장음표시 사용
321쪽
Idilucid V, De Tertia parte Iudicii.
' Ham vino cum faerint impediti, aut quia fuerunt absentes causa Reipubl. aut Lmili non potuerunt appellare iistra initima tempora , fuit prouisum illi tempus itoneum rsine, ut in tit. Eeum, qui appellauerit, OUa eum, qui Si quis metu Iudicis, & iusto timore, cademein contante viruit non appellauerit, cusatur.&eius appellatio admittitur, L .stae res iura similibu ala appetaede iniit.
Poteibappellari a tota sontentia' a qualibet eius parte continente gravamen,&4 quolibet iudicio, tam ordinatio murin delega' de quo babetur in Di.isquis a quo appetias Si reus appellarct ab una causa ,& uno iudicio , poterit tamen idem Iudex cog seere ' .. ,, causas eiusdemini,quae non sint annexae in appollatione, Vt inrit. Capud eum, a quo ap- Να pellaturalia cissa agere compellai ' .n: . ' uis pers In νna eadem causa tertio prouocant licet, ultra vero in eadem causa inter eosdemtitia santes non conceditur, ut in tit. C. ne liceat in una, eademqἰ causis terrio pro G . N. i. es
37 Tollitist aliquando appellatio morte rei pectine lite ppellationis, sed in hoc seruatur visita cregula. Magitur ad rem, tanquam ad aestiuaati es si res interemitur, non videtur lineta emptum iudicium, sed si tanquam ad commodum pete is tunc laterempta re tollitur Mia Miudicium, utinastata pendente appelLmori interue. . si με ap. Appellationis vutem essectus militiplex; aliquando erit frustratoria appellatio i aliqua
do rationabitin legitima, ut supra diximus, Specul. .appell.ῆ.nuiae dicamus. Iudex itaq; debet iudicare in appellatione secundum leges tempore latae sententiar, ut in tit. Auth. vicum de appeti cognosicent. Ideo si postea rioinulgentur Mia kSes,nontenetur sili eas. ut virili de Insuper contestata lite, non licet ea pendznte aliquid innovare, ut in ii .aut nemini ILceat line Iudicis auctoritate ponere signa risus litigiosis IKndente iudici immo si preces. .e nemini Imperatorio&rrerentur supplicataonis contra iudicium, implendam sententiam, non 'ς nocerent sententiae, quia hoc prohibetur in tu. C. ut lite pendi nulli liceat.& in litis nil i nouan.appell. pend. is pendere dicitur, ut nil debeat in uari,cum citatio legitime perum nil inn m. nerit ad partem, vel peream stcterit, quo minus perueneris cum tali expressione, quod po m y tuerit instrui super quo copueniatur, c. lin.Clem. vii lit.pend. dc ibi glo.& Doct. secundum ius Canonicum; secundum ius Ciuile per libelli oblationem, &-contestationem, De his plura Lancell.de attent.cap. in praefat. sicundum quosd- resert litem pendere quinque modis, per libelli oblationem, appellationem, relationeinta sultationem, causae su- , perioris faciam recusationem, Iudicis restitutionem in immxum. rex ex Ferraiic. m. ma respon. rei in verbo exceptioneni. Alij dicunt septem modis, Mendo os iis periimpetrationem Iudicis, commissionem cause, Guid, . indeciL48ου.&337. minen restringunt praedicita ad duo extrema, ad princi pium, dc finem litis. Principium litis cognoscitur per libelli oblationem, Principi factam, percitationem, licis contestationem, ro gationem gratiosam, admittanon ter iij ad causian, & extraiudicialem appellationem, ut
nouare, quandoq; pro renouare, ut dum dicimus, GnsemRinus, de innovamus, cinnoua. I m .de Iregua,& pare quandoq; pro non extinguere, licum notissimi,S.immo. ibi os in verb. Innovat.Qde praeseripi. triginta amoria Aliquando est Maum ius impetrarς,inno. in c. I .vilite pend. Interdum est beneficium impetrare, Immotu .in Rube. ut lite pend. lib. 6. quandoq; pro actu facto in contemptu; Ita accipitur in praescnti; .&quae dic dinr i nouata, & attentata, Lancell. in suo tractan praefa.in iurara u.14. ubi de ibit Aneota- tum, seu innovatum est omnis actus, sine rationabili causa. lim is ellati ci aut his 4rqui-
pollentibus, pendentibus a iudice, seu a parte, aut ab iuben; scausam ab eis ita com pium iurisdictionis, de praeiudiciu partis iactus, oscio eius, ius ruit laesa Maiestas, in pria Emis, & ante ola reuocandus, δι ibi illum declarat. . , i
a Impugnarur appellatio multis modis , ut dichim est deciat Deesi is titi de an
322쪽
44 irmiusta, Incohata,&deia via. Appellatio dicitur deuoluta, qua GestposisS parti intimata, Auth.i i c. veniens, de re tuti. Intra ii auidetur,qirari est in adiutorio, Principis intimata. Incohata, quando pars cita fieri g, et C.dete o.appesti
promissum factum appell. pendente transactione, noua sciuentia mos terappellantis in cau' 1a criminali ob desertionem, dilapium fatalium,i.itin Aemn appeti lasis r appellatio terminatur ob non petitionem Apostolarinn, si non redititionem; silcmpore debi
Fatales.dies dicuntur, quibas m. i.finis eausae4mponinit soansiis C.de stiri ta par. Sunt dati plures dies ad terminandum causam. Primusest ad appellandum, an c.α- cerearioni. de appella ibi 6. vidi fluminima uilia vi uendiun quibus fatalibus elap
. . sis causa dicitur deserta. .
