장음표시 사용
101쪽
81 P a x L TAn I. o T. Iae vis ac potistis, si ad alias de usu fructu,aut usu, vel habitat one quaestiones eodem inscriptionis quo plerunque utimur haud leui argu --. u 2 mento referatur,apparebit maxime. Apud Scaevolam quidem talis δε- cti species proponitur:Sempronio dolego ex redactu fructuum oleris porrinae quae habeo in agro farrario partem sextam,S e. Quaesitum est si usi fructus non esset, an quotannis partem sextam redactam legauerit Z Respondit autem,quotannis videri relictum nisi contrarium specialiter ab herede probetur. Rationem responsi huius qui quaeret, is ex imi regula petere debebit. Quae cis filior P etiam non malὸ ad hanc speetem accommodatur. Qui fundum excepto aedificio legat, appclinione aedifici aut super fietem significat,aut solum quoque,eui aedificium suppositum est: in dubio autem inclinandum est ut ait Iu-
risconsultus de sol octi .im testatorcm cogit..se , sine quo aedifieium tis 4ὸiti it ire nonpo est V.Similiter filndus legatus talis dari debet , qualis te one. s. qui licitus est seruitutem licet confiitione dominii extinctam .ima. i. poni,pristinxiliaque ius restitur Oporteat neque vero id aut leg.itarius ei iurisi aut heres impedire Oist . QU.rinobrem aedibus quibus heredis aedes a. et , I seruiebant lcg.itis , non imposi a seruitute legatario traditis,dixit ddi huius- Iulianus posse legatarium ex testamento agere , hae ratione addita,
4 , .a inua non plenum legatum aecepisset: nam de eum qui debilitatum
ab herede fertium accepisset, recte ex testamento agere. Bene autem Iulianus,quia non plenum legatum accepisset tanquam hoc sentiat, ideo agi ex testimento posse , qudd nondum sitisfactum sit ab her de voluntati testatoris: quam plene ac late accipiendam ess ista iuris
regula demonstratur. Et vero nouum non est,ut legatum plenius re-ς innis stituatur fideleommissario, quam fuerit relictum veluti si alluvione
vii .i ager auctus est,uel etiam insulae natae,idque Mareianus tradit. Similiter in hac facti speeie,eum est.imento legatum est hoe modo, Seio
eoheredi, quicquid mihi ab eo debitum est, vel fidem meam obliga-
l. Aureli'. ut , Scaevola Vrespondit non id solum quod testamenti facti tempore vii Ibe. debebatur,legatum esse: sed etiam si quid ex ea summa viratum nomine postea accesserit,legato cedere: videri omnem obligationem eius debiti per deleommissum solui voluisse. Cuius responsi licet more suo eaeuola nullam rationem adserat , duplex tamen ani- .a maduertitur:vel quod ad liberationem proniores simus': vel potius, oblio quoniam intestamentis praesertim ubi de fideicommis agitur ple-
sup ab iis nius voluntates defunctorum interpretari oporteat,ut hae ipsa nostra o marg. regu l. demonstratur. Ex qua de alteri Scaeuolae responso h appingen-Τ Ο dum esse rationem autumo,in hae specie mulier quae ornamentas
niuersa Seia: leg iuerat,voluit sibi elim suneraretur , inserti quaecun- c. c., que sepulsurae suae causa ferret,exornamentis, lineas duas ex marga s. imi ritis,4 viriolas ex maragdis. Eadem ornamenta eorpori testatri eis, lan cum humi clareturiadiecta non ruerunta enim o
L .es portet ornamenta cum corporibus eondi,nec aliud huiusmodi, quod: . h. hona ines simi liciores iaciunt,ut Vlpianus admonit, Quaesitsm est d ze , icium ad eam cui Omam pota niuςIsa reliqueaat,pe rarit,an ad heredes:
102쪽
X TI DE DIVER c. rava N TI tredes:dubitationem faciebat, quod de his legataria ornamentorum praest.mdis sensisse non videbatur, eum ea fibi inferri voluisset: aeis luti de generali ornamentorum legato ademisset verumtamen quiareque hoe animo fuit defuncta , ut penes heredes remanerent: ideo inelinandum est..t uniuersorum nomine illa quoque coalinea nistur , Lex praelum pia defuncta voluntate cuius vel ba plenius accipienda sunt, secundum hanc regulam. Igitur in his quoque , sieutineaetetis ornamentis, legatariam heredibus praelatam censebimus,eum
Seaeuola : qui libro tertio simplieiter respondit, non ad heredes , sed tot Pal
adlegatariam pertinere. Aliter atque in alia specie Disti, quam idem ro arg. sea uolab eiusdem libri alio loco retulit in haec verba: clepeto Titi l 'L.. ii.
