장음표시 사용
451쪽
bonorum possessio seeundum tabulas detur eaqtie ab ipsis admitti ςqbςxς4. possit: quae tamen sine re ae ei Iectu postea futura sit, ii conditi O dc se bra. i. s sic tu' .Quod si est, ut admittatui poterit se ab eo repuἀiari,cui licet si O . Cubi debitam agnoicere: cum eius nolle sit, qui potest velle, secundum iu 2Pici; . .ris regulam. de ova superius copiose disseruimus suo loco . Pendente μ' 'i
igitur condi Mone ii repudiauerat aut in diebis Litutis non ut hil erit s. i'. i.
bonorum post ei sionem secundum t .ibulas a pr. et ore delat.imi quod ius nouum este diximus implet. postea vel existente eonditione ad G iecta institutioni,poterit vetus ius aditionis hereditatis quod et supci ii dest ierinde exequi, atque si bonorum pos lassionem ecundum tabu '' 'las antea non repudi .issct Quod equidem ut verissimum, a nostri minime traduum interpretibus, it .ielis adlisne regulam accommo datissimum exemnium iudic, qui cius bon .possessionis perdat uat', drepudiatam diei bonorum piassessionem non ab Imperatoribus an i. Δεtum, sed a Iuli seonsultist, quam quis sibi dclatam nolle petere con suo nituerit, in memori .im revoco. i' , A
Si librarius transcribendis stipulationis Verbis erras tui Mam.set,nihil nocere,quonianus 3 reus d fideiussor teneretur. e...is=.
vi edictum de edendo, ct de errore infribendis contractibin, ictu te x stamentu admisso. Des librari,s. Gesta em Regesta. Libri argentariorum atri e Ontificum.Scriba auastorum aliorum1ue magi ratuum e principu ERT IN T,ni fallor,haeelex ad edictum de edendo. Qua quisque actione agere volet, eam primum edere debet,ut proinde sciat reus utrum eedere, an contendere vltra debeat: si eontendendum putet,veniat instru hi dictus ad agendum,eognita actione quae Onueniatur s. E iden.inpr. dete est copiam deseribendi Leere, vel in libello eomplecti,4 dare , vel dictare'. Apud Pii pinianum cita seriptum legimus Is qui petitor pili.,1.de est,titem de genus actionis suae edere debet. quod nili intra triduum se e eerit,eausam perdit .Edere autem hoc est,ut manu sua quid petat quid lib.,ε0. a. xe obiiciat,seriptum ei quem pulsat,ante iudicium det. Edenda autem est actio, non item exeeptiomee enim,ut Aecursius existimat , verbuactionis largissime ponitur hare eius verba sunt ut exe eptionem eom. plectatur actor enim instructus S paratus ad agendum venire debet,eetius inquam9esset deber,eum fit in potestate eius quando vesit periri, ante debet rem explorare. tunc ad agendum
452쪽
ri P a sti FABRDI C. COMMENT . ut exposuimus ad . vltim .l.qui in alterius r. s.Itaque nihil neeesse est ei reum exceptiones &de sension suas edere inamobrem Paulus
hoe edi istum explicans libro terti, ex quod . lecand .l,quinta, leptima, nona, s de eden. desumptae sunt nominatim definit Actionis verbo non contineri exceptionem ' quod praeterq0.im in hac edicti parte, pro D m. de Alsum cst. N. im alioquin ut idem edictum uspianus libro quarto ex-vς hsis' insciit huere etiam is videtur qui exceptione utitur. reus in ex- i. i . de ceptione actor est': quod sic explieandum arbitror, ut cilicet in ex ς ς P ceptionibus reum partibus .ictoris fungi oporteat, nsamqde exceptionem velut intentionem implere, ac probare, ut puta si pacti conuenti excep ione utatur, docere debet p.ictum conuentum fictum esse, ut a-
, i. usa seribit Vlpian. aliis exemplis adductis illustrat φ. Nee tamen
