장음표시 사용
301쪽
dis vi in tucue dia. iudicioi ut quando duo concurrunt in iudicis inter easdem pei se nas clita lapit dere &quale consequi debeat; sse est ordo quaestiorium vertehilam inteF h. litigante; coram Iudice, ut si popillus agat petitione haereditaris,&Opponatur colitra C ,.. ol rationem sic dirae sunt quaesti tines de haereditate, is principali,&filiatione, ut de incidete simul apud eundem Iinlic in licet iste non esset Iudex status, hi .Qcod. Alter ordo siti . imitur de intulo componen, iudicium, a quo sit incipiendum, quomodo prosequendum, . dithiminat Eviri ι&de hoe ibi e hic dicendum i& tractat Res . Marant. in par. s. diui adit in tres pandi sima pari Mirat a citatione v ad litis conust tidnem inclusiuε. se
rendo, vsolid is UMelasionein ili Uissa. Teitiis , usque ad sententiain inclusiuE, dequie
r il Prima illiut pars appellatia principitim Iudiciusque ad litis eor estitionem; sic ortu nia acta dicuntur fieri in principio Iudicit nam facta contestatione Et licitur, es t torcium o
i Mohatum, glo.in I. s. C.de plus periirester ineoliatum,&glo. in i t. C.deiud. Ad ιtipium hoc iudicium multis modis peruenituri aut pol viam actionis,'ancusationis, inquitas sitionis, denunci altariis, aut isei, lorationis officii Iudicis. Dum per viam actionis agitu ciuiliter proceditur, in citer viro criminalites de ibus insta in Iibis: & proprie tiME1 unus, 'minci ulliter peti diis,' diiti . qui ae mare. ade eden.& partes hiniis in princirpis IudicἶQlir dueem; Citatio. Contumaera, Libelli oblatio, Notanatio, Interrogatio
Satisdatio, Exceptio, Litis contestatio. . as Praeponitur itaque in ordine primo Meo creatio; quia ab ea precipit iudieium, s.fit .li R. 7 de poena temeri litig.& colligitur etiam ex ordine titulorum,ssueten Mam priuiombricatur de iurisdictione omn. iiid. postea de in ius vocan. propterea citatib est fundis merita ordinis iudiciarii specu. in tit.de eitarione, in me .lt omne iudicium ab ea parte incipit, qua Pretor edieir de in ius voeando; &est iuris Prtheri indi causa conlidcare aliquem c ram Iudice, Inst. de poena tenaee. thigail: f bmniubes, & l. r. Ede in ius v.can. & istud edis a. i l . . istum continetur in i I S. Praetor. ffeod. Fuit intreducta citatio, ne allaui ex improuiso , de non audito insertatur praeiudicium, c. in nostra. de procurat.si quid Ectum fuerit, nbii iiiii nita parte, mihin esit momenti, l .ea. q. qudnabdo, & quando Iud. l. .sede accusat pterea qui vult in iiudicio cotendere, ante omnia eitare debet situm aduersari si, aliter procestus non tenet ι Ulia citatio videtur de iure naturae inuenta, & ςst species dasensionis, de nullo modo debet 6 mitti etiam per Principem, Clem. Pastoralis. g. eterum.de re iudic.L .ri , ... io rino quoque.Ederclud. l.nam ita divin. st de adopt. Is citandus est, qui laedi potest inita Τdicio, ut actus valeat, ex d.l. dono quo te, & talis citatio fieri dein de mandato siudicis ordinaris. vel delepati competentis, alias non valeret, l.fin. v, Dociside iurisd.omn. iudici& l. i. s.s quiς milis vocat. tiun ierit. & fieri debet talis citatio per Ninicios iuratos de deputatos ad hunc eficium, Spec in tit.de cit. g. sequitur. Fel. in c. priidentiam. Ede cim ii deleg. Fieri possunt tales citationes siue personaliter, siue realiter,uel solo verbo, litteris, ..per edictum, per proclama, per campanam, scutubam.¬at etiam Ruber. in p. 6. nu. . .s l. Tria lxtrema requiri, ut citatio valeat; Unum, ex parte Iudicis,commissio de citido. Imo, ex parterrimcij, exequutio obmissionis,& relatio, per Bald.tii l. C. de serin. Fel, i linc.gratum.de ossic.ueleg.&m e. r.deiud. Io. And. in c. quoniam. de frobat. Citatio ira. I a que continere debet nonacn Iudicis citantis, non eius, qui citatur 2 8c nomen eius, ad cu- ς
ius instantiam sit citatio, causam, ob quam citatur, locus in quo debet comparere; tepui ad comparendium, & fiat in scii piis cum termino, refert R uber. ibi p. 6 m. 63. per Speciis d. tit. de citat. Debet pariter fieri pro die iuridico, l.ex quacunqtie. E siquis in ius vocat. non fuerit. taliscitatio principaliter iacienda est personaliter, si fieri potest, alias ad domum solitae habitationis, Bar. l. . s. PraetorisI.de damn. inst ist. irs Sunt auteni quidam, qui vocandi non sunt, ut habetur in l. r. &l.ρ g. eod. velliti Ptimceps, Magistratus,& illi, quibus aliqua reuerentia, seu obedientia treetitur,nis prius in, pcrrata venia, Spre. de dolo;&contum. S. r.-i s. alias incurrerent ia poeham, S sin inae
302쪽