et1ue tuae committo, tr curam condendi corporu mesuscipias pro Titius88.3. hoc decem aureos e messiopraeciZιto. Nam eum quaesitum esset, an uiu i . tq' eius Titius minusquam decem aureos erogauerit,reliqua summa heredibus proficeret. Relpondit secundum ea qua proponerentur,lieredum eommodo proficere. Iure meritoque eum nihil Titio legatum voluerit hoe ea su, sed eius dunt. lxiit fidem acri inisterium condendo eorpori tuo testator elegerit . Caeterum quod dicimus plenius vo 'ε-
quibus ic stator usus est,plenam hanc interpretationem ferant: seeundum ea quae tractamur in l. Lubeo S. de supeli legat. S. sunt a nobis dilucide vel eque nisi fallor cito loco 4exposita. Porid autem ex variis deapis .i eoniectoris praeeipue vero in obicirris de ambiguis mentem test ito μrum ex ipsorum consuetudine cuiu aestimemus Iumpi ofecto non esse locum illi iuris regula vi quod minimum est sequamur, satis admonuiuis in eius explicatione videmur. Eigo si qui vasa inargenio tuo UT habuit quibus potabat Sedebat iubinde a promiscue scilicet idem uxori argentum elearium legauerit, Scaeuol. fretpondit hoc te fi .pedi Lgato illa etiam vasa contineri:quemadmodum eritis lecti eariis leg. 2' iratis,si idem lecticurius sit iocus,aecedere legato Paulus resert. b.me Mart. ter. Selearium alteri argentum,potorium lcgas et alteri:tum vasa illa pro v miscua indi bio utrique elle communieanda dicerem, argumento t.
eorum quae de textorum de vernarum legato alicubi h a Pomponio et ii . traduntur.Praeterea si plerunque in poto tamquaedam haberer,quibus inlinis,s nonnunquam, ted raro ad edendum ureretur,potorii argenti legato ea ἰ i'eedere potius existimarem eorum argumento, quae de seruis plurium serim, ibaarti fietorum gnaris ae peritis Martianus expressit . Denique si tale si
ret legatum, ut plenius expotitum atque acceptum hereditatem totam i l. legatis
exhauriret .hoe equidem interpretatione iusta strictius , ea praesum L . si '' pi mente testatoris qui prosecto heredi suo eonsultum voluit Plae 'eipiendum dicerem. Vt in hae specie fictici Patrimonii mei reditum omnibus annis uxori meae dare volo:in qua Vlpianus Aristonem res t l. aifἰ-pondit Tereseri,ad heredem uxoris non transires quia aut usui fructuit ei: simile esset,aut huic legato in annos singulos. At eur simile esse intel susci lii. ligimus ne scilicet perpetuo abscedente vis fructu ae reditu in u-9lis esset nuda proprietas hereda,' qnera hereditatis sustinet: Quae
103쪽
g Pget xl 13lli I. C. COMMENT., i a L; ratio Iurisconsultum in alia etiam facti speeie mouit, si bene meth ni
g. eo tit de sane ita est . Non semper igitur, sed ex mente testatoris in quai 'd c eoniecturis locus est maius plenius praestatur,quam verborum subianesi. ilitas,.ult etiam communis usus patitur. Et vero augemus verboru4-22s ά . nificationem plerun qu ne alioqui pereat legatum.Vteece,aliud est mei supt.de reddere liud dare. Reddit enim qui quod debet,euius est, volenti tra. Lά. ., dit ut Seneca definit vel ut nostri qui retro dat quod aceeperat. Ee ineuit 3. in ideo si heres seruo pecuniam ad negotiandum dedisset, statu liberum . .. I eim ipse numerando liberari ex testamento non posse, Labeonem Deum de Trebatium respondisse Iabolenus libro A. ex posterioribus Labeo. χ', cinis refert: hae addita ratione,quia reddere eam magis quam dare vi- qua desum deatur. Et tamen idem Iabolenus exposterioribus itidem Labeonis p lib. 1.Si heres meus damnas esto, Lucio Titio Stichum seruum meum
dendia de reddere testator scripserit: velata, illum seruum meum illi redditora Adiu.ὸζ Cascellium refert deberi dicere,neque id Vibeonem improbare quia inseriptio qui reddere iubetur,simul ova ire iubetur. Et hoc est quod in alia spe- i. eiem Celsus definit,Verbum Reddendi quanquam significatione Titiui,i. trabeat retro dandi, recipere tamen per sedandi signifieationem, d iς , scille et magis legatum valeat quam pereat, non mod&si de sele-
.li ἔ dei ita voluntate testatoris non dubitetur propter eoniunctionem per-
