Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

61쪽

ignem enervet: sequitur necessario ventriculi virtus eram labascar, de secundum causae exilitatem aut V hementiam. ipse variet. Porro si piditas externa ur. in regionibus frigidis, & statu aquilonio penetras usque ad interiora. in corporibus bilibus oc raris nativum calorem essendit. Ambientis etiam nos a ris nimius ardor, naturalem calorem evocatis dissipansque, viscera sita caliditate destituit: diminuto calore, concoctio non perlicitur, Se flatus generantur. Atqui naturalis calor robustior, magna eX parte Vincens ea quae comprehendit, plusquam pro vaporiS generatione cibum extenuat, niti is suapte natura facile in flatum transeat. Porro ventriculus, tametsi validus sit nativa vis vigeat, nullaque adiit caloris imbecillitas; ab alimentis tamen flatum gignere idoneis ire quenter offenditur. Quaecumque itaq; seu alimenta seu medicame in ex propria natura fiatulenta sunt,

62쪽

aut sua frigiditate & multitudine ventriculi robur dissolvunt, & nativum ejus calorem opprimunt, fla-xuum causae estis motro judicantur.

Ejusmodi sunt leguminum, semiunum cerealium, bc fiuctuum iugacium, quos Flatulenta Graeci appellant, maxima pars. Haec omnia, inquit Galenus, & iis multi' to magis, quae ante eXactam maiu-ritatem myndimus, fatuosa quidem sunt, verum subducuntur celerius.

' iterum in principio ejusdem libri sic argumentatur omnia eduli quae primo libro fuerunt comm morata, plantarum erant semina

exiguum quid da a fructibus omniabus discrepantia: Sed horaei stuetus omnes flatulenti sunt: Omnia igitur plantarum semina magis aut' minus edunt flatus in corpori i. nostris. Cibus enim, qui ex F A s is conficitur, flatulentus est, etiamsi coquatur diutissime: id quod sentientes nonnulli caepas ipsis adji-

. ciunt, De aliment. fac. lib. 2.

63쪽

M Jo AN. FIENVS ciuiit, cum quicquid flatulentum

cibariis inest, corrigatur per cales cientia dc tenuan ia. Porro si frixae fuerint , sicuti & legumina omnia, 'flatum quidem deponunt: sed concocta sunt dissicillimae, tardeque praetereunt, &craisii succi alimentum exhibent. Attamen quocum-

que modo apparentur, inΠant, ne

per longissimam quidem coeti nem id vitii amittentes. . Qui certe volet animadvertere aflectus, qui singulos cibos sequuntur; quandam ab usu fabarum totius corporiS tensionem, quasi a flatulento spiritu persentiscet, maximeque qui adnujusmodi esculentum non fuerit assuefactus, aut ipsum minus recte coetum assumpserit. Pis A licet tota sua subitantia lint fabis consimilia, non tamen sunt usque adeo 'fatulenta. Hae duae leguminum species quod copiose apud nostr res serantur, plebique admodum sint familiares, &. in multo apud Omnes usu, ob id noxa quam inve- hunt

64쪽

DE FL A et i B Us. 4shunt minus percipitur; nam quae libenter & magna cum voluptate assumimus, ea arctius complectitur es retinet ventriculas,atq; mutito facilius concoquit. Cicera non minus fabis sunt natulenta: verum tamen cum non sint tantopere ab Omnibus expetita, nihil adeo ab iis metuendum: qui tamen libenteriis vescuntur, inter coquendum calaminthi, cepae, anethi, aut pulegii nonnihil adjiciunt. Lentes etiam, phasioli, dolichi, idque genus alia, 1tomachum male habent, eumque& intestina inflant. Fructus praeterea horarii fere omnes huic vitio obnoxii inveniuntur: crudi enim sunt, multoque humore excremen- 'titio & inutili scatent, maxime qui ad maturitatem necdum pervene-

runt; pituitosi quoque sunt, & eκ ia natura natulenti. Insuperitate sita & humiditate, pro sertim si immoderatius ingerantur, calorem nativum obtunciunt , talanguidiusculum emiunt, adeo, ut quos

65쪽

quos elevat flatus minime discutere possit. Inter hos principem locum obtinent mora prunaque , maxime recentia S post cibum sumpta. Cerasa omnis generis , sed potis mum quae Iuliana Plinio, vulgo cerasa Hispanica appellantur. Mel nes deinde, popol S, cucumeres, cucurbitae, poma, Sc pira. Sed haec quidem cocta minus inflant crudis: inflant tamen ipsa quoque magnam parte; sed innoxia fiunt, si una cum carminativis vulgo dictis, hoc est, calefacientibus, tenuantibus &flatum expellentibus, anisi nimiarum aut marathri semine, com dantur. Ficus etiam, inquit Gal. nutriunt uberius ceteris autumn

libus strictibus, flatibus tamen laequoque implent: attamen cito ex his orti flatus intereunt, qui ex facili per alvum subcunt. Castaneae item largius in cibum sumptae, capiti dolorem inferunt, ventrem inflant, alvum astringunt & aegre

' Lib. , de Aliment.