r citationis est eon paritio coram Iudice, alias non comparens, mularri potest. quapropter citatus vel per se,vel per alium si fuerit impuditus legitimum Procuratorem . somparere deberet, ut iudicio sistat,ut ind.tit. fide inius v0 . vi eam. Qiod si neglexeia' a rit comparere, tunc ludex imponit poenam pecuniariam contra illudentςm, iucundum taε xationem iudicij, ut in tit quis ius dicenti non obtemperaueris; la videriar non obtu is perasse, qui ouod extremum in iuri Idictiqnς est, non fecit, 3.Goa lapirii non parue rit, qui in iudicio cum vendicatur a se evinci non patitur absentare se, nec patitur rem si
bi auferri sic ponitur in obe*ientia iuxta poenam, quam I Rcundum sui, si itatem potest imponere, ex l.& glo. I .mesiu Et iste titulus dissertis uio, si qon in ius vocat. non
ierit quatuor modis, secundum glo. in a. r. ff. d. in Mi., circa fimna, Primo ille est Is generaliter, quia continet mulctam pertinentem ad Fiscum,. ad parte , sed tu tit.si quisae ius di nil non obtemperauit agitur depcem ad fistu' tum, Item in hoc tit. non ests i i' i di, in illo se . Tertio, multa continenIur in in isorum, quae non sunt in alio. Qua ι retin Afferunt in Iudices praeterea citatus tenetus pars Iin i, alias mul atur,& vocatus tς ex edictoaccitatione Praetoris tenetur inparem, si noluerit petitione partis grauari . Comparendo iudicio sisti tuerit impeditus citatus,co parere. satis erit,ut se paratus suscipere tiadisi hin in o stansferendi in se migationem, olim euitabat multirim, De Jς ireti siue alium mitteret, qui satisdaret, ipsum sistere,vo mutas in ius vocati rixant; hodie vero istis est, ut sit pii ratus iudicio sisti, vel utrunque
seruare. iit . Si citatus vesens Iudicis mandatoobedire suerit impeditus, quo minus comparet , sic saetor sonuρ ecflanten vel impedieotem edi cauebit, impediens teneri, inquantuminor iitrabit in litem. l. si per alium. S4nomni. Ene quis io ius vocat. dc eius edictum ap- qui itu 1 paretio ista eximendi.S Praetor. sse' nequis eum,qui in ius vocabitur vi eximat. Exi - re generale verbu est, & est quoquo modo ausore; eripere est de manibus auferre perr tum. Si quis non rapuerit quem sed moi am secerit, quominus in ius veniret,&actio- - hes exiret, vel re tempore amitteretur, vidcta tyr exemisse, quamuis corpus non exii rit, ex l .sed eximendi. st .eod i Iso Quidam vero comparem, se d impediuntur iudicio ssti; de hoc tamςx vi, quam sine &x tunc impeditus tenetur ad intcresse,& hoc intelligitur de impedimento dato, i m ex parrpatioris, quam rei, si de eo, per quem fustu erit, quo minus quis in iudicio sistat , & di L fert hic tit. ab alio superiore iniquatuor causis. Primo, quia ille habet locum, ubi vis in te eniret, hic etiam sine vi. Secundo, ille non consulit, nisi vocanti ad ius. i. abori, hic et malo. Tertio, agitur ad interesse ; illo quanti in lirem iurarum est. QOrto, hic locum habet post vocationes, di satisdationes receptas, ille anIς. Haec ex R ub. n.cod. Sed si alter de collitigantibus fuerit impeditus , ut non potuerit iudicio sisti, in quibus casibus excusetur, Sc in quibus non, licet eautio de iudicio. sisti data fuerit habetur in tit. ita quis caul. in iud. Men. causa fabis non obtemperauerit, veluti si valetudine, tempestate , aut vi fiumihis prohibitus sistere non potuit, exceptione adiuuatur, Li, is si quis iudicio. si eod. . xi Nullo impedimato existente, citatus non comparens, dicitur contumax, c. venerabi- Iem, de eieci. dc cpioniam frequenter. S. Priorum, ut lit. non contestat. Contumax dictia a tur, qui omnino non respondet, i. aetate. S. qui tacuit, isde interrog. Triplex est com
'macia, una non veni do ad Iudicem, dc est triplex; vo modo, quando peremptorie
citatus venire contemnit. Secundo, quando malWiON sc occultat. Tertio, dum impo , ratus venire possit, ex d. cap. quoniam. secunda contumacia, qyando citatus ad scium venit, sed recusat parere iuri, aut non licenti is re git, cap. ex parte. de vertangnis. Tertia contumacia, quando osmia est noxseria, & non vult parere ι ex d. c.ex par- Ssirca λςm. Dicitur etia', quod duplex est 'ntumacia, vcrr, dc ficta. Contumax veri s. , cui O citatione notitiam habens, tamen noluit parere, Bart.in l. fin. isde in integ.
303쪽
Dilucid III. De Prima parte Iudicis. inr
tione notitiam non habuit,ut ex Bar. Contumacia dicitur. secundu Roberti in p.&lat i s L m.7. a con, & tumeo, tumes; quia videtur tumidus superbia, qui Superiorum praeceptis non obtemperat, per Card. in Clement. I. de dolo, & contum. Contumacia, secumum Ginred. in num. r. de dolo, &contu. est inobedientia. & c5- temptus, cum quibus tribus editas, vel uno pro omnes s peremptorio citatus, praesentia sui diu ere contemnit, per I contumacia.ff.de re iussi vel veniens mandato non paret, ut in l. I .Esi quis ius dicent. non obtemper.
