장음표시 사용
81쪽
3O . Dis o us C H I A N uvdM xii amico nostro pererudito otiolim Comite de Ottet linis fideliter tumigni, literis tamcni Romanis, non barbatis illis expressam hic damus cimi suis mendis .
ciborium sive umbraculum , quo . tota sacra mensa tegebatur , aedis praestantiam denotat. Uide Can gium ad Silentiarium pag. 566. 568. Alterum sacri donarii Langobardicum titulum , huic priori aequalem, servat colonia Fortesulii in aede olim sancti I hannis Baptistat, nunc sancti Martini trans fluvium Natisonem. Est altare , a Pemmone urbis Duce coninstrui coeptum, & a filio ejus Ratehisio in Ducatu successore, & postea Rege Langobardorum, abs lutum . Hoc viriculo expressum dignum putamus,
quod alibi lectoritat oculis subjiciatur. Nunc ejus
82쪽
COMMENTARIO rLLυITRATUS mseriptionem, unica linea in quatuor altaris partes cap titieircumductam .subjicior
m τTota inscriptio latinobarbara & plane vulgaris ad hunc grammaticum sensum reducitur . ' De maximis conis Christi claro Osublimi conecim Pemmoni , ubique dirutum formaretur ut templum ; nam et i ς' reliqua solarium beati Pohannis ornavit pendula cruce ex auro pulchra; auare ditavit marmoris colore Ratuis Hidebohohrit. Alium lapidem longe vetustiorem, in platea Aquilejensi olim exstantem, peregregius Antonius Franciscus Gorius, nuper editis Inscriptionibus Florentinis de antiquitate praeclare' meritus , mihi suggessit ex eodice Gregorii Redi
Arretini, equestris ordinis viri, qMCm codicem, ut in eo legitur, VENECIIS . SCRIP . ET. PINX . XV. AUGΜCCCCLXXIIII . ALEX. ST . . . . Lapis autem hic est:
83쪽
3a Discus CARI sTIANus dbia, viri Iam Tiberiacum revertor. Istic extra pomoerium in aede Plebis, alias sancti Petri in Silvis , exstat lapas in pavimento , epigrammain insignis, quod Rubeus lib. v. pag. 2 . & Faber pag. 63S. mendosum addu- eunt . Nos ex ipso lapide accuratius expressum beneficio clarissimi & amicissimi . viri Petri Canneti
Abbatis ex Congregatione, monachorum Camaldu-
Iensium , aeri incisum proserimus. Est arcus , olim supra unam ex duabu3ι portis i teralibus ejusdem :Plebis , longus pedes V. altus pedes II. Ex nota chronologiea emergit A. D. 8s7. Ravennate Archiepiscopo Deusdedit superstite . Mineregrediens , Faliscos Romam versus interim a volo . Sic enim Cisitatem Castellanam dictam patefecimus in Antiquitatibus Hortae Coloniae Etruscorum libro r. cap. rv. Ibi sub porticu sive atrio
sacrae aedis epistopalis prope sontem baptisini ex-
84쪽
stat literatus lapis , donarii plurium landorum c A p. xlImemoriam continens , beatae Dei genitrici a Leone antistite saeti, DE . DONA pro de donis) ejusi
dem Uirginis . Τotam inscriptionem recito , quum nondum edita fuerit. Eam ob nexum ac sormam literarum , verborumque plurium novitatem haud omnino facilem lectu , accurate descripsit A. D. I 688. mecumque humanissime communic vit clarissimus Senator Bona rotius.
