugnans, cum amplam fossam moenibus Tyriori m a Gjectam superare cuperet, primus ipse corbem arena resertum apportavit. Macedones cum Regem suum manibus opus f cere viderent, confestim, abjectis chlamydibus, celeriter loco , aequarunt. ian. lib. .strat agem. Antoninus Bassianus Imper. extrundus agger, sive quod Opus manuum faciendum, aut labor subeundus, primus omnium Occupare consueverat.Hero-Han. lib. I. Stepilanum I. Regem Polomae ita commendat Chria sophorivi Marseric- eques Polon. in Panegyr. ad Stephan. Tibi non modo Castrense munus sordet nullum, non solum operib. militum adesse, speculatum egredi, eastra δc stationes obire, in sole, in pulvere quotidie vertari, primus inire praelia, postreismus ex praelio excedere didicisti. Bene lentiae t item'&obedientiae vinculo militum animos Dux sibi conglutinabit, si non solum in laboribus de periculis eum iis versetur, sed etiam inopi, aut saucio vestem dc fomenta largiatur: vel aliis modis & artibus charum ac venerandum se efficiat. puta, si cum militibus ipse cibum familiariter capiat, non minus praedae sumat, eamq; mi litibus relinquat: dc si non abutatur sanguine militum, eum temere, crudeliter, vel perfide effundendo. Althus insolis. cap. V. l. v. eae prior. Do exempla: De Hadriano Imperatore ita scribit Diod coepit milites ad omne genus pugnae exercere, atque interim alios asscere honoribus, alios castigare verbis, postremo omnes ea,
qtiae facere Oporterent, docere.
Imperator Aurelius Antoninus Caracalla praeterquam quδd saepe se cum militibus exercebat, pedibus iter armatus faciebat, ac saepe magnum spatium militaria signa ipse ferebat: ne tum quidem,cum lassus in tentoria se ieceperat, delicatiore cibo rei, Cciebatur,
443쪽
ciebatur, sed eum aliis militibus eo pane veleebatur, quem ipse sibi pinsuerat: & tunc in ardenti cinere decoxerat: scypho quoque ligneo bibebat. Per hunc modum aucta bona valetudine, magis etiam a militibus diligebatur, cum fraterne se erga omnes ipsos gereret. Egregium quoq; militaris disciplinae exemplum in summa
rerum assiue nria magnoq; imperio praebuit Alexander Severus, vix annos χα natus, & a militibus, ut idem agerent, exegit. Neq; enim alio, quam militari cibo utebatur, apertoq; tentori ut Omnes conspicerent, vescebatur: Stipendia militi large petaolvebat, neque serebat, ut vel legati,vel aliorum ordrnum ductores,.scut interdum fieri solet,lli pendia decimarent. Militem enim , bene vestitum caligatu ac saturumajebat, si quid praeterea nummorum in bali heo secum gestaret, semper dicto audientem fore: quia inopiae plerunque desperatio conjuncta esset. Haec cum ipse praestaret, a militibus contra severe exigebat, ut diligentet disciplinam militarem servarent. Antiochae accepit equites nonnullos balneis conviviisque deditos, in iis omnia consumere: itaque comprehendi atque in custodia haberi julsit. Qua rci motus exercitus cum tumultuaretur, iple in tribunal conicendit, ac perpetrati erroris graviter milites increpuit. Cum vero ipsi pene minabundi fremerent, selus inermisque torvo vultu graviterque sonante voce omnem exercitum militia exaucto ravit. jussitque, ut statim arma dederent. Mira res profecto,sed tamen vera fuit, unam Principis vocem tam multos iratosque exarmasse milites.Nam ad primum ejus verbum eodem omnest momento arma in terram abjecerunt , quae una cum signis per
populuin Antiochenum ad palatium Alexander serti jussit et nec vero multo post cum eos in pristinum militiae honorem recepisset, ab eis ullum fortis militis aut disciplinae ossicium in Parthico bello desideravit. Baptista Tulosim tib. a. de Hes.s fata memorabit. c. a. Quin disciplinam militarem tam severe se vavit, ut cum exercitum in Parthos duceret, non milites, sed senatores transire dicerentur. Quacunque iter legiones faciebant, tribuni accincti, centUriones verecundi, milites amabiisti Ies
444쪽
Ies erant. Si quis de via in aliculus possessionem deflexisset . . pro qualitate loci, aut fustibus subjiciebatur, aut virgis, auia