- . 67 Resiiudicata dicitur, quae finem controeaersamini pronunciaiqne Iudicis accipit, quod et dvel condemnatione, 0el abiblatione contingit, i. i .aede re illaru tunc perempta est omnis appellatio, gloabi verbo accipit.Tria requiremur ad rem indicatam; Primo, eo reatud caedem personae in sententia . Secundo, eadem res, quae petitur in sentientia, Neaedem cam . sisquibus concurrentibus,tisne habet locum res iudicata, an eadem. vhoc iure linum qritur. si de re iud. glo.in e.adurentio.de me t. Inseper visententia sit de iurexalida, L . .
ε ς. S. fiαε de re iud. Talis res iudicata restindi non potis, ut in Made senti&M: iudie. 4 Fφ48 Inisper appellatio dicitiiristatis deserta: meimlii 'itan rosequutui in iis; des . ritur pluribus de causR quasnumerat R-to in par. Bba sy. anu. 3 dc se Primo, si . - appellationem non sierk prosequutus insta An astute statutim . cundo, iando ap pessans non praesentauit processum Iudi eis ad quem; insta niWhaginta dies, alios, cundum i ylum loci. Tereio, si insta tis minum vituti,4 Iuiae, ii quo causa non merstsequuta. 4ωto, si appellatis non petisit Apostolos infradebitum tempux s.c nire triginiata cies.sfia non admisiibne interlocutoriae iis appellatur. Sexto, si innovat mrambibi tionem. seu attentat. sic de alijs , de quibus sup. diximus. & ibri oberi. V i , ης Terminata sententia eκ his, quae de iure erantadduoeda, Iudex mandat ellequi suam tentiam, s. t. C.de exequuti rei iud. M smientia habet paratam e quiuione post rem iudicatam, l.si causam. Qe K Nam alias frustra serreretur semeritia, nis debi uiandare,
in mobilibus, deinde in stabilibus'; postremo circa mina debitorum. His omniuus defi-txisque is cientibu, deuenitur ad capturam persome; Bar. in . 3.λειαν res, ct ibi gloas eius eti turbribus. 3 o Ita exequutorem eum dicimus, qui post kntentiam inter partes auditam , de discussa lite prolata res iudicata, ad finem perducit, quod iudicatum est; hae Mutore.C.eodae de his ira vide in Auth. exequutoribus, quae impediant rimatione; Sed de alijs alibi videbimus. Ar ut ordine lusuniani sequamur, ut in s. On'de offIussi ubi legitur his verbis.Samir τι δε ι eis uduis debet I sex, ne riuo Diauer, qua io ια, πιαι--ρ nuriam Mu-nt, Et ut gla. legitur continuatio, in verbo superest,quia de actoribus disimus,& de rei hic Mur,vdde I lae,qui sedet in messio, Insu dicamus, Seius ossicio, citca quae versetus. Idelum habetur inti Institi offlud. 1 .d.Uiis i Duplex est officium Iudieis, Nobile, & Merrenariinna Nobila, quod non deseruit ali cui actioni, sed procedit ex se. Mςreenati quod descimi actioni intentatae per pari glo.&Bar. in l. r. eiurisd.omn.lud. .inc. .ff. deo M.Spec.de act. seu petit.&ῆverss a dictauese datur in absidisieli deficit actio, l.quid ff. de ede ite tanqua remediu ordium risi e6petit ex omni actu bonae fidei se deficiente austionis, cum filiiv. Edicerae petat. sl ni. si seruilias .cle usuis duinneius claruisexceptionis, LM.stae petiti haeres.-- ploraturi minuamen offendat, du de eo timetur, l.si pater tuus.C.qui bonis.Qω poste
323쪽
Eo via conditores eum temueriant minum,ut bus,pax, &moralis nestas inter omnes homines conseruaretur Ideo maliter quisq; uiuere. cum hominibusconuersari, de rebus i. trinate moueniret si a clisp .suimus; & ne hominum audacia quae ut plurimum legi diu adversitur damnum bonis inserat; Circa delu rum coemionem, de modo,& Hema puniendi delinquentes inhoc quinto Libro nostrarum Dilucidati num tractabitur; & totam omni u legum potestatem in similibus exarandis breui constri .gimus sermone. Diximus de Delictis, potiusquam de Criminibus: Nam delictum est, vegenus generalissimu i crimen, ut spe dies, vel ut genus subaltemum: Ita etiamditandelis hum a peccato; praeterea declinare a bonoest delicium, tacere malum est peccatum, Uti est mali perpetratio, c.inter hae e poenicidi st.2. Delictum est boni desertio; sic propris est quasi ignoranter commissum peccarum scienter, c.si peccatum.de poenitidist. I .in gloL 'x dissert a crimine; quia delictum inmittitur siue cum astimo, sinae non. Crimina vero exa animo, ex glias,Autluqua. Qvbi de crim.agi oppor. Est autem delictum genus misit. mum, siue ex animo proueniat, siue non, ut in c. l .in fimii 5 de cleric. coniug-Impropriσvero erimen dicitur etiam delinum, Bart. l. transigere. Q M trans . quae, ut clarius p d
s L Sinnimrdet in ultipliciter; interdum pro continnacia interdicti, vel pmrina deami, aut pro eo, quod fieri non deber, Anthe. vi I . sine quo fueram s. administrationesacolha. Interdu pro maltitia, l. cum nancipium:ssideaeduae. laedit.-idem, quodαime p
ue Maleficium diuitur quasi natosinum Ides C de rescit vendo&mesistit elusias iendo, quam in premittent 'mpnon iaciendo Liniuriat inru,siquis.ffla iniun. in specie sumitur itipliciterpro quolibens tumio, de quo in CAE malta matheinati quatid i malefieri huicitur erimen inor,inii deoblinquae eν deli natanta arMalavi secta.ffide poeni, ita uisti te quaedam et male ma, quintam male dicta, quaedam mala scripta, quadam te consulta; haec sub se tali nomine deficioninicoptinentur Lucres