His peractis, citato reo ad respondendii petitioni, comparentis actor ossere libellum Iudici, iuxta Auth. offeratur. C.de litis contestis in tit. fide libellis. Sinnitur autem libellus multipliciter; primo, pr 'petitione, scii assertione factorum in iudicio cum selemnitatubus iuris, ut in d. Auth. offeratur. ita sumitur in proposito. Secundo, modo pro scriptura priuata, facta ad inBrmandum aliquem, l. r .C.de firmo libell.Tertio, pro eo, quod datur a Iudice parti appellanti, videlicet Apostoli, l. I .ffide libell. dimitata Quarto, pro delegatione causae, i. ne quiquam. S.ubi decretum .ffide ossici P cons Ieg. Vna modo pro paruo libello ad disserentiam magni, secundum Gogr. in sum. de libell. oblat. Duplex est libel- Ius, vel Criminalis continens accusationem alicuius delicti, vel Ciuilis, glo. in c. I. extra a 4 eod.& ibi Goffr.& iste ita describitur; libellus est breuis, & ordinata scrip rura claram dea monstrans Iudici partis intentionem agentis, secundu Cyn. in o. Auth. offeratur. Ex quo ista notantur. Primo, quod libellus in scriptis tanquam de substantia porrigatur, c. I. delibet l. oblat.& in d. Auth.osseratur. limitatur in multis, ut per Din. & glo. in d.l.ne qui 2 3 QuamS.de plano.fῖde ossic. Proconsut si esset de stylo, secundum Cyn. ibid. Secund sit clarus, quia claritas est amica legi, g. r. Ruth.de testib. sic obscuritas est iuris iniRica, per I.ita fidei. fide iure fisci. & talis claritas consistit in expositione facti, & iuris producentis,
iacta breuibus, & ordinatis verbis ; quoniam prolixitas verborum in iure non recipitur, Lin ampliorem. S.in refutatorijs.C.de appell. Tertio, cum actor libellus porrigit, ut incta Auth. offeratur, ita eius nomen exprimere debet, necnon nomen Iudicis, rei conuenti, 26 unde versus; quid , coram quo sua iura petam Et a quo rem compos- qui fi libesim habet. Ex Rapin. in serma libell. Specul. de libell. & Doct. in tit.de libell. oblati Attamen non in omnibus causis libellus producitur, recenset GoM. in d.tit. r. cum causa, vel lis, sit breuissima, vel vilium rerum, aut perisnarum, per Auth.nisi.C.de senti ex breui recitan . S cundo, cum Episcopus cognoscit inter suos familiares. Tertio, quando accedit consensus partium. Quarto, cum Rector Prouinciae intra quadraginta dies conuenitur, per Authe. vi Iod. sine quo suffri S necessitatem; sic in ordinarijs proceditur libellando. In his liberulis hodie non est necesse exprimere nomen actionis, ut ago ad decem actione ex empto, tam de iure Canonico, quam Civili, ut refert GoF. in d. stim. tit.eod. nu.q. l. unica. C.de formulis, & impetra. sublat. Sed aliquando libello exprimitur significatiue causa, ut dum dicitur, Peto deum, qaia inuisaui; vel similia; & idem dicit, quod actio proponenda est sine causa. Aliquando causa agendi exprimenda non est; nam in rei veuditione non est necesse dicere ex causa dominij, sed illa forma verborum concipitur, ex qua unus modus agendi resultet,non autem plures, ex Gofine . tit. Attamen, ut ordo seruetur in quibusdam causis pertinentibus ad actionem realem, antequam libellus offeratur, ne iudicium reddatur elusorium, fiunt quaedam interrogatoria
praeparatoria iudicij ad legitimandum personam, cum qua actor intendit agere. Ita Iesia a V tur in I. edictum. Ede interrog. actedictum de interrogationibus. Ideo Praetor proposuit, quia sciebat difficiis esse ei, qui haeredem, bonorumve posse rem conuenit probare alia quem esse haeredem, bonorumve positabrem, quia plerumq; dissicilis probatio aditae haereditatis est; voluit Praetor adstringere eum, qui conuenitur ex sua in iudicio re-nsione, a S . t vel confitendo, vel metiendo, si se oneret simul etiam portionis pro qua quitque haeres
304쪽
1 8 Lib. IV. De action. inter d. dc ord. iud.
quota ex parte sit, uri an in potetatem habeat, cum eius nomine noxa de iudicio agitur ad delibcrandum tempus impetrare debet, quia si perperam confeIIus fiterit, incommodo
affertur. Haec ibi. iast Notatur ex hoc tit.& I. I .feeod. Duo erant olim iudicia, unum principale, in quo agibatur haereditariae actionis instituendae. Aliud interrogationis in iure ossicio Iudicis iaci. endae, in quo etiam de calumnia iuratua ; Primo, minus frequentatur, & in desuetudinem abierunt talia interrogatoria; sed tantummodo ad probationes litigatoribus suificiunt ea, quae ab aduersaria parte expressa fuerunt apud Iudices,vel in haereditatibus, vel in alijs rebus, quae in causis vertuntur. Ad has responsiones non potest cogi respondere iure acti nis ; sed per ossicium Iudicis. Li .& ibi glo.& l. si sine interrogatione.ffeod. Talis igitur imterrogationes dicuntur praeparatoriae iudici j, dc copetunt tam reali, quam personali acti 3o ni. Intituletur de interrogat. aist. quia olim furebant actionibus propositis ; sed hodie, ut dichium est ; datur olficio Iudicis,& propterea absq; libello interrogantur, cum quasi misericorditer peti videatur eo magis,quia ex his nec absolutio, nec codemnatio sequitur, sed solum aperitur via procedendi in principali negocio ; propterea fieri possunt a Iudice in itinere, in camera. & ubicunq; , ut in Rub. n. cod. 3 i Est autem haec interrogatio praeparatoria actionis, & ante Iitem contestatam proponRda,& tria sunt necessaria ad hanc in te ogationem faciendam; Primo, quod proponenda sit principalis ; si esset rcalis non interrogetur, pro qua parte sit haeres, lad pro qua possedit. Secundo, quod certum sit petendum per eum. Tertio, quod actio sit haereditaria. Haec