π' sonarum,sed de indubio: secundum responium Scaeuola quod extat .,M 0.r duobus Digestorum locis f. Et similiter cum aliter fili j,aliter nepotes. δμ φ' appellentur, si ideo qui nepotes cle filios habens,filiis tutores dederit, Mi iam nepotibus dedisse non existimetur, ut diserte Vlp. . tradit quod in φημφ' , legato relicto filiis ab uno ex ipsis aut extraneo herede instaturo ve-aepote, . rum esse cense, quanquam hoc eerte alij non tradunt, existimantes a. de testa u. 3 iuris in tutet quam in eaeteris legatis esse, sine ulla auctoritate
hu filii t. vel ratione nihilominus tamen dabuntur ea lus&in tutela in legat iust λ' - to,quibus filiorum appellatio nepotes comprehendat, de omnes libe-
iso. LE Os,ex iusta interpretatione quam Iuris periti de iudices, ieeundum eau S quae proponuntur,siciunt id quod traditur plurimis lotis , non m α. ., u do si villicus cum contubernili de filiis legatus sit , ne dura eparatio..i 08, iniucta videatur': sed de cum is qui nepotes habebat, non filios, filiis 42li:, tamen aut tutores dederit,aut legitu asper serii qua de re tota subiii an . . t i lius aduersus alios alibi disseretur i. Nunc id hoc exemplo de superio- . . ita, ribus demonsti asse lassiciat, quam late pateat haec regula quam inter ivd δn in pretii murtacui tamen,tenere me non possum,quin adhuc ex ipsius que: et ante iam saepe nominauimus iboleni ad Labeonem libris exem-
sup de plum breuiter adscribam:Legatum ita est Attiae, donec nubat, heresti I uri . meus quinquaginta dare damnas estomeque adscriptum est, in annos leg difici singulos.Libeo de Trebatius praesens legatu deberi putant. Sed rectius: dicitur id legatum in annos singulos deberi .Hactenus Iabolenus. Curtetur .supr. autem rectius Nempe quia hic articulus -c,temporis cuius eo in Arti memoratio repetitionis potestate babςt auctore Papinianon tractumis.st . non minia. qtiam ille am complectitur atque demonstrat: ' sie iduulee illa sa.ῖ. quid .mod vis αδ i Idor rins vadeatostiit.
104쪽
AD T. DE DIVE'. 42 R. a Nai 8e propter quem ideo temporis tractum ejiti repetitio inducitur , ut a rectὲῖ- annuum existimetur, nec heresina praestatione desungatur : sorsitandi': etiam vi aliis placet iropterea quod dotis aut alimentorum legni R. l. fidei.
speciem quandam ea verba prae se ferant totissimum autem ob id n: '
quod iterum tu ue iterum diximus, quo dis aliis exemplis vi res se et Izi
set alibi docebimus mentem testatorum quorum volunt. is ficit, mnes intestamento scriptum vesciit plenius exponi secundum ea tamen ei si misi qua propon utur ex hac iuris regula solere. Caetera perantur ex iis que b irinante scripsimus ad i. si temper in obscuris. s. hoc titulo. Qii 2 ' Ait lex nostra voLUNTATEs: quae quo latiorem ct pleniorem iniet pret .ilionem accipiant,pingui utque legitum ab herede prae-oetur, interdum scripturae et botumque significationem coangustari ac restringi conuenit aut certe ne legatum alioqui omnino pereat:
ut in hae specie facti quae Papini.inodin hare vel ba proponitur, ut ' quis ustuctus praedis rum uxori reliquit , post mortem eius eum reditibus praeteritos scilicet intelligens,non modo futuros, ut recte fice ursius in tu, notat ad heredes suos redire voluit imperitia lapsus. Nullum cinquit ille9fidei commissum dicimus, neque proprietatis quae nimirum ipso iure, etsi expressum nihil esset a tes .itores, eg it via mortua redi illidi ad heredes test .itoris neque fructus ad eos reuerti debere. Eicnim re ditus futura, o praeteriti temporis demonstrati videbantur. At eur suturi potius,quam praeteriti cum testator simplieiter nominasset reditusZNempe quodi de praeteritis ensisse testatorem dic cres, nihil ex eiusmodi lcgato uxor percepisse intelligeretur ac nisi leuissimum profecto eommodum inter usurii forsitan9 mcdii temporis quo vixisset an dubio igitur,ut sit quod penes uxorem .ineat,dicemus de se 'Vituris tantum reditibus c de quibus nihil nec cile ruit exprimi quid nuuleet.
