장음표시 사용
61쪽
ro Discus CHRIsTIANUS religionis, timore Dei or fide Virginis motus, ad Alaricum haec per nuncium retulit: qui continus reportari ad Apodoli bassicam universa, ut erant, vasa , imperavit ; Virginem etiam simulque omnes, qui se aiungerent Chrisianos, eodem cum defensone deduci . Ea domus a sanctis aedibus longo , ut ferunt, medio interjectu Urbis aberat. Itaque
magno spectaculo omnium disposta per svulos si
gula, per capita elata palam aures atque a gentes vasa portantur, exertis undique ad defensonem gladiis pia pompa munitur . mmuis Deo Romanis, Barbarisque concinentibus, publice cani tur . Personat late in excidio Urbis Jalutis tuba, omnesque , etiam in abditis latentes , invitat ac pulsat. Concurrunt undique ad vasa Petri, vasa Chri-
si plurimi , etiam pagani Chrisianis idest Ari nis ) professone in non e admiseretur; oeper hoe
tamen ad tempus ) quo magis confundantur, dunt . Luculo copiosus aggregantur Romani confugienter , tanto s*jdius circumfunduntur barbari defensores. Orosii fusius haec adducta , tum rei, tum sermonis gravitas excusabit . Alaricus Ecclesiis pepercit, & barbarum militem post triduum jussit Urbe discedere. Contra Christiani paganis immaniores A. D. ISa7. Urbem ipsam , ecclesias,& loca sacra universa continenter per totum mensem depopulati, a die vi. Maji ad diem v. Junii teterrime profanarunt atque everterunt . Sine lacrymis legi non possunt quae de hac clade narrat Caesar Grolierius in Historia expugnatae Urbis a pag. 73. ad pag. 8Ο. Sed omnino audiendus Petrus Alcyonius in oratione nondum edita pro S. P. R. de Rep. reddenda ad Carolum U. atque e
62쪽
custodia liberando Clemente UII. Uerba ejus c Ap. Uhaec sunt: erudeliter habiti ii potissisum fuerunt, ut in aurasissimum religiosissimum disi Petri
fanum confugerant , exiuimantes omnino, militer
tuos placabiliore ore Chrisianis, quam Gothi , U-sigothi, Vandali, reliqui ejusmodi barbari, non satis Chrisiani, olim Chrisianis fuerunt. Hoc igitur templum ita foedarunt, ut nullum genuI crudelitatis , latrocinii, ea dis omiserint . Sacerdotet quoque partim ad aras crudelissima morte mactarunt , partim divorum imagines complectentes jugularunt , partim semineces tractos pro templo canibus dilaniandos reliquerunt. Horror plura di
V Asorum ecclesiae Christianae supellex , de
qua Orosius ,sacrum ministerium dicebatur, divinae mensae cultui nimirum inserviens : quod omnia ornamenta , instrumenta, & vasa divinae Eucharistiae conficiendae, ejusdemque triclinio stemnendo necessaria complectebatur . Hoc docentCangius in Glossario, & Mabillonius lib. i. de Li- turgia Gallicana cap. VII. u. 3. pag. 63. Hinc intelligi datur quid sit tradere miniseria divisa apud Uictorem Uitensem lib. I. cap. XII. de Persecutione Vandalica . Sacra haec miniseria in ea Bematis seu presisterii parte exponi consueverunt, quae concha dicebatur, sub ab de , ubi sacrificium incruentum fiebat. Loeum tamen ipsum, in quo donaria reponebantur, a gentilibus don rium quoque dictum adnotavit Iacobus Philippus Tomas nus de Donariis cap. I. Exstat distichon Paulini Nolani epist. xi I. ad Severum pag. IS . edim B a tionis
63쪽
ia Drscus CHRIsTIAN Us p. vi tionis Rosmeydi, in dexteram partem absidis, ubi miniserium recondebatur: me loeus es veneranda penus, pus conditur, qua Promitur alma Deri pompa MINISTERII .
