Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

101쪽

nonnullas etiam, ae ante octavum

diem nullum alvi Oeneficium habeant. Desides enim sunt plerumque,ta inertes, frigidae, voraces, & Obstructae. unde nec motus propellisi nec exigua bilis ob frigiditatem intestina ad expulsionem irritat. Copiosioris autem bilis in intestina transitum, obstructi meatus impediunt , & ordo perversus in cibo sumendo alvum constringit. Haud mirum igitur si mulierculae viris stequentius flatuosis affectibus di-

exentur. Cohibitio excrementorum non modo colicum affectum,

sed alia quaedam gravissima inge

nerat accidentia. otercora enim a

natura secreta, deorsum pulsa, &ob institam gravitatem in infimas partes dilapsa: si propter civilia negotia urgentemVe quampiam causam detenta regurgitem. necessario obdurescunt,quod diutius cohibita, caloris vi continenter siccescant,ab hisque nonnihil succi semper eΣ gant mesenterii venae, non solum

102쪽

DE FLATis Us. SI I , in tenuia, sed & in crassiora intestina distributae. Sic sensim illat praeter modum exiccata, transitum & sibi & flatibus tollunt, dc miser bilem interdum iteum adserunt, at- qui hunc raro, frequenter autem colicum aflectum , & alia quaedam symptomata longe graVissima.

Cum nam; status coarctatus elabi nequit , ex imo ventre toto am-

Daltu in ventriculum resiliens,eum quidem distendit, & annexum sibi

stomachum convellit & conrrabit, adeo prosecto , ut nec inglutire Cl quicquam vi que verbum projo- qui infirmi postini. Deinceps, quandoquidem ejus osculum ac tissime sentit, magno dolore ex ' convulsione assicitur, unde eXter-' narum partium calor intro commeat, quo, quod naturae noxium est ue junctis viribus expellat. Illae λ suo destitutae calore rigent, nervi' contrahuntur, crura Vacillant, Z

λ incredibilem angustiam perniciosi hic hostis parit. Haec tam imm

103쪽

nia, & multis nominibus execranda symptomata, quis credat ab unico flatu in corpore humano procreari Posse Θ Atque ita se rem habere ego sana conscientia testari possum multiplici edodius experientia re observatione: ceterum plenius quae dico intelliget quicumque exacto trutino rem ponderabit. EXCre- menta quae in hoc affectu colico inferct dejiciuntur, flatibus plena

Videntur. quod ita cognoscitur, si super aquam natent ac bubulo ste cori assimilentur : cruditas intem dum, nausea vomitus praecesse- runt. Quippe talis hic assectus, est qui magnam amitatem cum renum calculo ureteris impaeto habeat, de dissiculter hic ab illo discer- ni queat. quo fit ut ne dum vulga- res medici, verum Galenus ipse in propria persona deceptus fuerit,

etaistimans renum calculo se affigi, cum ex dolore colico male habe- i ret: nec prius ab hoc errore sese

vindicavit, quam injecto rutaceo

104쪽

D E FL A T rn Us. Is oleo pituitam vitream excrevisset, α ab omni mox molestia liber

evasit.

O Rationis nostrae series videtur expostulare, prae lictis Melancholiam fatuosam, quam Myr chiam Arabes appellant, subnectere. Haec quidem tribus de causis generatur , nimirum a jecoris re Venarum meseraicarum φλογωs: a ventriculi higidiore, dc crudo crassoque humore pituitoso, aut me lancholico. Ventriculys enim se gidus plus satis appetit, parum Concoquere potest. Cibus autem crudior crassiorque, ante perfectam concoctionem a jecore calidiore trahitur. Unde cum secunda concoctio , quae in jecore celebratur, non corrigat prioris defectum , fit ut mesenterii venae a chyli crassitio obstruantur,ingensque copia crudae materiae in iis colligatur. Haec a calore praeternaturali ebullit, recontumaces flatus exhalat, qui non facile discutiuntur: rugitus deinde, luctu

105쪽

metias, Sc murmura concitantur.

Porro sest Galenus ex Dioclis sententia in alius oritur a ventriculo morbus, qui supra propositis non dissimilis est, nominaturque ab aliis melancholicus, ab aliis flatuosus, quem sumpto cibo maxime coctu dissicili & caustico, sputum humidum, idemque multum comitatur. Item ructus acidus, flatus, aestus in praecordiis, fluctuatio, non ilico sed quum retinuerint : interdum quoque ventriculi vehementes dolores, qui nonnullis ad dorsum usq; Procedunt, concoctis deinde cibis quiescunt, mota aliis ingestis, rursus eadem revertuntur accidentia. Ubi autem accessio ipsa invadit, ventrisculus de hypochondria misere cruciantur, neque ab illis cruciatibus liberantur, prius quam vomitu aut excretione per alaum, noxia materia flatibus hypochondria extendens excludatur. Quod equidem sursum vomitu ejicitur, quia a Ventriculo debili & frigido effunditur:

106쪽

DA FLAT 12 Us. 8 pituitosum est, viscidum, crudum, album, dc interdum saporis eXperS, interdum autem subacidum, vel ex corruptione subamarum : Quod per inferna discedit, nigricans plane dc fatulentam atque' omnino mclancholiae soboles. ex hac nonnunquam ater 8c obscurus vapor in cerebrum exhalans, caput dive berat atque percellit, turbulenta insomnia inseri,& mentem perturbans deliria quandoque efficit. V Entostas haec in corporis cavia talibus, intestinis videlicet dc

ventriculo, ut auditum est, collecta conclusaque, si exitum naturalem non reperiat,impetu sibi viam muniens , Per caecos conniventesque duetiis in jecur ambientes membranas venasque capillares per c

va Sc gibba hepatis disseminatas effunditur, easque prorsuS in modum scirrhi obsidet: sine scirrho

tamen tantopere distendit , ut magnus plerumque tumor circa jeco-

107쪽

jecoris regionem se efferat, iisd que notis atque scirrhus sese proferat , nisi quod minus renititur, de breviori tempore genitus est: Ete- nim tantus plerumque apparet, ut universum hypochondriu repleat, neque costarum extrema percipi,

neque sub haec digiti infigi possint,

- neque jecoris ulla figura sit aut Circumscriptio. cognoscitur hunc a vaporosi & crassi flatus multitudine factum quod non gravitatis solum, sed etiam distentionis sensum, ut Galeno placet, aegri percipiant. HAud dissimiliter Splen nonnumquam ex flatuoso spiritu distenditur Tralliano teste: Quemadmodum sinquit in ceteris plerisque internis corporis partibus interdum flatulentorum spirituum xcollectio, ita de in liene flatus quasique venti saepe oritur excitatio, quam ε μπινενμά-Mν Graeci nominant ;& incrementum quandoque

108쪽

tumori praeter naturam simila,quod eadem gens εμφυ μα cognomianat. Hic tumor instar scirrhi renititur : a scirrho tamen eum interstingues, quod in scirrho cum renitentia, tumore, ac duritie, gra-Vitas cum pondere in sinistro hypochondrici percipiatur. In tum

re autem ex flatu tactui tumor non

pertinaciter resistit, imo imposita manu ad tactum cedit, & lienpunctionem tensionemque experietur , citra tamen pondus ac gravitatem, de breviori tempore factus est. Hos utriusque visceris tum res a flatu fieri cum minime medi- 'corum vulgus intelligat, Deus bone

quam caeco judicio curam hujus mali ignorata causa aggrediuntur ljuleporum ibi tum myriades praescribuntur; curatio , quo largius stipendium emungant, in longumptotrahitur, ac demum cum plus damni quis enim caligantibus oculis, quod rectum est videat λ )quam commodi dederunt, scirrhum vcl

109쪽

so JOAN. FIENUS

jecoris, vel lienis esse magna constantia affirmant, cumque ex G leni sententia immedicabilem. Verum haec ignorantia turpiter suum illudit authorem: fatus enim hic nebulosus visceri impactus cum temporis succestu a calore nativo

fomentis, inedia, extenuante calefacienteve victus ratione a mul Ier-lis, empiricisq; administratis discutiatur, evanescit hypochondrii tumor , dolor omnis consopitus silet, dc hujusmodi doctores cum tua falsa persuasione ignominiose r iaciuntur. Exhortor itaque ingenuos VeritatiS amatores, eosque qui bene suo nomini Sc famae consultum v lunt, ut penitius rem introspiciant, et sedulo addiscant, a flatibus e orta symptomata, ab aliorum morborum symptomatibus internosce

re. Difficile quidem id, sed purucherrimum quoq; multam laudem doctis conciliet. Multi namque aegri, veluti jamjam acturi animam prae nimio dolore dc molestia, non

110쪽

D E FL A T I B V s. 9 Ialiunde quam ex statuoso spiritu procreatis, misere exclament. Qui si corruptus fuerit, a materii putrida dc venenosa cXcitatus, cum dolore intolerabili per membra discurrat: tum diro in artis operibus bene exercitato opus est, qui x

flatus molestantes, & materiam un- de eleventur, cognoscat, hocq; genus mali ab aliis morbis discernat.

UI Uc accedit Hydrops Tympse

nites, qui fit cum in abdominis membranas magnis cruciatibus sese flatus inferunt, ac demum V

rie impulsi in abdominis spatium penetrant. de hoc loquit Hipp. 'Quibus tormina adsunt , & circa 'umbilicum cruciatus & lumborum dolor, qui nec medicamento, aut ullo alio modo solvi potest, in hydropem siccum firmatur. Hydropis sui hoc obiter dicam tres sunt species :-, quianas arca, ascites, & tympanites, quem b. a. Sect. -