324쪽
16 Lib. IV. De action. interd& ord. iud.
mittitur acto, & tunc non continetur coetera; tamen hia omnia tib nomine delicti coi
ε Talia itaque delicia multiplicesi patiuntur diuisipnem ; Prima etenim est, delicta quaedam esse publica, quaedam priuata. I licum ti ipsi cite lutia potest, largissime, large,ω stricte, ut ex tit. Inst. de pub. iud. Publicum dicitur, quia accusatio conceditur cuilibet de e populo, Ang. I in eod. S. i. Largvlime estJ quod si findictam, siue ad utilitatem publimita cam, l.interdicta. Teod. l.quod Senatus. ff.de iniur. Large, suando ciuilibet de populo potest accusareklast de suspecauti Sconsequinia Strictekut inditi t. Iesialam Mus in N-rum est ἱ quilibet de populo potest accurare ergo delictum publicum,ut efficiatur in ., secundum Angat 'o.S sit publieli res cie, aut vindicta avi utilaatem, vel accusatione. Publicoru uelictorum quaretam sunt ea halia, quaedam vero non, & cognoscuntur quatuor detinuit is qui ape ea ita adimliu vel aquae, at igni interdicitur, aut deportatur, vel in metallum dana natur. Noncapitana fiat coetera, quae inierunt limiae,& damni
Inici publicia in d.tit. Inlt.nnmerantur crimen laese Maiestatis, S. publica sunt. Item lex Iulia, de adulter ijs, & de stupro f.item & caleges. Item Iex Cornelia, de sicarijs, & dei homicidio, S. item lex Cornelia; necnon veni fici lex Pompeiam, de parricid. sic de filiis, dial coniunctis, S. M lumi crimen de falsis, exeaael. Quinciis.,iις νι Cornelia lininfames rins entes publicam rapiendo virginem, & monitiem , ,.p stantes orima praedicta ex l. lulia. de vi publica , deuilax talia. Itemέubtrahens surando rem sacram, sanoam, fuligiosam p sicam, exi. Iiuia peculatus. S. item l Iulia. I tum lex Flauia de plagiarin, S est, & inter. Item lex Iulia de ambitu repetundarnm, 4ς annona, residuis, Salapiaeterea, i Addiotiua ,se 1uldu Clatam S. i. veita illud.' publicum esse crimen, Fuercus, Blasphemia,&onaris offensa, quaesitino, Prin pi,i l 'Oρῶ t i .Priuata sunt scelera, i. ι .fide piab.iud prjuae dicuntur, secundum qu'sdam,quia in bi' mcompetit publio accusatio, sed ciuitum offensis ι licet Soci. inc, veniensia dc accusa te At contrarisim, tamen Clatan d.9. I, vers. Erivata, de uini uni testatur,quia ad laesumst. pertinet accusatio, ut haberiuan titissidensitati Alicum ruin anonico videtur cellarς , ri in diruisio, cum omnis delicta sint publica, glosi in c.bu misi. o. quaest. l . sed hodie ex c. Kenidine praedicta cessant, tid priuatum delicum, quia priuata eis Oiscnsa, Λrchidiata in c. statutum.depraescrim asellorem. vide sicis in ver. proprium est. Atari. do maiusc.
s - Secunda diqistoxst,quaedam delicta sunt innomina kqtardam non ta. Ionominata, quae specialia nomina non habent in iure, ut verberare, percutere, & similia, qtaae fieri siunt sine ii Dio,vt. ln tit.Qde extraord.ctim.velim si usatures aliam O Uriarum, ma :trimo inimi l tes,qui oleo,vino, aut simili nutula vestem deturpasivi. Ita 'nx-εcam sic raminanem facititi cietvi illicia'stra: κα-,c egia, aut crim seli tomatus commisisset, vel abortum; si seruus ad statuam calmai in gratia, Domi
Numinata , quae numen cerium habent, ut furtum, homicidium, pccetera, qu instadicentur Sc nomina eorum sunt expressatu iureo istorian quaedata suos V ria, ut in glo.
