Vita Francisci Borgiæ tertij Societatis Iesu generalis a P. Ribadeneira Hispanice scripta; Latine vero ab And. Schotto Antuerp. vtroque eiusdem Societatis sacerdote. Accesserunt nunc primum Pia opuscula Francisci Borgiæ

161쪽

DE VITA FRANC. BORGIAE cipum in Repub. virorum, ut λmnosam Penumero tempus demere opus esset, si Omnibus fatisfactum vellet. Alij enim Socios ad se mitti postulabanti. nonnulli Coulegia apud se excitari: non nemo rogare, ut pro incolumitate sua D EVM precaretur. Mod & olim Regibus studio fuisse, Athan. m ex Athanasio discimus: qui ad Antonium vi μ ρ' Abbatem scribere solitum Constantinum, mi β' refert ut se fidemque Christianam DEO

rL. precibu= commencaret. Quamuis 'em δελ- - crebrae litterae muItum & operae erip rent,dc somni, nihil tamen destinati temporis orationi ad D EVM fusae detrahi, quo pietatis progressum contineri dicebat, patiebatur. Cum DEO enim potissimum esse agendum, in primisque eius regnum studiose quaerendum. Mox Principum Christianorum salutem, a qua penderet reliquorum, DEO commendandam. CAP vae ilΙ.pi, Quinti Pont. Max. ad Aetlaque Pa

triaratam litterae.

His rebus ita ex sententia peractis, eo ipso anno Pius I v. vita simul & c thedra decessierat, locumque dederat Michaeli Gisierio, viro e Dominicanorum

familia egregio, qui Ph Quint, nomen

162쪽

LIBER TERTIUS. induit, talemque se moribus gessit. Hic etiamnum Cardinalis FRANCisCO usus. perfamiliari,& amico,zostquam ad Ecclesiae clauum sedit nihil in amando remisit: quin rebus in arduis consilium eius,& op ram, si uenter adhibuit. Commodum. iam e Lusitania litterae redditae erant, bo- cios in Aethiopiam legatos premi, & temporum iniquitate iudare, nec proficere: praecisa iam spe messis colligendae: in Iamnia vero intula, Epscopum sacris me procurandis , in recenti nascentis ibi E clesiae , origine, vehementer d esiderari. Obibat Aethiopiae regionem e Sociis Andreas Ouetensis, Patriarcha: quem olim Iulius ili. rogante Ioanne item VI. Lusitanorum Rege, Episcopum crearat, una

cum Melchiore Camero Lusitano hi socii additi Ioanni Nun nelio Lus ano, Patria chae , in Aethiopiam Pontificis iussit profici scenti, Ignatio etiam tum stiperstite. David enim Aethiopum Rex, Lusitaniae Regis opera, a summo Pontifice, quem interris Ecclesiae caput agnosceret, mitti ad se rogabat, qui eam Ecclesiam, in remotis Africae, siccisque terris sitam, paene dix xim relegatam, i ldaismo inquinatam bapti Zantur enim Aethiopes simul, & circunciduntur purgarent erroribus,in viam

163쪽

VITA FRANC. AORGIAE . reuocarent, rudesq; illas nationes, ac bar baras erudirent. Nunnelius Goam vix attia gerat, inde in Aethiopiam cogitans , dc conscendere parans, in beatorum 1edes, morte simul Sc legatione obita migrare iussiis, locum, munusque Patriarchae, Ar

dreae o uetensi Socio, & Episcopo cessit. Nihil enim Socij praeter dignitatis nomen a& labores ferebant, honoribus, & commodis omnibus abdicatis. Hic simul in

Hethiopiam venit, a Claudio Rege, Christianorum quidem sacris imbuto, sed lento

homine, non satis humaniter accipitur: ἡ frigide itaque rem Christianam promouit. Qui vero regnum proxime excepit, re, dc nomine Adamantius, natura crudelis, Mimmanis, in Socios grassari, saeuire, dc incurrere ferarum more instituit. Christi enim nomen exstinctum cupiebat, nulla ut spes propagandi Euangelij superesset. Vinculis enim, fame, inopia, &nuditate vexati Socij, aliaque incommoda, dc per- . secutiones passi, ut solent, qui pie vivere in Christo I E s V volunt. Quamobrem, iusto mox iudicio D E i, a Turcis deuiista Aethiopia, in ditionem illorum, tyrannidemque regnum incidit, vastum cetera,Mincolaru multitudine frequens. Pius Pontia.

fcx re cognita, FRANCISCO referente,

164쪽

LIBER TERTIVs. s

Andream Patriarcham, Aethiopum furori cedere, & se ad maiora reseruare iubet;

