장음표시 사용
241쪽
3. 3, prudenter omnem apud nos interesste Rerii Ficra ess praesentη- dubitandi occasionem tollit : nam neum re eousiderabile, γ' ibos statuit praeterea , ab H dvocato Fiscali Principem consulendum esse . quoties in causis privatorum, aliquid praecise adpareat , 'ad Filci commodum, vel incommodum pertinenς, ad hoc ut decerni possit, utrum in Regia Ca- Sacro Consilio, aliove Triminat . proposita estio tr.ictari debeat. Et videtur amplius non esse locum iis, quae proponit de Franchis decvi III. num. 2. , scHicet solitum esse Sacrum Consilium, quan D tis es inter priυntos, o Reetiui Fi6us
ιn causa non habet reteresse formatum , er dubitatur ex At inter parita,
aliquod interesse nosse oriri Fifico,
mi possit visitere in ecusa in Sacrocolitio; nam post eam pragmaticam, dum in dubio consulendus est Princeps, .hic utique decernet, ubi causatrat anda fit. At quando manifesta
νes est. non tantum, petente Flsco,
agitanda est causa in Regia Camera, sed tenentur ipsi met Judices ex ossi cio, negotium quod in d. sceptat nemvenit. ad eam remittere: squidem quilibet eoium . etsi alieno Tribuna. li addictus, tenetur quae Fisci commoda sunt, advertere, vid. ejusd. de Franchis detis. I 32. Ouapropter oscitantia Doctorum nimia hic videtur, confundentes tempora, aute, ' postor. pragm. 62. , ab antiquis qu ostionibus non abstinent; imo nec sensum pragmaticae se percepisse ostendunt,
ut videre est in illis verbis de Lura
ad cit. desic. 3 2. de Fran bis num. a. . . . . Ubi quod ii et per prae si . deosc. Proc. Caes. decidendae per Ree et camerani sunt,in quibus pistus eq actor, CH retis, mel auditor InuIntur : ρο in trag. 62. est quartus casus, quando
iussantia; nihilominus O .', nam in prag natiza no i p o oonitur qia tu, hic casus, utpote inq O Redia iaam ra sit
Iudex ordinarius; sed intuitur, ut eo
interveniente, cousulatur Princeps, a
quo tecup dum qualitatem sa i , decernetur de Iudice competenti . Et fortassis hanc caulam habuit P a matica , cur ita statueret indefim te . quia ad Principis aequitatem pertinet curare , ne a potentioribus , scilicetiis, qui opibus, & gratia valent,&conventu sunt dissiciles , infirmiore subditi opprimantur , quo perti ueti t. in Cod. Ne liceat potentioribus porrerinium lirigantibus praestare, vetacti me in se transsurre. Quod praecipue cavendum est in Fisco, quo
nemo potentior est, alit conventu
difficilior. Hinc itidem Romanis lenibus prGhibetur, ne F laus, aut Respublica procurationem litis alienae in perniciem privatorum suscipiant :nec etiam sub praetextu , quod is, cujus lis est debitor sit Fisci,vel Reipublicae,nec quod partem litis eis donauerit: quae donatio non admittitur quemadmodum & nullius momenti sit mand
tum , st debitor Fisci, ei mandeta 'ionem adversus debitorem suum, vid. I. a. ,ο g., ct tot. xit. Cod. Ne Fiseus , vel Respublrca procurati nem alicui. ρatrocinii causa, in lite praesser. Haec omnia cavere voluit d. praematica, & propterea decrevit, exceptis tribus causis, de quibus supra . in omnibus reliquis Principem adeundum esse, si quando apparere possit commodam . vel incommodum Filai: quo scilicet deliberetur, ut ruinpetitio Ficci iusta sit, an injusta, tum
circa negotium ipsum, tum circa judicem competentem ,
242쪽
α38 COMMENT. DE IURE REGNI NEAP.