quam,quod ipsum tacite intelligeretur lensissetcstatorem atque ita plenius volunt Mem, strictius ver b. interpretamur : quod notandum puto. Nam ubi plenius, ciba exponantur , exemplo tum ex libris no-itris desumptorum Iliade hoe toto ad ist.im regulum commentario ς p ii demonstramus. Ait lex nostra INTERPRETANT v R, id et ei. et iri interpret .ationem iccipiunt, explie .antur. Hoc enim verbum commu h ne esse Aulus Gellius do e eis: atque ita ut hoc loco p .istiue accipien . b.dui .
dum est apud M.treellum: ubi serabit , Cum in testamento ambigued a ips.
aut etiam perperam eriptum est, benigne interpretari, seeundum id fissilium' quod credibile est eo gitatum,credendum fis quo in loco cui id obi p. s- b. ter dicam mendum esse reor miro credendum legi oportere scien ii. Σή, dum Errori eausam dedit similitudo vocis credibile, quae praecedit i, Plerunque enim inter se libendum usu venire solet, ut mundo se , o ' ζ' eadem alterius loco bis ponatur , id quoque librariis , qui Pand. Floraexscripserunt, saepius aeeidisse artirmo: quod variis ad doctis locis ' ic is h. aliquando commodius faciente Domino9 demonstrabitur h. Sic con iud. t .su. demnatio dicitur moderari,cum modernio adhibetur, sic lententia in s. i.
exequi ad est exeeutioni dari dicuntur esse similiae adoptiuae post e et ' mancipationem obliuisti dicuntur, quarum nos obliuilei muri. Si
105쪽
8 Par Rr FABRI . C. COMMENT..ia. i. complector innumeris in locis.sie hortor apudCornelium Taeitum Vim istiuam habet,in illo Iococi Sed designatum Contulem Memmium Pollionem ingentibus promissis indu eunt sententiam expromere, qua hortaretur Claudiusdespondere Octauiam Domitio Ste, in xςφ' digno apud Ciceronem ubi Homo ex eo numero hominum caltst lib. t. quiadiuva nos hoc nomine dignatur.bi minorem viginti quinque annis,quod stipulari vetabat lex Laetoriaci Pristianus recte επερο ταB siue stipulanti respondere atque aded teneri obligiri,exponit. Sed ad res a verbis redeamus. Quod nostra lex ait INTERPRETAN- vis, e accipe, ut defunctorum voluntates, ex bono de aequo plenius coniectura pietatis Meliaritatis eorum aut consuetudinis, itemque dignitatis leg.itari j exponantur non modo Iuris peritis , sed etiam a magistratibus atque iudieibus: Minterdum cli .im ab Imperatoribus,ad quos litigatoribus patet aditus, ves eum a magistratibus relationes fiunt,si quando dubitatio quaedam vindice digna ineidit. Ergo eum quidam decurionibus diuisiones dari voluisset die nnalis sui,Seuerus de Antoninus rescripserunt non esse verisimile testatorem de . In uno anno senuisse, ted de perpetuo leg.ito,idque Martianus refert . Le- annuis leg. atum itaque,plenius accepta voluntate testiitoris, quam verba serre viderentur,pro perperuo, non unius anni exposuerunt. Atque ita sub nomine reddendae gratiae in plena de iuncti voluntate libertatemfideleommissariam eontinerici quia nihil gratius praestari iis qui serui sunt, potest rideoque praesidem debere sequi voluntatem defunctis, Q. Paulus respondit quodam Ioeod. Ad id quod modo dieebamus de
de fideico Imperatorum interpretatione , atque etiam ad huius regulae illustra- .i re a tionem,mirum in modum facit Antonini Pii reseriptum huiusmodi: iecatu. Quamuis verbis his, Quo ad eum Claudio Iusto morati essetis , alimenta vobis xvectiarium legatum sit,tamen hane suisse defuncti cogitationem interpretor, post mortem Iusti eadem vobis praestari voluerit.Quibus verbis nee essitatem alimentis perpetuo praestandis
io. s. imp. manere a Scaeuol. responsum est de item in assimili omnino specie,