deprob. eg iuerim quin ut adtor, ita reus instrumenta quibus de sensionem decia est.., oeeptionem suam sulcire vult edere teneatur. Vtrum autem, ut non in est nouum eum a quo peἰitur pecunia , implorare rationem redito
I. . .' is quo fides veri constare possit' ut inquam hi pla rei aequitas suade eden. det ex parte eius qui aliquid petit, quique doli exceptione summoueri ab intentione petitionis suae potest rationes promi quibus se i ν iri4.c.d strii ere 'Osse contendit reus,ipsum recte desiderare ita dicemus acto eden. rem recte petere, ut reus edat rationes istrument, quae apud letiambet,nec vult in iudicio edere, quo fides intentionis aut replicationis
probari possit. Qua de re sic senti, Non oportere originem perihi O- . te .. nis ex instrumen is eius ij conuenitur fund .m eaq; edere cogendum
Men. reum non esse. Dixi,ex eius instrumentis: nam tabularum quidem testamenti instrumentum quia non est unius hominis, hoe est heredis, sed uniuersorum quibus quid illie adlcriptum est, quin potius publicus .a is instrumentum est, ut ait Vlp.s despieiendi describendicive potestate ni
est. aper se facturum omnibus quicunque id desiderabunt, praetoricidi cito polli- eeturh: ergo&legatariis acturis ex testamento interdum autem rationes instrumenta propria quae tamen non pioducit, quibus in iudicio non utitur,exhibere tamen actori reum debere ex causa, ut puta si quod in replicationem deduxit actor, ad elidendam exceptionen rei probare velit: hoe enirn ad iudicis onficium pertinere olet,ut Pius .a . Imperator Anitio rescripsit . ideoque si legatariis agciatibus ex testamento ,hcres F.ilcidi .im opponat, idest eo qu5d tutelarum a testatore ad mmistr .il .irum ratio nondum reddita sit, tantiimque ex nominabus redigi non posse dicat, qu .intum incautionem deductum est, legatarii desiderent exhiberi licii rationes defuncti ,rationes pup:llares, aliaq instrumenta hereditaria, ne in potestate si horedis proserre quod ve- Iit,& per hoc in fraudem ipsi inducantur: spondit Iurisconsuli. .ad iudicis ossietum pertinere, ut ea exploret per quae probetur itiantum sit
- , VT in bonis , qud scilicet ea per quid probabitur, edi exhiberi iube it
ιl.faleia legitariis ex iussaeausa ne in fraudem inducantur qui exceptione fit
cidia ac stioni ex testamento oppositam, doli replie .atione adhibita volunt elidere. Haee si vera Maperta sunt: quanto magis probandum id quod dicitur, Ab actore non solum actioaem edendam aduersario, sed Disiligo b c Orale
453쪽
instrumenta reliqua omnia quae quis apud iudicem editurus est, ut puta stipulationem: iluam tamen edere non videtur, nisi qui totam e dit . At si librarius in transcribendis verbis eius stipulationis quae eden a d. F. da est, aliquid omiserit, vel immutarit,atque adeo errauerit, quid fiet 4..d .. Nihil noeebit ea res quominus Ureus de fideiussor teneantur, ut hic Sea uola definit. Ecee enim in stipulationibus fideiussorum hoc generaliteraeeipitur, ut quodcunque scriptum sit quis actum, videatur etiam actu Ide6que constat, siquis scripserit se fideiussisse videri omnia solemniter acta' Sed de in aliis quibuscunq, stipui tionibus. Cum θ' dienim verborum obligatio inter praesentes, non etia inter absentes conatu. α trahaturiattamen si scriptum fuerit instrumento promisisse aliquem, im a deperinde habetur atque si interrognione praeeedente responsum lit, 'hyi' Paulus 'in libris lententiarum refert. Et huc pertinet,quod dieitur, c lib. tu.