y Tertia diuita datur secundum horum qualitatem, veluti leuia,ORβρους trocia, s artrocissima de istae qualitates sum uir Ἀ-b Ideo laviadicimii siqvxpoena pecunia iam tinsi t. Atrocia, poenam Atrocissima, quae ad mortem Miqivd isdit, veluti scimo membrorum, vel conil umini A dicimus atrocia,quae tat in commitxendo Mygiis quam Ommittendo; &hoc, quia maeuitiligatur. ut in tu. Inst. de obligati quae ex deho inst. nasciita ubi phira delicta numerantur,ex quibussiquando ocitur duplex ; lhWrdii simpl
325쪽
cto publico, ex quo venit etiam damnum illatum priuatae persenae, eui acienda est restitutio, ut in fitrio, homicidio, & incendioxiat in s. q. a.io fia. positit has regulas; primo, quando causa agitur de poena merE corporali, actio erit criminalis. Secundo, si ad pinam pecuniaria Filco applicauda erit criminalis. Totio,ii ad ei a Susamninanimi erit iudicium mixtum, ii ad damnum non venit eis eadem lege ex qua venit poena, alias diceretur Criminiis vel Quilis causa. Quarto, quando agitur ad interesse tantu; nissimpliciter, tun causa erit mere ciuilis. Quinto, dum agitur ad minam extraordinariam, scontra rem in emnixta ciuili&dsi e sum regulae ad cognoscendu quando ex: delicto oria tur parti actio,oc habet ciuilitatem,&Fisco t ibi Clar. . .r o cibaria diuisio, quaedam delictaeomautiuntur animo, vili resis, quaedam vero factos& haec dupliciter, aut nullum remanet vestigium delicti,ut in Blasphemia, aut remanesius delicto perma rente,ut in homicidio remane adauer,in percussione cicatrix.ri Conlideratur in delictis grauitas ex doloquam commissisno imperitia, appetiaturue, aut si circa modica, Any in imon solum,si mandato.ffde iniuri l.leuia. st .de accusiaticglo.in c.cum illorum e senr ex m. hoc remittitur arbitrio Iudici Graue, visi cum .lo agitur di praeiudicio alteriuri ut Reipub.& magna poena imponitur; grauipra te pubi ica, Onuo son imponitur poena mortis: Grauissima, ubi mors infligitur,o Diari in
ia Damh & alia uiuisio, delii horum, quaedana dicuntur Ecclesiastina, alia secularia; quaeda, mixti fori. Eccletiastica efficiuntur vel rerum personae,ut Clerici, vel ipsius criminis, dum .haberet annexa petnam Ecclesiasticam, veluti Censuras, de quibus Diaa in ptarisia Cac. Sic laicalia c tera videntur. Mixti fori sunt, in quibus habet locum praeuentio, veluti in vis suris, Adulterio, Sturpro, Blasphemia, & sic de similibus, quae retulerime D a. intrata. ι crimin. tom. I. lib. cap. 27. Claning.fin.q. 7.&ibi Baiard.&inq.H. I 3 Ex his sequuntur variae tipecies delictorum, quaeda ostendunt fidem, ut Haereos, Blasphe mia, Sortilegia, nemini licere Saluatoris signum: Ne sanctum Baptisma reitere 'r Simc 'nia, Periurium, & similia. Quaedam Osfridum persenam Principis, ut crimen ae Mai satis; Collegii illiciti, effractores carcerum, si quis Imperatori mal dixerit, ut de Ambia .riosis; Quaedam versantur circa offensionem proximi, veluti verbis, ut de calumniatorita famosis libellis, iniurijs seditione, prohibentibus testari. Interdicta facto,ut de stiris, e pilata haereditate, Incendiarijs,ludis facta, monopolij abigeis, rapina , repetundom, teris
mino amoto,userar vi bonorum raptorum,annona. Interdum, circa honores ut Adulteriri
Incestus, Raptus, Sacrilegium, Stuprum & Sodomiticum vitium. Circa vitam, vomicia dium Parricidium, Sicarii, Assassinium.Q taedam alia circa falsitates, ut de falso pFalsa mo neta, staudibus, mutatione nominis, de quibus omnibus iuxta Rubricas dicemus, quorum celenchus talis est. i Adulterium. Assassinium. Ambitu.
Abigeis. Ambitiosis. Blasphemia. 'Calumniatoribus. Collegijs illicitis. Esaetoribus carcem. Expilatae haereditatis. Fallia
Haeresis. Homicidium. Incestus. Iniuria. Iadtil.
Incendiarii. set Maiestatis. Mutati me nominis. Maleficio. Monopoliis. Nemini licere salua toris signum.
Patricidium. Periurium. 1 νPeculatus.
Plagearijs. 'Prohibentis testari. Raptu. Repetund m. Rapina. Sacrilesium.
sortilegiis . Sepulchro violato. seditiosis, .
326쪽
o Contra naturam. o Commisti cum mortua.