VIII. Fiscales causae quae sint ut strentur quae Regii patrimonii inter- cognosci possit a Principe,& ut illa. fuat. Eodem pertinet quod manda-ἔum cursus non impediatur , statuitur , tur in prag. 4 , mi Couservator& ma n datus in pras. χo. de UD. Quinternionum Regiae Camerae mense Proc. me librum feri per magistrum quolibet det notam omulum prisule- Actorum Regiae Camerae, in quo onusae glorum, concessionum , seu risensuum omnes p udentes. in quibuς Fis ut sudalium, RationaIi, qui Cedularii auctoris vices fustinet , ae pariter curam tenet; s pariter eadem nota turde, in qμibus Fiscus is et . anno- detur Fisci AEdυοcaro, ut do-ror debeoni, Mna eum annotistione rum, quae vib lineam fmam Raια
Commissariorum , quibur eommissae Curiae deservi contigerit , vel rese-Dux, oc Scribarum , seu rictuariorum . mioruni, facilis notitia , o recens qui illas ingunt. Qui tibest per F, ei memoria h beatur g σ iudemnitati
Advocatum confervetur; tam per ejusdem Curiae circa hoc confiatum eum, quom per Procuratorem . solaris ad ρσreat, ob paena, ut svro.
ν i , qua decet , follicitudi te adhibitis, X. Cum Iura tantum Fisci, ut di-
percurrotur. ut ad earundem causa ctum est , tueatur ejus Advocatus inrum mpeditionem . prout illa.um qua. Regia Camera; ideo tanquam sui petitos, ac xc orem opportunitas exm ctus recusari non potest ab altera Acrmi , pervenire posit. Cavetur parte litigan tium ἰ quandoquidem non
denique in prag., eum Librum bi; iudicat ipse , sed tantum in iudicando quolibet mense in Tribunali recoetrio. assistit. Uerum quoniam abulus jam scendum & postremo die Saturni re. inolevit, ut ille smplicis Advocati
lationem faciendam Principi ;& unum- munus supergressus, non leve momen- quemque ex Commissariis referre tum adferret decisionibus cautarum,
quoquet debere flatum causarum sebi unde plus sibi videbatur Fiscus tri-
commissarum . huere, quam universum Iudicantium IX Pertinet quoque ad Advocatum Collesium; propterea ante Philippi Fiscalem providere, ut diligenter IV. Hupaniarum Regis tempora, Pa De equantur quae in pro . 4 . eod i t. sm recusabatur , sive su spectus alle. saluta leguntur circa curam . quae gabatur, etiam ex causis levissimis, peculiaris esse debet έcribarum Regiae quod prave adserebat administrationi Camerae , quibus munus datur regiis Regalis Patrimonii incommodum . Et strandi litteras, & provisones Curiae; propterea sic statuit idem Rex in cinnempe ut illi sub paena privati nix pν m. s. ε. 8., ut propolitae sulpe ossicii: alteriusve ad arbitrium Princi- Hicinis causae adversus Advocatum Pis, indicem, seu notam conficiant, Fiscalem nullo alio tractentur in Tridi consignent Rationalibus, de omni . hunali, praeterquam in Regia Camera; bus commissionibus expeditis, tam & ut nulla alia censeatur legitima Pro exactione poenarum, quam de- causa ejusmodi suspectionis, nisi ca-bitorum Regiae Curiae, ac pro cadien- pitalis inimicitia, non reconciliata, da possessione bonorum , quae Fiscus quae intercedit inter ipsum Fiscalem, ad se, tamquam vacantia, vel aliter & litigantem, vel eorum consanguis Pectare praetendit. Quae omnia recti L neos, & amnes usque ad secundum si me statuta sunt, ne per ineuriam gradum. Sed haec constitutio videtur praetermittantur, aut male adminia mihi exceptione temperanda ex pragm.
243쪽
hibetur suspectum allegari, non minus Locumtenentem, quam Filai Patronum quoties agitur de redditione, & recognitione computorum fortassis quia in ejusmodi causis propositae suspectionet videntur potius ad calumniam pertinere, quam ad legitumam defensionem ; vel quia ea de re, quae nasci iolent controversite, facti magis sunt, quam iuris. Neque O stat quod pragna s. cum generalis sit. & posterior, videatur derogasse
regula T in toto Si. D. reg. jurigeneri per speciem derogatur, quoties in specie peculiaris ad li ratio, ut in casu noslao ς quae essicit . ut & lex avissimo loco lata, non abroget
XI. Quemadmodum in caustu privatorum Advocato solet adjungi Pro.
curator , cuius nempe munus est
actibus judicialibuς incumbere , &ea omnia providere , quae pertinent ad instructionem causae ; eodem modo & ita Regia Camera Patrono Fisci procurator ejusdem adiunmixest. Hic tamen non assistit in Tribunali , sed separatam sedem . habet ; idque olim commune erat cum Fisci Advocato ς unde sic statutum lagimus a Carolo U. pragm. I ε .l Minc. Proc. - . t Pro custodia justitiae, ne vota panda utar , statuimus . stinemo , nisi Locumreneus, ct Pre identes iu Banca intrent . Sequitur eonfl i tutio 'r Porrerios Locumtenenti notis audum , quoties ροβ causam
mora tam , Patronus , ac Pro Dratre
nostro proponere voluerint oec. Umrum ex Petri Toletani Proregis declaratione , seu potius nova I e , quae extat in Pragm. 23 eod. tit.