minus valere quod scriptura , quam quod vocibus lingua figuratis si ti
gnificatur mee enim obligari nos figuraliterarum instrumento comprehensa, sed oratione quam exprimunt literae,quamque price stille in stipulatione, verbor utrique Obligati Q ne contrahe da intelligimus. Ste enim interpretor quod Paulus lib.tertio ad edictum ait 4, quo in libro 'edicetum praetoris de edendo explieauit, ut ex multis eapitibus tituli de si e , edendo eorumque inscriptione colligitur fiunt enim de his scit poture, δ' ut quemadmodum Caius de formula hypotheearia loquens se tibi Gquod actura est, fiet lius probari possit. Et sine his autem valet quod actum est, si habeat probationem . Itaque quod scriptum est,uidetura e l. db-ctum; in propost speeie uti iam diximus verbis contractam obli 4 mst . .gationem redimus,quae in scriptura redacta est. Pl.ine in dotibus post Iustiniani nostri eonstitutionem id singulariter suit reeeptum , ut si c. ἡ ucseripta tuerit, siue non, intelligatur tamen rei pla stipulatio subseeu xor actio tauriue instrumento constituta de reeepta dos fuerit, siue sine seriptis ' 'd. ta, pro milIa, vel suscepta. Ide6que semper exigi per ex stipui .itu actionem hodie poterit: cum lypothee, stipulatio inesse doti in- te Iligatur. At quid existimandum , si librarius in transcribendis vel bis sti putationis errauerit,utputa qui aliquido miserit Θ Hoc nimirum adhiDita diltinctione planius explicandum est ut vel in obligationis die ontractus instrumento in mundum redigendo error ad mulus sit, vel in editione instrumenti de priore quidem casu id sequamur, quod pereleganter Impp. Seuerus de Antoninus ita rescripserunt. Licet epi t toto ii stolae quam libello inseruisti quod Deere debuit, ut supra ostendi 'd'. ii 'mus, qui edebat actionem in iudicium deductam per litis contesta si itii tionem , quae fit per libellum prineipi oblatum Syadditum non sit sti ii comest. pulatum esse eum eui ea uebatur: tamen si res inter praesentes gesta bi. i. c. a. est, eredendum est praecedentem stipulationem vocem spondentis se es tu h. elatam', id est it Paulus ait intelligendum est etiam a parte eius cui 'rii; . Qiuta est pecuni. , praecessisse verba stipulationis tesquamobrem nihil reno de hae omissio noeebit, quo minus&reus fideiussor teneantur. Po. Ini et Misteriore autem id ipsum definiatur quod generaliter Iuristonsultus 3 verit 3 s. his verbis e. plei sit Veritas rerum erroribus gestorum non vitiatui . , Iaaz
454쪽
ei reum ereeptiones&desensiones suas edere. Quamobrem Paulus hae edictum explicans libro tertio ex quol.seeunda,quinta, septi m Mnona, s de eden desumptae sunt nominatim definit Actionis verbo non contineri exceptionem ' quod praeterquam in hae edicti parte, proxim. de falsum est.Nam alioquini ut idem edictum Vlpianus libro quarto ex- ς h sig libans ut agere etiam is videtur qui exeeptione utitur,4 reus in ex- i. i. . de eeptione actor est': quod sic explieandum arbitror, ut cilicet in ex- ςyp eeptionibus reum partibus actoris sungi oporteat,insamque exceptionem velut intentionem implere, ae probare, ut puta sit. Icti conuentiexeeptione utatur, docere debet pactum eonventum fictum esse, ut a-
. . et nil eribit Vlpian de aliis exemplis adductis illustrat φ. Nee tamena. de prob negiuerim quin ut actor, ita reus instrumenta quibus defensionem &ta: et taeeptionem suam sulcire vult edere teneatur. Vtrum autem, ut non ait est nouum eum a quo petitur peeunia , implorare rationem eredit
2.. e ris quo fides veri constare possit' ut inquam ipsa rei aequitas sua
de eden. det ex parte eius qui aliquid petit, quique doli exceptione summoueri ab intentione petitionis tuae potest rationes procni, quibus se i :AM.c.a struere posse contendit reus,ipsum recte desiderare'. ita dicemus acto edis rem recte petere, ut reus edat rationes cinstrumenta quae apud te harubet,neevuli in iudicio edere, quo fides intentionis aut replicationis probari possit. Quis de re sic sentio: Non oportere originem peti Mo- ό e.. nis ex instrumentis esus qui conuenituriandari eaq, edere cogendum .deis reum non esse. Dixi,ex eius instrumentis: nam tabularum quidem testamenti instrumentum quia non est unius hominrs, hoe est heredis, sed uniuersorum quibus cmid illie adieriptum est, quin potius publicu aes... instrumentum est,ut ait Vlp. despiciencii describendsque potestatem test aper. 4 facturum omnibus quicunque id desiderabunt, prarior edicto polli- eeturh: ergo&legatariis acturis ex testamento interdum autem rationes instrumenta propria quae tamen non produeit, quibus in iudieio non utitur,exhibere tamen actori reum debere ex causa, ut puta si quod in replieationem deduxit actor, ad elidendam exceptionei rei probare velit: hoe enim ad iudicis officium pertinere ludet, et Pius .ae.' M' Imperator Anitio reseripse Ideoque si legatariis agentibus ex testamento ,heres Falcidiam opponat, idcii eo quM tutesarum a testatore administratarum ratio nondum reddita sit, tantumque ex nominibus
xedigi non posse dicat, quantum in cautionem deducjum est, legatari s desiderent exhiberi sibi riniones defuncti ationes pusillares,aliaq, instrumenta hereditaria, ne in potestate sit heredis proferre quod ve- sit,ix per hoe in fraudem ipsi inducantur .respondit Iurisconsult.ad iudicis ossietum pertinere, ut ea exploret per quae probetur quantum sit M. M. C inionis , quo se ilicet ea per quae id probibitur, edi exhiberi iubeat ad i. .lei; legatariis ex iusta eausa. ne in fraudem indueantur qui exceptione sit cidiae actioni ex restamento oppositam, doli replieatione adhibita volunt elidere. Hae e si vera aperta sunt: quanto magis probandum id quod dieitur, Ab actore non solum actioaem edendam aduersario,sed
455쪽
instrument. reliqu.r omnia quae quis apud iudicem editurus est , ut puta stipulationem: luam tamen edere non videtur, nisi qui totii in ea
dit . At si librarius in transcribendis verbis eius stipulationis quae eden .:: t1 da est, aliquid omiserit, vel immutarit, atque ad c errauerit, quid fiet 4 ἡό..