De his , quae dixi, amplius disserunt ditata eruditionis viri Rosmeydus ad Paulinum pag. 79S. &Cangius ad Paullum Silentiarium pag. J6I. J6a. 563. 56
Disei p. tigni & π Iscus sive gabata Albana verbis , primige- h. iis. . 'γξ lia niam majorum nostrorum religionem spirantibus , intra orbiculum insculpta est . Eminentiori quoque caelatura , iaculum Constantinianum reserente , insignis apparet. Dux enim capite nudo , imberbis, thorace & chlamyde indutus , sine stapiis equo insidens , quem freno regit, hastam
dextera, gladium sinistra tenens , peditem gale tum & barbatum clypeo se protegentem insultat. Pedes paragonium dextera in equitem stringit, humi totus ferme procumbens , conto seu mavis pilo in lavo crure transfossus. Fuit mos Perantiquus rerum praeclare gestarum historias in orbiculatis clypeis & discis votivis caelare. Hanc rem erudite pertractat Toma sinus de Donariis cap. XXII. & Francistus Iunius de Pictura veterum libro II. cap. VIII. pag. I 9. editionis Graevianis: quibus addas velim Iustum Rycquium in Commentario de Capitolio Romano cap. X v. Nec est omittendus Jacobus Sponius , qui in Disquisitionibus curiosis de Antiquitate pag. I. &in Mi- stellaneis stet. Iv. pag. II a. ab se illustratum
64쪽
vulgavit Discum huiusnodi argenteum , ex Rho c A p. vTdano a piscatoribus eductum , Scipionis egregium facinus repraesentantem. Alium clypeum ex chalybe , Romam a Brenno captam , perque Camillum liberatam exhibentem , ex musto Ood ardiano deprompsit & Commentario explicavit Henricus Dodmelius . Clypei argentei pondo CXXXVIII. cum imagine Barcini Asdrubalis meminit Livius libro xxv. cap. xxx IX. & cI ea inaurata in fastigio Posis aedis polita narrat libro
NXXV. cap. X. & XLI. In libro I. Maccabaeorum cap. XIV. V. 24. Simon quoque summus eorum sacerdos ad Romanos misit et eum aureum m Dum , pondo mnarum mille, adflatuendam cum eis Iocietatem . Hoc de et eis argumentum paucis
exhausit V. C. Bonarotius in Observationibus ad Nummos Carpineos maximi moduli pag. 9. IO. II. Ne autem a re Christiana longius abire videar, memorandus in primis Belisarii clypeus votivus ex aere , mitigem Gothorum Regem ab eo devictum & supplicem exhibens Romae in musto Rotando. Ejus meminit Mabillonius in Itinere Italico pag. 79. q. HI. Sed & locum indicabo Si phani Diaconi in Vita saneti Stephani junioris, quisib Constantino Copronymo ob cultum sanetarum imaginum martyrium fecit. Est in Analectis Graecis monachorum sancti Mauri, quae alias arbitrio typographorum adduntur tomis tribus Monument rum Ecclesiae Graeca: Iohannis Baptistae Cotelerit. Ibi pag. η8 o. reus peragitur episcopus Iconoctasta , qui sanctum incorruptorum Dei mysteriorum Discum conculcaverat proptereaquod Venerandas Christi, ejusque matris & praecursoris expres.
65쪽
des Maxentit Tyranni in Dileo Patulino expressa.
ιη Discus CHRI 2TIANUS pressas ferret imagines. Bibliothecarius pag. 2 . Leonem HI. in Basilica Vaticana secisse ait seu argentea duo , scripta utroque Ombolo, unum qui- em meris Graecis , oe aliud Latinis. Et rursus infra : scutum ex argento purissimo , in quo orthodoxae
et Imbria scribi fecit: quod pensat libras XXX.
er II. Huc reserendi etiam orbiculi, de quibus apud ecclesiasticos scriptores fit mentio. Sed de his infra.