sup de εἰ de libertate Pamphilo seruo testatrieis per fideleommissum a filio he- - rede instituto relicta . eidemque quinis aureis cibariorum nomme dc vestiarii in singulos annos quinquagenis , cum filio eius morare iis , tur:ab eodem l C. salibi,si eonditioni paruisset,lilio defuncto alimen- pd rix ta deberi, Pamphilo etiam post mortem heredis traditur. Potest des liud exemplum deium exl.penuit. s.de annaeg.quod quia sui ara Obis propo utum inexplicatione l. 9.Semper in obscuris. s.nihil necesses, iaci ijst x λος loco iterum ponatur.Tantum admonebo quod non est ab d. nudi huius regulae quaestione alienum mirari me,quid Bariolum mouerit, ut Guillelmi de Su Ea opinionem improbaret, existimantis eorum argumento quae ex Martiano praesertim ante retulimus Si testator re -- liquerit statribus in festo Fracisci unam pitt.intiam hae viriu', Do Et oris vel ba sunt non semel tantum, sed a uatim praestari oportere. Re tanto magis mirari me , quanto duorabilius atque adeo pleniusaeeipi debeat soleatque Capud Christiano quidem vere eatholi eosὰ quod
106쪽
a D TIT DE DIvER GEc ivx. Neti . νquod non modd humanitatis ac misericordiae, verum etiam ipsius religionis a pietatis inruitu ut vulgo loquimur eum Doctoribus9
ad pias eausas relictum cst, de quo nonnihil agetur in serius quod.im Ioeo .Quanto denique id Scaevola hi quem vera tamen pietatis gici a rum fuisse non serunt hoe ipsum Deilius in eadem aut simili prorsus '' s.. factupecie admiserat:licet in hane rem a Guillelmo illo, aut Bariolo minime eitatus.Sie enim seribit, Attia ulei eommissum his verbis re- Iiquit,quisquis mihi heres erit, fidei eius eommitto ut det ex teditu η ieg ecenaeuli mei di horrei post obitum sacerdotiis hierophylae xliberetis qui in illo templo erunt, denaria deeem die nundin.irum quae ibi posui,&eart. Quaero utrum uno duntaxat anno decem iidei eom mimi nomine debeantur,aut etiam in perpetuum decem anntia pra standa sint . Respondit in perpetuum. Recte, ero Scaevola: qui responsi sui nullam rationem, ut solet, reddidit,hanc tamen vere apteque potuit,quae ista regula quam exponimus,continetur quod intestamentis plenius volum.ites testantium interpretantur Dae tum potissimum
quando pietatis ae religionis ratio id exigere videtur. Sane pietatis, hoe est humanitatis misericordiae uituitu, Pubertatis nomen cirea lega. tum alimentorum de plata pubert. te exponendum Vlpian. praecipit tab nitiis. Quae autem Me ab Ace ursio rcferuntur inter legatum M venditio versie.
nem,uel stipulationem differentiae, nihil ad nostram regulam perti 2: Si tim
nent .QriCd ait,non ut legat , ita vendito vino vasa sequi, falsum est. Denique sie definio, ut legatarium vini, vasa sequantur, in quae ita diffusum illud est,ut non ad perpetuum usum reseruarentur, sed ut in his sit,donee vlus eausa prometur vlput cuppae, siue euppulei mobiles,item amphora ,eadi,3 vrn.ilis:nam cum his omni b. vinum venditur .Nam quod liquidae materiar est,quia per se esse non potest , rapit
seeum inaccessionis loeum id, sine quo esse non potest 4. At legata di .su .rium vini nec vires,neque eulei: cum non sint adeondendum vel ser 4 pq ita uandum , sed adeomportandum , de exportandum , sellieet vinum, comparata neque euppae immobile equestris neque dolia sequantum m axime si depressa sint,aut eius magnitudinis,ut di melle moueantur. Nam neque eum his venditur vinum inuod in dolia tali mente eoniicimus, ut ex his postea vel in amphoras &eados diffundamus,vel sine ipsis doliis veneat non ut in his sit donee usus eausa vinum pr
matutaqiue omnia vera esse eonstat ex I. id. vino Iegato. l. vinum eum vasis. I.de trit .vin. vel Ol. legat quae lex in si ultimo demonstrat nihil mea quaestione venditionem distare a legato Net obitat l.I. f. licet. s. deperie. elaeom.rei vend. nam ibi agitur de doliis, quae nee legato cedere diximus,deque doliari vino.Sed satis sit ne nimium in re facili de
107쪽
Duro ripi in libro ηοηοdecimo. Sabinum. . ita sit,
II: A Non videtur cepisse qui per exceptionem a petitioneia 2 ut remouetur.
