장음표시 사용
41쪽
re quod, quomodo commodissime fiat, in Arte nostra Excerpendi plurimis exemplis, quorum complexum Adminicula Sapientiae atq; quentia appellare placuit, ostensum est. In ea tituli magno labore
ita connexi sunt, ut materiae, naturalem habentes coniunctionem,uno Ioco reperiantur: atq; ita, quando sub uno titulo excerpta deficiunt, sib titulo cognato occurrentia eorum locum suppleant. Dum tituli omnes uno perpetuo nexu inter se cohaerent, essiciunt quasi scientiam quandam universalem, particulares sub se complectentem. Fundamentis res innititur paucisumis perceptuq facillimis. Loco enim hypothesium assumo, intelle- et eis operationem versari circa res supernaturales laturales: voluntatem autem actionibus acquirere studere bona, inprimis illa divitias, honores, voluptates Omni momodo aversari mala, gr. morbos atq; bellum Possent eiusmodi labores no-
42쪽
siri lucem aspicere passilicam, siquis hibliopolarum impensas offerret
Iinguarum. Viam ad eruditionem pandit lingua Latina, qua a mille annis ad hoc usque tempus scie tia Sc artes plerumque sunt desersepta . Peritiam eius conciliamus nobis vel explicationem bonorum auctorum in scholis audiendo, vel ipsos auctores sine praeeunte magistro legendo, vel sermones in ea lingua cum aliis conserendo, vel ad ipsam i scriptionem manus admovendo. Animus ad altiora tendens nulla re magis impeditur quam lingua Latinae ignorantia. Opera igitur danda , ut quamprimum in
ejus accuratiorem cognitionem deveniamus. Pro captu discipul rum boni auctores in scholis e ponuntur, elegantes locutiones in iis obviae inculcantur . imitandique ratis ostenditur. Verum
cum te pauca absolvi posse res
43쪽
Maiis is Legendis. 1ipsa loquatur discipulus indistrius non si contentus ea saltem memoriae infixisse, quae in schola
propqsita audiit sed ipse propria
industria bonos auctores arripiat. legat atque in uium convertat. J vant hoc studium vera es auego' tum in linguam vernaculam, quae ita interdum sunt confectae , everba auctoris Latina, Germani ce reddenda, ab interprete juxta cinstructionem Grammaticam sine disposita , qua ratione in menterrimipti Latini facilius penetramus. Sunia igitur distens ab initio auctoren, faciliorem, dicta rations
fultum Nepotem, Terentium, in quibus vertendis Dominus Hari naccius operam non male posuit rca ta aliquot, adhibita, ubi a
ret , versione percurrat' postea eadem sine vertione legat, tentans, an omnia recte perceperit; crae fotum auctorem tracter: unoque
absoluto eadem um altero agat ei C, tunc
44쪽
tunc procul dubio sentiet, se in intelligendo auctore prosectus aliquos cepisse. Auctor autem sic perlectus saepius a capite ad abcem repetendus est, ut eo familiarior reddatur. Notandum etiam,
quae hodie Latine scribustur, intellectu longe esse faciliora, quam scripta auctorum classicorum veterum Quapropter discens ita delectetur veteribus legendis, ut a novis etiam inspiciendis non abhorreat. vaderem forte initium Latinae Linguae discenda a bibliis Latinis facere, ni aliqui id puritati stili osscere putarent. In relis quis autem linguis, quarum multae saltem discuntur, ut auctorum elegantisssimos atque utilissimos, qui aliquid in ea literis mandarunt, legere possinus , id medi-lam tutius usurpatur musniam e Di textus Sacrae Scripturae homini Christiano ab ineunte aetate est notus is etiam is quavis lingua
facilius legitur. At vero, qui Biblia
45쪽
hlia in Linguis, Gallica , Anglica, Italica, Polonica, Arabicari gendo abQlverit, maximam aditem librorum in hisce lingui. Dptorum intelliget, , quae perse-ertioni adhuc desiint, ope bonorum Lexicorum propria compensabit industria. Ab initio tamen legat
Eos, quorum versio in lingua sibi vernacula extat, ut eam, ubi ne, cessitas exigit, consulat. Scrihendi facultatem sibi a quisiturus , exercitia stili , ir ceptoribus in lingua vernacula proposita, diligenter elaboret, versionemque interdum bis terve variet quod ad copiam acquirendam multum facit. Dictentur e tiam pueris imitationes, quarum ope 'cutiones, in auctore curis rentes, recte in usum comertere discant. Nonnulla exercitia tendant ad dia ciliores regulas Graminmaticas illustrandas atque menti infigendas. Interdum sumamus
scriptum, puritate linguae Latinae sese
46쪽
sese commendans, eiusque versib-nem Germanicam discipulis dicte. uius ut ita eo nitidiorem Latiniis larem iis instillemus. Talibu cre, bro exercitatus discens sine cortice natare incipiat, sumatque ipse materiam, in qua proprio Marte