IN Disco Albano victoriam de Maxentio Tyrgn-no ad pontem Milvium Tiberi impositum ,
prodigioso signo crucis Constantino Magno prie- nunciatam , unde libertas rei Christianae pependit , denotari autumo: quam Constantini de Maxentio victoriam majores nostri omnibus monumentis testatam esse voluerunt; emblema disco vel clypeo sacrae menta offerendo maxime congruum . Neque alias boni illi Christiani in domo Dei, eoque minus in veneranda sacri ministerii penu fictas seu veras profanarum rerum imaginesipectari patiebantur . Certe in Disto Maxentium eripa in fluminis alveum mox ruiturum, Vel potius antea demersum, aut praecipitatum quod aiunt excerpta Ualesiana ) & equo lapsum, ex alveo evadere frustra conantem, Videre mihi videor. Eques in ripa eminentiori, pedes in depressiori
loco , caelari conspiciuntur . Is nimirum in Tiberis ripa , hic intra Tiberim , locumque altum atque imum , in caelatura ipsa graphice reptaesentatu I. Auetor Panegyrici de Constantino cap. XVII. cladem eo adveniente hosti illatam testatur. L cum adscribam : ad primum igitur ADSPECTUM
66쪽
m satis tuae, primumque impetum totius tui victo- c Ap. viiris exercitus hoses territi , fugatique, Θ σηgustiis Mulvii Aoutis exelus, excepiti latrocinii illius primis auctoribus , qui , desperata venia, locum , quem pulses erant, texere corporibus. Ceteri omnelis Num abiere praecipites, ut laudem aliquod cridis compendium fessi tuorum dexteris eveniret ,
quum rivior Tiberis hau sset. Ibum etiam Illum Maxentium ) eum equo armis in nibus fruina
conatum per abrupta ripae ulterioris evadere, idem Tiberis correptum gurgite devoravit , Ita vero Lactantius cap. XLIV. de Mortibus persecutorum :
multitudine fugientium pressus Maxentius) in Ti
berim deturbatur Stirps quoque fluviorum a cola pensiculate consideranda , quam , proxime
subjecto Tiberi iudicando aptam , in Diso adequitis latus haud frustra surgentem adjicimus . Caedes illa Tyranni illigatur A. D. 3 2. U. Kal. Novembres , ut viri doeti ad Lactantium adnotaverunt. In Kalendario aevi Constantiniani eadem dies his verbis signatur: evictis Dranni equod primus olfecit Petrus Franciscus Chimetius in notis ad opusculum H I. Vigilii Tapsensis pag.
I 3o. Idem confirmat Henricus Noris Differt. II. cap. II. de Nummo Licinii, ubi aliorum errores castigat. Balvetius tamen ad Lactantium eodem cap. XLI v. diem illum v. Kalendas, non ad eum ,
quo Maxentius periit , sed ad posterum, quo corpus in Tiberi submersum, ab urinatoribus repertum est, referri arbitratur. Sed non video, cur dies ipse, quo Tyrannus extinctus & in fluvium praecipitatus, licet postero cadaver inventum , in Fastos referri prae hoc non debuerit. Maxentium
67쪽
Disci Perufini In uriptio explicatur
is Diseus CHRIsTIANUS in Pis, quas hosn apudpontem Mulvium locaverat, in tra gressu Tiberis interceptum tradit Uictor in Caesaribus. Paucis rem totam complexus Ostvatuni Christianorum maximus in libro I. contrae Symmachum V. 482. vsis Christeolae duris ADVENTANTIs ad Urbem Mulvius, exceptum Tiberina in sagna Drannum Prxcipitans, quanam VICTRICI A viderit A RHAMajestate regi, quod signum dextera vindex Prctulerit, fuso radiarint semmate pila. Hinc gentilitas victa 8c religionis Christianis tr Phoea parta. In Arcu triumphali prope Amphitheatrum Flavium adhuc exstante dicitur haec victoria a Constantino Magno relata INSTINCTU DIVINITATIs . Scio, Iohannem Harduinum a communi omnium sensu recedentem , Arcum illum ad Constantini de Licinio victoriam reserre. Sed scio etiam, a V. C. nulla ratione id agi, & a nemine sanae mentis plerasque illius sententias probari': quod mitissime & publicie tantum utilitatis caussa monitum volo. Maxentius Tyranni vocabulo in Arcu , ut in Kalendario , denotatur . Drannorum enim propria nomina in actis & operibus publicis non exprimebantur, & olim expressa , infamiae nota delebantur. Ideo auctor Panegyrici Constantino disti IIIum appellat, proprii nominis honore haudquaquam dignatus.