Nihil noeebit ea res quo minus de reus de fideiussor teneantur, ut hic Sexuola definit. Ecce enim in stipulationibus fideiussorum hoc generaliter aceipitur, ut quodcunque eriptum sit qui si ictum, videatur etiam actum. Ide6que constat, siquis scripserit te fide iustisse videri omnia solemniter acta'. Sed di in aliis quibuse unq; stipulationibus. Cum vltdr-
enim verborum obligatio inter praeientes, non etia inter ab lente Scon uir. l. selea
trahaturi attamen si scriptum fuerit instrumento promisisse aliquem, a
perinde habetur atque si interrogMione praecedente responsumsit, ut 'Paulus 'in libris lententiarum refert. Et huc pertinet,quod dieitur, ς tib sait,
minus valere quod seriptura , quam quod oeibus lingua figur. itis si 'gnificatum nee enim obligari nos figura literarum instrumento comprehensa, sed oratione quam exprimunt iterae,quamque prccessisse in stipulatione, verborumque obligatiune eontraheta intelligimus. Si e enim interpretor quod P.mlus lib.tertio ad edictum ait l, quo in libro ' non s- edictum praetoris de edendo explieauit, ut ex multis capitibus tituli de obue di edendo eorumque inscriptione colligitur fiunt enim de his scri prurς δ' vi quemadmodum Caius de formula hypothecaria loquem se tibi O quod actum est, Dellius probari possit. Et sine his autem valet quod actum est, si habeat probationem . Itaque quod scriptum est, videtura e u se ctum i&in proposita speeie uti iam diximus verbis contractam obli sty gationem redimus,quae in scriptura redacta est. Plane in dotibus post Iustiniani nostri constitutionem id singulariter fuit receptum , ut si c. ἡ ueseripta suerit, siue non,intelligatur tamen reipsa stipulatio subseeu actio taeriue instrumento constituti reeepta dos suerit, siue sine seriptis ' 'd. ta, promissa, vel suscepta. Ide6que semper exigi per ex stipulatu actionem hodie poterit: cum de hypotheead stipulatio inesse doti intelligatur. At quid existimandum ui librarius in transcribendis verbis stipulationis errauerit, viputa qui aliquid omiserit Hoc nimirum adhibita distinctione planius explicandum est ut vel in oblig.itionis die ontractus instrumento in mundum redigendo error admissus sit, vel in editione instrumenti: ct priore quidem casu id sequamur, quod pereleganter Impp. Seuerus antoninus ita rescripserunt. Licet epi l . . ita stolae quam libello inseruisti quod fleere debuit, ut supra ostendi i' ' 'mus, qui edebat actionem in iudicium deductam per litis contesta ν' etsi bitionem , quae fit per libellum prineipi oblatum Syadditum non sit sti utiomest. pulatum esse eum eui ea uebatur tamen si res inter praesentes gesta bi. i. c. a. est, eredendum est praecedentem stipui .itionem vocem spondentis se in iis, eutam', id est vir ivlus ityintelligendum est etiam a parte eius cui 'ri . a s. Qiuta est pecuni. , praecessisse verba stipulationis isquamobrem nihil , , , ehaee omissio noeebit, quo minus aeus fideiussor teneantur. PO. Illi i, steriore autem id ipsum definiatur quod generaliter Iuristonsultus his verbis e prelsit Veritas rerum erroribus gestorum non vitiatui . Iadiu
456쪽
i PE TR FARRI . C. COMMAN . Ys .a, GESTORVM autem, id est actorum iudicialium, quae de tegesta di iusti euntur ab Imperatoribus', aliis itidem auctoribus vetustis Vopi-.' atta laus b, Vlbs etiam ex regestis seribarum porticus Porphyretieae, actis,duoia e etiam Senatus populi Prudentius vi δε-- - coronur
