Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

131쪽

x1a Io AN. FIEN Us victus ratio in sex rebus non naturalibus sita instituatur. CAP. XII. Devictus ratione in furibus obem

vanda.

T N victus ratione probe instituenda, ne flatus in corpore gene- rentur, aut,si geniti sint, cito discutiantur: quatuor veniunt Observanda iis potissimum , qui eorum generationi obnoxium corpus somtiti sunt: ordo, Modus, Tempus,& Substantia. Ordo in eo consistit, ne prandium aut coenam a poculis incipiant: aut ilico post, bolum unum aut alterum qui depravatus mos apud multos invaluit magnum haustum ebibant. Verum tum d mum moderata potio convenit, cum magna cibi pars praeassumpta fuit. Liquida deinde praecedant durioribus, laxantia astringentibus: Squae facilis concoctionis sunt, iis quae conficiuntur molestius Modus etiam observandus est, ne

132쪽

DE FLAT aBVS. II 3 videlicet major cibi quantitas assi matur, quam ventriculus sine dis cultate superare possit: quod fiet,

si cum aliquali edendi desiderio,

mensa discedatur, nec copiosior Polus ingeratur, quam siti 1edai dae, & deducendo alimento co veniat; alioqui corpus tum cibi, tum potus saburra praegraVatum, ad vitae munia redditur ineptius, &Calor nativus opprimitur Nonnulli fine aqualiculi, quorum Venter sesquipede prostat, nunquam satisfactum appetitui existimant, nisi vel soli etiam integras amphorassitissando absorpserint : vel in ymposiis ingentia vasa uno spiritu

exiccarint,nec minus tamen edant.

Alii autem usque adeo assueverunt potui, ut vel nihil , vel parum ad- modum solidi nutrimentri admi tant : quo fit ut in ejusmodi immoderata humoris ingluvie, fluctuationes & inflationes generentur, im potente ventriculo tantam commode quantitatem complecti. Tem-

133쪽

II4 IO AN . FIENUS Temporis item habenda ratio. ne . jejuni,vel inter duos pastus,vel post absolutam coenam cum cubitum conceditur, vel etiam in lecto bi- θ' bant: tum etiam ne cibo nOVO al

te prioris digestionem infarciantur, vel comissando in coena usq; pran- dium, aut in majorem noctiS partem coena protrahatur. Quippe Nab iis quae substantiae suae cra sitie,& lentore exiles corporiS meatus obstruunt, cibis nempe crassum viscidumoue humorem generantiabus, dissicilis coctionis, carne scit cet sale condita, aut fumo eΣsicc

ta, sive bubula ea sit, sive suilla ;deinde natura sua multum frigidis,

acidis, & austeris, summo cum stu- dio abstinendum. Fructus quoqGeomnes horarii tam crudi quam

coetst verum illi cane pejus & an- gue exibilandi ab usu sunt. Item llegumina, aceraria, lac, qua lcumque ex lacte fercula fiunt: lplacentarum item omne genus, Pemmata, lagana, rhyemata, itria,

134쪽

. taganitae, & id genus alia, ac cum primis quod ex lacte, libo dulci rio vel melle, ovis & butyro in sa

lagine aut furno frequenter nostr tes mulierculae solent ad delicias concinnam: tum etiam quod ex caseo recenti, beta, pasta, ovis &oleo varie fit, Itali tortam nunc pant, evitanda sunt. Nocentissima

quoque sunt, quaecunque ex pasta Italis fiunt Turtellar, Lasaniae, Ma caroni, Vermiculi, & id genus permulta ad palatum doctissime con- structa. Crassissimis enim humor

bus corpus implent, & calorem n tivum ita obtundunt ac Opprimunt, ut deinceps coquat deterius, inque tantam lenticiem & humiditatem vires suas exercere vix queat. Sed hic objiciet mihi quis ex eorum numero, qui haec in deliciis maximis aestimant, quique contemtis melioribus deteriora gulae causa

prosequuntur, per multos aVidissi-. i. me illa copioseque vorare, incommodi tamen nihil aut parum ad

135쪽

116 IOAN. FIENUS modum sentire. Quibus quidem

hoc pacto responsum volo: Commune esse omnibus ex pasta alimentis; crassos glutinososque hu

mores, & maXimam eXcrementorum vim in corpore coacervare,

ejus vias obstruere, flatibusque creandis promptam materiam subministrare. Verumtamen si in bonum& firmum stomachum incidant , Commodeque quod vix fieri posse ludico) coquantur, & nullam videantur notatu dignam noxam infe re : id non arguit ex se innoxia illa esse. Certistima enim res est, vel plebi nota: Ingentia vasa uno eXi care spiritu, humanae naturae esse perniciosissimum: dc cicutae pha macum praesentissimam Socrati a tulisse necem. Quare nihil conci dit ille, qui propterea has res ii noxias, & minime vituperandas

probare studet: quod bibaculus

quispiam magnos congis CVacuet,& anus illa Atheniensis esui cicutae assueverit,& per consequens, quod