statuum fuit. Advocatum Fisci semper in Tribunali interesse debere .
etiam quando causae discutiuntur, υ tantur . re decaduntur . H. ocurator autem Finci , er Notator , quan a cause vitantur ire Tribunatι praesenter esse nou debeant ἰ sed poβ cavi. fam votatam , Tribunal iugredia u-tur σα Nescio autem , an novum
hoc luet induitum , publicae utilitati fuerit consentaneum . Illus plane
28 r. . quod & alibi monuimus , enixis precibus petitum suisse a Civitate , 8c Regno , ut Advocatuς Fisci publice & coram ipsis parti. ς , quae sua sunt jura , proponat ut nempe ejus petitionibus , atque obiectionibuς congrue responderi possit ; satis enim grave visum est , dum seriintur suffragia a Iudicantibus , solum Advoeatum Fisci interesse , a quo aliquando tacile est proponi , quae mentem Iudicantium moveant , dum nullus adest , qui ei legitime , atque idone contradicat . .. XLI. Ad curam Procuratoris Flo
scalis spectat , in . peculiari libello
annotare informathines captas de str-dine Regiae Camerae , veI capiaudas, ac ad eandem quomosolibet trasmittendor , ut Ioquitur pragm. 2I. ciciis. Quod ideo statutum censeo . ut circa eat informationes Promovere possit , ac perficere Procurator, quae Fisci intersunt , ne illae per inc riam , & malitiam aut deserantur , aut minuς recte conficiantur . OH-cio quoque Procuraroris Fiscalis accensetur , quod injungitur in pragm. 9. q. eod. tit. . scilicet , ut illes mul cum Notatore , o Actorum metirio . tenentur singutis diebus certiorem face=e Locumtenentem , Ο
Prodentem de compuris , quae sem
244쪽
et o COMMENT. DE JURE REGNl NEAP.
rasse in termino rituto , per Mini. Fisci . aliquem privare , & eiicere siros non fuerint praesemata , ut de- de possessione , in qua reperitur , bite proυideatur rudemnitati Regiae nisi legitime conventus fuerit in ju- Camerae : nec desistat , donee su rit promisum . Ad hoc autem , ut quae sui muneris sunt , idonee Pe
ragere possit Procurator , manda urin pragm. 28. eod. sit. ut ceteri
ossiciales Regii statim ccuificiant ,& ei tradant i scripturas requilitas , quae fortassis necessariae erunt pro rationibus spectantibus ad Fiscum . XII I. Ut jura fiscalia in tuto essent placuit oti in Friderico II. in conss. inter multas , O arduas , in unaquaque Regni Provincia , sive Praesdatu , ut ipse ait , peculiarem statuere Procuratorem Fiscalem , cuius munus esset inquirere diligenter de Demaniis Regiis , Granateriis
intellige locis pro frumenti cooser. vatione γ EFfcariis, Herbis, Aluminibus f hoc est locis , ubi alumen colligitur ) ; S generaliter de omnibus. quae per Regiam curiam procuranturs scilicet quae tam communi , quam municipali jure spectant ad Curiam, sive Patrimonium Principis ) . Imo
S notionem talibus Procuratoribus dedit adversus pollessores rerum fiscalium . Verisimile est haec perdu-raile usque ad aetatem Ferdinandi D Aragonensis , siquidem iupragm. I. 6. de fatio eor. qui petit. G c. , prohibetur Procuratoribus dicio . Fortassis tunc temporis qui curabant negotia Fisci sub praetexta
jurium illius . de facto , & absque
ulla cognitione judiciali , veteres possessores spoliabant ; quod merito vetate Rex uoluit , S ad usum revocare constitutionem Caroli l LAndegavensis . quae est in cap. item saluimus, quod se Procuratores o c., ubi eadem prohibitio , imo eadem Verba , quae extant in pragmatica , leguntur . Nostris rem poribtri Procuratores Fiscales ejus generis nulli amplius sunt in Provinciis ; nam qui in Tribunalibus Audientiarum creantur , causis tantum crimina t.bus incumbunt & omnia , quae ad iura silcalia pertinent , negotia, in Regia Camera tractantur quam tenentur omnes Regii ossiciales . ubi opus fue iit , certiorem facere
de iis , quae Publici Ararii propria
sunt .XlU. De munere Rationalium Regiae Camerae , omittimus in praesenti disterere , siquidem opportunius ea .de re dicetur insta , ubi agemus de administratione , exactione , alaque compulis publicae pecuniae , secundum ea . quae in novissimis
245쪽
PAR T. I. LIB. III. C A p. IX. CAPUT IX.
