장음표시 사용
31쪽
autem epist. 29. Quanquam in apud illos Romanae lintua disertissimus diauit , neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutia deeranir. Astutiam ponens in bono. additque insuper, sed apud illos rarissimum, apud nos frequentis 3. smum est. Atque adeo pari ratione Eurematica haec nostra, una cum omnibus P
torii Juris fictionibus, tanquam pias quasdam . fraudes considerare licebit. Veram autem ac genuinam fraudem, quae in circumveniendo, fallendo, decipiendoque proximo consistit , ut ab omnibus humanis actibus , sic certe a Jurisprudentia quam remotissimam esse volumus: volent&nobiscum omnes, qui se homines , hoc est, ratione a Deo opt. Max. prae ditos meminerint, non qua capiti, fortunis , tranquillitati aliorum insidentur, Ied qua ipsos diligant, adjuvent, protegant;&, quantum in se est , conservent. Sed , quae hujus argumenti sunt, quominus pluribus exsequar , faciunt Fichardi & Brederodii ante suas Cautelas praefationes, quas non pigebit inspexisse. IV. Diximus 'rro Remedia esse haec Eurematica; quonivn, ut morbo vexati medicinam circum spiciunt, ita etiam, quibus in casibus nimia Juris subtilitas dominatur, in his Jurisconsulti viam & media quaesiverunt, quibus
eam eluderent. Ut autem quaerendo tandem 1n-
32쪽
oenimin, sic ab eventu Eυρημοιb-, hoc est, Imventa puto denominata es e. Denique quia haec JCtorum cura unice ad cautionem spectat, ut iii omnibus Iuris partibus secure ac tuto agere liceat, ab hoc fine Eurematica etiam
cautiones veteribus, recentioribus vero Gutelas appellatas reor : nam & his nominibus designantur. Sed de singulis seorsim, quia res est majore digna animadversione. Primum itaque, quod inscriptionis & V. tractandi ratio exigit , in Eυρημαlικων sive Eυ- ρημοπων, id est , Inventorum denominationem inquirendum est. Est autem longe praeci- I. puus hujus vocis usus in artibus & artificiis, quae humanae societati inserviunt ; ut apud
tem Inventum fuit , in moni fili. & apud
Xenophontem in Κυνηγ. init. Το μεν Eυ- ρημα Θεων Α ολλωνος S iάρτερωδ hem,t, κυνες. menalsones in canes umentum flant Neorum Apollinis ac Diana. item apud Liri Lib. VII. c. 3. Numeruου Minervae Inventum. idi sie passim. Sed nec a ratione Iuris Evρψατος 1 . vocabulum abhorret. Nam in definitione L gis , quam in l. a. F. d. L . ex Demosthene Marcianus exhibet, inter alia dicitur , οτιπας ἐςὶν νομ si ' Ευρημα μεν φ δωρον Θες , quod omnis lex Inventum in munus Dei est. Atque
33쪽
Atque ita Solonem laudat Anacharsis, tanquam εθων των α' - Ε'υρετην , Ρ επιτηδευ ματων ώφελίμων ιο πητην morum optimorum Inventorem, in utilium institutorum auctorem. 3 - Lucian. in Anach. η Περί γυμνασίων. Denique, quod & hic meretur observari, verbum ευρὼ ζειν de testinet raris plerumque adhibetur , quod post attentam & laboriosam investigationem ad extremum magna quadam cum laetitia & exultatione reperitur. Egregie huc facit historia Archimedis apud Vitruv. Lib. IX. c. y Hujus enim cum multa in varia miranda Inventa fuisse praefatus esset indagationem fraudis circa coronam votivam, quam Hiero ipsi injunxerat, his verbis subjicit.ΤMn is Archimedes nimirum eum haberet ejus rei curam, casiu venit in balneum, ibique cum in solium destenderet animadvertit, quantum comporis sui in eo insideret, tantum aquae extra solitam e fluere. Itaque cum ejus rei rationem explicationis offendisset , non est moratus , sed exilivit gaudio motus de folio, in nudus vadens domum verses, significabat clara voce, inv nisse , quod quaereret. nam currens identidemerace clamabat, ευρηκα, ευρηκα. Similis pete. ne observatio est in cultu Apidis seu Osiridia apud AEgyptios. etenim merso Api, quem
certos vitae annos ex cedere non licet, cum
planctu & lamentis alium bovem quaerunt,
34쪽