h in Probo Monument eruaos laudo indelebilis. hym' I inc nostrum 8 istres deductum est. Ae pesta quidem,ut'le,ita ouo- Antio: he que apud Asconium 4 aecipio:eum seribit. Hoc comminiscitur Cice' ' ro,Vt cred irmis ver.im suille secundam actionem , quae se eundum ve- vecte. non ram gestorum fidem non dicti, scd scripta est quaeque ipse Aleoniushς Qx acti voeat , eum ait,Acta etenim magis seqvcndi, Vipsam oratio-qu2st. 16. nem quae actis congruit,puto:quam Felaestellam: saepe alibit, praee in x xi lettim eum vetustae glos Iar Gesta, non modo τε αγριενα &Uωθεν
s in φοdς Dro in Impp.constitutionibus S id nominis positum eonstat: ct in epi-eommen stola Leonis, Ponti fieis ad Puleheriam Augustam: ubi se est Ita ut 'i' .L totius causae speciem , nodalium, gestorum textus ostenderit: Et post mul. s. iii ed, Quibus lecundum causam satis mihi de gestorum serie , di ipsius 'I'qμ de quo agitur professione patefactam, euidenter Silene quid serua- .eeles i. ne dum ellet, ostendi. illud item ὁ - a νηιατων vocabulum a Modemini, M stin, etiam nostro usurpatur. De actis is egistris eaetera,quae cdni Ulti is ua. dbi comittimus,exeruditissimis Iusti Lipsi ad Taciti annales lucu-vroper/R' rationibus petantur. Horum igitur siue actorum siue gestorum fides:ir . . veritati rerum postponitur qua de re alias commodi iis ex Demo- tu i vi C. sthene de AEt chine aliisque auctoribus disseretur Carteium quod hic
et VI 2 dicitur, errorem a libratio in exseribenda stipulatione eommisitim
non nocere, id non modo in ea teris contractibus, sed . in testamentabrici tisis: iudiciorum actis,&aliis quibuse unque cassis obtinete merito in Aeeutfius existimat, ct nos aperte infficabimus. Imperatores aiunt,
Tatac contractibus rei veritatem potius quam scripturam inspici debere, , ideoque quamuis donationi sandi dominum eoniensisse Inlii umen- ὸ i, ζ.: to eontineatur, maiores veritate rei quam scriptura vires obtinen- te, eonst it eum sidon itioni non consent erit, nihil amisitIe Atque:i., hare est sententiat. cum precibus. C. de probat Vlpianus quoque ut quod et supra diximus P gestorum id est a florum in scriptis redactorum er- a toribus veritatem rerum non vitiari ait & praelidem sequi debere laedo eve quod eum equi conuenit, ex eorum quae ibi probantur tide M. Licet
'L: S a. alioquina ibere perpetuam firmitate is est. debeant in dubio quae. e.praesi ei licet translata lunt in monumentat bile alio loco' ide: .in. i. . assumptionem originis quae non est, verit .item natura non perimedere iud. re. Errore enim veritatem originis non amitti, nec menda ei Odi -
:-'ra rentis se esse unde non sit deponi. Et possca, Neque recusando quis ῆ ad muni inquit patriam ex qua oriundus est, neque mentiendo de ea quam i. e. a. non habet, veritatem mutarc potest. Eadem ratione veritati non pota erro, ad se adserre praeiudicium eorum errores qiu desideria , id est preees ' conflatibunt, imperator alta itemque statum liberorum ob teno-
457쪽
rem inst tumenti nisi e concepti non laedi rescriptum est . Ergo etsi a i imi testamentarius plus minusve quam nuncuprium sit, scripserit, nihilo g dominus sequemur voluntat cm cs totis nulla scriptura: h.ibita ratio. ''neh cum enim in tost.imento quid pei peram scriptum est, benignea bi quotiesseeundum id quod eredibile est cogitatum intcrpretiri oportere is t. h. Marcellus tradit . Atque huc proprie pertinet, quod apud Quintilia rim Mehe num legimus: id quoque quod huic contrarium est, iccidit 'per r: ibi,
