장음표시 사용
21쪽
226,9 - 10 quae Verba Supra omissa Sunt
Quae omnia tam infeliciter et imprudenter electa conglutinataque sunt, ut opus ViliSSimum eVaSerit, quocum comparata eOmpendia app. p. 36, not. 1 descripta bona existimanda sunt. Gra-ViSSima quaeque silentio praetereuntur, veluti in capite duodetricesimo, quo de quattuor coniunctionibus ex debilitate vigore frigore calore compositis loquitur, ne indieat quidem e8Se etiam quattuor alias ex mollitie duritie frigore calore, denique oeto alias ex de-
22쪽
bilitate, usu deminuto, mollitie, duritie, USu aueto, Vigore com positas, quae non minUS reSpiciendae erant quam quattuor prioreS. At enim hominem illum non sine dolo scripsisse, sed magni medici personam consulto tulisse demonstratur talibus locutionibus: XXIX et προσεχειν δὴ νουν δεῖ ακριβως ἐνταυθα XXXI 33 ειρηται δ' ημιν ἐν τη εισαγωγῆ, XXXI 44 επειιιι δἐ τας τοὐν αλλων οργανων δυσκρασίας, XXXI 27 καὶ ταυια μεν ως ἐπὶ το πολυ απo Tων ενδον αἰτίων ἐργαζεται, XXXI 34 α ου χρη μηκυνειν ἐν τω νυν λυγρο Περὶ τουτων, XXXII 43 δὶς γαρ περὶ ὁμοίων λεγειν ουκ αναγκαῖον, XXXII 59 ελομεν δὲ ἐν etsi περὶ dιαφορας G υγριων την της
Sed haec verba et valde ignari imitatoris nee plerumque Suo loco eSSe apparet. Rationsi igitur illius librarii nudata omnia, quae ante ObS Ura et inexplicabilia erant, facile possumus explanare: ubicumque enim monstrositatem sententiarum, hiatuS, alia menda Vituperabamus, non Galeni ipsius textum descriptum, sed aut ab interpolatore commutatum aut Verba ab eo addita ante oculos habebamus. Dispositionem autem Vitiosam eSSe oportere consentaneum est: apud Galenum quidem omnia omnibus locis bene coniuncta sunt; si Vero alia aliunde sumas, quomodo his conexis continuationem SerVari
posse putes 3 Sed mirati eramus in capite duodetricesimo Seriptorem nobis pollicitum cur certi pulsus legitimi fiant se declaraturum promiSSo non Stetisse. Nunc ad hane rem interpretandam Galeni textus sufficiet: is enim interrogat IX 27, 7 δια τί δ' ἐπὶ ταῖς μετρίαις βλαβαις της τε δυναμεως αμα καὶ της θερμασίας πυκνοὶ μεν γίνονται, μικροὶ δ' ουκετι ουδὲ βραδεῖς, αλλα συμμετροι; Quae Verba a librario perperam accepta sunt; sed placuit ei illud τί, cum mox iterum hoc voeabulum prorsus inane post κίνησιν insereret; Sio enim
legimus in codicibus PQST cap. XXVIII g 4: μετρίας δ' ουσης της
βλάβης, πυκνοὶ μεν ομοίως, συμμετροι δὴ κατα τὰν ν διασεασέν gε καὶ την κίνησιν τί ' quid Vult hoc loco τί particula Θ Non difficito est dictu, quia Galenum post κίνησιν sic pergentem Videmus IX 27,2 τί δη ποτε πυκνοὶ μῖν ὁμοίως, πικροὶ δ' ονκεθ' otioίως Ουδε βραδεῖς. Sed etί particula scripta interpolator, eum hane iteratam interrogatiunculam non intelligeret, media ut ita dicam in voce restitit.
23쪽
XXIX 24 γνωρι ιατα ἐν τη περὶ της των πυρετῶν διαφορας πραγμιαεεία -ας PQ) ἐσκοπουμιεθα, sed loco respondente IX 379, 11 γνωρίσιμαια λ ετερας ειρηται Πραγριαιείας ἐν ηι περὶ τῆς των πυρετῶν λοιπορας ἐσκοπουριεθα. XXXI 2 προκειται ηιμιν λεγειν ipsius eum interpolatoris Verba sint, apud Galenum non leguntur.