ex glo. in verbo actio. l. i. ffeod. & plura ad materiam pertinentia declarantur.3 a Talis interrogatio facienda est, ante litem contestata, & interrogationes sunt istae. Primo, an sit haeres.Secundo, pro qua parte. Tertio, qualiter sit liaeres. inarto, an seruum 'no-33 xium possideat. Quinto, an sua sit quadrupes. Sexto, an possideat aedes, quarum nomine petitur caueri de damno insecto.Septimo, pro qua parte. Octauo, si penes se habeat periculum. Nono,de aetate. Decimo, an possideat ilic, contra quem agitur in rem. Undecimo,t,ro qua parte; Ex glo. in d. l. r. in verbo damni. Et talis interrogatio est de scientia post
item contestatam est de credulitate facienda interrogatio, ut ibi glo. Producitur deinde libellus ,& coram Iudice offertur parti, iuxta d. Auth. offferatur, dc actor tenetur edere, ut super his reus deliberare possit, an velit contendere, vel cedere, ut ite 3 in tit.is &C.de eden. Edere idem est, quod copiam parti facere, de eo, quod petitur. Ita edendo. legitur in l. I E. eod. qua qui'; actione agere volet, eam edere debet ι Nam aequissimum videtur, eum, qui acturus est edere actionem, ut proinde sciat reus, utrum cedcrc, an contendere vltro debeat; & si contendendum putet, veniat instructus ad agendum, cognita actione, qua conuenitur edere est copiam describendi tacere, vel in libello c5plecti & dare, vel dictare,ex S.edere. l I.ffeod. Ideo dicitur ibi in Rubr. de edendo i. demonstrandos& dubitat, quare non fuit dictum, de editione, sed de edendo; respondit ad denotandam quandam necessitatem impositam edenti,quae non imponitur pacisci volenti; nec subiunxit accusativum, ut de edendo actionem, quia ibi non tractatur de simplici editi t. ne unius rationis, sed plurium, veluti actionis instrumentoru, dc rationis; sed actio editur in principio, caetera in processu causae, ex Rubr. eod. Videndum est modo, quis eas actiones proponat, & quis excipiat: Nam cum principales, vel ex defectu scientiae, aut interesse,& commodo ducti, facile finem causae non videt,& ut dignitati Iudicis consulatur, ac decori sine delectu passim apud se postuletur; factum seit, ut tales adhiberentur personae. Advocati. s. qui pro agentibus, seu excipientibus postulare possint. Postulare autem est desiderium suum, vel amici sui in iure apud eum, qui iurisdictioni praeest, exponere, vel alterius desiderio contradicere, i. r. ff. de postulando;& qui non haberet postulantes, Praetor ait; Sinon habebιι aduocatum, ego dabo in d. l. I.
ff. eod. & ibi declaratur, qui postulare possint, & pro quibns contingit satisdationibus cmprobari iudicium in multis casibus, veluti de iudicio sisti in suspecto de fiaga, R oberi. in p. o. s.mς--iussinu. a. Secundo, in Criminalita de prεsentando. Tertio, de iudicato soluendo
305쪽
Dilucid. IV . De Prima parte Iudici): et iv
mlo, qui alienam litem facit. Quarto, de non essentin . Quinto, in coniuncta petibiana de re rata habenda. Sexto, de cxpensis reficiendis, in casu succumbentiae. Septimo, de re non baratanda. Octauo, est dimissio indemnitatis. Nono, de securo carcere. Decimo,, ut in tit.de fideiuss. Vndecimo, de ibi uendo aduenienti die. Duodecimo, de soluendo Mobtinendan, dilatoriam; & multae species satisdationum, secundum diuersitatem causatus
colligit soberi. Marant. ind. suo ord. iud. p. 6. in Inemb. 8.per totum. . r. ιγ His dispositis, lis incipit pendere, & ut res iit litigiosa, tria requiruntur; Citatio, Peti-- ctio, & Copia ut b. tetigios . C. de litigio. his verbis; Lugios res esto, is culin domaris e litiei
Dum reus petita viderit, & deliberauerit, An velit contendere, vel cedere; re ecba pestitionis a. oris; si confitetur, quod petitur, habebitur condemnato, l. r. ff. de con&Κ, 38 Talis itaq; conscssio facienda est, coram Iudice, praesente parte, l .certum. S.si qui s.ffcod, sit ccria, & determinata ad rem praecisa', & non obscura, ut possit res praestari, vel eius a istimatio, l. Iuliλpus. l.qui Sticum.ffeod. & tunc vera consessio facit iudicatum, ut inal. r. cum seq nisi errauerit in facio, nam tunc errorem corrigere poteri t,vsque ad sententiam, Lurror. ade iur.& Dist. ignoran. Et errore non existente,nullae sunt partes iudicijs, nisi.in 1 ffconde nando,l.perinde.S fin.isad leg. Aquit.& de his latius in tit.ffde confuc Ita legitur in Li.ifeodi Consessia 'o is au est.'ui quo ammodo si sementia damnatur ; & inl.certum iidem dicitur Gc str. inc RIcm tit. his versibus declarat validam consessionem. λ ιυμο - , i sciens con rase ιιι ιι sis. O M , nec natura neget orι, aut tu iusse repugnes. . Si vero contendere chret, vel quia non petuntur iusta, nec honesta, aut nec dcbita, runcutitur cκceptionibus, ut in tit. ff. de exceptionibus. Est autem exceptio actionis, vel imp tionis ex . luito, l. a. ffcxceptio. Aug. in tit. Inst.renet, quod sit allusio, vel sic, secundum Re- rubui. 3 buis in sua ex ccptionum dcclaratione. E eod. Exceptio est ius reo competens, adςludcis , dam, excludcndam ve actoris intentionem, & eade in est cum suprascripta, & continet dilationes, & peremptorias. Dicta est exceptio quali quaedam exclusio, quae opponi actioni o cuiusq; rei solet ad excludendum id, quod in intentionem, condemnationcmuc deductum est, l. 2.1Le .duplici modo sumi potest, large pro omni defensione, exclusione,& rcplicatione, glo. in l. a. ifeod. strictim, seu proprie pro defensione Ici contra actorem, ut in M. a.