entoque populus & sacerdotes prae gaudio, clamant, εὐρη ιμεν, συγχαίρορ via Hero- t. in Euterpe & Thalia. Quae exempla eo q. rtinent, ut vel hac contemplatione E υμμί α id nomen sortita existimemus, quippeae itidem valde subtiliter & magna cum lubratione' a Iurisconsultis excogitari , ac in tandem etiam cum laetitia quadam inve- 'i solent. Quumque isthaec ad naturam &ellectum hujus vocis sufficere autumem,nseamus ad nomen Cautionis, quo haec re-:dia jam pridem designata fuisse monui. Notat autem proprie cavere, unde voca- VI lum CAUTIO consulere & prospicere ;in veteri illa Juris regula: Nec paciscendo I. legem dicendo, nec sepulando qusquam a
i Cavere potest. c. 7 9. f. ult. D. d. Reg. Dr. que adeo haec vox ad J urisconsultos transia- quatenus videlicet clientes suos consilio &ustria muniunt adversus. nimiam Juris subtatem machinationesque callidorum homin, qui ea abuti conantur. Hinc Cic. Lib. d. O c. c. I9. init. Cavere in consilio ju- e conjungit. Idemque Lob. I. d. Orat. c. a. ostendit inter alia etiam Cautiones ad JCtinus pertinere, dum eum sic desinit, δε-onfultus est, qui Legum, in confiuetudinis qua privati in civitate utuntuΥ, in adondendum, in ad agendum, O ad Ca-
35쪽
vendaem peritus sit. Praeterea Plaut. in Epid. AEL IL M. a. vers. IOI. Hic potemit civere recte Iura qui in Leges
3. Scite idem rursus Cic. Famia. Lib. m. . g. scribit autem ad Trebatium qui caeteris vere didicisti, in Britannia ne ab essedariis decipiaris Caveto. Amplius in jocosa illa Iuriseperiti cum Imperatore comparatione , pro Mina c. I 2. Tu Caves, inquit, ne tui consultores ; iste ne urbes cir castra capiantur: cum iam cay. 9. advocationem appellasset urbanam
mulitiam respondendi, scribendi , Cavendi. Sed & Ovid. sicut amorem militiae comparat, Amor. Lib. I. Elel. 9. .' Militas σmnis amans, in Iabet sua castra Cupido: a Attice, crede mihi , militat omnis amans.se vicissim amoris technas artesque cum Jurisconsultorum eastionibus miscet, de Am. Lib. I. 8 3.
IIIo saepe loco capitur Consultus amore,
Quique aliis Cavit, non Camet ipse sibi. Quod
36쪽
de Eo REMATI C. Diatri C. I. Is
iod vero se Iurisconsuliorum Cautiones eae- ε.m sint Eurematicis nostris, ex jam dictis sa- est perspicuum. Sed vel maxime ex eo, od , sicut Eurematica adversus ipsum Ius Ci- cavillationesque & incommoda ejus exco- 'ta sunt, similiter quoque Castiones & ius erte, & quasi cum Oppositione quadam, er se distinguantur. Cic. in Orat. pro c. c. I a. ad . Es hoc in ex conuitione IE ', er ex consuetudine Cainionis firmissimum tumentum. & Lib. XW ad istic. v. 17. iter enim nec Iure, nec Caute seri potest. mo vero voeabuli cautionis , hoc 1ensu,tigium exstat in jure. Quid enim aliud estutio Muciana, quam merum Q. Mucii Eunaticum in fraudem Juris Ciri circa Legata p rum hac de re pluribus cap. ult. Dixi autem s. r sensu , nimirum pro Eurematico; nam pro uritatis prestatione per satisdationem, h. 3 Senatus aut Praetoris remedio, nihil se entius. Hinc Cautiones usifructuaria Griasi Uufructuaria, Damni infecti, ne dolo, iliabitionis , Iudici istendi causea, Morinoi, & plures aliae. Atque hoc quoque mihiletur in causa fuisse, cur Cautionis appella- , quum usus eam & consuetudo loquendi natus Praetorisque jurisdictioni mancipasset,
37쪽
REΜEDII autem appellationem pro inventis illis, hoc est, Eurematicis JCtorum injure Occurrere in propatulo est; ut in l. Rem hereditariam os. D. d. Evict. l. Si Uufr. 66. D. d. . r. Dot. l. 7. π . d. Cond. CV Demonst. I. 3. f. Idem Servius β. d. Stat. lib. t. I 3. f. Tutor. π. d. Acceptil. & innumeris in locis. Atque hoc quidem satis Latine. nam simili prorsus significatu hanc vocem Cic. adhibet , pro Cluent. c. 44. Censorii styli mucronem multis Re mediis majores nostri retuderunt. Non tamen ut Cautionis appellatio Senatui ac Praetori, ita etiam Remedii JCtis, propria ac peculiaris mansit. Adhibetur enim de omnibus omni no remediis, quam Praetoriis, tam Senatus de Principum. Ita sub tit. d. pust. ear. reri
Remedium & Cautio scit. quasi usufructuaria P
reciprocantur l. 2. CV l. s. eod. Rursus, R medium Edicto Praetoris demonstratum dicitur, in I. 2. C. d. Bon. aure. Iud. &, Edictum Remediumque in I. I. g. I. D. d. v. operis nunc. Porro de Imperatorum inventis in l. T. g. F. ατ . d. Donat. int. V. m. . Remedium monstravit Imperator nostis. adde l. i. f. Officio D. d. t. in ration. . di D. Denique & Remedium Cautionis dicitur in I. 29. g. Quamvisj d. Conindit. in Demonstr. Credo autem recentiores Iuris Interpretes,
