장음표시 사용
311쪽
ter allos, quos tacemus, libros rarioribus etiam adnum rat Petri Bu anni disputationem nauguralem dc vectigalibus populi Romani, MI 688 habitam, de qua verissime dieit: illam disputationem raram faciunt grammaticalia pem Meata, quae in iuventute, quis crederet omnium Gramma ticorum princeps gravissima commisit. In Cap. XI a tur de libris Iciorum in indice expurgatorio damnatis, ubi
primum quaeritur, an fas sit supplicium de libris semere
et commemorato tempore, quo librorum censura orta sit,
Iibri a Pontifice darrinati recensentur, ut Philippi Decii Comnium pro auctoritate Concilii generalis contra Papam, Du teni liber de M. ecclesiae minitteriis, iuersitusii dii lare, tiae Iuris civilis et canonici, et quamplurimi alii. U. II. habet inselitos quorundam librorum titulos quales sunt Franc Salgado de Samoeta Labyrinthus creditorum conexu rentium, qui quoniam de bonorum cessione agit, nescio, ait Noster, annon melius Rosarium Advocatorum insciita kpotuisset Massolae Trismegistus legalis, Thomae v neri Chartitudium Institutionum etc. Sed lubet titulum satis ridicaeum, licet longiusculum, huc adscribere Heliratio eicilis ex salebroso substitutionum tractat , euius fluctinisum cymbam, supremo prooeritonte satu, navarcho Henrico avide Chunone remi is putato ad veritatis ortum 'vellere sata mi die secunda Aprilis God redur Rei incnmo, Auctor et Respondens Herboreae N isto in a. ro . In Cap. XILLenarrantur libri ICtorum posthumi, ut Iacobi Gotholaedi
commentarius in codicem Thaeodosianum, Dones commentariorum pars tertia, et complures alii Cap. XIV.
agitur de variis ius docendi discendique methodis Monitis quibusdam de Hoperi, Corasi et Ehemii institutis, notabilia haec verba adduntur: dicam, quid mihi aeciderit, cumprimis Alabris quondam legum dolirinam leviter degustassem tuno
sebene memini, equenter me sere eadem, quae Herostr istus, consilia agitasse, nempe ut incens universo iurispru- ,,dentiae templo sacrilegam inde mihi gloriam compararem:.,ubi vero plenioribus iurisprudentiam haustibus plene imbi-
312쪽
iabusem. atque eius ordinem ommno pervidilsem, non sine udore coepi hane praecocem et pue; item meam sapiensetiam ridero Recordentur vero haec verba illi, qui I, siniani methodo sublata, in novo ordine excogitando, i v que ratione .invenienda, sibi acuti et ingeniosi videntur. Tum noster de schola Ramiuica Oxponit, de dichotomia, de methodo Connani Lagi, Donelli, Gregorii Tholosani, i- gelu, Althusii, Vulteii Leibnitii, Placcii, aliorum, denique de methodo mathematica et Hetnecciana. me illa vere sic iudicat: Mihi vero illa tumia atque taediosa subtilitas, cum
ope inanes frivolorum atque utilium verborum circuitus Haliquid tandem extricant, de quo nemo dubitavit, e lon-ὐginquo sordet. Quae enim, in lum vesania res, quaesivibus verbis dici, et sine ulla dissicultate intelligi poterant, seper mille circuitus sine fructu diducere, etc. Cap. complectitur controversias Iurisconsultorum ubi primuris ex antiquioribus de Proculianis et Sabinianis, de Legistis et Decretistis, de Humanistis et Real stis, de sectis Romaniaeantium et Germandiantium, sive dissidiis Facultatum iuridicarum cum Scabinatibus , de lite Principistarum
cum Caesareis agitur, et deinde variae contruversiae enarrantur. mos quidem tantum summa rerum capita repeti mus, ponimusque nomina controversarum, de quibus praeelare et copiose Cl. Auctor disseriti mali et igitur hoc caput
controvernas Imerii cum grammatico super assis pactibus:
Martini cum Bulgaro: artoli cum Tigrino, de vera lectione L. I. f. a. ff. de distr pigri Cuiaci cum Roberto et Hotomanno Salmas cum I Ctis, an in mutuo sit alienatio: Iacobi Gothostedi et Salmasii cum Simondo, de suburbicariis ecclesiis Vulteii cum Memero, utrum obligatio ad personas vel res deserendast rotii cum Seldeno, de mari simhero: aboris cum Contingio Salmas cum Miltono, de iure civium in regem Salmasi cum Heraldo super est menti subseriptione Carpaeovii cum Elchelio, an possessio in heredes transeat Halinii cum Bornio, de speciebus uiris in re Puffendorsu cum Becmanno, Velthemio, alii , iue
313쪽
Pollii eum TaunkHissero, In emtoreonductorem expellere possit Strykii cum Lynhem Bynherinoelii cum Pagem stachero de auctore authenticorum Strykii cum Beyero, de iure diei cominicae: Glasset cum Hilleroi super tutelai Hilia Myseri eum Menkenio, super divortiis iure naturaelicitis: Bynkershoelii cum Noodtio, de iure occidendi li-
heros Brencmanni cum Somvareio et Grandio, utrum omnia Ρandenarum exemplaria e codice Florentino manave.