Commodamque naetiim nauigationem,

maturrime in Iaponiam insulam trahcere: ubi multos esse & nuper Christianis adsicriaptos audierat, qui & confirmari; & s Cerdotio manuum impositione inaugurari possent. Andreae, accepto Pij diplomate; iniecta Relisio est, quam eximere nemo posset,quod iuberet Pontifex,tum demum Aethiopiam relinquere,cum sasua religione & tuto posset, nullaque spes reliqua eius Ecclesiae iuuandae foret, hinc in Iamniam insulam frequenter habitatam transiret. Ille vero bene semper D E I benignitate speraret, fore ut CHRISTO plures lucrifaceret; & Aethiopia excedere

non poterat,quin in Turcarum aut praed num manus incideret. In his itaque aerumnis vitam egit,diemque Clausit extremum. Melchior quoque Camerus, cui par potestas tributa fuerat ordinandi, confirmandique neophytos Christianos; in Macha nem portum delatus,qua Lusitaniae naues onerariae in Iaponiam transmittunt, rite

obita legatione, & Episcopi munere, decessit e vita. Nostra quoque memoria S bastianum Moralem,qui Prouinciae Lusitaniae Sociorum praepositus fuerat, Sixtus, K Qui

165쪽

Quinctus Episcopi nomine in Iaponiam

legauit: sed, ut incertae sunt mortalium res, Goae portum nondum tenuerat, cum& ille, longae taedio nauigationis,incommmodiique,mortem cum vita commutauit.

Adeo verum est, quod ipsi etiam male in Socios animati fatentur, dignitates Ecclesiasticas,ex Ignatii instituto, defugere Socios, aliisque libςnter concedere: labores Vero, pericula, mortem denique pro Ecclesia, ad maiorem D E I gloriam, ultro

ac libenter subire. . -

Cetera in Societatem Ponti is beneficia.

ΡL V R A vero exstant Pontificis vere Pij, & illis temporibus pernecessaris, singularia in Socios amoris indicia, ac beneuolentiae. Vetere enim instituto, Romae paenitentiae administri, Pontificia auctoritate,Monachi,& Sacerdotes Theologiae, & canonum, linguarum diuersarum periti, nodos conscientiae s luebant, peccatisque expiabant. Magnum id Ecclesiae munus, & arduum, Ut quaecunquo diuina potestate in terris 1bluant. Vinimitaque Pio Pont. quando munus hoc a V riis varie obiri vidisset,Societati mandare, ut paenitentium curam susciperent, A in

f ' sacra

166쪽

quotidie aures darent , virgamque manu gestirent, potet statis argumentum. Alci 'tum itaque Cardinalem, qui tum pro C 'roto Borromaeo ei muneri praeerat ad

Fi ANCiSCVM misit, qui persuaderet, i rem per se Ecclesiae utilem, ac necessa- , riam. Ille vero tergiversari primum, ae. defugere moY ubi se coli git, haec fere ca-Mpita supplice libello Pontifici obtulit. Pem incommodum id Societati futui um: qui enim legitime id munus ad hanc diem ad- ministrassent,iis eripi sine querimonia non , posse: ad haec complures in Ecclesia DEI familias, vetustate corroboratas, & sancti tate morum illustres, ad quas id potius per i tinere videretur; alioquin praeteritas sese, moleste laturas: Sociis denique priuatim fraudi futurum, & damno: quod qui illud munus obirent, continuo societatis legi- bus λlui, & obedientiae vinculis vellent, tamquam minimi Pontificis iam creati. Lectis his, Pius nihil prolatandum ratus,t nodosque facile solui posse; Societati extemplo paenitentiae Pontificiae munus i. pro tuo iure mandat,domumque non ps cul ab aede summa D. Petri, certumque, stipendium, ad victum, cultumq corporis assignat. FRANCISCVS dicto audiens

Κ a acquie

167쪽

348 DE VITA FRANC. BORGIAE acquieuit, praestantesque e Prouinciis v dique sacrarum litterarum, Ossiciorum simul & linguarum peritos euocatos, IO-cat. Gregorio mox tertiodecimo Romae sedente,Societas onere illo leuari,sed frustra, optabat: munusque sustinet in hunc usque diem, commodo, opinor, publico. Ecclesiasten item Pontificium e Societate tunc deligendum putauit, qui coram iaamplissimo Cardinalium consessu de rebus diuinis frequenter dissereret. PrimuRhoc munus obivit,FRANCISCO iubente, Benedictus Palmius, Italus: hunc secutus Alphonsius Salmeron, unus in decem primis Ignatij Sociis: sed duodecimo post mense, nimirum secessus amantior, dccommentandi S scripturam studio intemtus , alteri e Sociis, Lusitano T heologo, Emmanueli Sa,lampada tradidit Mox ces sit Francisco Toleto Cordubensi:qui apud. alios continenter Pontifices Ecclesiasten egit, ad annum usque CIP.ID. XCI v. quo anno, inuita, & repugnante Societate, in Cardinalium Collegium a Clemente VIII. adoptatur: vitaque nuper,& dignitate d

cessit, postridie idus Septemb. anni CIo .XCvi. Neque hic substitit Pij erga nos studium: Sociis enim examinandi prouinciam dedit eos, qui Romam stequentes