136쪽

' DE FLATIBUS, II . Unus 3c item alter ex pasta alimenta conficiat. Suavia enim quae magna, cum voluptate assumuntur, ea a etius complectitur, omnique eX parte appressias concludit & retinet ventriculus, atque multo facilius, concoquit. Quare tria in unive . sum sunt, quae nutrimenta eX sua dii quidem natura noxia, essiciant i , nocentiora mitioraque: usus nimia: rum seu consuetudo, voluptas &. ventriculus firmus & validus: nam. & euchyma cibaria ventriculum, si i ea respuar, subvertunt: & saxatilest pisciculi, si infirmus is sit, molestiam. Pariunt. Ceterum illi si meis mo- '. nitis fidem minime habeant, saltem . moveantur diris Constantini Aph. . minis, quibus gulosos illos territat:. Non gaudeant,ait, malo cibo utentes; quoniam si in praesenti non, laeduntur, in posterum percussios nem non evadent. Eodem pertinet ' ciborum varietas, quae non medio-

criter facit ad cruditates, & innua meros flatus in corpore multipli-

Diuitia hyso lo

137쪽

candos: confunduntur enim plurima diversissimarum naturarum, quae dum inaequaliter cocoquuntur distribuunturque, necessarium est, inde labor caloris innati consequatur. pisces deinde cetacei praegrandes, palustres, lacustres, quique in coenoso fundo versantur, & eX putrilagine omniq; impuritate victutant, levitandi. carneS enim eorum

viscidae sunt dc glutinosae, multu que excrementithe dc frigidae. A stinebunt etiam ventosi a vino plus aequo refrigerato, ab aquae potu, dca magno haustu cerevisiae ex frigia do penuario depromptae,idque potiissimum cum corpus externiS -- Ioribus aestuat, aut immoderato

exercitio ec labore fatiscit: ab omni deinceps aeris eXcessu, pra sertim frigido, qui confertim Ventriculi regionem vestibus haud Probe munitam contingat; ecapedum immoderata frigiditate dc numiditate. Saepe etiam saxis di lius insedisse, gravissima peperit CN flati

138쪽

- DE FLATIBUS. II.

flatibus symptomata. O tium insuper ec diurna sbmnia inprimis evitabit. vapores enim elevant, sed non dilcutiunt; concoctionem aggrediuntur , sed non perficiunt. unde cruda generantur phlegmata, flatuum vera materialisque causa. Ceterum cum ventriculus aut intestina inpraesentiarum flatuo

spiritu distenduntur, 1 cibo & potu

tum omnino abstinere, ac tenuem

victum instituere, sobriumque esse praestat. Etenim cum corpori solutus cibus aut subducitur, aut CT toto circumciditur , nativus calor cibi alteratione & concoctione minime implicatus, agilis, Vegetusq; , per omnia diffusus , ubique suam vim exerit dc invaleicit,ac primum quidem crudos humores concoquit, crassos attenuat, lentos dete git,ctatibus generandis causam adimens, per patentes vias eos eXcli

dit , generatosque dissipat dc resol-Vix,& quo amplius eleventur impedit : utque semel dicam, haec sola inedia,

139쪽

12o IOAN. FLEN Us inedia, sussciens medela est ad

quemcumque ex cruditate dc flatibus affectum dissinandum. Verum

quidem est, quod ab iis ipsis cibi

parsimonia extenuatis, in vacuo Corpore multo major molestia eo

fluxu dc refluxu subnascatur. Atqui haud diuturnum hoc est, propediem aenim erupturi tum sunt, &ab omni dolore infirmos liberaturi: multo tamen selicius id eveniet, si ab exercitio non Omnino alieni fuerint. Hippocratis enim doctrina est, hanc nostram sententiam comprobans, digna sane quae aureis characteribus singulorum foribus

inscribatur: Non satiari cibis, &impigrum esse ad labores. Porro

exercitiorum multa genera recenset Galenus, i luctam, pancratium, pugilatum, cursum , & id genus Plura, quae hic explicare praeter institutum praeterque rationem foret. Hoc unum nobis suffciat, quod moderata corporis exercitatio, sive Per id. 6. ' De Savit. tum l. lib. 2.

140쪽

DE FLATIB US. 12 L per pilam palmariam in sphaeristeriis, sive per dimicationem, cursum, obambulationes, aut quovis alio modo, jejuno stomacho vacuoque

CXcrementis corpore instituta, mirifice omnes. animae facultates recreat, nativum calorem per univer- siam corpus diffundit,humores concoquit digeritque, membra singula prompta, & ad suum ossicium agilia rccidit, alvum solvit, tantaque cacia flatus excutit, ut par sibi remedium non habeat, nullumque magis sincerum, magisque tutum sit, quam tempestiva eXercitatio conjuncta parsimoniae. Alimenta itaque pauca sint, eaque sinapi, aut alio quovis condimento extenuante calfacienteve nisi corporis totius dispositio biliosa aut sanguinea o stet) condita. Inter olera, salviam,hyubpum, thymbram, foeniculum,3 majoranam , pulegium, calamin- rham, hisque similia usui tibi esse sciat infirmus. Carnes quibus ves- tur , sint asiae, aromatum accesta