Commentarii de sanitate tuenda in primum lib. de re medica Aurel. Cornelii Celsi

221쪽

tur και δυσημ Iris, id est, utcunque earnosos unaque difficulter vomentes intelli- . . . emus ipsos apprime pituitosos, a dein rigidis aliqua ex parte melancholicos Pituitos enim propter humiditatem tempe-midi, menti carnis quoque bonam portio- volni ne non tantum adipis habent, tametsi tus inu in ear neque adeo firma , neque adeo

multa ut simplieiter earnosis sit , ae proin his faellis, illis vomitus difficilis jure ensetur Pituitosos intelli.

cho tantummodo tales , sed toto corpore. Nam prioribus quoniam pituita cire stomaehum multa redundat, peros seu locum viciniorem rectius purgatio quaeritur. Nempe eo nomine hyeme quoque utiliter vom supra demons travimus. Aliis vero αρολον pituitosis cuin propter stomachi firmitudinem

thoraeisque augustiam , tum quia nulla humoris superne aeuandis necessitas est totius enim corporis inutilis pituita rectius afra purgaturo vomitus omnis inidoneus est. Iam vero melancholucorum nonnullis naturae frigiditate efficacia ineeitatem superante habitus

Melan utcunque attollitur , si ut in speciem cholici earnosi viderentur , nisi lividus eos c lo , nigrumque apillitium ae tenues venae proderent ut ii quoque reliquorum melancholieorum exemplo dissi. culter vomunt, tum quod humoris acidi

aegre

222쪽

Oeeasione firmus his stomaehus sit, e que minus ad vomendum pronus, turn

quod melancholia omnis suapte imp tu ad inferna potius sidat, ut ne dicam etiam cunctos uno ordine melancholicos pressiore pectore eue , ideoque deruptione alicujus in eo vasis ubi v munt periclit ri. Supersunt modo biliosi, qui cur non aegie vomant, proxime dieetur ubi de gracilibus agemus. Biliosos intelligas oportet, non solum toto corpole, sed etiam T dunta- qualem Paulum Rheto signarem fuisse supra retulimus , ob pravam picrostilicet meatus biliarii in ventriculum holo- implantationem plurimum indies bilis um. supra per os effundentem , aetera a me pituitosum. Hi nisi vomitu ama. Ium excrementum ante extudisset quam cibum peret nullum concocti nic fluctum senti at Cum horum, im reliquorin omnium symptomata , seu notas quasdam qui ibus ii noseantur, CELSUS in praesentia proponit. Ac primum quidem ru

Ius amari, una cum praecordiorum

lor aeδιώνεεν Giaece dicituro gravi. lateque exerementi biliosi ibidem redun signis dantis aerimoniam sequuntur. Iisdem uomi , de ausis pectus aestuat frequens tionis tenuisque saliva mnausea est , quae duo Qxia, jamjam in solibus esse vomitum denunciant , praestium oborto jam capitis

223쪽

dolore a vertigine , agitatoque labro inferiore. Caeteium it semper quali Dcunque nausea vomitum antecedit, itan usque sequitur vomitus nauseam. Nausea Quoties enim prae tenuitate altius im-

inanis mersi ac veluti imbibit humores emunde trieuli tunieis sunt, aut alioqui propter λ lentorem tenaeius affixi, nausea inanis irrita , seu quae absque vomitione sit, movetur is ipsa quoque sub hac auto- Auris ric comprehens regula. Aurium ve- sonitus ro sonitus is obortae oeulis lachrumae L cxy fiunt subvolante e stomacho resersum Πλη Veisu, bilios halitu , qui acris admodum mordaxque cum sit, haud aliter quam sumus ab igne redditus aut acris vapor ab inspecta eaepa resiliens oeulos pungit, oditque ut hine exprimi lachrymas nihil adeo mitum it Idem quem diximus halitus per aures subinde foras elapsic ali situs organon obiter verberat , tinnitumque facit non dissimilem ei quem edunt pulsata templo-

oris a rurn aera. At s mares ei ob conti- maritu nuitatem substantiae faucibus eum veniado triculi interna tuniea ommunis ejusque rei causa haud aio compertum est, contenta in ventrieulo multa bile vel duleissima quaeque maxime amara esse videri. Atque hactenus de biliosoruinmp. Iis symptomatis , satis superque e quorum 4 AD praecipuam partem mi PPOCRATE hoei7. Aphorismo complexas ei non febrici-