ιορωθεντι πολλακις εθεασώμεθα. XXXI 21 τοτε ὁ σφυγμιος εχει αρι νοτερων διαθεσεων σθμιεια, apud Galenum vero IX 415,17 γίνεται τηνικανθ' ὁ σφυγμιὸς θαυρια-
XXXI 27 πολ ii cirro apud Galenum non eSt. XXXII 25 περὶ δε του ριικροτέρου ὁ αυιος λογος itidem ριικρο- τερος γαρ εαυτου γίνεται ητοι τῆς δυναριεως ροσθενεσ/ερας, at IX223,9 γίνεται σφυγμιὰς ἐτοι. XXXIII 5 οταν δε ἐπὶ τω προ0ωίτερον ριεν ῆ ἐπὶ τω μιεγεγει, XI 276,10 μεν ἐπὶ sine η, confer ceterum pag. 25 med. XXXIII 35 εχει ἐπισκεφασθαι, at IX 290,18 oλως δ' ἐπι
XXXIII 52 εισιο ανθελκοιμενων, ΙX 303,15 ανγελκομιενων ε 0. XXXIII 53 1ὶ αἰθαλώδη, IX 303 οιαν . . . αἰθαλώδη, Sed totum locum interpolator in suam sententiam deflexit. Rolatio XXXI 13 αλλοίωσιν, ην εριπροσθεν ἐδείξαιμεν), quam in tota Synopsi invenire nequimus, pertinet ad IX 41; nam illic IX 394 transscriptum eSt. Porro commemoro compilatorem alias quoque loquendi con-Suetudines Galeni proprias non nosse. Itaque XXX 1 ei vocabula χρη τους in orationem infercit confer' XXIX 7 προσεχειν δε νουν δεῖ ἀκριβως ἐνταυθα apud Galenum non eSt.
24쪽
ελπίζειν χρη τους ἱδρυπας ὁ σκλ ρυς δε, εμετους μαλλον η ἱδρω- τας προδηλουν εῖωθεν)cum ignoraret philologos neque χρὴ neque articulum in Galeni desiderare libris. Elocutionem Galeneam emendare se debere arbitratus est XXXI 25: cum antea iam Scripserit treS εργα liora
Verbi formas 22 εργα οντω, 23 εργαζομενα, 24 εργαζονται) quartam
quae rurSUS eSi εργασαμενων - tempore etiam Stolide mutato
in ποιουντων depravavit. Et XXXII 12 et 14 προσεκτήσατο et προσελαβεν tranSpoSuit. Porro XXXI 1 hiantia verba nobis visa suntl At in Galeni textu integro non hiant. Sed interpolator duos locos VariOS, quorum alter ab altero centum duodequinquaginta paginas abest IX 244 392) cum coniungere vellet, quod pronuntiatum erat IX 244 vocabulis επεὶ T subiunetive elato sua ipsius Verba plura quam solet addidit; sic totus locus iam obscurus est laetus. Tum XXXII 25 omisit ea verba, quibus apud Galenum perSOnam quan 'dam cuius pulsus inspicitur introductam videmus; quibus lectis tibi apparebit, quid velint verba Mλ' ουθ' η δυνα ιις ασθενεσχέραγεγονε νυν ... συνῆν . . . ην cf. p. 11 med.). Item sine negotio
interpretaberis infinitivos XXXIV 33; ipse enim medicus sententias
aliter composuit: IX 424,14 της μεν γαρ εργον εστὶν εν τουτομονον, η του σφυγμου γενεσις, τῆς φ υτικης δε το τ οἰκεῖον εἰς την θρεφιν ελκειν eqS. Interpolator Vero poStquam pro Verbis, quae litteris distantibus significata sunt, Simpliciora αυτη γορ μονον τους σφυγμους γεννα SeripSit, η φυσικη δε etο τε οἰκεῖον εἰς την θρεφιν cum perreXisset, etiam tum sibi indicativo utendum esse non Seeum reputaVit.