r I nducta videtur de iure naturae quoad defensionem, AbNin Rubrae .& R ebusin i l .gato loco, per t.ii quid, l.deiensiones. c .eod. At cum diucriae sint exceptiones, ita divis , diu ria eius origo. Diuiduntur in plures partes, & d4ntur quatuor diuisioncs iuxta ij , a cta, per d. Rcb L. in B ubr. is de except.& alios stridentes; Prima diuisio cst, quaedam
cun tur merae negationis, actionis, seu turis, intentionis, vel facti. Mcrae 'gationis, an- ,
3 do actis actori non competeret, di ita non est incra cxci ptio, per glo.in l. nam poste/. e i. iurCiuran. M prima responso reru est negatio. S. sim Inst.de grad. assin. Negationis,acti Q nus, scu iuri vis contra stipulatum excipitur, metu, vel dolo se fuisse stipulatum,& ita eκ- 44 cli ditur actio,& ius copetens, l. 1.God. Aliae sunt negationis, intentionii, vel ficti, quod . non competit actori actio, vel quia fuit iacta solutio debiti, dicitur secti, quia facto agis, , sic facto excipis glo) Barti in' d.l. a.& in Lobligationum. S.fin fide acti intention iv auteUI, sunt octo species, ut in tria.excepta a Bonaccursio, di diciturntiam uitis, vel facti, Abiaia
q s Secunda diuisio est, quod exceptionum quaedam dicuntur ecclesiasticat, seu specialas, mixtae, & seculares, ecclesiasticae dicuntur, quae coram iudice ecclesiastico deducular, sicuriti iudex laicus clerisum p ire non potest, c. si iudex laicus, de septentia ex comitiae. ii 'SP . in tit.dc compet. i .f. i. in princ. Mixtae dicuntur, quae proponi possunt, tam cos iudice laico, quam ecclesiastico, ut exceptio sacrilegij est mixti fori, glo. in d .c.cum si gennerale,& in exceptione tur menti, c. licet malleris de iureiuran.lib.6.& in s.fin de Broi
306쪽
ε Tenui principalis diuisio, qMedam dicuntur dilatoriae, anomalae,& mixtae, perentiis morio, & percinprome. Dilatoriae sunt, actionem disserunt, i. a. f. sin. meod.& Iniueo Lyappellatur, & istae fiant in duplici disteretia, nam quaedam sunt merae dilatoriae, qua dam iudicij declinatoriae, glo. in c. si quis Episcoporum q. 6. Dilatoria mera est dilat xia solutionis, ut si extaret pactum, quod agere non potes, nisi ad certum tempus, stante petatur,& excipitur hac actione, l. 3. S.I.is . quae solet praeponi ante litem contestatam, Ir l.ita demum. C.de procurat.& quado non est perpetua, sed ad tempus exceptio est di-oria, v ide Bart.in l. 3.sseod.& in I.eum qui. g. vi. ff.de ver&obligat. Alia est declinato.' 'ria iudici, & pariter dilatoria appellatur, glo. in d. l.3.ffeod.& proponitur ante litem comtestatam, Baria Lexceptionem. C. de procurat. nam qui se mandantis curiae submittit, non poterit postea declinare, Paul.in l. i. issi quis in ius vocat, nsi ierit, & competit diuersis ex causis, vel ratione iudicii, ut si una pars litigantium sit magis dilina a iudice, quam alia, sinundu Bart.in c. postremo de appellat.& c. ad haec de rescripti sic de similibus causis, quae iudi em reddunt suspectu, aut quia est suspectus a iurisdictione, & effecti is inhabilis, c.cum super de ossi c.delenibi sto. l. q; famosis. C.de digni. lib. I a.quaedam aliae competunt ratione actoris, qui in iudicio comparere non possit. S.praeterea. Inst. quibus non est permissi fac.test. I. I.,fin.ἐκ I. a. ff. de postul. Aliae competiit ratione rei priuilegiatae, si priuilegium
smilibus exemplis plura ibi Rebus. Aliae dicuntur mixtae Iudiuis,& Actoris, vel Iudicis,&Res,l. Iulianus. isde iussi Aliae competunt ratione Sindici uniuersitatis, quia legitime non fuit constitutus, i. fin. C.de diuer.rebus civit. lib. t o. ibi Barti similes sunt contra mandatum procum, l.I., procuratoriae. E. d.,praeterea. Ins .eod.& hoc, vel respectu constituentis, quia erat minor, l.neque. C.de procurat. vel quia constitutus erat inhabilis, i. mutus. ff.de procurat. vel respectu actionis, quia causa erat criminalis, in qua procurator non admittitur, l. pen vad crimen. Ede Publ. iud. l.serinam. f. publice. fide procurat. intellige ad comparendum pro reo absenti, non autem ad defendendum, Bart. in d .f. ad crimen, vel quia in iudicio non praestitit cautionem debitam, l. Pomponius. S.'rati habitionis. ff. de procurat.' vel ratione formae, quia ad alia negocia est constitutus, Spec. de procur. f. ratione autem, vel ratione officis, ut si non ester legitimus tutor, Auth.ut hi, qui oblig. pub. res inin.coll. s.& l. frater. ff.de coad.iudi c. ves ratione causae, ut quia generale habet mandatum, & requi ritur speciale, i. a. ff. de piab. iud. quaedam aliae declinatoriae competunt ratione rescripti, Spec.in d. s. d. vers& hoc contingit multis modis. Aliae competunt ratione Ioci, ut de lo- eo destinato ad aliquid lacie dum. S. plus. Inst.de act. ibi Iasaliae ratione temporis, ut tem pore feriarum, l. i. tale ferijs, ratione libelli inepte sit mali, c.examinata de iud. quaedam aliae competunt ratione fori, praesertim in delictis, aut ratione causae, quae trahit ad iudicem, ubi est inchoata, cex tenore, de rescript. lib. 6. r Aliae exceptiones appellantur anomalae , quae normam aliarum non sequiintur, & pon' sunt opponi tam ante litem contestatam, quam postes, licet & dilatoriae possint nomin ii i & in qualibet parte litis possunt opponi, Card. in Clement. unica. de evom. Hi quia to possunt esse tem ales, & perpetuae, l.3.ωtemporales. Teod. M i xtae senu, quae dubitan- tur an sint dilatoriae, vel peremptoriae, licet in dubio peremptoria habeatur, l. susscit. εω condit. indebiti quasi peremptoria,quae contra pertinas testium opponinar, declarando eorum erimina,& hihabilitates. Ideo dicuntur quasi quia non perimunt mium iudicist, sed 4s tollendo probationes,quasi perimunt. Peremptoriae vero sint, in rem; de qtia agitur perimunt, inst.eod.kappellatur. ibi Ang. Et hoc ex pluritnis causis accedir. Aliquando perimi persisnam, quae in ivdieio comparere non potest, ut Monacus Clemen: religiosus. de istocurati sic de similibus i quaedam perimunt obligationem ciuilem, seu natu alem sim ul. Ainia peremptoria iudicii, l. licet C. de procurat. Alia peremptoria poenae, ut in transactio inter partes de re Criminali, Liransigere C.de trantictu Alia peremptoria accusationis, ut quia me accisiasti, quod subtraxerim tuum struum, L preces. C. ad i. Flauiam.'deplas.