PILvCID. I. DE Qui DDITATE, ET NOMINIB. DELICTI.
vi, veram, & catholitam Fidem profitentur, ab inuocatione diuini nominis exordiuntur; propterea contra illos primo aggradiemur,qui Fide eandem Cath icam violare nituntur. Tales male lentients de Fide, hq retici appelliantur; sed multipliciter hoc contingit, ut habetur in tit. de haereticis, ut criti male sentit de articulis fidei, c. taec fides a fi l t. qui erro*em inducit, dicitur hqresiarca, ut Gerunt Arrius, Sabellius,& similes, c. reti . aff9. r.s quid. g.Sabellarii s Atriani.*.Macedoniam. Item, qui male sentit de Sacramenti cle he, ciad abὀtendam.de haeret. Item, qui inducit peruersum dogma co tra stiacepta dei, aut nouas ,& fassas opinionea contra Dei, & Ecclesiae praecepis, glo. in Clem, Vnic'. 8, .de usuris. Veluti si dixerli peccata licere, quod thaereticum est.Item,
327쪽
bus poena vitii ni supplicij coni minatur, I. a. Qeod. qui vero bis Baptismum confert, do ponitur a Sacerdotio,i. r . Q cod. hoc idem,qui scienter permittit rebaptizari ab haereticuc.conseimqndunt. dist. p. qui. I . l.7. Item declarantes sacram scriptura in alium sensum quam t et sincta Mater E letia, est lixi estis. τήν q. 3. I tam vindem, v l mens Sacramu-ta Ecclesiae, pateat. ι. l. iii . It cm , aduncias potestatem traditam a Deo suae Ecclesiae, ae Summo Pontilici, Dei Vic rist, cap. i. dist. a r. sic de ilibus, quae collegit Emer. in suo dire. t. ct Alphon. de Castro: de in Dircilio ΦI D Tria esse genera credendorum, leguntur. Articuli fidei, institutiones diuinae, ut Sacramenta taclosiae, & omnes institutiones Eccle. siasticae. Ad hoc, ut quis dicatur liuereticus ista requiruntur ex Si inanta de hae reti cap.3 r. Primo. MDd; t baptigatu, sic pagaret, bidςi, dc similes non effetuntur haerctici. Secundo, quod scie . x pericuerent in erroi affirmaudo Disa pro veris, incerta pro certis. Tertio; sit pertii λδ m ςrrorς suo, i. i ide suid. xii'itin side s atho.& Clanin S.lis sis. vers de hoc.
Qua de re videntur cxcllisi, qta, metu mortis, aut tormentorum, Ore tantum. mn animo negant; nam cum error non sic in animo ,inon dicia utur haeretici, sed mortaliter peccant, de graui animaduersione sinit digni,c.fin. ii.q.3. Haereticus ideo dicitur qua li uiuus, a verbo eligo, ο κ qie kione erroxi λ& tessitatis; ut a vorbo adi sione, quasi adii simus errori,vel a verbo U i. iston, hoc est QRisus ab Ecclςsia Dei. in autem haereticus, qui alicuius temporalis commodi, & maxime gloriae principatu sei gratia falsas, ac nouas opiniones gingit,
vel sequitur, cinireticus, am I. dc e contra, dura requiruntur, xt quis dicatur catholicus, ut quae fidei sum mente credat, voluntate confirmi, D.Tluri a .a.q. o. arta a. omnis asser lio contra fidem, vel est temeraria, put erronea, put haeretica. Temerarium est asserere aliquidpio certo, & vero, quod ne ratione, aut authoritata probaripotest . Erroneum est, quod ut pcr temerariam assertione additur falsum. Haereticum addit in simplici errore falsitatem esse veram, & notoriam,dc pertinaciter id asserere, c dixit. c.qui Ecclesia. a q.I.
Aliud delictum contra fidem videtur blasphemia, de est omne coli uitium, contumelia, vel maledictuin prolatum in Dcum vel Salictos, Bar. iiii apud Labeonem.f. sed fide iniurinia. &l. urpia. ff. deleg. r. Δ ibi ponitur diffcrentia inter blasphemare, & maledicere: nablasphemare est maledicere cotra Deumn Samaos; maledicere est contra homines,Boss.
s Committitur Blasphemia duplici modo, uni applicando, quod Deo,&Samnis non c5-
uenit in corum Oolitemptu, Vt co 'tumeliosa verba, seu irrςMurentia: Qui dixerit per captu los, seu alia membra non tamen in contemptum potius iurauit, quasi blaspega uit,ex Boss. ibidem nu. I Io. per c. I. de maledicis. Committitur etialia operis, verbis, ut Tm dicitur maledico aut pro aequitia lentia verba, ex Clar. in L Blasphemia. . Insuper detrahendo committitur de bonitare, potestate, diuinitate, misericordia, iustitia Dei,& similibus, tunc est assirmatio falsitatis, vel negatio veritatis contra Deum, Thoo in a. a. q. ly. & in c. statuimus. de maledicis. Tertio modo est tribuere creaturae,iquae conueniunt Creatori ι & ita sex modis blasphematur ι imo, assirmanta aliquid de Deo fausam. Secundo, negando id, quod Deo conuenit. Tertio, sit fiat cuna detestὸtione diuina, expresse maledicendo,& nuncupatur imp ecatio. arto, afirmando, vel negamio contra Deum, & Sanctos. Qvinto, dum tribuit Deo aliquid inhonestum, vel prolanuim, idem &Sanctis. Sexto, dum tribuit Deo, dc Sanctis aliquod verum, Sc honestum, sed irreuerenterrtamen si illidum aliquos isti duo castis vere non sunt Blasphemiae. Negantes ea, quae sunt credenda ex fide, committit Blasphemias haereticalas, Dilectiq. rvi Huic simile destinum committit . qui pedibus conculcauerit Signa nostri Redemptoris, victus Imaginem, vel Dei paris Virginis, aut Mostorum, quae seurint humi insilice, marmoreuE imprussa; propterea talia ita imprimere, aut pingere prohibetur, ut in tit. C.n mini licere Signum Saluatoris,&c. Idemq; dicendia de percutientibus, vel deturpantibus Imagines Dei, & Sanctor cum
contemnantur, quq venerari debemus, ut ind. tit.C. ,
Malusicia pariter prohibentur,vesuti ars Aruspicum, viri tit. de malefici de Mathe- α Cc maticis.