rint Bildeminii nimiasthio, an nonilibus venatio in prae diis suis ipso iure competat Ludewigii cum Gebauero, de successione Clericorum in beneficia Cremeri cum Senkembergio, de successione Reminarum in heneficia, quibus -- nuntiaverint Bomii cum Magdeburgensibus, mper ipse mi sapaea: Hommesii cumHombergio, o novellarum linguae Baueri cum eisero, In multanea investitur ob ne e Etam renovationem amittatur' ercthil cun Barehelio, circa episcopale pallium. In hoc capite multa sunt luctandissis Jectu Quam suavia sunt, quae p. 23 9 seq. Monita nostrae metatis resistas, hoc enim nomen in deliciis habent disputati mam belle eorun imperitiam irridet et porstingit' quam acute at docte de Novellarum Constitutionum Iustini sit lingua originaria dusseris Sententia vero, mi paucis remeomplectamur, illius haec est Putat nempe a Iussiniano stimum latine scriptas Novellas esse, deinde vero ut omnia Iustiniani, translatas tu Graecum, ita tamen, ut amisso pia genio emue latino exemplari sola superstes manserit graecaversio, quae a Burgantione iterum secta fuerit istina, atque ideo allum, qui in iuris civilis corpus relatus est 'amnum textum, meram esse versionis versionem. In Cav. XVLprimum commemorantur celebriores lurisconsulti anonymi. ut Hombergius et u Vach, Loger, Io Niescampitas, Franciscus I, Dupinius, alii complures et deinde pseudonPani denique, quo artificio hi detegi possint, ostenditur. Cus XVI habet surta et haudes litterarias Iurisconsultorum. In catalogo Iurisconsultorum de reo suspectorum apparent Hotomanuus, Bariuolomaeus Chauanaeus, u
314쪽
MENSIS IUNII A MDCCLX P. II nox
tumnus Barbossi, Bernardus laus, Ioh. Wineus impudentissimus homo, et alii Fuerunt enim omnia secula se-racia talium hominum, His adiungit auctor aliud nebulonum genus, qui sui ingenii Aere dis adscripserint, eorumque sub nommo ediderint. Ultimo loco rocensetur lihellus Elom. U. CL Mures Eruditorum inscriptus, atque epistola qua dammcerpituri M. Anu recenset retos polygraphos et agraphos In Cap. XIx exponuntur varia, quae ad micro
tigiatra litterariam pertinent. Indae prodeunt in mediutinruxisconsulti medici, et sacerdotes legum periti mox surisconsulti in sanctorum numeriura relati deinde Iurisconsulti ad Pontineatum Romanum evecti tum ICti Romanae e
et in Cardinata et Archicpiscopi post EIectores Imperii, qui Iuris Doctores fuerunt quos ICti medici philosophi,
mathematici poetae, ex concubinis nati, caeliboeti excipiunt. Ultim loco adduntur varia de ridiculis Iuris peritorum elotiis et Iciis homorremis. Docta sunt et utilia quae in hoc Cripite de numinibus Ctorum tutelaribus et de iurisprudentiae Poetica sicunturi. Ira v. XX. Aeminae iuris notitia im-hutae producunturi ue Themis, geria, Aseania, Hortensia, laurea. maesia Sentiarea Pistiana Bettina, Milancia, uanominata Accursit filia Bestiria Gotadina, Marcia Proba, Theodora, Mathydis Noque praeterit Auctor samosam lacu filiam Susinnam et Henrici Stephanti uam. In Cap. XXI. primum doe oracula Iuris a Rothero Doctore Compilato, noster exponit tum ad libros communi studio scriptos transit postea de Facultatibus Iuridicis agit. Et titulum ordinarii explicat originem quidem verbi Facula tis inde repetit, nempe quoniam Iinsae quaedam civitate' earumque rectores, Paci Constantiae selotae lates sescrip rinv modem modo Facultatis nomen dignitatem quandam indicasse: haec in Amdemiis collegia videri ab Imperatore huno honorem accepisse, reipublicae seu civitatis aemulum: nae tamen reipubficae omnino aequarcnfur, similem quidem titulum, attamen paulisper diversum Imperatore desistamniciae otigine verbi ordinarii evoluta catalogus Oxdin
315쪽