condemnationi: aut, si haec omnia transiret dignitas hominie oravi stimis contumeliis assiciebatur, cum diceret, Disse hoe
causa fuit, cura militibus suis deserius fuerit Lucius Lucullus, Romanorum Dux: qui, si comem se praestaret etiam dignitat paribus, suae auri oritatis ruinam arbitrabatur. Crudelitas i quoque in Duce exercitus improbanda est, ob Ioaquam Beluarius lusi ininiani Imperatoris Dux militibus minia me placuit. Variarum matrum filii varii castra sequi solent Martis, quorum ingenia see.'iuidam indigent,atqui non tὰm ver-IN Cap. priori Duces alios eo utituimus primarios , talesque νυ Reges aut Principes in suo solo esse diximus, alios secunda rios. Hie ergo discutienda venit mascula illa quaestio, ut voca- π .' tur a Lech. in Ist. Folit lib. t. c st.fol. N. apr. An expediat,ut Imperator, Rex, vel princeps ipse praesentiam suam laciei acco inois idet: vel potiu3 aliquo intervallo locorum sese a praelio separet tRation s & argumenta in utramq; partem dari possitnt. Pro negante,quae Principem dubiis praeliorum exemptum es- arrum ista se vult, eoq; magis, si hostes in intimos Imperii recessus penetra- ρ ρ senten. verint, facit I. quod is Reipublicae t & summae rerum sit reservandus: utpote ex cujus clade insignis mutatio,& majus sit secututu Rincommodum, quam si sinistra belli alea esse jacta. In milite
445쪽
unius sors est, in Imperatore universerum periculum , inquit Egesippus lib. s. cap. yo. Et exercitus similis t est eorpori humano, ubi eum manibus conseruntur pedites, ctim pedibus equites, acies ipsa cum pectore & thorace cum capite vero ipse Dux. IVm 'r,cb. in Amphleg re invit. Pelopidae. Hinc Israelitae Da vidi eo n-tra Absolonem filium ad pugnam egredi volenti: Non exibis, inquiunt , sive enim fugerimus, non magnopere ad eos de nobis pertinebit : sive media pars reciderit e nobis, non fatis curabunt, quia tu solus pro decem millibus computaris: melius est igitur, ut sis nobis in urbe praesidio. Ad quos Rex ait. Quod vobis videtur rectum, thoc faciam. Stetit ergo Rex juxta portam, egre diebatur populus per turmas suas. centeni di millent, Ducibus Ioab. Abisai & Ethai. a. Srm. δ. v. s. re 4. Secundo Principem a praelio hodie facile deterrebunt to menta t bellica, quibus etiam ab ignavo strenuus quisque Dux& miles necari potest. Cujus rei documentum illustre esti αMauritio Duce Saxonico , qui ex conflictu cum Alberto Marchione Brandeburgico, jam victoria reportata, tormento manuario trajectus ad illa, biduo post vitam iuvit. Sυιdtib.aI.com. sub an. IV. Pro sententia vero assirmante militant argumenta seque
tiar iPrimo negari haud potest,quin Principis praesentia &eoma munio i periculorum magnum asserat ad victoriam adjumenistum. Animum enim incredibilem militibus addit .v'res dupli- egi ac confidentiam parit, eosque accendit ad virtutem . ut vel metus poenae pudorque, vel spes praemii alacriores reddat: eoq; magis., e exercitui charus sit. Accinit Appianus tib. a. de praelio Pharsatico,dicem : Magnum incitamentum animorum est, cum Dux adest, obstruatque cujusque fortitudinem e lignavia . . . Unde Virgil. lib.' neid. urget Praesentia Turni. Nec non ' polyt. in princ c.U.6 fol. S. Princeps i n exercitu , velut Nil me nquoddam, ex quo mi ites spiritus capere videntur. oesoLO: Aa peratoris cinianus id imprimis spectat, dum pugnatur, obequbtate aciςm, praeliantibus se ostendere : eos qui fortiter rem gerunt n
446쪽
rant, laudare: trepidantibus minari : cunctantes hortarii labo rantibus opem ferre : supplere desectus: si qua oportet deducer
copias,tempus observare: occasiones praeripere: futura conlice re & receptui cani jubere. Haec ιδε. sic Homer. Dad lib. 4. Inducar Agamemnonem suos modo hortantem, modo increpantem. Alexander M. tantam secisse militibus suis fiduciam legitur, ut se praesente, nullius hostis arma, nec inermes cimuerint, cudi hoste nullo congressi, quem non vicerint, nullam urbem Ob .ederint, quam non oppugnaverint: nullam gentem adierin .