328쪽
maticis. Est autem Aruspex momentorum inspector, vel horarum demonstrans rem nad ali jod incohata aikdacis quasi aba , di inspicio ducianae κ'garire aut si aliquata smira praedicinantur: ideo prohibetur incantati mosvis malum finem, vehiti profitentes
rem Magicam corra humanam salutem, L eorum.C. d. sed de iure Canon nec ad bomini finem concederetur,c.uliun 6.q. vide sortileg. c.firi. eo inagis exercenae, Magica
artem, inuocando daemn Mialiqu- inatum inpetrandum, scae tes im inεscereas. aut simile .l multi.Caraxineseirim ill Mimantandas ad am xi, vel altim malas fineti ropterea quilibet non i sellan a, diuinatione debet cessare sestnec illos e silete, ut in
De Mathematieis, hieribt,intelligituli δε ea Mathematia quas est scientia demonstra. tiua, sed deditiin doriavit te; propterea Azoean Rubr.Qeochri . declarat diuer ovi esse hoc nomen describidum, dum sit,ificamus iniunationem deseribitur sine aspirationi,n ea,&prima aetabaevstb iis alterat pa &chit carmen it P ex sene species maleficioriam , voluit Diuinationes, Ioeantationes , Sortilegia, Si perstitiones,&c tera. incinnio inflat ter sumi potest, secundum Decret. Emerici, p. a.
viane, taeest pro sciemi a Tneolanili Iheologi diuini nominantur. Mcund proicientia inissa a Deo. Witio; pro scientili Magiea, de qua hiri & in a 6. q. a. 6cot immis sumpsit a Pessis,&plum restri Emeri atra baeonis Pigna de sortileghs , superstitionubus, Simam in titia.&oF. Sus aestinoest Disa religio, quae fit sum Deum,aut steri in quia dem, sed istis, ac nunc, ututauit fili varronei Theologi veto dicunt esse vitium religi 'm oppositim exhibo peusiam diuinum, cui non debet; vereo modo, monon debet; αplares sunt sipdcies,ut AuFres, Amspici ortilegii, pacta cumd mone, M Magicae artes, de Incantationes, de quibas siman. ind. m. 63. & cum videantur Idolatricum a daemonet Gancta ista petatur, propterea grauiter pulsieiai, erin d. vi IC. & ars damnatur, quam ne cui docere aut dis redini ditur, Linulpa. α d. 8c quale delicium sit inuocare viemo
ν Gt uuiunum pariter stet est, dum Christiani et alii conuersiῖsi ad Fidem relicto cuia
tu Christianorum, transeunt ad eundem cultum lud eoru , vel infidelium, Extrauag.Gres. a s. admodum lenins Damnatur etiam , qui redeunt ad cerimonias solemnitatu, & festiuitates ludeorum, di illa obsimi antes eum videantur Iudaiciare; de his plura apud Di. ct. in 1 pq Hanae'. t L i i ilo Periurium. aliud delictum est ι eum sit mendacium iurantento firmatum, glosi fim in c. tua nos. de iure iuran. sic est transgressio iuramenti, Couas. in p. paris. 7.in princiex mente S.Thoniae transgressionem esse ait praecepti prioris tabulae,& eo honor,& reuerentia Dei optimi Maximi detrahitur, & quando dictur periurium vide Crauere. conso s. u. 9. Irt Periurus etiam dicitur, qui fidem datam non seruati nam fidei datio, & iuramentu vindentur aequi pollere, c.ad aures. quod medicau.c. x an sinde fideiussi quod verum, quando
fides haberet in se religionem, secundum Baiard. in f periurium. Ad meam periurii requiritur dolus, ux ait Clar.in d.S. periurium vos Excusari fallum, de quo mani seste comstet, δι hoe fit duobus modis, ut dum agitur simul contra promissa,& contra iuramenturi Secus si contra unum tantum istoriam ι praetcrea non puniretur poenae infami , qui iuravitato assertorio falsiim iurauerit de praeterito, siaundum eundem Clar.& an sui iat sola culpa, vide lac in I. si quis maior.C. de transi Lnu. 3.de in l.qui hirasse. Ede iureiuran l. vi Maam .ss de In lit .iuran. Sic tribus modis, quis venit contra suum iuramentum, vel Iudice im , terpellando, aut Principi supplican aut nonamplendo protrussa, in d.l si quis maior. ΡGLnu. 3. Bald. . a. salicimi.3.& dolosus videtur, qui promissa non seruat, Alex.incos. 33. lib.ε. s. & qui cessat facere, quod debet, dolo non canet, l. dolus. l.si procurato F. dolo.is. n. LI. iri finasde pae .'quiemq; e go,qui scienter facit contri situm iuramem . ium, 'rimi m Ummittitie.tuanos. elptili de iure iuram π' a a Sunoniae crin-estata isticiam .est studiosa voluntas, siue cupiditiis emendi, aut
329쪽