307쪽
s: a inmadiuisio est, raedam dicuntur temporales, quaedam annales, Lyaeod. tempora insunt,quar non semper locum lubent, sed euitari I milia Lappellanuas.Inst. d. vel non peti , nisi ad emum tempus, ut in siti e muli eaceptione, quae cum anno termi α
netur; Ideo dicitur temporalis. ii A1. I , . . i ad Lean
s I., Perpetuae, quae se re locum habent δε re se mamin. --in M. 34 a pellamus, veluti exceptio doli, In M. perpetito, dein tua est mali.Specanti eis hoept. ων uertauem nota. Sunt quaedam alite, cla quibus dubitatur, an sine temporalac
vel peremptoriae ; ut exceptio,ne marit conueniatur ultra vires, l.maritum E luntri r
vim. l.senti cum Me re iud. quoniam dubitatur an maritus sit perpetuo pauper, vesactem Asic temporali dilatoriae sunt, ominia..perpetuae. Inst. excepti . t 3 et crininciuilio, quaedam iuniperi ala, quaedam reales. Permes quae persenae adia , .hmnt, di is alios non uatim Lexceptiones Aeodem & istae subdiuiduntur. Aliae in- ., i ihaerent personae, per quam, ut si legatus conueniatur , habet exceptionem, per quam quis imissin α Asiae contra quam, vim habere Iudicet pectum, quas ponit, o.inc. n biveor. ωὐ Reales sunt. quae macterem,a possimimiam competere fideliust , l. me
3 Sextisiuisio, quaedam dicuntur tarorabum, Midam odiosae .inductae, ves prosilex tis irem iuris, aut naturalam aequitat . Fauorabiles. quia principaliter merum fatine reis sputum missae .ad detesti limi dolum,n inhiacita iam ι quintam sunt induta .
F Septima diuisio, quaedamsunt diversae,abinasii mitiuae, aliae contrariae; diuerta sunt, aquando mira remedia pra inmur alternatiua ut si diueretur,aut ser es, aut fatuus,quet , cum sit obscura, non obstruatur, e. quid vis deriin lib. 6. Sextaridymes alternatoriae, inart.l.DEM eo, quod certo lum Contrarissim nuntia contra petita; & actione rei. 3s Octava diuino, quaedam sint Ciuim quaedam Pinoriae, seu i alas, quae a lem ciuili , sunt introductae,ut exceptio siaspiciosus, Lapertissimi. te iussi& quod in Instrumentot appositatae, quae requiruntur de iure ciuili, gis in L Iaseossi Praetorve,quae a Praetore intro acti ctς sunt, veluti doli mali, ut intit. Ede dolo malo. 16 Nona diuisio, quaedam diresse,quaedam utiles Mirectae, iando verba legis concordat 'cum eius mente, uuin titiffide except.rei iud. Vtilis est,quando ex mente legis extenditur,l.licet.C.dei . vel quia subest dem ratios o. in l. ratorisus neg. gess. ' fis 7 Deeima diuisio, quaedam exceptiones dicuntur modificatoriae condemnationis, qvieda exequutionis. condemnationis, ne pater condemnetur pro filio, nisi secundum suum peticulus i. nuta quod cum eo. Ex utiones, ut socius omnium bonorumcontra alius, iasocium non exigat ultra id, quod polia, Lmaritus. issoluta matrim. 3 8 Vndecima, quida dic rur incidentes, quaedam emergentes; Incidentes,quae ante proiarcessum originem habueriuit, ut exceptio iusiurandi, pacti,&similium ι Emergentes, quae in ipso negocio de nou em gunt, ,
9 Duodecima, quaedam sum ordinis, quaedam praeposterationis; orditiis, ut priis distutiatur de principali, quam de fideiussione, ut in Auth. praesenti. ade fideius. ksed neque. Praeposterationis, ut quando pra ponitur una causa ad aliam; ita ut prius de res vendi a Llione Vatur, quam de communi diuidundo, LI.Ccomuni diuid. aut si una persena praepo . natur alteri, Auth. hoc debitor. epignoris . si Decima tertia diuisio, quaedam dicuntur rationabiles, δι non frustratoriae, ut quae sine , a iure probatae,ut quia I ex sit inimicus, c.cum lauer.de excepi l.si alius.*Bellissime. fisa ivi, aut elam; quaedam irrationabiles, dc mistratoriae, cpiae friuolae die tur, ut si Iudex eu ι set amicus Advocata .i Vltima diuisio, quaedam generata, quaedam obscurae. Generalis est, qua verbisgeneralibus proponitur, vel quia causa non exorinum Bal. in I. si quis testibus. C. de teribus. ,
Obscura, quae intelligibilis non est, L a. fidetis, que pris non scriF. vel quinta mulis citer potest intelligi, Al .consu6. lib. - - . -
308쪽
Qua de te, exceptioncs dicuntur aritia reorum,& qirerunt eviludere aetiones actorum, . t S. i.liis .mavi tenent vicem actionis, ut intit .st.de excesui3c ibidem i. a.& respiciunt aut iudicem,& erit pcruptoria iudicij, aut presbnana agentem, aut causam, de petita,& acti nem intestatani. S. I. ibi glo. Inst. eod.& l. a. ibi Din. ffeod. . Com ediciar, ut exceptionibus propositis aetor replicare pota, excipiendo contrae 'rci reputara legitur in b. l. de replicat. Interitim euemit, ut exceptio, quae prima facie iusta videtur, tam iniqine noceat, quod cum accidit alia allegatio op stadiuuandi actoris gratia, quae rCplicati appl. latur,ua prociniate Matur, atq; luiturius excepti nis. Rursus interdum mento, vi replicatio, quae primaticie iustatu, inique noceat; quod cum accidit. alia alligatione opus est adisiuandi grMiis, qua duplicatio vocariar, &si rur-sλxa ima cieau videatur bd propter aliquam cauta actori inique noceat; rursus alia allegati me opiis inj qca actor adiuuetur: Haec o d. g. r.Ins, de replic. di de iam legi