quam non superaverint. Iusin. tib. ra. in .s Cura. bota. Alexander non Ducis magis , qu in militis munere exsequebatutat In comparatione Alcibiadis & Coriolani ita scribit Plutari re Illud ambobus pariter tribuendum puto: quod eorum priaen tia res semper florere augerique videbantur : absentia vero auz debilitari, aut corruere. Quod item Edo vardus IV. Rex Anglorum novi ex ex praelio victoriam reportavit, hocide e contigisse putatur, quia exercitui semper imperaret. Sic releri
A d. Verg. lib.M7. his. Aul. in vit. Henrica VIII. Anglos nullo alio Duce, nisi Rege, cujus avspicii; bellum incceptum ν eliciter id gerere. Et cui ignota tot tantaque bella, quae suo lupercilio sustinuit & gessit Henricus V. Imperator. Itemque Carolus V. nee non Philippus Hassiae Land graviust quem in bello adversus Mune cerum huc illuc obevitasse, & ad virtutem milites .
instiuasse, refert Sisidanib. I. conss. Secundo certissimam est, principis praesentiam exercitus fugam ' saepem, ero repressisse, victoriaeque causam dedisse Iisnolyt.LL Sie Hector Princeps Trojanorum sortissimus, milta te a m terga hosti vertentes, suo adventu rursus ad belli contra Graecos incendit. Magnanimus& strenuus bellator I Ius Cadar inclinatam aciem solus saepe restituit, quoidam
iam contortis faucibus in hostilem aciem convertit amee no aquili serta moranti cuspide est comminatus. Sueton. In M UIL. cap. dc cum aliquando Romana acies admodum laboraret, res in angusto esset constituta, ipse Caesar se uto a novissimis armutaui detracto quod ipse eo sine scuto venerat in primam aciem.
447쪽
processit: eujus adventu spe illata militibus, ae redintegrato animo, cum pro se quisque in conspectu Imperatoris etiam in extremis suis operam navare cuperet, paulum hostium impetus tardatus est. Caesar. tib. a. debest. Gril. adeoque fortunam habuit comitem, ut noluerint milites praeliari, nisi etiam ipse pugnae interesset, ut ex hiiloriarum monumentis constat. Pariter Sylla Dictator fustentes, ut Imperatoris sui desertores, ac proditores increpans, ad praelium, injecto pudore revocavit. Polian. des rata gemat. Nec non Seleucus, unus ex Principibus Alexandri M.qui defuncto Alexandro primus in Syria regnavit annos η o. animadversa suorum fuga in ultimo praelio, quo cum Rege Demetrio conflixit, equo descendens abjecto clypeo, quo facilius agnosceretur, primo cornu se immiscet. Hoc facto miles confusus, animum jamdudum abjectum recollegit, praestoque integrato iterum ingenti clade hostem affecit. Inter Chrillianos
Hincipes prima laude dignit sinus est Georgius Castri otta, qui millibus ferme pugnis cum Turcis commissis, semper prima
acie dimicabat: Unde etiam indubi credulit, in diversis praeliis cire iter duo millia Turcarum trucidasse. Boter. BD. Io. de potie. itastr. c. aTertio, ubi summus Imperator non adest, citius 'quod non facto est opus, fit, quam quod facto est opus. Plaut. ιn Amphoridi Princeps praesens in rebus arduis diligentius negotia Reipub.