.. a te, o et i a s debitor ereditori suo legat, nulla est utili- :. ... nisi inliis speeiebus, in quibus debiti emolumem iratio inst. Rr ly tum ampliatur . Sin autem que modo, neque ternii A. Ei si h pore,neque condisione debitum dinisatur, inutile hu- , eum dui Hadrata ius legatum est, ut Paulus aith: nam sisti beadem, pu-
Dp 4 i h ta , eonditione relinquit, quod emolia mentum legati suturum est .haa. Meu Ideoque ita legatum est inutile,si nihil interest ereditoris ex testam e Mei'. ζ. t. to potius ager quam ex pristina obligatione',id est, si nullum in eo deleg i. ommodum vereatur &cut Iust. aio si nihil plus est in legato , quam
: ' II: in debito,quia ninil amplius per legatum habeth Adeo autem est inu
tile. tile,ut quΞuis alioqui debeatur, attame ex testameto peti non possit s.
. .. . Ergo debitor no semper quod debet,iure legat,sed ita si plus sit in spei .e ei e legatih:quia si plus est in specie legati,iure legar,ripula,si dies aut:. t XI. eonditio legatu secerit ut Pap.ait i)id est si in die debitor vel sub eoc Iet.iala. ditione leget pure vel praesenti die':notantum enim utilitatis, id est, z: . ia interularisaestimatio, sed etia totum petitur quod datu est,id eraesta-
λγ..dlest mento relictu est l. Ideo aute petitur, quonia propter commodum re- fu 3 φης praesentationis legarii est utiles Dueruntame in solo repra sentationis
ω fi in die comodo inerarii deicommisso legatarius , de talcidia induet po-
'sti Mi test ornon in reliquo etia legato:quippe quod ex alia quam testamentiri isdενο eausa debeatur. Itysi ex stipulatu obligatus leget ,utiliter legat &peti xi S i ' ueg.itu potest. Naisto etia casu legatarius eomodum sentire videtur,. 4.i. i. . si eo qubd statim nanciscitur dominiu, nee expectat actionem ex stipu- νςrς ix' latione:ex qua si litigaret,sumptum litis aliquem sustineret, quem extii. hoc legato iam lueratur Ideo recte quod relictu est,solidii petit, ita . .:z: ut merim nec onerari fideicommita,nec falcidium pati possit x pro-z pterea quod exeomodo pereepto aleg itario huius legati eausa, nihil' 3 Erp.itrina on: otestatoris abest, erantum odo sumptu non Deit de suo, ni nil debito amplius exhereditate defuncti aufert. Ite si quod honora-
da.si re ria,ulpura constitutoria debebat actione,idleilauerit: valet enim legad. i. si muli tu oco,quod legatarius pro prinoria civilem ex testameto nimirum.
φ .l : rqm actionen habiturus est L. Postremo idem est dieendum, si debitota. . l. I siue omPOr.ili,siue perpetua, ut puta pacti de non petendo ex e eptio deleg. 3. ne tutus, creditori suo leget:nam eum remista ei qui non proprie di- λῶπι n. . c Polor at creditor ' xceptio videatur, legatum in ville, uti post Iulianum Diyitia i Corale
108쪽
vanum Nip .lib. i'. ad Sabin . scribit h. Dicet aliquis, nemini rem sua . . ..4; Iegari posse suum esse,quod sibi debetur :namis eum qu actionem ror p. de ad rem recuperandam habeat, ipsam rem habere videri, atque adeo i bis J ἡ; stiereditori actionem labenti non recte , sed omnino inutiliter Ima tori in prio tumelse Verum eodem libro Vlpianus oecurrit isti argumento, eum UALLait, in hae nostra regula eum cepisse non videri, qui per exceptionem xii a petitione remoueri possit, id est, cuius actio si quam acquirendae II uia aut recuperandae rei citusa in siluat xcl:di ac repelli exceptione possit - , is h. eum nec videtur habere actionem, quasi nulla sit acti, quae repella. : ι' tu exceptione'. Nam certe Obli g,illo, quae auxilium exceptionis ha-
bet, inanis est i stipulatio propter exceptionem, inaniscisse dicitur In bia Paulo lib.3 quaestionum i in quo libro idem etiam ob id iplum ait, Vrin mora eum non esse, a quo prcunia propter exceptionem peti non sapoisito. Etenim ut idem libro ad edictum octauo scribit, in haec ver .adirimiba nihil interest ipso iure quis actionem non habeat, an per excentio '
nem in lirmetur amobrem etiam non est in procuratorem actio Mareeuui.
ex stipulatu ob rem non dc sensam, si noua eausa sit, ex qua inuitus pro et curator cogi non possit, ut iudicium accipiat, Oppositurus exceptio pem. i. denem de domini, qui cogi pol sit, praeientia,vel de inimicitiis capitali '' 'tibus, quae post inchoatam litem intervencrint inter ipsum procurato gr lecta. . rem &dominum, ut eodem libro Paulus ait inde dieitur cum eo ς' rur si agi non posse, qui exceptione doli mali actorcissilmmouere pote9λ. yl.-.3.