Horum Facultatis Iuridieae in Academia Lipsens contexitur. hi Cup. XXII primum Cl. Auc tor in numerum ICtorum, mi adhuc vixerint, inquirit eumque ad quindecim millia adstendisse sic probat: Numera, ait, nomina Iurisconsulto-- tim in indice Limnii nominali quod ipse quidem seci. OItaque, pergit, auctorum numero constituto, ex illo libebolorum quodammodo operumque multitudo diiudicari po-kterit. Licet enim non singulatim, neque tam curate, quam Aipsos auctores, numeraverim, sed aestimaverim circiter semen certum est, volumina, disputationes, epistolas libros, denique libellosque omnes, uno numero comprehensos, iam, lira et , O . adsurgere. Tum de classibus agitur, in quas commodissime omnes Icii dividi possenti optime quinque constitui posse dicit atque ad primam esse reserendos primae magnitudinis Iurisconsultos sive principes, ad alteram secundae magnitudinis, nobilissimos ad tertiam ti biles, ad quartam plebeios, ad quintam capite censos, seu gregarios. Cop. XXIII. praecipuis auctoribus, qui vitas Iurisconsultorum ediderunt, recensitis, vitia, biographis
fere omnibus communia, recensentur, et nomina Iurisconssiliorum secundum seculorum seriem exhibentur. Haec in brevis delineatio Homineliani operis, e quo maioremne utilitatem, an voluptatem capiat lector, nescimus Magna et dissus ubique apparet lectio, accurata optimorum librorum eo gnitio elogantissimum in kidicando acumen, et ingenua in sententiis dieendis libertas, multisque leporibus conspersum hilare, et suave dicendi genus
S Gef. Mais Consiliarii aulici imp actualis, Medis rioves de semper vigente obervantia prisci germanici
316쪽
e sit et pubiis iuris in subsequentibus Imperii Vibruet consuetudinibus, praesertim in octrinis de Rogum. Lectionibus et Archiducatibus Ope peculi Suevici, additorumque ipsi tum hactenus i
Francos ad Moen. 1739. plagg. 22.4 8. cum fg aen Opus hoc in quatuor capita partitus est celeberrimus Au.ctor. Primum inscribit de odio priscorum Germanorum erga ius tomanum. Seeundum de usu iuris romani in Germania aetatis secutae et recentioris Tertium de vigore iurium germanicorum collectionumque ab omni aevo ad nostra usque tempora. Quartum de edendo Speculo Sue. vico, opere quodam magnae utilitatis. Singula haec ordine suo videbimus. Cap. l. Maioribus nostris, quando memoriam eorumaecer armis ultimam leges romanas intolerabiles fuisse constat inter alia ex clade Variana Arminius enim, Princeps Cheruscorum, Germanici populi, insignem victoriain repuditaverat de Quintilio Varo, quem Augus ms Caesar cum exer- eitu in Germaniam ablegaverat, civium libertati insidiantem. Tum vero dura sors exiit causarum patronis quippe quo; vario mulctibant cruciatu tela es, ut cuidain etiam os confiterit miles, recisa lingua, quam manu tenens Germanus tandem, inquit, Vipera, desino sibilare. Sic parentatum est eo tempore advocatis, tanquam quisquiliis et iuri romano in Germania. Nec maiori sere in iurisprudentiam ultramontanam lavors duci solebant, quum prospero armorum eventu in ror nanorum provincias, Galliam, Italiam, Britanniam, Hii mam, Asricam effunderentur. Condiderim potius collegeruntque ibi suas leges, quae tamen iam romani nonnihil spirant, ne bello subactorum ingeniis penitus abhorrerent. Sensim amiciores fiunt hari romano, marinae christiana religione caput esserente, ubi facerdotes immunitatibus suis invigilant, codice Theodosiano et lustinianeo. Loquimur de Germanorum sedibus extra Germaniam mag-
317쪽
nam seu Iber via Hic enim, in magna scilicet, e re p. hii non est visum, mox in seripturam redigere consuetudines, quia nihil earum observantiam turbabat. Quod apsum affecit, ut ius romanum sero cis Rhenum peti uerit ora, Hilque praeter mores patrios et paoxillam iuris scripta taetribunalibus fuerit auditum. Imo leges disertis verbis latae ibant in his tacitum, atque con tudinum numεr centibantur, nisi confirmatae essent a novo quolibet Rege. ωeedebant autem tractu temporis pontificiae sanctiones. a. eerdotes magis magisque in partes suas vocabant ius civile et Germani nostri constum ceperunt, sua quoque require di scita, et uni eo ori consuetudines inveteratas inserendi. Cui instituita, licet tempus collessionis lateat, ius caesareum originem debet, vernaculo sermone cotucriptum, et Conradi II. Imp. et siquot aliorum leges continens, de quo uberius