De lassisutione Tribunalis, quod olim dicebatur Coninium Collatis.D.
ejusque auctoritare et, postmodum yransfuso in Cameram Regia ιm .
N ΟὐοκuM Tribunalium institu Regentes , ut eorum ope , & eonistio apud nos , non tantum ex silio , quae publice expedirent , re- ipsa negotiorum expediendorum ne- ctius , & maturius perficerentur me cessitate ortum habuit, verum etiam Vicarium jam designatum . Ex hia
ex diversa forma publici Regiminis . patet . si prima institutio inquir
Postquam proprios Reges hoc Re- tur , norum Regentium munus non
gnum desit habere in ditionem aliud fuisse , quam assidere Regni pervenit Regum Hispanorum , qui Praeiecto , ejusque lateri adesse per suos Vicatios , vulgo Vice ges, unde & collaterales postmoduin illud administrarunt , necessarium dicti sunt , & eorum Collegium . omnino suit , ut nova Magistratuum Consilium Collaterale ) , ne quid
Ossicia crearentur . Et quemadmodum Regnum , ejusque universale comis Carolus i. Andegaverat s , dum pere' modum , atque utilitas detrimentigre profisceretur , filium Vicarium caperet idque confirmatur ex eo . creavit , eique prudentes Viros ad- quod Carolo V. imperante vid. COLjunxit , ut publicis rebus consuleri 1, privit. pq Ios. ) , & tertius retur , unde nova Curia Originem additus fuit Regens , qui penes ip- habuit , quae Vicarii fuit adpellata; sum Regem continuo ades et , ut , eadem ratione a Ferdinando Ara- eo suggerente , quae ad Regni gu-gonensi , qui Coihi licus cognominatus bernationem 'pertinerent , decerne- est, novum Magistratuum Colleg um rentur . Duo autem , qui apud nox institutum fuit , vulgo Consilium degebant , cum soli non sufficerent Collaterale adpellatum . Hic equi- praesertim in rerum magni momentidem Rex , dum ad Regnum novi- deliberatione , creatus suit & quarister adquisitum , unde & veteres tus qui erat illorum ordinarius inei pes de familia Alsons Ara- numerus ; etsi aliquando extra o gonensis , & Gallos ejecerat , in- dinem , & alii crearentur , vid. vi scandum venisset , secum duxit ab Tapiam in rubri de osse. Magn. Hispania quosdam prudentes viros . Caucet. num. S.
qui in supremo Regni Aragoniae lI. Igitur initio hi Regentes pu Tribunali adscripti erant , S Re blicis magis negotiis incumbebant , gentes dicebantur vid. Top. detr g. quam privatis ὴ & propterea in Can-Trib. pari. 3. pag. I 44. ) , adhoc cellarii munus succesierunt . Apud ut illorum consilio uteretur . Cum Scriptores sequioris aevi , Cancellarii autem in Hii paniam reverti vellet, nomine intelligebatur is , qui Prin suum Vicarium creavit , eique sele- cipis litteras, di mandata excipiebat, cto, viros addidit duos , in juris conseivabat , & in publicum prose scientia versatos & ad exemplum rebat . Originem vocabuli sic tradit Setiatus Aragonensis adpellari voluit Joannes de Janua apud Cangium in
246쪽
ε a tOMMENT DE IURE REGNI NEAR
HU. v. Caneeliarius : Cancellus di. cis Sanctionibus , quae non semel .eitur interstitium muralium. Et fuit praeter Regis subscriptionem , conti-ώor tractum a Palaestina Regione, ubi nent postremo loco nomen ejus, qui recta desuper cacumi ta non erant , erat a secretis ς ut denotaretur , ad sed jacebant in planum pro syrata. MDvabantur vero parietes circumgumque ad modum muratium p ilia vero .nterstitia, quae sunt imer propugum stila , dicuntur proprie Cancessi. Qui mero epistolas missat recitare υolabant Populo in Rexione Eulaestina antiqui. sus , ascendebant super rectum , crde Cancellis recitabant . Et iura in lavit Hus , ut qui litteras PrineLpibus missas babent exponere , Camcellarii , Witato nomine , dicantur . A No mannis Principibus , inter se-Ptem , quae dicuntur Regni officia apud nos statuta , fuit 3c Magnus Cancellarius , ad cujus munus pertinebat Regia Edicta , 8c Privilegia .