66쪽

concoquuntur. Radices quoque, rapum, raphanuS, napus consimi-luique, flatu ae sunt. Cerealia etiam semina, panicum . milium, triticum . p sertim elixum , α hordeum, singula non parum ει- tuosi spiritus conserunt, lud rapum dc raphanus ceteris magis. PisCo quoque in hoc catalogo ascribo omnes ; pituitosi enim runt ac B rulenti, praesertim qui sunt ex c iaceo penem praegrandes, & ex minoribus qui viscidam habent deglutinosam carnem; quales simianguilla, salmo, lampetra re tincar idque cum primis elixi; assii vero minus inflant, minusque etiam illi, qui Diabili ac molli carne constant, quales sunt quos saxatiles appellant; tametsi Cornelius Celsus

flatulentos eos minime esse asserat .

co loco quo succincte admodum

causas flatus excitantes e merat.

Inflant sinquit) omnia fere legumina, Omnia pinguia , omnia au

. . cia,

67쪽

cia, omnia jurulerin, mustum, atq; etiam id vinum, cui nihil adhuc aetatis accessit. Ex oleribus,allium, brassica, caepa omnesque radices, excepto sisere & pastinaca: bulbi, ficus etiam aridae, sed magis virides : uvae recentes, nuces Omnes,eΣceptis nucleis pineis; la omnis- , que caseus; quicquid deinde su crudit aliquis assumpsit. Minima inflatio fit ex venatione, aucupio,&c. Recte hic Celsus omnia PiNGUIA inflare dicit; nam ex sententia Galeni stomachum subvertunt, ta de coquuntur, implent, & coquendo turgescunt; sive id flatibus inde per imbecillum calorem excitatis, sive pingui materia rarefacta, & tanquam exundante fiat. Dulcia etiam, praesertim si crassa sint ac lenta, inflandi vi pollent: mustum enim, ni pertranseat velociuS, Ventrem flatibus implet, dissiculter concoquitur, crassum gignit humo rem, & dolorem infert capiti. unde .

recte in suis problematibus quaerit

68쪽

Aristoteles. Quare bibere de novo musto sit valde periculosum ipsi stomacho p quia est indigestibile.

ergo multum inflat ventrem dc quodammodo dysenteriam provocat. LAC capiti non bene firmo &hypochondrus, quae levi de causa innantur, inimicum: ut paucissumos invenias quibus ventrem fatiabus non distendat : quod testat Hippocrates ' cum dicit, Lac dare caput dolentibus, & quibus hyp chondria sublata murmurant, in lum est: Galenus etiam in eundem Aphorismum : Ubi enim iis qui ii regra valetudine fruuntur, lac capitis movere dolorem, dc hypochondria inflare ridemus: ' quibus profecto jam dolitat caput aut i fata sint hypochondria, adve sissimum esse, cogitatione colligere facile possumus. Lactis itaque usus summopere vita lus flatuosis. Murusam etiam & defrutum inflate consueverunt, ec aqua mulsa , potiri C mum

69쪽

eam mulieribus dormituris vimianistrandam; dum nosse quis velit

an mulier gravida sit. Si kire sin

quit velis an mulier conceperit, dormiturae aquam mulsam potui dato, & si ventris tormina pariatur, concepit; sin minus,non concepit et tormina patitur propter flamosum spiritum qui facilem exitum non habet et hic ab aqua mulsa emit mr . nam dc mel ipsum dum G dum est, ventrem & intestina flati, hiis implet. Huc Scit CER EVis r Aquar septemtrionalibus populis vini laco est , quaeque ad Dioicoridis tetythum proxime videtur accede re et admodum prosecto flatuosa ea est, maxime recens, cruda dc perseeta cocta, aut in lorae modum per prius coctae materiam dumtaxat tristiuis. Haec quidem quo tenuior & crudior est, hoc nutrit minus, inflat vero & refrigeram valentius , parum ab aquae qualitate

70쪽

Dn FL A et i a V s. pydiscrepans. Husmodi cum trimis habentur , Brabantiae, Hossandi omniumque Belgarum praecipue plebejorum cervisiar. turbidae enim Plerumque sunt dc mala coctae r

' unde urinarum meatus obstruentes refrigerantesque, stranguriam pr 'ducunt, calculosis nocent, brevem spirationem efficiunt, pituitam au . gent, ventris inflationes, tormina ec colicos cruciatus generant. V - 'teres vero, defaecatae, clarae, betib di ex optima mater a divitibus

qui proprio usui eas, haud venale j praeparant) coetae,ianto magis per- niciosas has qualitates exuunt, quo

'propius ad vini naturam accedunt.

i Atqui negligentius praeparatae, cum . nisus earum assiduus sit, copioseque ingerantur, lictu mirum quam gra-- .i 3ia inferant accidentia, nulla i menin frequentiora quam inflationes, ea que gravissimas: adeo ut pauci vel

I 'potius nulli omnino sint, qui ex ce -

revisis hujus largiore usu , flatuum

cruciatibus non reddantur obnoXii.