Μ Edii aevi inscriptiones orbiculatim, sive alias quomodocunque in gyrum dispositae , inde primum legi coeptae, ubi erueis venerabile signum
68쪽
signum infixum est. Probi illi majores nostri ab cΑΡ. viii hac redemtionis humanae tessera quaeque sua auspicabantur. Res nuper a me pertractata in Commentario de sane a Columba, Uirgine sacra Aqui-Iejensi , quae Attilauis temporibus floruit. Quare orbiculata gabatae inscriptio , a cruce initio ducto , quae capiti equitis imminet, sic legenda est r
Nihil plane sanctius aut religiosius exprimi potest. Diseus Deo sacer est in honorem sancti P tri Apostoli, utique in Basilica Vaticana omnium principe munus oblatum , rei divinae ministris utendum. Christiani, modestissimum genus hominum , ob propriam tenuitatem se indignos putantes qui summo & praecelso Domino suo ipsi per
se appropinquarent, ad deprecatores ei caros , qui, illorum vota ipsi exhibentes, benigne audirentur, ex veterrima disciplina confugere maluerunt . Praecipui deprecatores & amici Dei, Maria Virgo , principesque Apostoli Petrus & Paulus semper habiti sunt. Formula DE . DONIS . DEI primaevae pietatis memorem sistit, peculiarem O servationem exposcens . Maiores nostri antique honi, ex regulae Christianae praescripto, de rebus suis partem aliquam Deo in aedibus sacris holocaustum offerentes, eam verbis & sensibus pia modestia cumulatis ita offerre consueverunt, ut oblationem ipsim & munus , quod stersionem , &o retionem etiam dictum legimus , extenuantes ,
nihil de suo se offerre declararent, sed de his , quae alias Dei essent, quaeque eis coelitum, qui-C bus
69쪽
I 8 Discus CHRISTIANUS cap. viii bus dabantur, deprecatione, Deus largitus suisset. Res clarior fiet, si propius in veterum Christi norum sermonem digitum intenderimus . Bona haec temporalia , quae dicimus, ipsi speciatim dona Dei appellabant. Sic appellat Gregorius Magnus
in Regesto libro xi. alias IX. epist. XXX. alias XXV. ad Venantium Syracusanum. Sunt ejus Verba : quaecunque autem hujusmodi vitae praesentis )BONA sunt, myus DONA Junt, nis eonditoris Sed
libere nobis non debet DONUM DEI, quod per de lectationcm sui separat ab amore Dei , ne data danti stra feramus, or dum BONA percipimus etiam mali, unde crescere in ejus timore debuimus, indea timore tutus iuungamur. Bona ergo priesentis vitae, dona Dei sent, quorum partem ipsi reddimus , dum oblationes, & munera in aedibus Deo sacris offerimus. Geminum porro Vaticanae pur purae lumen, Caesar Baronius A. D. 523. q. VIII.& Bona in rebus liturgicis libro II. cap. v m. q. U. aliquando inter oblationes & munera distinguendum scite monuerunt. Ceterum phrasis ipsa, Donum Dei , vere Apostolica est , qua beneficium quodcunque ae Deo in nos collatum exprimitur apud Iohannem Evangelistam cap. IV. Io. 3c Paulum ad Ephesios 11. 8. Quid candidius Sc Christianis convenientius t Rei locuples testimonium in gabata Albana exosculamur . Haec Deo quidem munus offertur , sed tanquam Petro Apostolo deprecatore , ipsi met offerenti a Deo pridem cum
ceteris ejus bonis concessa. DE . DONIS . DEI . ET
DOMNI . PETRI, verba suavissilia sunt, & mira pietate cumulata , ac certe digna quae in omnium mentibus insculpantur, quandoquidem mores no-
70쪽
stri, ab illis perquam diversi , disciplinam tam cap. I xsanctam jamdudum antiquaverunt.
SEd & quaedam alia admirandae huius sormulae formula de μν
exempla, olim Obvia S pastim communia , at uillustratur.
postmodum, frigescente pietate, vix nota, literatis lapidibus utinam cordibus i ) insita occurrunt . Lex commentarii postulat, ut ea recenseamus. Agmen ducat inscriptio Balilicae sancti Pauli, altera inter collectas a Cornelio Margarino , quas Cardinalis Franciscus Barberinus senior, propriis virtutibus inclytus , & alienis amicus , typorum luce donavit. Raphael Fabretius eam cum suis pariter edidit pag. 728. num. 639. nihil tamen ad
eam commentatus: ' DE. DONIS. N . ET .EMTI. PAVLI. APOSTOLI. DO METIUS. DIAc . ET ARCARIUS. SCAE . SED. APOSTOL . ADQUE . PP. UNA . CVM. ANNADIAC. EIUS . GΕRΜΑNA . HOC. VOTvM . BEATO . PAVLO . OBTULERUTDomerius diaconus, Arcanus O thesauris φυ Deae Seir praepostus quod eccles asticum munus occurrit apud Bibliothecarium in Agathone pag. 76. R in Constantino pag. 9a.) una cum Anna sorore &icemissa DE . Do Nis. DEI in se collatis partem beato Paullo Apostolo obtulit in constructione , suis sumtibus facta , porticus ejus basilicae in via Ostiensi, ubi in superliminari primae januae ad laevam sternitur lapis. Priusquam ex hac porticu ad aliam procedo , Romam novam trajicio, quo me advocat Georgius Cedrenus. Is in Com-C a Pen-