Ossiciorumque concessiones edere , vulgo expedire ; necnon etiam inficialium . 8c Magistratuum auctoritatem , Sc j irisdictionem suis limitibus
continere , eorumque dissidia componere . Verisimile vitem est , subsequentibus Regibus , praesertim Andegavensibus , 3c Aragonensibus, Magni Cancellarii munus paulatim defecisse ; nec probaverim libenter , quod tradit Auctor hist. eiυil. lib.
3 - c. 2. I. , ex institutione Coblateralis Consilii per Ferdinandum
Catholicum , munus Cancellarii ab litum , & tantum ex parte perma siste in facultate Dolla utra creandorum , illudque translatum in novum Tribunal Regentium Cancellariae ;mm cum prae ceteris Reges Arag nenses suos habuissent Secretarios, qui Ic publicorum negotiorum expediti ni vacabant , multa quae olim officii erant Cancellarii , per eos perficiebant , & promul Rabant o ut videre est in eorum Edictis , dc Pragmati. hibito antea sapientum consilio, eam Iegem editam luisse per Secretariam, quae vulgo dicitur , Regis. Quod Sctemporibus nostris usitatur . Et propterea erant Regentes Consiliarii Prois regis : quandoquidem ea , in quibus Magni Cancellarii munus versabatur , jam inductum erat , ut alia forma peragerentur . Sed quoniam Petitiones , propositae per supplices libellos coram Prorege, examinandae, 8c discutiendae erant per Regentes , ideo factum est , ut novum Tribuisnal per ipsos componeretur , qui Scsuos Notarios habebat , vulgo dictos Scribas Mandamentorum , sive Mandatorum Consilii Collateralis p qui ne nimium subditos vexarent , novis ,3c immoderatis exactionibus , quae sportularum nomine eis debebantur; iuste , Sc prudenter cavit idemmet Ferdinandus Catholicus sua constitutione , quae extat in prag. I. de offici Secret. , re his , quae incumbunt in Reg. Canceli. , i cujus strologo nOtatu digna sunt illa verba sapienti Dsimi Regis : Egregia sane antiqu9rum sentenria est , se Regua , er peria recte , ct tute gubernarῖ , si Leges , Edicta, er Decreta Priviscipum , ad Redemptoris . nostri Iesu
gloriam , subduorumque utilitates omnia referantur et contra enim , sine lecta subditorum ratioue . ad Fi- fci tantum utilitatem adplicandum spectare videantur, neque P, in mum Imperia diuturna esse, neque ipsi noupotius Dranni . quam Principes dι-
ci possunt . Quid es igitur , quomodo magis subditorum fere omulum usilitas verti post , quodque ad E
247쪽
gis Egnis em magis attinet , quam eorum qui penes Regiam Curiam .egotiaturι sunt , rationibus se comistere , ut adjungentes sumtus , qui-ρus , dum peregre funt , quotidie
Premuntur , etiam immoderatas seri-pyurarum. mercedes , Secretariis . cy'Scribis saIυere non cogantur . Sicut
enim fraudari quemquam jussi laboris fui mercede injurium es : se
omnino majori, quam decet , DIuxio ne negotiaures gravari, tum iniquum,stum nobis minime perferendum δε-κimm . Cavit etiam idem Ferdinamdus in prag. i. de fide , re auct. memor. 4 ut deinceps supplices libelli , si ve memorialia, in quibus continentur privilegia , dii pensationes , concessiones Officiorum , aut ejusdem generis simila, per Secretarium Pri ci pu expedita, nullam vim obtineant, nec probationeς in Iudici O , aut extra facere possint , nisi in formam consuetam Cancellariae redigantur, ScRegio Sigillo firmentur. Qua in constitutione adparet , quodnam fuerit munus Regentium , nam in calce sic ait Rex . Nec minus proυidemas , quod per Consilium nostrum t Auditores nostros i intellige Consilium Collaterale , Ic Regentes . 'mi ea aetate Sc Auditores adpellabantur
in Consilio nostri Viceregis , Lo-eumrenentis Generalis , Litterae, aut Provisones decernende , nomιne 'maditorum nostrorum non expediantur ἐfed nomine dicti Locvmienentis Generalis .per Secretarium nostrum , si-κ illoque nostro Millentur , remotis libuscumque ob bus hactenui factis.
uisus ex verbis colligitur , Regentium munus suisse , consilium praebere Viceregi , antequam decerneretur aliquid ; ceterum decreta ipsa , 3c provisiones nomine Principis prodi bant .