XXXII 24 ubi affirmantem orationem per conditionalem particulam extulit, εἰ . . . γενηται scripsit. Denique XXXII 41 αντη quod non habebat quo referretur, etiam apud Galenum legitur non αντη, ut Vertit Gadaldinus), sed ibi refertur ad sententiam quae antecedit ab interpolatore omissam IX 226, 10. Sed ne nimis quaeso ineptum eum existimest Isagogam eum more Vere Galeneo laudare iam p. 20,6 eommemoravi: ειρητο δ' ημῖν
25쪽
εν τη εισαγωγη οτι Sequitur textus ad Verbum illino depromptus.
At primum τη εἰσαγωγὴ οτι bis hiant; deinde Galenus illum librum
περὶ σφυγμῶν τοις εἰσαγομενοις nominat cf. p. 12); tum verbum everbo afferre a Galeno plane alienum est cf. p. 13). Et XXXIII 59
ex suo ipsius ingenio e Galeno affert ελομεν δε εν et η περὶ δια φορας σφυγμων την τῆς ονομασίας αἰτίαν. Ac re vera dixit eausam medicus VIII 556,20 eo ipso loco quem excerpere compilator ne cessarium non censuit. Nihilominus non diffieile coarguitur: εν τηπερὶ διαφορας σφυγμωνῖ Scribendum erat, quia respicitur locus
πρωτου περὶ διαφορας σφυγμων se magna exemplorum copia haec afferre sufficiat IX 272,5 εν τωι Πρωτωι περὶ διαγνωσεως σφυγμων, 443,2 κατα το δευτερον καὶ τρίεον περὶ τῆς διαφορας των σφυγμων,4 κατα το δ ειρηται γράμμα της των σφυγμων διαγνωσεως, 444, 12 κατα TO Πρωτον τῆς διαγνωσεως αυτων, 446,T εν etωι β καὶ r περὶ της διαφορας αυιων, 446,11 ειρηνται δε εν οι πρώτωι περὶ τῆς
σφυγμων προγνωσεως). De XXXI 3 Vide p. 12. Sed audi quam procax sit ille homo: quia apud Galenum IX 226,9 δὶς γαρ περὶ
ομοίων λεγειν ουκ αναγκαιον in Venerat, ea quoque Verba in suum
contextum transposuit, quippe qui omnia iteret; Vereor ne rideant homines docti l Tot et tantis argumentis prolatis neminem quin SynOPSeOSe trema pars Spuria sit iam dubitare posse arbitror. At haud scio an Sint qui contra dicant: h Nescis, optime, num Galenus aetate iam ConfectuS - nam grandem natu eum hune librum scripsisse quis est qui neget 3 - nimis parumque patiens desidia adductus, ut librum praeceps conficeret, ipsum se excerpseriti' Sed primum est
26쪽
perfectus liberin); at sit sane truncus: si desidia adductus librum perficere noluit, cur nihilominus eum perfecit 3 Doinde cur L et R, vetustissimi codices, eo ipso loco desinunt, quo ut demonstravimus falsa et corrupta Verba incipiunt 3 Quod autem H plura exhibet, Vide quae dixi pag. 6, not. 3. Qui exaravit illum codicem, homo perspicaX Videtur fuisse; itaque postquam finem interpolatum intellexit scribendo protinus destitit. Quomodo praeterea fieri posset, ut vocabula pari modo depravata et in synopsi et in libris do praedictione etc. pulsuum inveniantur, si duo seripta varie tradita essent γ Ut tibi persuadeas fieri id nequire, conspectum habeas
Verborum eodem modo corruptorum:
καὶ τονιο μεν καὶ την εκτος ἐσυχίαν δ' add. interpolatorJ ἐπὶ πλεῖ
ριύν. Vocabulum μεν graViter corruptum causa erat, quod librarius