veluti suae, quam abiens prospicere, utraque alia in comm δε-
da avertere potest. Quo spectat elegans illud apophthegma Caroli V. Imperatoris: Ut Luna , t quia in terris propior est, essica- eius in hoc es ementari orbe vim tuam exercet: ita Regum praesentia & vicinitas plurimum in motibus bellicis, ac togata Rei p. administratione momenti habet. GTtra. lib. U. Saxon. fol. Iop. 3 inster. m. I. cosmograph. invit. Caroli. Quare Antigonus t trepidanti gubernatori in praelio navali contra Ptolomaei Duces, multitudinem navium hostis a cusanti: Me vero, inquit, praesentem, cum quot comparas λPL-
448쪽
In bello, quod Alberius' Austriae Dux prius,quam Romanis imperaret, contra Boliemus diutissime gessit, interrogatus quem copiis praeficere statuisset: si alium, inquit, quam me duo rem exercitus petitis, frustra me Austriae Ducem appellatis.
Quarto, intentiores t custodiae sun milites, qudd cum Rex Din castris sit, usque vereantur, ne ipse, quod aliquando Caesar se- ciste dicitur, excubias &vigilas circumeat.Vincent Casiatan. G.a.de o . Reg c.ia.
Quid denique de benevolentia i & propensione militum id indigenorum in Reges suos dicam, pro quorum salute se pugna- GU.
re vident. Hinc Macedones adversus Illyrios & Thraces ' belligeraturi, infantem Regem in cunis esserri curarunt, cujus unius aspectu ipsi animati & exhilarati, acrius certamen repeti- verunt, & cladem ante perpessam compensarunt. Iustis ita. I ,. circa prine. Idem de Francis resert Emil. tib. I. degest. Franc.c. δ qui pro Clothario alacriter pugnabant contra Chil debertu,cum . Clotharium in cunis, & ab uberibus matris Fredegundis pen-
dentem, exercitum praecedere viderent. Pari ferme modo cum iEumones Imp. aegrotaret, exercitus pugnam detrectavit, nil
ctica advehemur in campum, ut ejus auspiciis ac ductu praelium inirent. Plutarcia in ejur vit. Ecquis ergo non videt, multos Re- gem alac res secuturos, qui aliena imperia recusarenti Et sic aciem ab utraque parte instruximus: sub cujus igitu τvexillis militabimus Z inter utramq; mediam nos parabimus, cis e stabimus tuti sti mi, si nimirum distinguamus: An Princeps II
alacritate ' rerum gerendarum, animique magnitudine & sor Determis titudine bellica sit praeditus:&num illa comitem ' habeat sortunam bellicam, nec ne. Nec enim tam fortitudo, quam selicitas in Duce spectanda , quam Romani imprimis intuentes, Scipioni, Marcello,& aliis magnis Imperatoribus nota solum. ob virtutem, sed etiam propter fortunam bellicam saepius imperia mandarunt, & exercitus commiserunt. Cicer. in Orat. pro L. Manιl. Ob adversam vero fortunam ita monetur Pa/ris:
449쪽
18Bella gerant alii, Iu Pari sic ver ama. Quod si itaque r. sit animo alacri, forti, magnanimo, strenua de bellicoso. a. Si prospero successu utatur, expedit ut ipse aciei intersit, & cum Turno urgeat milites voce sua erigat, excitet, animet, hortetur, bonos laude, segnes exemplo incitet &institn let. Sin veto ipse deseratur t a fortuna bellica,& omnia sinistra experiatur .ac equo vehatur Seiano, qui a Cn. Seio primo domino suo nominatus, omnibus quidem equorum laudibus longe praestantissimus , hoc tamen infelici fato ac fortuna, ut quisquis eum possideret, is cum omni domo, familia, fortunisque omnibus