224쪽

ranti cibi fastidium , cordis dolor, vertigo

ne per superna opus sis signisseant. Siqui Vomitur mutatus ac , qui tum demum vomi tus ccc

tionem non inatilem faeit, quum ad con tum trariae temperaturae loca fit transiitus ζ i,' Aliud enim hi coelum, alius cibus aliaque se e vivendi norma, omne cor poris actiones innovat, ex eaque Ie r

ea in venis tui batio ae nescio quid insoliti tumultus interveniente naturae opera , inutiles , si qui sunt humores, a bonis sequestia , quos humores subinde vomitu tum quia subsant hi , tum quia permoti fluxui auscultant summo cum valetudinis commodo exhaurit. Iuvat vomitusis hos insuper , quibus omi is plusculis diebus iaeter morem inter tus salu- missus est Tum enim piaecordia do taris iis

lor exercere consuevit, superfluis in eo Etriculo retentis eumque tum qualix δού te seu stimulo , tum copia seu grari On morem deres molestantibus. Haes enim vaso neglerum illuviem natura pro consuetudine erunt. pellit , aut erte ventriculus intra se cumulati u gigni purgati vomitione suetus. mactenus inuibus corporibus vomitus idoneus sit proposuimus , proximum est quibus incommodet , id quoque jungere. Existit ho loco quaestio Vomi subdissicilis , manifestaque inter P tus qui-POC TEM atque CELSUM pugna, bus no- quae ne incolumi utriusque viri autho λι-

225쪽

ritate dirimatur , non inutile fuerit Vomi paulo altius rem omnem inspicere. Vo- ψ mitus omnis depravata ventriculi ex- quomo iuusio est ingentique fit fibrarnm eju, do fiat transversarum connixu . ut quae striniagendo sursum versus materiam per os extundunt, ideoque hie expulsionis modus quia naturae repugnat, nunquam fieri nisi ventriculo male affecto potest. Enema Quomodo enemata Creterente GALENO PI aliquando per os rejecta sunt ae per i

itein Ut enim ventricali tunica interna re que tis fibris toti gulae atque ori eontiguis alvi eibos trahit, sic externa transversis contexta fibris , quemadmodum deglutitioni quoque inseruit , ita vomitum sola perinneit, nullis substantibus quae in os trahant fibris Ideoque facilius est devorare aliquid quam removere. Quae minnia si ita se habent . uuis dubitet vomitum non posse citari ausque valida non ventriculi solum , sed , pectoris se 'diumque quae juxta sunt oneussione eaque de causa stomaeho invalidis aepectore gracilibus summopere , Cui CEUS visum est ad Versati, seu his alia cujus vasis diruptionem . illis imbeeillitatis incrementum minitantem. Non reclamat his in pso e RATEM, si inquiens Graciles, ad vomendum Deiles superna purgare convenit. Nam his auloerilisse, hoc loco inaudit, non item eos qui

226쪽

qui vel aliqua occasione extabuere , vel a prima origine temperamentum frigidum siceum es sortiti sunt. Ambobus enim his pectus aerum pressumque est, a periculum sit non modo dif- seilem vomitum bre , sed etiam aliquod sanguineorum vasorum diruptum iti. Os enim ut hoc Aphorismo exeluderet Hippoc RATEs illam adjeeit ad graciles appendicem. Et facile vomentes Tales vero sunt ante omnes biliosi , praeeipueque quos in μου τάαν appellamus consumpti vero aemelaneholiet , minime. Ideoque Hippo V libCRATE duos alios Aphorismos eodem h pene orationis contextu recte junxit . Ex his alter se habet : Obnoxios thisi supra ne purgato Alter iste est Melaneh licos Ura vehementius purgabis. Nempe in his materia ad inferna magis sidit. quare eo etiam arte ducenda est. Ad hae temperamenti vitio graeile pectus rigidum arctumque natura ab initio finxit , adeo ut hos vomere cogere plan8

absurdum sit. Ac vero bi piopter

lenitatem minimo negoti per os extunditur , unde fit , ut perquam erudi

tus ut in secunda quoaue valetudina sapenaeessarius bilis est , si etiam in his mὸν 'bι , quos bilis oncitavit Ineptiunt hieplerique Neotericorum , eum inter natura gracile α eos mi vi morbi sunt