168쪽

LIBER TERTIUS.

confluunt, &sacris initiari, vel iam initiati confessiones excipiendi fieri sibi potest rem, volunt. Erant ea tempestate, Quis credat8 in vitiniis Neapolitani regni sinibus, haetesis Valdensium reliquiae, qui Pauperes de Lugduno vocari gaudebant, quod malum ut maturrime tolleretur, e Sociis Christophorum Roderiges, do' rem Theologum, mittit: qui partim disputando, partim monendo,ad bonas eos partes, melioremque mentem traduxit:captos

comitate hominis, & pietate, ut poenam, Pontificia potestate irrogatam, libenter

susceperint. Exploratum iam tum erat,So

cietati finem esse eropositum,gentes a fide alienas, & haereticos, ad sanam mentem pro virili reuocare. Si qua λrte rursum tempestas exorta in Socios esset, statim aduolare Pius selitus,& opem ferre; Principibus Christianis Socios commendare, rogare,obtestari, precibus, minis'; agere. Vt in seditione fluentone excitata. statim exstinxit incendium. Huius studii specimen erit diploma unum in multis, aa C loniensem Episcopum. Praeterea Mendicantium in numero esse socios pronunclauitommunesque similiter esse,&haberi voluit:dato ea de re,quod exstat,diplomate, quincto Pontificatus anno CID. ID.i K 3 LXXI.

169쪽

DE VITA FRANC. BORGIAE, LXXI. Nonis Iuliis: vique triti ab iniuria in

Prou incus Socij Viuerent, permisit Patronum sibi, quem Conseruatorem Vocant, . Cum reS postularer, bona sua venia, deliere ipsi lumina auctoritate possent. Quodeneficium Gregorius x i i i. irrumatura morte extincto. Pio, insequenti anno Sm Gis libens datis tabulis concesiit. Non dea uere tamen, ut fit, qui dicerent, Pio pro positum,Societati, inititutum commutare, limul & vestuum. Qui rumor cum latius Vag-r Wr, ERANOSCVS pro. Societatis honore diligenter excubans, animiq ; pen-Mens, Francisci Patieci Cardinalis, Sc Burgensium Archiepilcopi opera, Pium rumoris .in vulguS sparsi certiorem facit. Ille vero tantum abfuit,ut id cogitarit, ut nun- io illo tanquam aduersa re perturbatus, in haec ipsa verba clamans eruperit: absit a nobis hoc peccatum. Video enim complacitum esse DEO in lassamulissuis instituroque vivendi,quo pactum reserunt Ecclesiae. Dum iidem erunt, qui hactenus, institutumque religiost seruabunt, nemo. HV, qu DEct, molestui crist,negociumqse facesser.

INLUNT E aeitate anni CID.ID. XVI. Romae multi pestilentiae lae exstincti,

170쪽

t & morbi contagio serperet latius. Corruptis enim aquis ea urbis regione, quae Flaminia olim via, nunc Populi dicitur, quod stagnarent, sordibusque plenae , dc putrefactae subterraneam puteorum frigudam corrumperent,qui hauserant, labem, praesentemque mortem, senserunt. Tot passim in ea Vrbis regione strages, ut taetro odore,quem amabant cadauera,inficerent alios prius, quam opem implorarent. Exstineti incolaru plerique Mysteriorum viatico non institisti. FRANCISC V ssimul detrimentum cognouit, Socios mi sit, qui vicatim aegrotos inuiserent. Hic opinione maiorem stragem comperit. It que nihil cunctandum ratus, binos statim Socios ad Pontificem legat. Hic magnam vim pecuniae in eleemosynam aegrotorum inopiae subleuandae liberaliter erogauit: cuius etiam, tali Pontifice digna, audita vox: Ea tempora esse,ut o calices auratos, Crucisique signa argentea oppignerari vellet, qποCHR ISTI membrorum inopiam sublevaret. Eius etiam mandato Socij Senatum, populumque Romanum adeunti ne dissicilitemqore deessent, rogant. Auditi, & vero perlibenter, factumque est in eorum se tentiam Senatus consultum: Panis, Cam,