esset criptum quod .ippi reti craptorem nothiitIe. Qui te: tertium num test in dis .mum quinque utillia e g. iuerar,cum emendaret est. imentum , sub l.ι- λ. tis sestertiis nummis algenti pondo potuit , quinque milli. rem .in d p.6.1crunt. Apparuit .imen quinque pondo d.ui voluisses qui . ille in at-gento legato modus de uia uditus er .at, ct incrcdibilis , quineti .im ut xime, si testator in scribendo licrede verba haru omiserit. M is au a s Ho, frustra scripseri. saltaui en quia errore testamenta iij sicca a e l. Vbit bellionis testamenium scribentis mutilati iuris Olcmnisas non o g 'a 4ς testi: Iambiguitate quae desidia cuanunt. conscribentium ori Uno . . ore tu , reseciandas Iustinianus elle ait alioqui cst tmento condito si dei est quanquam de si H nihilominus eum heredem esse ι -- quem testator nunc Up.rint, ct i co relicta lcgata seu fidei commiss. ζ id ςxςst. praestare debere tr adit tith. Et generaliter siue institutio heie dum post ... c. ἡ.' legator uni donationes quae olim inutiles errat ita relictae cris' ' fiam. sit,sive alia obseruatio, non ex testatoris mente tune enim interdum b. ἡ '
plus v.ales scripturae quam quod actum sit ) sed tabellionis , vel alte si erius qui cstamentum scribit, vitio piae termissa Derit, non ideo magis ' i , , ,
voluntatem tes .itoris aut lubucili aut minui dicemus i. N.i inersili Musust.brarius in transeribendis stipulationis verbis errauerit, ut puta si spon et ..sionem ante irro g. itionem scrip Icrit,nihil hoc noci Inium csti: pula vi .inrritori,quo minus is cus principalis, is qui pro eo fidei bisscrit, ex sitru L 'Σ
Iaru ictione conueniatur, ut hoc loco Scaevola respondet , ex cuius guitates.
mente nonc Iussint .anus praepost cri reprehensionem quam Nouella ψ ' eonstitutio Leonis in dotalibus instrumentis sustulerat in aliis quoque omnibus tam contractibus quam testit mentis constitutione sua sustulit : ut tali exceptione cel Tinte, ii ponti, alij contr.ictus
tionem vel diem competente. Ita Iustinianus loquitur, P, ne siquid ... d.
in ipsa stipi Litionis verborum conceptione peccatum sit, hunc erro timin. rein correctum iri seni: per .ictioncm in celtic stipulato, hoc est ex
ea doli clausul .i,quaec .iutioni siue stipvl.itioni sol colobi j cir ct xibit Papinianus ' P incerti agetur stipulationis, tali: ui imponendae gr.iti .i Illud quaeri potest utrum et io a librario commissus emcnd in possii 'Et putem tenore sipui itionis perseuerante, si minus Latina , si men oblig. dos .i,fi obscura verba sunt,emcndali restitui ii lustrari posse iii brario dum ne de sententia ius quod inIer contrahentes .icium cst quid tu .am immutetur. Nam etsi iudex posteaquam semct dixit ententiam,iud exusseale sinit, ct hoc iure timur ut iudex qui semel , verpluris vel minoris condemnauit, . I perperam iudicii uit eodem dic
458쪽
l:t: verba emendare iudex tenore sententia perseuerante non prohibe-que ebais tui h. Plane ubi acta sunt partibus edita, Miam exscribendi eopia, ni - dς ς - hil ex iis actis immutari, nisi partibus vocatis , posse arbitror. Itaque
eod. tit Ipse, cum in magno Regis consilio assiderem,censui faciendum ei
in conuitio quodam,cuius exemplum actuarius subsignatum ex more pol pronuntiationem tradiderat , clausula quartam a scriptore omissa,inserenda esset. Ergo partibus vocatis recuperatum exemplum, de emendata cheda est , ut authenti eo ipsius arresti se enim vulgonueu itur quod deficiebat, adiiceretur. Ait lex, scio I s.