ad internecionem usque deperiret Gest. lib.I. caps. fortunae suae non resistet, & a pugna aberit. Multo ergo magis, si sit abjecti l animi, ignavus, timidus
dit pusillanimus, domi manebit, ne animus caeterorum frangatur, & exemplum fugae praebeatur militibus. Videndum est Regi, ut monet Caselian. ZLa. c. 7s. ne timoris opinionem praebeat, ut 6choites alacriores,&suos timidiores euiciat er c..seq. Nullum formidinis signum emittendum Ducibus, ne auctoritas,quae plerumque bella conficit, amittitur. H anc tab caulam Julius Caesar cum Germanis congressurus, Duces trepidantes abire jussit, atque abesse a praelio, quos praeter opinionem suam adeo
ta. Maximi certὸ momenti est vinius Principis, ad ed ut optimo CI jure Cabrias Atheniensis dixerit: Terribiliorem t esse cervorum exercitum Leone Duce, quam Leonum agmen ducente cervo. Baptis'. Tustos lib. d. dedi f.&fι t. memorab. cap. a. Unde communis e st illa sententia: satius i esse,ut exercitus pusillanimis habeat Ducem sortem ac animosum, quam Dux animi abjecti animosum exercitum. Imperator enim sortis atque animosus exercitum , eXempto metu, alacrem reddit disciplina militari probh instructum. Bote . lib. ro de olit. 1 str. cap. 1. Et fortis Dux est instar omnium , dicente Procopio debe o Gothico b. t. . in Nihilque verius e it illo vulgari: Timidi nunquam flarae uni trophium. Era . Roterod chil. a d V. GM. o Mae. as.
450쪽
Talis lepus galeatus suit Xerxes Rea Persarum, qui decies cen tena millia hominum, secundum sententiam Justini S Pbili piin Chron. vel amplius etiam, juxta Herodot. lib. I. in Graeciam traduxit: sed timore perculis, turpiter in piscatori, scapha ausi a. it, exercitusu: magnam accepit cladem , de qua Ilerod. d. o . .
In cla s. ignavorum ac timidorum Principum collocatur etiam Ladislaus Ungariae ac Bohemiae Rex,qui audito Turcarum ad Albam Graecam oppugnandam adventu , iis se adeo consternatus suit, ut simulata venatione, Buda egressus, Viennat continuo sese receperit; arcem quoque Budinam omni praesidio destitutam reliquerit, quae triginta circiter diebus hosti quoque patuit. Eo n. Acad.3. lib. I. Quare formidolosi & inauspicati domi sortunam suam e periantur. Leguntur ' enim victoriis diari, qui domi omnia prudenter ordinarunt, & ipsi absentes per alios felici successu bella gesserunt: atque adeo nihilominus eorum auspiciis victoria fuit parta. Ita Augusus in propria persona non intersuitari liis, sed per privignos suos Tiberium & Drusum cardinem belli Iullinuit Irii Dr. sed & Mauritius Imp. per legatos pra liis aliquot fudit Persas. P.tul. Diacon. 5 . t . Nicephor. tib. IS. c. F.
Quod si tamen statust imperii, aut fatus provinciarum in summo discrimine vertatur, tunc Princeps , quali quali animost praeditus, prauentiam conflictili adhibebit, ut militibus con silentia creetur. Tunc enim magnifica haec vox Marii aures militum mulcebit: f gomet in agmine atque in pranio consul- or idem di socius periculi vobiscum adero, me vosque in omni bus rebus juxta geram. Itemque illa Catiliana ad milites suos: vel Imperatore ves milite me utimini, neque animus, neque
Hane sententiam ita proponit Vincent. Ca se in. lib. a. de Ula. Reg. c. Io. in summa rerum desperatione&discrimine decet Imperatorem se periculis objicere. Fortunae alea tum est subeunda , cum alia ratione potior reperiri non pysit, ut