agitur in P. I cor' iuris germ steratissimi nostri Auctoris, tibi iam exstat. Si SpeculumSuevicum spectes, poterit illius
haberi continuatio, tradens quae sunt domus regnatricis Holimmuneae, cuius memoriam in iure caesareo frustra
quaesiveris. Auspicatur a Conradi II et Fridericia legi, hus, id quod pariter fit in speculo Saxonico. Unde non
immerito divinaveris, utrumque illum librum eiusdem et unius aetatis esse. Concordant etiam plerumque in reliquis, abeunt in ius provinciale et seudala, novellas subiungunt consonas ex constitutionibus Imperatorum post stirpis Sum vicae excessum, imo vix unquam ab invicem dissidenti Et quid obstat, quo minus credamus, ambo Specula iussu camsareo coaluisse Deest quidem testimonium eo nomine asservatum in annalibus, sed non opus diplomate solenni fuit, potuit Caesar iussisse ore tenus, ut colligerentur ceu Car lus V. Imperator collectionem quandam Recessuum imperia Eum Spirensi Sculteto demandavi Ius illud Suevicum et S xonicum sub Henrico I et Friderico II. Augustis iuris civilis aut secutaris elogio iam celebratur, et Speculum Saxonia eum passim ius Imperatorum christianorum audit, ut anno
MCCV a Livonica sente ducimus, quae iacerdoti suo Al Maado
318쪽
brando hirisdictionem quoque in negotiis civilibus inhingit secundum iura Imperat frum eruistianorum Quis vellet
his iuribus romanum intelligere, quum eo nimquam pene rearit Quas non Saxonicum potius, quod in hunc usque diem ibi fore Speeulum vero Suevicum denominationem
hane debet Imperatoribus familiae Suevicae, quibus clavum publicae rei tenentibus prodiit, ipsaque Germania omnis di-Ha est Meria quod postremum is minime mirabitur, qui
norit, Germaniam sub Carolingis Franciam, sub Saxonibus Saxoniam, se Franeis Regnum Francorum appellatam esse. Quod au terras spectat, in quibus ius Speculis ducerunt, i vabis praefationem odiet eoiuinam, leculo decimo quarto Garat is Luderigit Tomo decimo reliquiarua manus . in consilium adhibere. Is primo testitur, Caeseris electionem et consensum prae Me Specta Saxonico, et ordo iudieiarius. vulgo MLyleu, ait Friderieum I. aut II iussin illius consectionem. Insuper Brand a Tisaead, patricius Lunaeburgem fis,conscripsit antiquitates iuris Germanici et Saxoniel, et anno MCDXLII. clamem Saxonici iuris elamentis in ordine. quae Lunaeburgi in uria senatoria adhuc eo uritur; ibi annus CLUUI. ut natali Speculo Saxonico adiudicatur. D de regiones, 4n quibus regnat, sequentem in modum
mmmeanorate Poloniam Boliciniam, arcam Brandelabu gicam, Saroniam, terras Ducum, intellige Brunsincenses, Pomeranicas et Meiaenburgi eas, inphaliam et Thurin-- giam, terra rhenanas, puta Comitatus arcae, entheis
menses, luliacenses, Clivieas Geldricas et Batavas, inde ad Vinum usque mare, ilicet fremenses, Holiaticas ad mare Gerimanicum usque Reliqua Germaniae, Helvetia con prehensi, quatenus Alemanniae partem constituebat addiacere licebit Speculi Suevici iurisdietiolii. Ubi tamen obse vari velimus quam maxime, tametsi ambo Specula vicem iuris communis obtinuerint, tamen nationes Germaniae interdum habuisse adhuc iura sua domestica et peculiaria. Me quo tali ius Bavaricum, Lubecense, et alia cum illis stare potuisse et viguil Habebant praeterea Germani cum Q a G
319쪽