III. Hi ne facile est in consuetos
Pragmaticorum errores animadverte re , qui dum volunt magnificare Collaterale Coasilium , eodemque tempore eruditionis auram captare , ad Romanorum antiquos Magistratus mentis aciem convertunt. Ceterorum
figmenta , opinionesque varias dum in unum componit auctor Iuri prudentiae Forensis , sic scribit rom. 8.
Iias praerogatiυas , cons. 88. , ubi dixit , Regentes Collare lex sustinere
Cices Senatus Roman rum , Confutum,
Quaestoris , Praefecti Urbis , Comitis
Iacrarum largItionum , σ semitium osciorum Romanae Reipublicae. Pape quis unquam fando audiis it in uno Collegio tantam auctoritatem ρ Sed hoc idem est , ac nihil intelligendo, verba verbis superaddere , 8c scripturas , librosque puerilibus commentis refertos in lucem mittere . Quid plura λ Non desunt , quibus placet Ec superioribus aliquid amplius addere . Talonus de antes vers. 7. obs3. num. Ol Habet euim hoc Collateis
rate Constium administrationem , Deetia in lib. a. de subf. ροα , ac auctoratatem maximam, re supremam π ptustuum Romani Consules habet ut . Contra Topius de orig. Trib. lib. g. c. I. dum infelici conatu studet Regni Neapolitani Magistratus cum Romanis comparare , Regentes Cancellari ad pellat Praesectos Libellorum . Quod vocabulum novum est inter Magistratus Romanos; naris dicere debuisset , Magistros libellorum , quorum cura erat libellos Principi oblatos recipere , conservare ,
dc quod in Constio imperiali decretum erat ἔ petentibus edere . Quod munus creditur , Papinianum , antequam ad summos Mag st atus proveheretur , obiisse penes Imperat, H li a ' rem
248쪽
rem Severum , ex illis verbis L νει amandabantur; nam Rex Perdinandus scriptum az D. de distract. psen. Rescriptum est ab Imperatore ς tibe Ios agente Papiniam σα Sed haec comparatio longe distat a superiorubus : illae in immensum protrahunt Collateralis auctoritatem ; haec vero deprimit ; nam Regentes & ipsi in consilium vocabantur , & suffragium
dabant in iis, quar decernenda erant: cum contra libellorum Magistri ex
cipierunt iussa Principis , & in publicum proferebant . Ouod. munus erat potius Secretarii Collateralis, de quo asitur in cit tit. Pragrarat rarum
de .cio Secretarii , seu a lib uis & vulgo dicebatur Secretariue Regni Quamvis consula essent ossicia ; s- quidem Proreges , 3: suos habebant Secretarios, qui & recipiebant supplices libellos , & ex iis , quid Principi placuisset decernere , Mandata ,sve Diplomata conficiebant . Unde, quod saepe monuimus , ineptissimum
ust , in explicandis legibus , & iis
quae apud nos recepta sunt , ad Ro-Manos mores , atque instituta recti rere cum in quolibet Principatu 'Propria adsit , & peculiaris rerum irae findarum ratio . Circa Secretarios Collateralis multae extant psag Maticae Ia iactiones , tum quod atri. Tet ad eorum curam , atque ossicium,
tum ne illi nimium sua auctoritate abutentes, illicita, & aliena a suo
munere peragant, vid. prag. 2. 6.,9. 1 O , Dq. Cit tit. . t V. Procedente tempore immutata aliquo modo fuit institutio. 3c per c seq ens auctoritas Collatera lis Consilii , nam primitus sua origine erat tantum illud Coasilium eius, qui . P 'eipis vices obibat . unde summae mmihi praeerat, & publicis magis, ut d imui, quam privatis negotiis , quae propriis, di competentibψs Iudicibus
non ea mente Regentes adjunxit Proregi, ut ordinaria Tribunalium jurisdictio inverteretur, aut ut novum Tribunal Iustitiae erigeretur; sed ut regimen, atque administratio Regni, eorum consilio rectius, atque melius procederet. Verum s quod saepe accidit, ut Magistratus vel ambitionis fovendae , vel auctoritatis ampliandae gratia , alienis curis. & negotii με immisceant) caeperunt Regentes in libellit oblati et non tantum eta decernere , quae propria erant summi
imperii, iurisque Principis; sed &qae pertinebant ad ossicium juris dicendi, sue ad iudicandum de contro. versiis privatorum ; unde paulatim Collaterale, de Collegio Asse storum,& Consiliariorum Proregis, famam
fuit Tribunal Iustitiae, ubi & judi.