i) Contra me vereor ne asserat quispiam Galeni verba IX 506,5 αλλὰ περὶ μῖν του δορκαδὶ ντος ἐν τηι τελευτῆι zo v λογου δεδολωται ' περὶ δα του σκω - ληκίζοντος αρτι λελεξε rαι puto λελεκωι Schol. PQR ST recte, cum ἄρτι paulo ante valeat, non paula p08t, de qua re confer L0beelii Phrynichum p. 20) δ ομι κροτερος μέν ἐστι του κυμ mo δους, αμυδρυς δἐ Ωεi. Primo igitur obtutu Gaionum
in fino pordito) huius libri syn0psin dico) de capriganti et vermiculanti pulsu
- nam non potest reduci illud λήλεκωι ad ea quae usque p. 506 in synopsi explicata sunt, quia ibi non locutus est de vermiculanti pulsu scriptor - egisso putes. Illa enim interpolata, quae p. 9 descripsi, multis de causis non ea esse possunt, quae GalenuS respicit. At primum: cur Galenum in fine synopseos iterum de illis pulsibus scripsisse putaverimus 3 deind0 - scripserit sane de iis anteane iam perlaeto tempore δεδήλωται uti poterat 3 Sed loquitur accuratius dovormidulanti VIII 556 in fino primi do differentia libri, et de capriganti paulo ante &ρτι) VIII 550. Ad quos locos lectores relegare vult; itaque addendae
27쪽
ds addidit. Exspectas καὶ τουτο scit. τι ταχος) ἐπιτείνουσι vel simile quoddam. Porro συνεργουσιν quid Sit, non intellegi potest: verbum συνεργεῖν, quia hiaborare cum aliquo, auxiliari alicui μ valet, solo eum aecusatiVO eoniungi nequit. Quid autem postulat sensus 3 Quid externae quieti patiendum est, ut pulsus frequentissimus fiat γNonne est contrahenda 2 Et quid contrahere Graece 3 συναιρεῖν.Itaque certe recte coniecit Dieis συναιρουσιν apud Galenum; cf.
IX 375,16: συναιρεῖται δε τι καὶ της ἐκτος ησυχιας, ως πυκνοτερον ἐνταυθα γίνεσθαι τον σφυγμον.
XXIX 20 ot IX 378,17 σκληρυνονται σκληρήνονται in Synopsti μεν ουν ἐπὶ ταῖς βλωpάσπις βλεφασαις in Synopsi) φυχροποσίαις οἱ χιτωνες τῶν ἀρτηριῶν ' ἐξηρανται δε ἐπὶ ταῖς του πλείονος οἴνου σεσιν. Quid perfectum ἐξήρανε αδε Praeterea Κontos in Athena XVII 3-4,17 formam ἐξ ρανται Semper Singularem indieare probavit; hoc autem loco pluralis postulatur; itaque fortasse ἐκξηραί
XXX 8 et IX 764,2 περικινδυνευiικον voeabulum inuSitatum corrige hie in παρακινδυνευτικον.
λαμβανομενων, ὁτ αν ὁ αναπνεομενος αηρ ψυχρος ων, καὶ τροφηφαρμακώδης, καὶ φαρμακον τι φυσει ψυχρον, νωτος τε φυχρου χρῆσις ἄμετρος. coniunctio OH Γν falsa est; optimo coniecit Dieis ὁ ε αν ὁ αναπνεομενος. Merito ponitur articuluS ο α ρ), quia aer haustus propius definitur. ἄν ο ex dittographia natum. XXXII 39 6t IX 226,6 οἱ ψυχροὶ χυμοι) ἰσχνοτεροί πως ἐγε- νοντο Tων θερμῶν. Maerine possunt fieri suci 3 At sensus postulat, ut iam Gadaldinus intellexit, validiores, ἰσχυροτεροι. XXXIII 5 ot IX 276,10 οταν δε ἐπὶ τω προ0ωίτερον μεν iradd. interp. ἐπὶ τω μεγεθει της διαστολῆς ο σφυγμὸς γενηται πυκνότερος, ηυξησθαι δηλώσει θερμοτηἔα πολλην ἐν Tm σωμαTι καθαραν' ὁταν δε ἐπὶ τω πρωὶαέτερον eqs. primum δε ἐπὶ et co πρωῖαιτερον eX suo loco quinque Versibus post huc irrepsit, pro quo pone διανμεν ουν κατα την ἐκτος ηρεμίαν ἐπὶ δι μεγεθει ete.