elaboranda quid possint humeri quo in studio facilius progredi tur, si propositioni logica in melodum Rhetoricam convertendae iam sit assuetusci putetque sibi quoque hoc in negotio dictam es.se hanc Poeta sententiam Nolla dies abeat, quin linea d Et supersit. Fieri posse arbitror , ut quis diu incerto aliquo auctore, V.gr. Cicerone, Curtio, Sallustio legendo atq; imitando versitus, ita eum in succum atq; sanguinem vertat, ut deinde uomnibus suis scriptis stilum , vel ceronianum, vel quod magis in oculos incurret Curtianum vel Sallustianum exprimat, quod sane lau
47쪽
Sed cum plerisque iatis bene agitur, si modo sensa animi sui iis loquendi modis, qui apud omnes sunt in usu&ah omnibus intelliguntur, queant
In tanta librorum varietate atq Copia, cum omnes legere non liceat, quan itur an vel multos vel pau cos saltem legisse utilius sit 3 Ex Q. perioribus talis responsio formari posset, paucos libros esse quasi de voraridos, ut contenta eorum ubiq; in promptu sint ex reliquis autem ea collii nobis ibris desiderari videnturi Varios libros tantum obster peri gimVS contenti, si quaedam saltem ex lectis memoriae inhaereant de iis vero, ae memoria emuunt, parum soliciti Sarpe, qui paucos anatum libros legerunt, in coetu alio eum semper aliquid habent , quo eonversante secum oblectent. Sie novi civem celebris alicujus urbis,
48쪽
quondam amburgensis libellos parum legit et tamen semper ipsi uaedam stippetunt, quae ex illo a fore interdum satis apposite aE
rati Solymannum Turcarum Imperatorem ferunt, cum cognovisset, Carolum V. Imperatorem Romanorum unice delectari libro aliquo
legendo , omnem adhibuisse industriam, ut exploraret, quis iste liberesisset cumq; percepisset, eum esse stripta Julii Caesaris, continub haec illum in linguam suam vertendat rasse, postea in iis legendis. asmodum fuisse sedulum Magnus Alexander comitem in bellis ais habebat Homerum suum, quo tan' quam consiliario muto saepe ute
Sed an ex sola lectione vir ω-ctaeis evadere quis potest y Annon necessarib requiritur ad eruditio
ne comparandam viva doctoris informatior Respondeo: vivam docentis vocem neutiquam esse negligendam , ubi haberi possit. Accidit
49쪽
ramen , ut discere, cupientibus ab ore informantis pendere non liceat. Qu's restauratores bonarum literarum ductores habuerunt,nisi libros ab antiquis sepientibus nobis reli ctosa Inde etiam nemo , senior δε- Hus, queratur, occasionem discendi sibi esse praeclusam. Libros in manus sumat, evolvat,legat industria adhibita difficillimarum etiam rerum notitiam sibi parabit. . . laudem eruditi assectans d bet perlegere scripta illa, varia eruditione reserta, quae singulis mensibus prodire solent, non tantum describunt, quid in republica, sed etiam, quid in orbe literario agatur: inprimis vero inter illa Acta eruditorum Lipsiensi , Nova Literaria Germania Mamburgensia', Domini Tentgelii Bibliothecam Curiosam, variaq; alia. Huc reserenda scripta Erasmi Francisci sive Fixti,'Din
pelli, restit, Bolisti, qui se Talana
drum vocat,Adam ejus,qui nomen
Misandri in sit, Zenneri, Joh.
50쪽
Geoi g. Eccardi, scripta Gallorum in ANA paulini, Val. Ern Loscheri &e fitastiei sub no- vi anni initium a variis an istoribus confecta Catindaria solent coemere, quae sibi invicem mutuo aut &ita hi ex isto genere librorum proficiunt. V m esturis inopia rerum magnil se impedimentum obiiciti dum numis destituti libros neeessarios sibi comparare nequeunt. Si tamentarito ardeant studiorum amore t favore eoisa um, qui beo instrum bibliothσcas habent, sibi comparato , ab aliis mutuo accipient, qua sibi ipsis desunt. Utile esset, ut non tan vim in inpiis urbium sed etiam pagoruni parvae bibliotheis asservarentur, ex quibu Indigentibus boni libri commodari possentiquae hibliotheea tamen quotannis libris in siis gnibus recens editis, certa ad id destinatat eunia, ellent augendα Objici posset contra librorum usum, iis acquirendispecuniam e terra nostra exportari. Sed huic maio medemur, si etiam apud nos patimur varios utiles librostypis exscribi, qui eum importandis permutentur. Haee sum quae bae oeeasone de librisaeis indis monere volui, Deum precans, ut iis, qui nonia libris linendis delectantur , occasionem suppeditet desiderium suum explendi r quo ci inima quaeq; e variis scriptis colligere, e flecta in usum Eeelesiae atq; reipublicae eonverinter thesauro suo nova de sin hixP-ς possin