227쪽

tales diseernunt, illis vomitum uti em his inutilem decernentes. Nae isti me Heret parum intelligunt, quam nihil intersit ad vomitus diffieultatem naturave quis gracilis factus sit, an morbo, modo semel gracilis sit. Eadem est . inquit GALE Nos providentia aequisitiassectus se naturalis intemperiei. It que si propter ingeniti frigoris iecitatisque exuperantiam thorax ab ipso oriat naturae maeruit, aut tum quoque

bonus, post tamen tabido atΚctu consumptus est , quae cie quaeso res v mitum hic nidoneum , illi idoneum feeisit substantibus utrobique causis quae vomitioni adversantur , iisdem sed hoe est istorum aeumen qui hodie mee seriptores palmam assectant, quique nulla necessitate ambages secuticinendieatis hine illinc absque studio atque arte scriptis magno conatu magnas nugas dicunt. Se his valere jussis, ad Post rem redeamus. Peracta vomitione rec- Omi uies imperatur , cuius beneficio

Qui , Oml natur turbat in corpore sueei

ren afficisque inter ejiciendum particulae abum egestisque oblaesae materiis refocille tur. Neque vero luxuriae causa vomere quotidianum habere eonvenit. Hoc namque robur ventrieuli misit corpuiaque plus justo exinanit, ut nil mirum sit eum qui si continuat, neque valere neque senescere admodum posse.

228쪽

OUi vomere post cibum

volet, si ex facili fa- Cit , quam tantum tepidam ante debet assumeres si dissicilius , quae vel salis , vel mellis paulum adjicere. tqui mane vomiturus est, ante bibere mulium , vel hys-sepum , aut esse radiculam de bet, deinde aquam tepidam ut supra scriptum est , bibere. Caetera quae antiqui Medici

praeceperunt, stomachum omnia infestant.

s Medieamenta μέτιας, id est vo Tripis mitum eientia pro actionis robore at vomitiaque infirmitate in tripliei sunt differen ΡΣ tia. Quaedam enim adeo blande levi terque solvunt ut ventriculum ae loea Bland quae juxta sunt, quam minimum laces emininsant, cujus generis aqua tepida est , et a. se potui data, aut si quis ob vaeuandae

materiae lentorem aegrius vomat, quae

particeps sit modici istis seu mellis, ut n

229쪽

tanto omnium emeaeius assivas venistrieulo sordes detergar Ad hunc o dinem spectant Oidei decoctum ,

cus recentes . oleum erudum extremis digitis aut penna in gulae aput demissum . ipsumque haustum hydiae- Medio Ieum. At seeundae lassis emetiea lucria quanto his sunt potentiora, quaprop ter junioribus medioelia nominantur , ut quae modum Kendam in solvendo obtinent , neque ita sunt invalida , ut superius comprehensa, que nrsus ita violenta , ut quae postremo Moc ordines sequentur. Eius

eneris habentur radicula , atriplex

ve semina horum sumes, sis radices semen anethi , nasturtii , erucae, melonum , radix betonteae is cuc vis'en meris sativi. Tettio ordini adscribun-- tur uterque ellebor is , nux vomica

laceus eortieis sambucini , radix emeumeris agrestis, hujusmodi , quae simul omnia actionis duae vehemen- Emeti lic stomachum subvertunt. Proinde Oxum tectius CELSUS emetieorum quae M

um is usui esse possunt , dupliee o

duplex dinem proponit e Primoque ea col-DraO. locat, quaeis mitia sunt faetid Psimus vomentibus iraebentur qualis aqv tepida est tum neera , tum mellis Secun salisve pauxilli particeps seeundum au autem ordinem ea tenent quae potius mane vomituris conceduntur , ut in.

230쪽

permulta , quorum facultate humores tenacius ventriculo 4Exi disseeantur abstergunturque , ut epota paulo post tepida . minore negotio exigantur. Id se competisse in quodam AEGIN ετ paulnarrat qui eum cindies cinappeten Iram. tia ac nausea laboraret ructumque in Liv. I. super acido atque praeeordiorum infla Histo-

rion quia pituita in ventre cole Si rat L assidue torqueretur, sumtu in omen quit ex aeoto mulso radicula incre iis pi-ribilam sim ejus humoris avomuit ciuitam. atque ita protinus sanitatem recuperavit. Porro quotouo praeter hae sunt Violeia- emetiea tristis illis medicinae Auto anti-

ribus usurpata cin quorum classe pri

mac fereὲ tenebat melle rus om metieania sanis fugienda , aegris non nisi per sanis

morborum maximas necessitates in agien- aliorum defectu remediorum praeben. R.

sunt. Et11 enim Magna ea saepe

viresse ostendant in morbis longis a menda febre eatentibus taeut in pilepsia at sunt. que insania elleborus L suspectus t me usus istorum omnium esse deber. Quemadmodum optime alias C E Us os dixit . Ista non inpar agruis predesse , GI semper sani nocere. 1. va