Notandum est librarii munus non publicum , ut hodie tabellionum quamu is id non desint qui tentent die e re intiquitus suisse , sed priuatum:nam singuli suos librarios, aut seruos , aut mercenarios habe e pro leg Nant, ut ex M. Tullio ς multis in oeis eonstat is ex Suetonio in Claudi dio: ubi se scribit M,Sero enim ae vix remisit, ne sceminae praetextati-trem tib δ que pueri' puellae contrectarentur, Ine euiuis comiti , aut librario ealamariae, aut graphiariae theca adimerentur: ex Lampridio in Α- lexandro Seuero Post moridianas inqui Ohoras subscriptioni de lectioni epistolarum temper dedit operam,ita ut ab epistolis, libellis, de a memoria semper assisterent:nonnunquam etiam ri stare per valetudinem non possent sederent relegentibus euncta librariis , de iis qui scrinium gerebant:ita ut Alexander sua manu adderet, si quid esset addendum. Et ex Hieronymo ad NicianV. N.im de rudes illi Italiae homines quos Caseos Ennius appellat,qui sibi ut in Rhetori eis Cicero ait ritu ferino victum quaerebant , ante eli artae de membranarum v-sum,aut in dedol.itis e ligno eodieillis,aut in eorticibus arborum mu-lud epistolarum alloquia missitabant, undes portitores carit in tabellarios, scriptores a libris arborum librarios vocavere Librarium itaque hoc loco pro argentarij, mensari, grapezire siue ministerio, siue
mercenario accipimus. N.im argentariorum ut eoaetores erant mercenari j quomodo ad Horatium Aero notauit in illo loeo: Styraco parum, aut di fuit ipse coactor, Mercedessesuerer.
Sic de librij,qui argentariorum eodices de rationes conficiebant: nee enim verisimile est omnia per ipsos argentarios sine aliorum opera de ministerio eonfiei potuisse. Atque isti quidem librari j sol sita rae ex epist bulari quoque dicebantur .de quibus accipi hoc Sencce verbum po- i h i test . I Iumeraee docet me Arithmetic. & uiaritiae commodare digitos , potius doceat nihil ad rem pertinere istas computationes , non esse feliciorem euius patrimonium tabularios Limici mo quam luper- Viris uacua posside it,qui in selicissimus suturus est, si quatu habeat eompu--.42'l tare cog.itur. Qeaquam si quis ad calcul .itores siue m ψηφι qui mixtud 'ξ tabulis ealcul indi artem pueros docent Seneca aspexisse alleveret,eud honinuitus seqiiar. De his enim Iurisconsulti nostia aliquot locis me-
'' minetis. Alios veto tabularios se iure eonstat, qui literis nota-
459쪽
rij notis)magistratuum in vibri aut potestatum inprouincijs, utputa praesidum adt .aeon scriberent: ae sorsitan quae notarit siue actuariti sic
enim a Suetonio nuncupantur dicentibus aut patronis, aut patribus r
in Senatu aeiudicibus, eo criter raptim excepissent , in mundum minit sene
ipsi fidei gestorum publieae gratia rc digerent: de quibus in serius alio P .r il
loc oh. Equidem hos ipsos cribarum aut librariorum nomine ab Im huivi operatore Const.intino comprehensos esse arbitror quo loco praeei et . pit, ut in ciuilibus e .lusis R. editionibus libellorum , olfieiorum sol c e l. i. C. Th. nitate fungantur,it . ut vetust. aetate fetu .num est. Atque hos quidem di 'i' is librarios Imperatorum posteriorum temporibus in ossicio publieo magistratuum suisse non negamus. Imo vero Ac vigente Repubi Roman. scribis , librarios siue actuarios non sine mei cede in munere quodam publico subqiuaestoribus suisse: ut 4 et . ratione caue debitorum Re: pubi .eonficerent, eoque munere sequid deliquissent ion
Dis mambin e penes si h .ibebunt a fidise pii blica tabula re leges: deinde nouos u ore excipientes. in non cedebant ipsis auctoritate Ied ipsi illam petebant dignitatem rue ad Calenem in c. 'oluit ii stibuiris. administris, i auod etiam erant emc .ac tramarium inter illos , atii inhaereditate auadam dem non praestiterat, improb mauebe triauerat,eiecit ex administratione uaesturae. Ium porro in milicium' scauit, ob neglectum Dium emc. non tamen amplim coasis est scriba Cato, neq:ιe ei stipendia dessit emi quae sequuntur. De Cn. Flauio Appii Cliud ij Pontificis scriba.'qui fictos euulgauit deindeque cum id bulam posuisset, ne unquam se scriptum ficturum iurasset,ex Tribuno Edilis fuerit,libertini filio, meminere Pomponius noster Liuius Meam , .ci . peii .ilium cognitionum scit bis qui eommentarios relum apud prin Appius. decipes actarum perscriberento seruosque ipsi h .iberentri duos in v c te rum libris locos olim notauimus apud Plinium s atquas nilostra siri. . tum l . Elee ins xillustre scribarum elogium a Cassi odoro relatum vi-:M Z
dere est in formul. x Ii lib. I. vartar. Nos hie de libr. ita Isagimus. S. l epi. .
ne ut argentur ij suas mensas ct tabernas in foro,& cire. triarum ion to di ius dieitur de eonciones fiunt posit.is habcb.inci .im inde a Tarquini loti.&sub rege ut ex Dionysio H.ilicarnasseo alij notar ut)sica libratis suos eo , Mi dices. Itaque hos cum mensis, subselliis, a tribun ilibus Asconius P et dianus coniunxit in argumento Ciceronianae Orationis pio Milone: .