propter diversum hunc & multiplicem vocis Remedii
38쪽
Remedii usum, nomen CAUTELAE in pra xi amplexos esse, quod a veteri cautioin notamine derivatum videtur, & jam uno aut altero in loco in Π reperitur ; sed tantum fere pro satisdatione. Et in hisce Cautelis practi cis ante alios nobilis est Barth. Caepolla. An autem mediar Jurisprudentiae vox sit Caatela, an potius a Triboniano fabricata & in textum
intrusa, disputent alii; nos, quoniam in eo caussa non continetur, hanc litem nostram
Hactenus igitur de nominum proprie- IX. late & usu. Unum restat; cur nempe Modestinus libellum suum potius Graece, quam Latine inscripsisse videatur. Cujus quidem instituti etsi certa quaedam ratio dari nequeat,
sit tamen conjecturae venia. Hanc autem si 'sequimur, videtur Modestinus Graecum tractatus sui indicem fecisse ad exemplum aliorum L praestantissimorum, tum Iuris, tum alteriusseribendi generis Auctorum. Sic enim, ut de exteris nihil dicam, nonne Q. Mucius Ορων, hoc est, Definitionum Librum singularem conscripsit Z Nonne item Labeonis fragmenta habemus ex Pithanon seu Probabilium Libris p Denique nonne Pomponius quoque Enchiridit Tractatum singularem, 'Paulus των φορηκαρίων , vulgavit Θ Quin 1.
ipse disertissimus Romuli nepotum Tullius, B . qua
39쪽
qui Lib. I. TUcul. c. 3. profitetur, fle Grameloqui in Latino sermone non plus solere, quam in Graeco Latine ρ ipse, inquam, nihilominus libellum, in quo Locos Aristotelis tractat, Topica inscripsit; &, ubi absurdas Stoicorum
3. opiniones traducit, Παράμα vocat. Sive enim Graecorum copiosior flι lingua , quam Lairna , fatente eodem Cic. Lib. IA Tusc. Quae i. c. I 3. sive etiam migis efficax sit,i &ad exprimendos animi sensus accommodatior significaritiorque, certum est, egregiam ejus in omni scientia utilitatem esse , in primis Iuridica, vide Quintil. Instit. Orat. Lib. VIII. q. c. 3. circa med. Ut igitur ad Modestinum nostrum revertar, videtur mihi eo magis Grae,ca inscriptione usus ,. quod hac lingua majorem in modum delectaretur. Graece enim G. Excusatianum Libros conscripsit ; forsan s. dc alia. Sed tamen hunc de Eurematicis lis bellum, quominus Latine scripserit , nulla indiciae suppetunt. X. Dicebam in definitione verborum, hoc est, formularum interpretationumque fraudibus Eurematica sive Cautiones. constare solere.
De Formulis patet ex pletisque Modestini eapitibus, & ex Ciceronequoque. sic enim Lib. Wra Fam ep. i8. ubi de palimpsesto , in quo Trebatius epistolam scripserat, ita joca tur : Sed miror , quia in illa ta nuta fuerit, quod
40쪽
quod delere malueris, quam haec Aribere 3 nili forte tuas Formulas. cum paulo ante dixisset, Itaque, quando vestrae Cautiones infirmae sunt , Graeculam tibi .mis cautionem chirographi 'mei. Idem ad Servium Sulpitium Lib. XL. F. 27. Et ut vos soletis in Formulu, sis ego in epistolis , de eadem re alio modo. inum- I. que illae Cautionum formula saepenumero longiores essent, circuitus hos & ambages acute perstringit, pro Mur. c. I A. Pellitur , inquit, e medio non solum ista vel ira verbosa
simulatio prudentiae , sed etiam 'ipsa icta 'domana rerum sapientia. Insuper, cum piaecon- 2.ceptis & soleonibus verbis componerentur, 'in eadem isthac contra Iurisconsultos declamatione , oratione , inquam, pro Mur. , 'Carmina eas vocat. Quamvis tamen hoc nihil adeo inusitati aut insistiti contineat: nam& jurisiurandi, sententiae, devotionis aliave quaevis concepta & solemnis serma carminis appellatione designatnr Livio Cic. Gellio. Caeterum erant & apud Graecos, qui hujusmo- 3. di formuias componerent: at hi non Jurisicόnsulti, sed Pragmatici nominabantur, ho- 'mines ut ait apud Cic. Crassiis infimi mercenainii , qui se Oratoribus ministros in j dieiis praebetant. Lib. I. ἀe Orat. c. s. Scilicet πράγμα negotium significat, & hoc apud Latinos quoque interdum litem notat. hinc B a Πραγ