ciales controversiae, & forenses solem nitates observabantur, non minus Acin ceteris ordinariae iurisdictionis. Tribunalibus. Hoc equidem si advertisset in tract de pol. Proreg. xit. I a. de delegari eauc quaestionem non proposuisset, utrum Regentes Collatera lex snt Assessores Pruregis, an nistri de supremo Consilio, ut cet ri omnes aliorum Tribunalium. Et licet ipse posteriorem hanc seatentiam,
non sine magno verborum apparatu, tueatur; tamen dum verum asserit ,
dis primine non adhibito inter primae. vam institutionem, & rationem postea introductam rerum agendarum, satis accurate non disputat. Facti sunt Regentes Ministri, ut ipse ait, de Supremo Consilio, habebantque vota deci λa, non consulatυa tantum, postquam ex abusu magis, quam jure ordinario caeperunt ipsi met Proreges in causis judiciariis, vulgo merae justitiae . sese immiscere e & propterea ut ea de re melius consuleretur subdit
249쪽
rum petitionibus, mandatum n t a Carolo U. vid. -l. I. priυi F. petF. s. c. 7. in ut remissiones at justitiam,
er proυisionex circa ea perfi erentura Regentibus, neque iis possent Pro. reges impedimentum adferre . Et recte . nam videbatur iniquum. ut quae de jure erant, ab atras decerne. rentur, quam a Iurisconsultis. Idem statuitur circa assensus, qui in alie . nationibus, vel obi gationibus rerum dotalium, vel laudatium praestantur ἰnam etsi in iis contineantur quodam modo iuris scripti dispensationes , quae solius Principis sunt; tamen cum non soleant concedi, nisi causa cognita, justissimum est, ut id committatur viris in jurs scientia peritis, vid. praem. 4. de sevdis. Hioc paulatim fallum est , ut duplex quodammodo
ellet munus Regentium Colla ter alium; quorum ex uno opem, consilium ouepta stabant Proregi in summa rerum agendarum administratione, non minus circa belli , quam paci ς iura: ex altero vero, tanqu.im ordinarii Magistrariis, in certi S, ut plurimum maenia licuius momenti. negotiis, j iς redde. bant. Vulgo nostri dicunt: habeboni vota partior consDDιυa, partim de
esiυa Et propterea variae deinceps ab Hispanis Regibus rogatae fuerunt salictiones , ad officium Regentium Collateralium spe i-ntes, scilicet. ut Certo cognosceretur, quidnam ab iis jure tuo, quidnam e diverso tanquam A fless ,ribus Uiceregum peragi posset. Ex i s autem, si diligenter perpendabitur . manifeste colligitur, dum agebatur de publica adminis ratione, impositum fuisse Proregibus, ut in consilium adhiberent Regente e sed id non erat praecinnae n cessitati et, ad eout, si contra satium erat, eina pro nullis haberentur. Sit ex mpli
loco, quod ex Matiis concessis ab B. III. C A P. 1 x. a seodem Caro 6 U. vid. vot stri inti . cit. c. q. in ita tum leg in is , nempe . ut Iudicum VI. C . Auditorum Provincialium , A ssessorum in Civ tatibuς. atque oppidis Reή selectio fierre cuna interveutu , σ
ri om. Sed hoc censebatur iri iunctam,
ut vulgo dicimus, Pro meliori bovet ;ceterum saepissime hui, cena Hi eleltiones ad privatam . peculiaremque curam reVocabant Proreges. id ipsum in Edictis observabatur qu e ut plurimum
cum vor , & Consilio Collateralis fiebant. & prnmulgabantur; ut in eorum praefationibus passim legitur ;sed aliquando ea prodibant solius
Proregi et nutu, per Secretaris m, quae
cycebatur, natus, CT belli. At ediverso, qyle jus privatorum specta. h nt, non Doterant leg time peragi , nisi ex suffragiis Regentium; ut in
hac specie relata in eod. volvu7. pri vile 'ae. 398. e. II. : solebant aliquando Prorestes in certis casibus prooria auctoritate mandare torturam
inferendam ex solo processu informa tim: quod vetuit idem Carolus V., iussique id fieri amplius non debere, nisi cum consilio, re voto, Ialtem unius ex R eentibus , ea scilicet
rarione, ut reuq torquendiis antea adleeitimas defensiones admittatur ἰquod utinue fieri non potest, nisi coram peritis in iure. U. Ex his facile est intelligere , eur defecerit ex parte Collateralium Tribunal , postquam placuit Regi nostro in hac Civitate Regiam Sedem collocare , & apud nos domicilium habere ; unde req pervenit in eundem statum . qui suerat ante Fe inandum Catholicum , 8c per
consequens ante institiationem ejus Tri Hunalis r nam publicarum rerum
cura , peculiaris , & immediata i in
250쪽
a s COMMENT DE IURE REGNI NEA .