εμπίπτοντες -υγμοὶ om. interp.) κρίσιν ηνεγκαν, εἰ γαρ καὶ ε ιν ωσπερ κατ' απειρον της εἰς αγῶνα παρασκευαζομενηὶς τῆς φυσεως Articulus της bis cum positus sit, unum eliminabimus; quia autem
28쪽
κατ' απειρον eorruptum est, in tribus illis Verbis καταπειροντης id latere putamus, quod quaerendum est nobis, si totum locum intellegere volumus. Sed interim haec Verba depravata omittamus lQuae est Vis eorum, quae bene tradita sunt 3 Saepe sane intercurrentes pulSus erisim significant, siquidem haec erisis exstitit,eVRSit, εστιν, Simulatque natura quasi ad certamen se parat. Sic Omnia bene se habent neque quicquam, quod pertineat ad bonum SenSum, deesse Videtur; quae cum ita Sint, καταπιιροντης glOSSam puto, quam quis explicaVit adnotatione marginali εἰς αγωνα παρα
scribe ἐιπερ. XXXIII 51 ot IX 303, 13 apud Galenum include εν in τοὐν
ἐν ησυχια διαλαμβανομενων. cf. IX 483,1 ενιαι μεν ἐσυχίω διακοπτομενην εχουσι την κίνησιν, 4 τῆς ησυχίαι διακοπτομενης.
κατ' εκεῖνον τον χρονον, εν μερ αν η φυσις επικρατήση τελεωτατα τῆς νοσωδευς διαθεσεως ' τεθνήξεται δε κατ' εκεῖνον τον χρονον, scribe etεθνήξονται.
XXXIV 31, 33, 36 et IX 424 ουχ η αυτη δυναμίς εστιν η τε
ζωτικη καὶ θρεπτικη καὶ φυσική - η φυσικη δε - η δε φυ;κή. tribus his locis apud Galenum φυτική seribendum est; cf. Mulier, Gal. Ser. min. II praef. p. XLI: ἡ θρεπτικὴν δε καὶ φυσικον. Charterius Te te restituit φνεικον, quod cum φυσικον in libris Galenianis non Taro commutatum legimus. μIterum interrogo, num varia haec menda iam in Galeni quod ipSe Sua manu scripsit exemplari fuisse arbitremuri Ego quidem neque credo neque alium quemquam eredere existimo.
Praeterea notandum est scholia etiam in P QST codicibus, qui fine non carent, inde a cap. XXVII 44 subito abrumpi, quare interpretem extremam partem non in manibus habuisse luce clarius demonstratur. Sed quando compilator eam confecit 3 Id quoque haud scio an liquido simus definiturii Manuscripti enim libri PQST a XXVII 44 in margine non numquam numero SIndicos parvos, quibus litterae Latinae adscriptae sunt ut 88' H G ,117'H, quin otiam δ' de crisib. 144'D ) oculis praebent, atque Perraro factum est, ut in uno vel altero manuscripto desint haec
29쪽
signa. Quae cum ita sint, notas illas iam in exemplari fuisse neceSSarium est. At quae est Vis harum notarum 3 Folia
oditionis Aldinae Venetiis 1525) significanti') Apparet
igitur interpolatorem haec signa margini eXemplaris adSeripSisse, certum igitur quin sit neminem arbitror dubitare poSSe: Synops eos extrema par S a VerbiS mκρος γαρ ε ora IX531,4Κ cap. XXVII 44 usque ad ultimum finem inter annum 1525 seditionem Aldinam)ot annum 1597 Gadaldini versionem )) ab homine non tam maligno quam indocto compilata est').