63 i si inusila peractis iis dicitur comestata, quae fit peii petitione actoris & responsionem rei. Pastoralis desudae .ni c. dulam de elect. Est autem litip contestat inprincipalis negocii apud conapc tentem Iudicem facta narratio, & ad eam secuta responsio, Roberti in har. 6 in i tame- dei tabelli Leontra. percit M litis comessic.dudum,&l. i. de ξeleci. Specin tit.de tincontest. S. . it per vivitionem, et confessionem, aut verbum d bistiuum, Bart. insis e lidcontes Usarem, quod reus respondeat ibi Gosside Doct. ini Rubr de contest.lit. Robert. ind. par. 6. memb. t o. & quot modis conrestetur lis & et effectui inratiae testata dicitur quamlacinii nitur aliquis super reb inobilibus, quas reus alieno nomine possidet, de Aestiam incipit nomine sin au is. & μtit iudiciuintimari. Si dominus in turn inti comparuerit tu Michuri mi, lis contestata contra Miaminum, Echabetur pro comisata, aetanterriatupendat lorei temporis praescriptioneni,c.sequentivi lite non contest& intit Cala litis comest.Chntestarur etiam per porreetia-itiae. . pariter iis contestata ut in tit.C.qn libet s. Principi datus, intillicis e testatione. Haec de pronia par.iudich.
309쪽
Dilae idi V. De Secunda pane Iudici; . et
DILUCID. IV. DE SECUNDA PARTE a UDICII.
E e v s pars iudicii a litisc5testatione' usu ad conciuiamem in caussa procedit. Qvus partes continat omninaxminos prcsi latio 1 Udeo prius dantur dilationes ad probandum; Sunt autem dilationes induciae, quae tempus coram Italae decernunt ad se tra aduersari metuendam, cui eurit. de dilation codligis , si dicia&imenta sunt, quia simistonti de tutas nia in iudici te cincin possunt. Praeterea dilationiim ditarentia harum ; quaedam dantur antelitis contestationem,oc dicuntur dilatauiae, quae dantur reciad Q. parendum, secundum stylum loci. De iure commmi sunt tres temim, quilibet Glinet via ginti dies,auth. de litigi sun ine colla. Moresert G ta deditat. Iudex potest modera ri, habita consideratione tempori , lo causae, Npe narum, lavγnnunqua fide iudiα aquo rem minus poteridore reponineat eptionesviclinatorias iudici, Elissilutionisti Iudexae tribu eevoinductas ad probandum. Sunt deae induciae, quae dantur reo ad deli panda ti velit cederelis vel contendere quae dantur accepto libello vo indu ita offeratur; & appellantur deliberatoriae,& sant viginti dierum,ωnuncupanture usat riae, Autii de ita deipretra g. S. scimus. coli. . : 3 Post litiscontestationem dammat inducax, quae dicimtun praeparatorii de dannit volenti bbam, quoa spatieun.moderandum, secundu iura p&dantia tam actori, quam reo, l. r .Cate dilat. Aliae sunt iudicatoriae ,α simi q-uod mensium do dantur condem uatis, taquod cMutati hem, ex sese dire iussi ri tιlasmn habent ocum tu criminalibas, ubi exequutio non diutatur, secundum Goatii trilis dici vir initimi ae , q- in desuetudinem abierunt, scutis aeparatorne incitannalibus. Dabamur aut induciae restitutori et spoliatis,& eietii dierant sex mensium, s.q. a. eiectis. Fieparatoriae in criminalibus dabantur accusato, ut intra id tempus praepararet suas detoris λ&durabam olim menses decem & octo, per 3. 3aede iudiciis,& cisi primates. -q. M.quae in licsuetudine abieruntia Praeterea Iudex in ibolibet actu praeiudiciali, parti dein inignare terminum, unica ad minus dilatione concessi, Liui. C. la dilat. In criminalibus vero dantur tres reo, duae adi ri, I.fin. isde stri In ciuilibusseruantur styli locorum, de iure iudex primam concedit sine alia cauce cognitione. Secunda, non sine impedimenti cause,& vltra uesdilationes non conceduntur; qua de re, quaedam dilationes datur a nare, quaeda a Mila, quaedath arbitrio iIudicis, ut in d. titat siue pars. Qeod. Omnis itaq; dilatio duium. communi ςma arbitraria Iudici, habito respectu, ut dictum est ad distantiam loci, qualitatem personaruino causa:& potest breuinem, vel longiorem dilationem concedere, Sp tan titide cita, αδε reia restri Robert. in d. par. 6. vi: dilatoria ι quod intelligitur semper causa impedimenti exti
Dilationibus concessis, currit tempus ad probandum. Est autemprobatio rei dubiae per 'argumenta ostensio, quam reprobat Gosse.in ium.in rit.de probata pia .cabrus. Mausa. M. vetb. significi quia argumentum non inchidit probationes testium , di seriptiuarum; propterea ita describit; Probatioin rei dubiae per testes, vel Instrumenta, de plerum: per in. dicia,& praesumptiones ostesio.Ex hac notatur duplicem esse probationem iuri &Κα α secti probatio multipliciter fit. Aspectu, ut in secto notori ,-audientiam. de accusat.Lminor.ffde minor. ut in aetate, quae aliquando probatur adsie 1 interua robationes fiunt per testes, vel Inst nimia ; kripturas antiquas, per violentam praesiamptionem, s
mam, & iuramentum, & sic de singulis. Iuri autem probatio fit- leges ide his habetur . intit. fide probatin Deca . verbo idem. Host&Go inlidivi etiant. ' ν-s Tres sunt species probatiommi semipleni plena,& pleoissur ι semiplena est, quae ad sementiam non sufficit, I.admonendi. l. nae fidei. ff. de viro iuraruti ibi λα declarant, et quando sit semiplene probatum, ut per testes singulares, vel similas probatorios fi Mares, de ibi Dec. in alico. dicendin , γκ I ....