Hujus marmoris ductu illustrari poterit res geographica illarum partium Civitatis Castellanae: quod aliis praestandum relinquo. Leo Episcopus,
Ilusquam alibi memoratus , oblationem suam se citanno DCCCLXXI. quae notae in lapide, ante in-
85쪽
34 Discus CHRISTIANUS diculum praediorum insculptae, designant vulgarem annum Dionysianum 87i. Ex Flaminia & Faliscis Romam regressi, per insignem Gregorii i I. Pont. Max. donationis tabulam, Principibus Apostilorum
factae, postremo loco servatam , proferamus , quia penitiorem formulta Christianae DE DONIS DEI, a me hactenus commendatae, sententiam , quasi luculento & undequaque absoluto commentario , nobis explanat . Tiberius Assaranus , qui Sixto v. Pontifice opus , nondum editum , scripsit de Anti itate oe praefantia Basilicae Vaticanae , testatur Gregorianum istud donarium cum aliis fortasse )in septem lapideis tabulis exaratum , pro soribus sanisti Petri, de more, stetisse : quarum tamenitis tantum aevo Alsarani supererant. Unicam,
quae nunc superest, ad archetypi formam expressit Johannes Baptista Donius in libro pereleganti de Restituenda salubritate agri Romani pag. 6q. Baronius ejus laciniam in magnos Annales invexit , ratus A. D. q. q. xv. illud Gregorio I. adscribendum : quod ab aliis post Baronium pariter creditum . md apud Petrum Mallium in Descriptione Basilicae Vaticanae, quam sub nomine Romani Canonita Paulus de Angelis primus vulgavit , donarii tabulis prostant ferme totae pag. XI. cum charactere chronologico in fine , qui nos
monet , ne rem veram salsa annorum computatione decoloremus : Datum Idibus Novembris imperante piissimo Leone . Est Leo Isauricus, foeda persecutione in sacras imagines excitata , postea infamis , cujus Imperii annus primus incidit in A. D. 7I7. Gregorio II. annum tertium pontificatus agente. Ianningus tomo vi I. Iunii Bollandia-
86쪽
COMMENTARIO ILLUSTRATUS 3Idiani pag. η3. suae Mallii editioni ex Angelo totum diploma Gregorianum inseruit: quod Angeli tamen est auctarium , non Mallii contextus. AD rem nostram quod attinet , tabularum, initium , quibus Pontifex multa Oliveta sanetis Apostolis Petro & Paulo pro concinnatione Iuminariorum largitur , tale est , servata scribendi ratione , quae in ipso lapide exstat: DOMINIs Scs ae beatis. Petro Paulo Apostolorum principibus Gregorius indignus serpus. uotiens laudi pes ae UsIBUs servitura quedam , licet parba, conquirimul , VESTRA VOBIS REDDI Μ Us , NON NOSTRA LARGIMUR , ut buccagenter NON SIΜUS ELATI de MUNERE , sed de
solutione securi . Nam quid unquam SINE UOBISNos TRUM UI ui NON possumus ACCEPTA RED DERE , ns quis per vos 1 TERUΜ ipsum hoc , ut REDDEREΜUS , ACCEPIMUS Unde ego testir servus reducens ad animum , multum me vobis heati Apostili , Petre O Paule, esse devitorem , propter quod ab ineribus matris meae , divinae ρο- tentiae gratis protegente , intro gremium Ecclesiae sesse clusis se ad incrementum per singulos gradus usque ad summum apicem sacerdotii , licet
immeritum , producere estis dignati, ideoque hoe privilegii MUNUsCULUM humili interim o erre de gotione praevidi . Statuo enim oec. Deven reor tam pios grati animi sensus erga Apostolos Petrum &Paulum , a quibus , veluti curatoribus & dominis suis , Gregorius se nutrisum, evectuntque ad E a sum-
87쪽
Discus CHRIsTIAN Us summum Ecclesiae fastigium agnoscit . In libro Pontificali scriptor aequalis de Gregorio II. ait: hie a parma aetate in patriarchio nutritus. Ceterum Pontifices maximi Petrum nutratorem, nem-lie herum & curatorem suum, sepe dixerunt in ibro Anastasiano pag. I 76. I 88. I93. 2 8. 2I 263. 277. Immo Hadrianus I. in epist. LXXVIII. codicis Carolini pag. II 6. editionis Lambecii beatum Petrum Caroli Magni nutritorem appellat. EX hoc Gregoriano decreto constare jam puto quid lateat in formula DE DONIS DEI , qua nihil genio sincerae pietatis magis appositum , & vanae gloriae, tumidaeque jactantiae contrarium effingi potest. Constat etiam , cur in Disco ALBano sanctus Petrus Domni vocabulo ornetur , intestimonium scilicet pietatis & reverentiae . Quanto enim cordis affectu anathematis auctor, qui suum nomen modestiae caussa reticuit, Petrum Apostolum observaret, vel hinc discimus , quando illum , ut vere suum , suarumque rerum Domnum & Dominum , quod perinde est , compellavit . Donantis enim verba sunt, non Disci, secus ac in Inscriptione Sigea , omnium veterrima , quam Edmundus Chishullus peregregio Commentario nobilitatam typographicis operis commisit Londini A. D. I a I. ubi saxum ipsum loquitur : cujus rei alia exempla non desunt , longe tamen recentiora. Ne inferiori in te ortum & in blanditias flexum domni vocabulum putes eum Barthio in Adversariis libro XXIX. cap. XIX. pag. I 393. audi Commodianum, Cypriano episcopo & martyri aequalem, ut Henricus Dod et
88쪽
lus primus detexit. Is enim stilo quidem rusticus , sed pietate egregius , Instructione LIX. Christianam seminam his verbis alloquitur: Matronas, vis es, Christo , ut saeculi Do MNAs ,
Auro te circumdas, aut serica vesti, pudica. Vocum Domni & Domnae eadem est notio . Exstat enim apud Sertorium Ursatum in Marmoribus eruditis to. I. pag. q. vetus inscriptio , pridem ab eo in Monumentis Patavinis etiam prolata pag. Ι3I.