duobus illis Speculis sterum ius commune, caesareum, tamquam antiquisis, in promtu Modus vero procedendi, et fis iuribus in foro utendi, hic sere suit, ut verbi gratia in Saxonia litigantes fidem facerent iudici causae suae, Speculo Saxonie insistentes, tanquam conamuni iuri, addentes x bur quoddam et locum ex iure caesareo, quam in rem exen pia prostant in adultum usque seculii decimum sextum Et haec credebantur sumcere litibus coram tribunalibus dbrimendis nemo cogitabat de supplemento quodam iuris romani. Nihilo tame a secius hoc ipsum sensim penetrat in sera, miseetur, quod incommodis multilariam viam aperit hiri Germanicoli tantamque adipiseitur potestatem, ut ipse ridericiis III et Maxim.lianus I. Augusti eam Puta' rent nimiam, penitusque pellendam. Cap. II. Aprincipio statim Auctor monet, ius romanum a se odio haberi nunquam, quum multis documenticin wrDeo sit, ad occupationes suas principes illud pertinuisse. his valori, tanquam scriptae recepta e consuetudinis, nihil vici verti. Docet porro, iuri Iustiniane vix aliam contingere potuisse formam, quam nunc quidem haberet. Nam quod ad Institutiones, acquiescendum nobis esse in voluntate Insperatoris, , utut sit optabile, ut Tribonimo sociisque iniuri-xilitat, plus impendere temporis rei satis bono suscepta omdine, superflua omittere necessaria cuncta inserere ut commodum inde coactum esset legum breviarium. Nec repre-hondendum autumat Iustulianum, quod Pandectas et Cossi Reem edidisset, quom utrumque librum, ex aliorum animo, imo volumine potius complecti, inque vulgus emittere Pintuisset. Nam prisca libertatis schemata retinenti fides a populo romano habenda erat, se vetere adhuc ut i s. Hine edicti perpetui, hine prudentum responsorum ratio habebatur, ita tamen, ut additionibus aut contractiombus, vam sertirentur faciem Quum vero Imperatores nec ad praetores, nec ad Iureconsultos referri possent, ex eorum
legibus aliud opus erat exprimendum, quod oresne, quoad eius fieri posset, adaequaret alterum: ideoquo hinc Codex, indo
320쪽
MENfIS IUNII A. MDCCLXI. P. I 3os
inderindectae ortum traxerunt. Quod vero Pontifices m thodum eandem secuti, Decretum, Decretales, sextum Decretalium libriim Clementinas et riuavagantes dederint, alia ratione fulcitur, quam nunc non tangemus. Restant Novellae, quibus anteriora iura corrigebantur, supplebantur, aut proruta abrogabantur, ut Novella CXU factum est; quae quidem res copiosius, sed dissicilius quoquereddidit ius.
Interea talis potestas Imperatori non poterat denegari nee Senatus Constintinopoli tantae erat auctoritatis qui Conre dicere Ca ari valuisset. Praelocutionum ampullas et verbasesquipedesta, condonabimii spiritui orientali geniove. Hi sunt libri legum ustinianearum, quos uno nomine Corporis iuris hodie novimus adhuc. Is idem tamen titulias unde s Pervenerit, non aeque expeditum eut ni transsumtum dixeris ex illo iuris corpore, quod Longobardi ex legibus manis statim post Iustiniani tempora sibi statuerant, ut seu osus eo uterentur in tribunalibus, quodve Auctor noster iam alia vice literatae reipublicae vulgavit. Sane Iustinianus ipse opera sua, quae nunquam in unum redegit volumen, tali titulo multo minus insignivit, sed tum videtur is ipse transiisse in eadem quum haec in Italiae foris triumpharent, ibbro Longobardico in exsilium acto. Pervenit itaque adi tres nostros Corpus Iustiniane iuris. Pervenit ad nos ex Italia magna eum dissicultate intellectionis quum Graeci iam ab eo desserissent et necessitate adacti Basilica sua concinnius
adornassent. Accessit ad nos cum glossa et interpretatione doctorum; quae res Germanorum ingenia, paucis in sorocontenta, non poterat non mirifico turbare. Hinc multum intercessit temporis, priusquam cum eo in gratiam redirent, eive fasces submitterenti Ex anno MCXXX clerici in eam curam incumbebant, Imperatorumque nonnulli favebant iuri romano. Nihilo tamen secius in civium commercium amgre adgregabatur, videturque nomine Graeci iuris aliquando citatum, quod exemplo anni MCLXXXI. illustratur. Nimirum Henricus et mmerus fratres de Stechou villam suam Boriendore, iure emti venditi tradiderant monasterio Portensi