310쪽
s Plena pinatio est, quae constat ex selemnitatibus iuris naturalis , vel gentium,& classi
et Euidentissima, seu plenistima est, quae fit per Instinamenta indubitata, Ias in Isi constateα soluta atriin. m. II di an dicatur legitima probatio facta per unum testem, firma- ata iuramento, Vide Iasirin L in praetor. s. r. num. εα de 4 ff. de re iudic. & l.si quando.
In talibus probationibus illud deducitur, saper quo lis mota est; De notoriis vero, ita - sesuminam ait specide notarrim. laniavi. I . Si fuerit notorium iudiei sedenti pro tribu e nati, tunc fustum intelligitur legitime probatum, ex quo vidit Iudex. Si vero sint notoria . alijs, & tune requiritur pro tam cilicet. de uta. & Iudex potest procedere duplici via m. criminalibus pur viam inquisitionis, & ex officio ad inquirendum de notorio dc in his non est seruandus ordo iudiciacius, ut ibi Speci nu .r . quia in fimitibus illa seruatur regula, or a do est ordinem non sis re noticium,ut illeait in quando maior pars populi, aut eo-:tus populus vidit,aut quia lacrum non podes aliqua tergiversatione celari, ibi nu. i5ac IM,' tius infra dicetur 1 ad probandu notorium facti su unt duo testes, per les vero. g. qui prinrei.Equisitis s.cogan.& in notorio iuris, vel praesiumptionis seruatur ordo iudiciarius, v ut ibi Speci per Innocunc. tua. dohabit.Cleric.& mulier. .
ν Insuper illud debet probari, quod prodest probanti, laicut proponis.Qde Notatac timiud, quod proponitur,sit verisimile, exi.de praes. N.c. quoniam.& Specide probat Lnsic. nu. i. nam ad inuerisimilia requiritur maior probatio, Bald. in addit. ad Spm ia dct uiri Mille debet probare, qui allegat, laei qui.ff. de probat. Nam negantis nullae sinu partes, i. actor. C.de pisata cum negativa simplex, secundum rerum naturam probari non pol , quia quod non est neq; genus, neq; species;neq; circustantia, neq; causa, quae in probati ne sint necessaria, pres rari non 'est, Aut de testi LS.aavit. S. Hoc intelligitur cla facio nemiuo. Interdum, & panti incumbit onus probandi, ad honestatem, i& decorum linendum, velivi ne maritus suscetur malum de uxore, IKuaesitus Mutimus de donati inti virumn ino. Letiam.C.eossitit. Talis itaq; pmbatio iacienda est coram Iudice, i. r. Gob turpem caus l. inquaginta.st de probati quoniam ipse iudicare debet, quanta fides adhibenda sit testibus, & alijs probationilnis, L testium fidem. Ede testib. Interdit erit pr sensa aduersias,l.siquando.F. sed euntisside testita Vltimo, talis sit ista probatio, quae letobantem
io Multae sunt species prcisationum, velini stibus, Instrumentis, Fama, Iuramento, PN- ,
sumptionibus , & sic de senilibus, de quibus Spec. de probati Din. in d. Rubri de probatia
Hostis GoE S& αin l. admonendi. Ede iure iuraruit Sed ad praedicta in Iudium deducenda prius producuntur articuli, seu positiones,vel ea,pitale. qtiae his tribus nominibus appellantur. Positio est breuis narratio, tactum continus ad eliciendam veritatem concepta, Bald. in l. a 4.quod obseruari.C de iur.calum.Speci in t titidemst. t. B: ista dicitur generalis defensio. Specialis est pars intentionis, continens , id, super quo quis petit ab aclamario responclari, Bald. L generaliter. s.sed iuramento. de rebus credit. Articae est pars intentionis, continens id, quod quis probare intendit,1 puta pet testes, vel scripturas; Bald.in L stat iuramento. Spec. intillae test. S.nunc videat dumi adeo quod positio respieit tum confessionem partis,&fit per verbum, mist, ad . effectum, ut ponens restauatur ab onere probandi, si res confiteatur, c. st Muimus.de con-: sttam.ε. e Ruber. par.ε. de positionibus. Artieulus fit per verbum, probar intendit, ει respicit pinationes faciendas per testes, seustripturas in elisit, quo positiones negetiirΚmula ordo est. secundum Res en in Moeo, ut prius fiant positiones, de ad eas producendas. ι et detur unus terminus ,3e possea detur alius terminus ad producendum articulos, Specu I. in d Mune videndum. Insuper Alax in Linter stipulantem, in princa.de vest obligi positio ta a seri potest mere negatiua, Et tenetur pars illi respondere. darticulus. nunquam uel ne gativus, quia esis improbabili, nisi conuerteretur loco, de tempore. Tertio, nomen capi