que vocis originem scriitatur Ezechiel Spanhemius in magni operis tomo II. pag. 294. ubi Domnam proprium coguomen, & quidem Syri cum in Iulia Augusta Septimii Severi uxore , di gnitatis autem titulum apud nostros , este animadvertit . Titulus est similiter apud Commodianum, omnium , quos viri docti observaverint , antiquissimus ; si tamen Iapidem Patavinum sorsan
exceperis . De his , ubi vacat, consule Tanaquillum Fabrum in notis ad Phaedrum lib. II. Fab. v. sed & Andream Scholium lib. II. Observationum Cap. XIX. Quae sunt veterum Christianorum , ea summam religionem , animique candorem &simplicitatem nobis maxime suspiciendam , ubique spirant. Formulam , alias frequentem in ore clientum , & savorem captantium, illustravit Christophorus Broverus, cui sacra antiquitas plurimum debet, in notis ad Venantii Fortunati opera libro HI. pag. So. edit. II. Sed in Cangit Glossario sanctos passim dominos, & domnos etiam , per syncopem , apice uno ex domini voce detrito,
89쪽
38 DIscUS CHRIsTIANUS honoris caussa appellatos , uberrime notatum reperies . Ad haec Latinorum perinde ac Graecorum exempla congessit vir eximie doctus Hugo Menardus in notis ad Concordiam Regularum sancti Benedicti Anianens s cap. LXX. pag. ΙO22. Imnio Apostoli Petrus & Paulus non tantum Domini , ut in tabula donationis Gregorii i I. sed etiam Romani Principes dicti, ut in nummo no stro, quem damus :Auctor Panegyrici, Berengario Augusto dicti , Petrum Apostolum eodem sensu magiserum dixit, scilicet dominum more Gallico , potius quam δε Horem , ut Hadriano Valesio interpreti visum . Summum enim pontificem Iohannem N. nomine Romanorum sic assatur:
ades praesut Z Toties quid gaudia differs
Innumeris optata modis Per vincla MAGIsTRr
Te petimus, depone moras, ct fisce votis. Viris doctis , qui Adnotationes in Iohannis Boccatii Decameronem concinnaverunt , hoc idem apud antiquos scriptores Italicos alibi jam obser-Vatum pag. 79. Praenomen sancti Petro non datur in Diso. Hoc ejus antiquitatem ostendit. Jo
90쪽
hannes Baptista Sollerius in pererudita praefatione ad Martyrologium Usu ardi Artic. IV. q. Is s. pag.
x XXVI. quanto rarius suum vel beati praenomen adponitur , tanto antiquiores esse Martyrologiorum codices monuit . Certe summis pontificibus martyrio coronatis nunquam adponitur in
Calendario Romano iaculi iv. ab AEgidio Bucherio primum, & ab aliis postmodum edito . Quanquam ex signis etiam titulisque fictilibus per Bona rotium in primis , aliosque publici juris factis res per se patet; novo tamen id argumento lectorum oculis adhuc subjicio . Est saxea tabula sepulcralis Aselli , Christiani adolescentis , dignissima quidem certe quae in hierothecam Albanam
in serretur. Eam enim ex coemeterio Hippolyti
ad viam Tiburtinam in agro Uerano paucis abhinc annis ad se perlatam , M. Antonius Ansidaeus Damiatae Archiepiscopus, inter secrae aula praelatos viros maxime illustris , utque juris divini & humani scientia clarus , ita ecclesiasticae juxta ac pro lanae antiquitatis studiosus ,
quem honoris caussa nomino , gratum munus dedit recolendar memoriae Clementi XI. Pont. Max.
mecumque genuinum ectypon graphice expresisum perofficiose communicavit: quod eo libentius in aes incidendum curavi, quod alias nuper editum , sed foede corruptum , insigne monumentum pristino suo nitori hoc pacto restituam . Lapis est longus pedes IV. altus unum .