460쪽
eum ait, Populus duce Sext. Claudio scriba Orpus P ub Clod sin eu-1tim intulit,cremauitque subselliis,& tribun .ilibus, mensis, ct codicibus librariorum. quo igne desipsa quoque curia .igrauit, item 'Porcia B si ic.i,qiVae e r.it ei iuncta, ambusta est. Hictenus Asconius: luem, cum d:xit Mensis, de argentariis sensisse iudico, quae erint in B istica curiae vicina Madiuncta collocatae. Clim ait, Codices librariorum, cripturam de codie es argent .iriorum siue num utariorum alibr.triis consectos accipio, quibus accepta et erogatae pecuniae rationes continentur, Sad quor Vm codicum fidem frequentissim ei ut Iu- , . qu-i risconsultus iiit' declirritur: quos codices r.itionum Caius . Papi - .no in via nilinus ς, Codices nullo alio adiecto nomin .R. Ita lue subselli. I tribu Ea ridis . talia a curia, meniae codices libr. rictrum ex Bbi silicii ad corpus Clo- l. argς' dijctem indum exporina sunt. Num Basilic. in qu .im negotii tores ' .aliii. r. ipe Eliae eonueniebant,culiar ut ait Asconius huel ut Vitruvius lo- ιρρον qui tur 49 soro a dii incta erat id coque Cicero solum cum Risili ea plu- .ai. . ' ramis in locis copulat . Nec tamen, eiciosi abularium in atrio libet ta-dli tis suisse antiquitus,&a seruis publicis asscruatum , ut auctor est Li- ,hatii.b ulus i. Porro autem ad alios quam argentariorum libros augurales c. in er- fortali eae pontific. iles pertinet quod apud Dionem M ubi de Sextosi' . i. e. Augusti conlulat i loquὶ tus ita scriptum legimus τοτε πολλωειον, τοτε et τύ παλατία υς τ τεμ ιφὰτ aQλαυτο τά τε θῆκα gri . . 'stita i. τοι α καθιερώ σε Tunc aepolim usanum, tunc p.rlatio est aedem circa ipsium atque bibliothecisextruxι ac consecrauit. N.im de hin Augii .idem re sic Suetonius Vlcribit: Templum Apollinis in ea parte Pa-i 'ς latinae dormis excitauit, quam fulmine ict.im desider .ui a co aruspi e es pronuntiarent. Addita portieus eum bibliotheea Liuina taeea-q te: quo loco iam senior saepe etiam Senatum habuit, decuriasque iud: cum recognouit. De commentulis ponti laeum fit mentio .apudicia. r. ii. Quintilianum in Institutionibus i. Illud etiam non est omn: non egit kr Clψ' gendum , Transeriberet ut ex eodem Tulliopnet nihil elli illud, ' ' δή quam describere: qu inquam eum hoc loco P Llccntinus tr.in ictibere deorum. die it, qui recruim ordinem non custodit cum hoc non sit trant cribe re, sed err.ire mirant cribendo. Transeribere est trins ferre ut partibus edatum auod se libarum S: ut vulgo loquimur 9 noturiorum proprium epist. munus est. Cassiodorus ad scrib im' in n.item scribens' ubi dei cri b uum munere ac ostieio permultici P .ilcat te inquit editio decoraverit .atis, ficult. stuat .ibe itur integritas. D peetentibus, quae olim factu sunt. Tr.ins .itor esto,non conditor aiari illorum cstorum. Exem
pici velut ait ultim ceris imprime ut sic voltus ex preti. non possunt sim lari s gnare fugere Pit, manus tua ab authentico neque .: discrepare. Ait
IIutes i. ex ,sci PVLATIONIS. Etiam licum ex mensae criptura pecu- timui .. et ni numerab .itur, nominibus plerun quc conir .i heretur oblig.uio, qua
desolatio de re Cui ictus nostera is cubi scribit, utamen nihil et ibat, quomi-': 4. nus illi obligitioni ut caeteris solebat Pinteidum etiam adiiceretur ripsi iii stipui .nio, ut ex quodam Scaeuoli nostrae responto colligitur . Tim. ,, ii stipulatione iam, i obligesionem nominum, libra iij Ictui videlicetii ut