Ergo quia nec id quod sibi debetur, nec actionem h abet creditor, eu DI ius intentio exceptione summoueri potest sequitur ut a dcbitore uti t. V. d. liter ei legetur. nimo non videtur ei tum legari a debitore Nam is r demum debitor intelligitur, a quo invito erigi pectini potesti: Non de ct. emp. est obligatus, qui exceptione se tueri potest ' Non est cbitor, qui h' ' exigi non potest. Vt ecce, si quis sine causa, quod se debere ut.ibat in Th- stipulanti spoponderit, conticiatus, defendere se doli mali exception hi fpotest qui ct aduersus elim cui obli illiis est, condicatone incelli, . Miro. aecepto fiat stipui it loci uti potest, ut Iuli .inus lib. 6o Dig. scribit n. Ergo non est debitor: nam ut de eod. libro docet ciselli debitor abis, osti eius, naturali iure desinit, qui nactus est exceptionem iustam,nee i IM' Inv1 2 naturali aequitate abhorrentem sui in serius explicabitur suo loco P doli Zεν. Quod adeo verum est, ut exceptio perpetua paria condicticinem in ' cui sine sdebitio: id est , ut non solum quod omnino de iplo iure non debetur, ne eatis. sed i per aliquam exceptionem perpetuam peti non poteran, tolutu ςςirum errore, ut indebitum repeti possit per condictionem indebiti , h. iii.' quod Martianus libro 3 regularum scribi cs: ex quo intelligendum sed . d. est quod in . Marcellus. I. dicitur de exeeptione perpetua , non ab . s. s. horrente a naturali aequitate. Id enim ibi Iulianus addiuit,quoniam te adeo vera esse debitores on desinit, qui habet exceptionem a naturali a qui ti bis
late abhorrentem , ut eum raceptio in odium eius eui debetur, non in4 ut exoneretur debitor, eonceditur. Cum erSo Mu ..lis Obli Sitio ma s. i , in
109쪽
so r I ais a I. C. COMMENT. I .s νωη. neat, qui hane exeeptionem habet, si soluerit, non repetit is debito e. T . enim esse non desiit Nee tamen re vera debitor est, eum exceptione 'δ ..t se tueri postit: ideo non inutiliter quod debet,legat: nam exe tio-
quisqv N detur aequiliasse Capere, est eum effetau c. pere, sic ut adquisitum nobis habeamus, id quod infra plenius &commodius demonstrabi-hi. . ' tui' ut puta obligando alios nobis, aut nos ab aliis liberando . Nam' i .E ut libro to.ad edictum Paulus ait si quis oblig.itione liberatus sit,po-cl. im si est viderieepisse l. s. in prine. i. hoc tit. quod principium itidi . . ta. obiter dicam desumptum est exl. 2.in prine s. de lumniat.id quod eaus. dona apparete inlcriptione. Quamobrem si eaeeipiendum est viis ineidatis .. a medictum de ealumniatoribus, qui ob negotium ficiendum, vel nonne.T. ad te ficiendum, alteri vel peeuniam,vel aliquid pro pecunia ceperit: generaliter, si quid compendi j propter hoe seni erit,utputari fuerit solu-dM.t. s..it tus obligatione . Ergo ipit, qui aequirit aliquid: aequirere videtur,. a. t . qui sentit commodum. Vnde quomodo non videtur diitum, quod nomii fit accipientis , nec videtur alien .itum, quod sie d. itur vi reeipiatur qa . . a 1ta non Videtur mi pere, ted accipere tantummodo, quod alteri restitu ...1 turus est . Atque hue etiam pertinet, quod an Catus,non videri quem ibi. reta quam' capere, quod alij restituere necessirid debeatn nee enim vi solui deri quemquam adeptum possessionem, quam ita nactus sit,ut retineia .. . . re non possit nec persecte euiusque id esse, quod ex ea su auferri, o . . de verb. est, ait Caius in l. Omnes I 39. I. I. T. Quod si est, multo minus ille a-s ... .: liquid cepisse vel adeptus esse videbitur, qui ad id eonsequendum aut
detur quis nullam, aut inanem actionem habet. Atque ita sere id Paulus lib.1o ad .. - edictum tradit, ut non queat videri aecepisse, qui stipulatus exceptio- detur ..de ne summoueri possit, i. si quis obligatione. f. I. I. hoetit. quae tota q P'ssi eum ut ex inseriptione manifestum esse dixi, pertineat ad edictum de ealumniatoribus, non ut Aeeursius putat,ad edictum de eo quod me ius causa,hane sententiam ex superioribus non malὸ, nisi fallor,aliquis eliei et, ut is in edictum de calumniatoribus non incidat, eui ad negotium ficiendum , aut non faciendum, stipulanti promissum ita quid fuerit, ut petituro possit aliqua opponi exceptio.