Sed - magnum nostrae sententiae testimonium - non modo
finom illo homo libro Galeni adiunxit, verum etiam in prima parte hic atque illic eius videmus vestigia. Adscripsit enim ut ita dicam Scholia margini, quae omnia nullo excepto ad editionem Aldinam) referuntur; neque vereor ne longum Sit ea Verbo tenu Sassere: Logimus in P QST non in R , cuius fontem his notis caruisse oportet) ad p. 471,5: puto ρυθμυν' δio enim habet Galenυδ primo dedisserentia pul/uum capite octavo; Galenuδ τον ibidem. - ad p. 508, 10 in primo de cauδia putiuum capite undecimo. - ad p. 512,13: vel intellige in opere toto de putiibus vel secundo de pro8agiis capite δecundo; alii libri τουτο δε δήλωχαι ηδη γεγραμμενον ut capite Octavo. ad p. 514,6: ait se ditis/e in eo opere, quod ante hoc confecit ut tertio de praeδviis eae pvisibuδ capite δeptimo. Porro interpolationes duae minores illi librario tribuendae sunt: p. 442,11 καὶ Tovet ου του eaeo phonia pessimal cf. Spengel, Synagoge technon, praef. p. 9) γενους
Omnino non suntl Itaque his quoque Seholiis - notas et interpolationes dico rursus PQST eo di eum archetypum vel eius' i. e. locos, qui ab interpolatore comportati conexique Sunt. ) Itaque - id quod fortasse quispiam coniciat - ut textuS Graecus e Gadaldini versione Latina conversus sit, fieri nequit.' Sed quis compilaverit, plane incertum.' Apud Κsilinium in toxtu sunt; secundum nostram conclusionem in II margine fuerunt; si non fuerunt, illum c0dicem non secundum PQSΤ manu-8eriptorum archetypum, sed exemplar quoddam ex eo descriptum, fortasse Secundum P librum, qui intorpolationes illas in textu praebet, correctum e8Se licet
30쪽
exemplar Vetustius interpolatori S manu pro foetum esse dilucide confirmatur. Neque quicquam impedit nos, quominus illa Seholia, quae commemoraVi, et extremam Synopseos partem eidem homini attribuamuS. Sed postquam haec constituimus, etiam primam iam dudum notam partem libri nobiseum reeognoscamUS. Galenum numquam se ipSum Verbum ex verbo exseribere, sed semper novi quid addere Vidimus; imprimis Synopseos quam senex composuit ratio est haee:
quae aetate superior addidicit, discipulos quoque discere vult, quin etiam narratiunculam novam IX 495 sq. subdit. Omnino hie libor paucis locis exceptis studiorum altiorum plenus prorsus isagogae contrarius est. QuisquiS eam et πραγματείαν nondum legit, Synopsin non intelligit, quod scriptor ipse non ignorabat, quippe qui iterum atque iterum ad illos libros lectores releget. Neque magni aestimat compendia, ut dicit primo capite; quoquo autem modo iis utendum sit, ibidem monet; de synopsi ipsa capite undecimo loquitur. Quae cum sit libri ratio, finis ut iam nota repetens Galeni esse nequit. At a codicis R manu Seeunda sub fine scriptum est: Videntur dee8se nonnulla. Ρauea ergo Verba descissa ut sint fieri potest, cum supra p. 8 SynopSin iam Valde longam esse viderimus. Sed non intellego, cur non optime desinat liber verbis his εἰ μεν γαρ ευσαρκος τε καὶ πίων ἱκανως εἴη, κατὰ λογον υ σφυγ- μος φαίνετaι. At si desideras oppositionem, nihil moror te addere εἰ δ' ἰσχνος, ου. . Sed δε e. g. deest IX 484,16 οταν μεν ουν ο χιτῶντῆς αρτ'ρίας κατὰ φυσιν εχηι eqS.; 487,T βελτιον μεν γαρ εν τοις ἐοιουτοις σφυγμιοῖς τ0 τάχος et ς βραδυτῆτος eqs.; in fine cap. XXJ IX490,12 μεν ουν επείγοντα ειρηταν' plane noVum incipit capito XXI' νυνι δε πάLν &ναλαβοντες απ' αὐχῆς τὸν λογον eqS.; alia multa. Cogitantibus rursum nobis, quam facile et frequenter tale compendium interpolationibus patuerit; si quid in eo inventum erit, quod cum a ratione huius libri tum a Galeni confusitudine abhorreat, eiciemus illa; quae Sane, cum in LR quoque exstent, prius quam quae adhuc agitabamus, in textum irrepserunt. Est autem tertium eaput inde a tabula usque ad IX 440,6 το λεγομενον verbatim e primo do differentia libro excerptum περὶ διαφορας σφυγμιων α VIII 504 sqq.). Quae omnia qui isagogam et illum librum perlegerat, noverat diu. Sed non solum otiose repetitum hoc est quod tu fortasse Galeno condones), Verum etiam ineptissime