sus Regis facta est , a quo pruden- vulgo nunc digimus Cameram Re Ptia , & integritate morum insignes Iem . Verum ut omnes hi Consilia. deliguntur viri in consilium , iique adpellantur ConsiIiarii satus . At in iis , qua speet mi ad ius privatum , privatorumque controve
fias componendas , quaeque sive ex Iegibus ipsis , sive ex consuetudine iam inductum erat, ut perficerentur in eo Tribunali , permansit illius auctoritas o unde hac in parte non
dici potest abolitum fuisse , sed potius in aliam formam translatum .
Quod & prudenti Isime cautum est a Rege in Uagmatica edita die T. Iunis I73 s. Panormi , Sc die 8. ejusdem menst italico sermone clarius expressa ; in qua Collateralis Consilii δε Cancellariae antiquo jure abrogato , confirmantur Iantum in iis , quae antea in eo Tribuqa i pro quihusdam negotiis. , de quibus mox , peragebantur ἰ ne stilicet eadem negotia destituerentur opportunis provisionibus . prout jam consuetum erat.Primum invitum voluit Rex restituere supremam , & antiquam Sacri Consili aucto citatem : Sc propterea , privatum jus respiciebant . Ec tractabantur in Collaterali , transtulit in Sacrum Consilium . Verum ex consiliariis quatuor se legit , &corum unumquemque in singulis Aulis priorem fecit ceterorum , Uulgo caput Aulae ; statuitque . ut ii tribus diebus , nempe Lunae , Memcurii . N Saturni . in qualibet heia domada post prandis m in unum comvenire debeant in domo Praesidentis Sacri Consilii. qui constituitur veluti eorum Phaesectus. Et ut videantur
omnes neque novum , Neque diversum a Sacro Consilio Tribunal componere , sed potius peculiarem , di praecipuam ejus pantem , placuit adpellari Cameram Sancta Ciarae , tirii maturius . commodiusque vapare possint negotiis propriis ejus Camerae. datur iis facultas pro arbitrio sese conserendi , vel secus in Sacrum Consilium statutis diebus . Additur etiam iisdem Secretarius : quibus
omnibus congruum assignatur fata rium , prout exprimitur in Od. pragm. a. igitur in hanc Cam ram a uetoritas translata est earum perficiendarum , quae circa privatas causas tractabantur in Collaterali ,
ut diximus . Quod ut manifestius adpareat , singula quaeque expressa
tu eadem pragmatica Percurramus .
VI. Certis in causis Tribunalia , Judicesque ordinarii , sve ex legibusi plis . sive est speciali Prini ipis diplomate , quoniam procedere solent ex mandata , sive delegata iurisdictione ; unde jam olim inductum
crat , ut provocationes ab eorum sententiis proponerentur in Conat
rati Constio s vid. h. H. pragm. MD. de .c. S. R. C : ideo decernitur pristio loco , ut in Camera Regali
tractentur cujuscumque generis remedia . quae dicuntur , sive reclamati nis , sive nullitatis, ad pestationis, aut recursus nomine proposita adversus sententias Iudicum delegatorum. Quod sane consonum est legulis ιuris comam unis ex vulgari Dinorum interpretatione ad rit. Pandectarum et Quiris quo adpeliatur, nempe a delegato adpellari ad delegantem et S propterea a sensentia delegationis jure prinnunciata, ad ipsum Principem dele. gantem provocandum est * a quo, cum agatur de coissimanda , vel rescindenda sententia. quod est judicialis cognitionis . deliguntur & alii Iudices ad eam rem examinandam ἐqui olim erant Consiliarii Collateri