In omnibus obligationibus, in ovibus dies non ponitur, praesenti dic debetur.
Dei ruodpura debetur quoque in diem certumne incerit .
110쪽
V, stipulatio pura est, praesens est obligatio,praesens est etiam actio. Cessit ergo dies, venit,quoniam non deberi tantii in sed etiam posse peti coepit. Cum non ta est pura stipulatio eonditionem diem v eadiectum ha-. 4et: hic vero aut certus est, vel ineertus. Si certus est dies, praesentem obligationem non praeientem actionem esse dicimus, de cessisse diem, non venisse, vel, ut Cieero Ioquitur, nondum esse. Sic enim lib. 8 ad Atticum, respondit se, quod in nummis haberet, nescire quo loci esset: alios non soluere, aliorum diem nondum esse. Itaque quod in obligationem deductum est, deberi quide, quod autem debeatur, id nondum peti posse constat'. Sic enim Paul.hcen ai ob1;-tesimis calendis dari utiliter stipulamur, quoniam praelcns obligatio . ': a:
est, in diem autem dilata olutio. Ergo quod in diem debetur', quam et . a V ἡ uis ante solui possit, ante tamen per non potest', taque Celsus his verbis ait d, ut eum soluendi tempus Obligationa additur, nisi eo praetea .ri,c
rito peti non possit, ct ideo vix est ut antedium deberi videatur. Et hoc s. deest quod Vlp. ait, diem obligationi adiectum, efficere ne praesenti die . ri
nee unia debeatur, id est cum efffectu debeatur, ut peti possit. Ex quo 'Mu . s.cusequitur, ut ante diem promittor certa homini in Ora non sit, ac si sup .d. .. .e et ante diem interpellatus uerit, nihilo magis teneatur extincto post ' 'C interpellationem ante diem homine'. Nam per promitarem ste ii ii ;άθ.
tisse non videtur, Quo minus homo die sua Praestaretur cum ante prae instare promistar hominem potuerit quidem, sed non debuerit. Diei e . . '' , nim adiectio non pro stipulatore, sed pro reo est , ut scilicet ad solu ris re umtionem inuitus ante diem non eompellaLur. Et huc pertinet quod ait . . . t e Vlp. . In testamentis diem adicetum credi pro herede: in dubio &ob. um'
seuro videt ieci, nam secus in aperio, ut eonstat ex . si ita relictum. . . . idbs Pegasus s. de leg. 2. .in fidei commiss. I. cum Polidius. s.de usuris. v g ie si alia mens testatoris fuerit, ut hic dicitur. Quaditamen regula vitia iid: ' videtur in specie l. nee semcl. s. quotannis. S. quan . dies leg. ccd. sed . non ita es nam in dubio tempus heredis gratia prorogatum censetur. At eum alimenta relinquuntur in dubio legatari j causa , quoniam i si ς' filio heredi prodest. Huc etiam pertinet, quod' cnloquenter superio LPh.quari ribus diem ait adiectum credi promissoris gratia in stipulationibus dilex. ced. Quae duo se aeeipienda sunt, ut fructus interim ex repromissa sue . . '' legata spcctent aut promi rem,aut hi redem in dubio eled tamen ita δvt quod certa die debetur, quamuis interim id est, ante diem peti noqueat, recte tamen adeo soluatur, ut condici nullo modo possit', ne Ἀζ: aliquid ea propter promita stipulatori, aut heres legatario donasse vi d. deatur. Ideoque quod vir uxori debet in diem, quamuis commodum tempori senti quoniam debuit, eonstitit obligatio in diem fusta Lade hqi
constitit, ut priusquam dies aduenerit, ea potuerit nouari, quem .'di admodum Vlpianus tradit. Haec de eerto die. Si dies incertus est,an Dat . iunctes.
terit; am extiterit, non modo non exactionem, sed nec obligationemn 2όa' 'Digitigo by c