endendi aliquid spirituale, seu spiritualitati annexum , Hostiem & Goffr.in sem.eossitie. I rdicta a quodam Simone Mago, quiPatia m Spiritus sancti a Diuo Petro Principe Apostarum emere uolebat; inde ementes spiritualia, dicuntur Symoniaci, vendentes Gitiaci, Giuic licet modo ambo, & vo dentes,&ementes appellentu moniaci, c. qui studen , I . q. h. Tribus modis committitur Symonia, mente, verbo, δι opere; mente sola volunta . ate; verbo , ossiffragio gratiam exisseere pro indigno. r. r. c. deinde. Revero pluribus im is conmuttitur, sea omnes reducuntur ad emptionem, &vmditione,& alienationem, citust de symon. Spiritualia intelliguntur Sacramenta Ecclesiae, de Beneficia, quae spiritu litati tu annexa, ut est ius percipiendi fructu, praebendς. Ita dede iure patronatus dicea'
a 3 Ad instar istius desieti crimesteae Oficia secularia,&Magistratus emere, ut in t .vescet C.acmin. ambit . mbitus dicitur, quia idem est, quod honores appetere .arg. c. Iade consactidi is sic ambitus est affectatio honoris appetitus, vel dicitur ab ambulatao, hoc di is avi restilippitiatio ι Deanbitu νide apud Suet. in vita Augusti. lr Suncetiam nonnulla delicta, quae Principis Maiestatem Oisendunt, veluti lex Iuliat Malal εα statis; qaia fuit a Iulio lata Me eo note appellatur; la Maiestas, quyest prest Principis no amen; alio nomine, Crimen perduellonis, quia hostes perduelles dicuntur, & ipsi: qtasi ho stili manu Principem offundunt, Inst.de haered.ab intest. S per contrarium clari Docta
rs Commjrtitur hoc lictum pluribus modis, ut habetur in I. Psor l. F. eotu Brundi quis tractauerit contra Principis statum, vel Rem p. Sedundo qui armatus incedit' cantra Prin 1 cipem Tettim, qui tyranni d-ibia aeceptauerit, vel patalainoppugnauerit. chiarto, at pacem mihi hostibus contraxerit ι tammccupando, quam uiuadendo, & reernendo ranimi hostes, Principis, aut patriae, civi dx ciuitates. nto, se mactauerint secreta Pelia is hostiibus. Sexto, offendentes Consiliarios Principis, resi-ntes apud eum, vel eius pers, inamgerentes Septimoι dantes causam, ut hostes non perielitentur. Octauo qui hinacit auerit seditionem, & arma aduersiis acipem . Nono, qui occidesit Manchim:'rincis 3 ferentes litteras. Ita de stinuibus, ut reteri Bois in titide crimine lilae .Haiestatis at primit
In secundo genere, qui mediath offenderierapresentantem per Anam Principis . Itenti brebellei, qui Principi resistunt, saltem machmatione, Bart. lamnussione. xspnAEdecapit. a
Quod quidem crimen i seMaiestatis duplieiter committitur, facto, ut di mus,& um,1 α bis,ut qui verba iniuriosi,di columelias, ex animo deliberato, non ex leuitate contra Prin Icipem protulerit, i iamdiu is eod. Qui deliberati maledixerit, ad Principe remittitur Im.. iperatoris mandato, qui considerata qualitate personae, & loci, ac ini pria punire: possit, .ut ,
nabetur intit.C.siquis imperatori maledixerit. Fit etiam iniuria Prinei p*dum desisque- - α . tes in carceribus deicisti, illas fregerint animo euadendi, quoniam locus ijle,tanquam sa- , cer habetur, Laade inrata. carceri Carcer est locus, ubi mi detin tur ad custodiam, vel diad poenam,c.quamuis.de pinnisai,5.Clem. I. de baeret. Inde dicebassur carcerar toruim, i& carcer plumbatoru; effractores, qui violentia custodiam vistant, vel ut evadant, aut a. : Κliquid subripiant, & aliter puniendi sunt nocturni, aliter diurni, glias in c. a sectaula ponit.dist. t. in verbo effractores. per t. r. & Laus de effract. Requisica ad deli in fimi, pris Fini. mo,quod carcer sit effracto animo evadendi; secundo, mimittitur tam in frangendo mum' quam fores; tertio, tactoressent non solia, qui realiter frangist, sed omne qui com l et spirauerunt & detinentur in careere rupto, L i .Eeod. Qui vero aufugerit ob ma pisto. , diam non erit effractor Expilatores aut atrociores fures, i. i. Lexpilatores, Teod. Car- ,
37 cer aliquando est publicus, aliquando priuatus; de publico pnedici, locii habent . priua- ixus autem ..ut si quis a priuata liersona, cui a iure, vel a Principe inuestas carcerandi da i t ri non est inducitur, ut intit. C. de priuato earcere; sis pri iratum est quod officio publico .i
330쪽
I8 mines ad diuersas sententias trahunt contra Principis voluntatem iste seditio dicitur quasi seorsum ire, alio nomine, publicae quietis turbatores appellantur,l. .l. 2. C.de seditiDus,&glosibi. Seditio puni bilis est, dum committitur ad damnum Prouinciae, aut turbationem publicae pacis, trahendo Populum ad se, concitando ad arma , Bossi in tit. de crimin. Iaesae mitiosi,. Maiestatis. . 7.& 9.& in tit.C.de seditiosis. 1 . ii ρ Congregantes illicita collegia, deli m committunt,nam plures simul dum se congre-sant, ficiunt unum corpus, cui si constituatur etiam caput, vic ri illi parcant, & cius de legibus vivant, collegium erit; & qui nouam sectam inducunt,& grauiter puniuntur, si nulla Principis interuenit authoritas, i .collegium.Qde haerestinstituen .l.fin. f. iussu. isde col leg. illic. Est autem Collegium cohabitatio simul ad minus personarum, ut sup. in lib. a. declarauimin in Praeludij & latius in d.tit fi de colleg. illiciti i
. dam Collegia dicuntur Bdalitia, quo fiunt inter sodales in conuiuio; quaeda sunt
.io. xo militaria, alia prophana contra religionem, inconsulto fiammo Pontifice, c. fin. ext.de relig.dom. & c. I .eod. lib. 6. qua de re dum collegia fuerint sine capite, dicuntur conuenticu-- lae, ut collinatio plurium eunt armis ad malum, I. a.ε. ad i. Iul. de vi pub. Sub his contine , tur etiam iacientes monopolia, Bart.l.si qui Lade Episcop.& Cler. & habetur in ii .Qde monopoliis. Est autem monopoliu alicuius negociationis, aut offici j seperioris, unica e Xercitatio, cum praerogativa, & singulari pacto inito, secundum Am. in sum. C.eod.tit.& di etiam est a monos, quod est solum, & polis, hoc est Ciuitas, quasi unica negociatio in ciuitate, & line, ut exclusis citeris negociatoribus bona cariori precio vendantur; quia copia ficit rem vendi viliori precio, l. 1 .Qeod. . at Sunt maedain alia delicta, quae respiciunt immediase particularium persenariam offensam,ut est Homicidiu, quod respicit vitam hominum; nam idem significat, quod priuatio
naturalis vitae, vide Gonr. in sum.eod. tie. Duae sint species homicidij, Desiberatu,& Simplex ; Deliberatum, quod fit ex proposito; Simplex committitur sine deliberatione praecedenti. Insuper committi potest quatuor modis, Necessitate, Casu, Culpa, & Dolo. Necessitate, dum fit ad sui defensionem, l. vivim.ffide iust.& iure. Casu, dum praeter intenti nem, ut putans occidere auem, occidit hominem. Culpa, si in aduertenter, ut dum credebat vulnerare, & occidit, & hic est in culpa , sed non in dolo; quoniam tunc dolo sit, qua-do animin deliberatus praecessit, & hoc accidit quatuor modis. Primo, ex proposito, aboque alia qualit te. Secundo, si prius praecessit consultatio, seu deliberatio. Tertio, proditorse, nulla praecedente inimicitia, sed uti amicus fuit interfectus. Qq arto, assa sinio,vt proa 1 praemio. Simplex, si animus absq; deliberatione interuenit in ipso actu occidendi. Ulterius homicidium perpetratur manibus suis,vel alienis, veluti ex mandato, auxilio, vel co-silio; aut Iudex male iudicando,& perficitur ferro, armis, telo.clapide, ligno, veneno,sie de similibus, ut collegerunt, Bosi in tit.de homic.Clar.in 6.homicidium, & habetur in tit.
4. ρα. Tales homicidae in iure Sicarii appellantur, a verbo, sica, quod est, ferens cultrum, seu eultellum scindentem, g. Item lex. Inst. de pub. iud. hic accipitur pro omni telo, quo ho mo occiditur. Inde Sicarius,quasi ferens gladium,veneficiu dicitur omne maleficia,& sortilegium, ut sue diximus.' a 3 Ista delicta aiuersa sortiuntur nomina, veluti Assassinium, quod est occidere Christiana
precio, in Clar. in d.S.assassinium; Ideo plura requirantur; Primo, quod occisiis sit Christianus, & in territorio Christiannrum fuerit interfectus, vel cadauer repertum. Secundo, a sit fitim lucri causa, vel eo animo. Item aliud dicitur Parricidium, quod est patrem occidere, ut intit.ffad l. Pompeiam de parricid. & tunc delictum recipit nome a per Ena occisa; eodem delicto appellantur, si descendentes occiderint ascendentes, i. I .ive . & locum habet etiam in naturali patre; versa vice, si parentes filios occiderint, eodem nominer as appellantur. Item, si maritus occiderit uxorem, nuncupatur uxoricidium; & e conuerso, ad l.Mνε. si uxor occiderit virum. Item fratricidi qui iratrem occiderit,ut in l. a.& 3.& in toto tit.