장음표시 사용
371쪽
mina spiritalia quae superius ut dixi esse debent ad latera magni foramini, '
in quo ampulla collocatur,luto occludantur. His autem omnibus rite Listis res in ampullam coniectae usi in eo carbonibus ardetibus paulatim coquans
tur, dum ipsae uaporem exhalare coeperint, & ampulla sudore manare uideatur. Sed cum iam ea propter humorem sublatum rubescit, & operculi nasris aqua stillat, summa operam dare oportet, ne una gutta cadat citius qui quin P horologh momenta praeterierint, seu potius tot soni. in eius tinti nabulum pulsatur auditi fuerint tardius quam decem: etenim si citius cecis iderit ultra rumpuntur: si tardius, susceptum munus ceno,desinito p tempore ioc est qua tuor & uiginti horarum spacio non perficitur: quorum altearum ne sat carbones partim serramento uulsellae simili extrahantur: alteruiit fieri poss t paruula & arida ligna querna carbonibus supraponaturi atqς
res in ampullam coniectiae acriori igni coquantur: superioribus etiam soras minibus spiritalibus si res postulauerit, reclusis. Quamprimum autem dea stillauerint guttae ampulla vitrea quae eas recipit inteo aquis madefacto teratur, ut halitus ualentissimos qui sursum seruntur repercutiat: sed cum resus cxcoetis ampulla in quam coniecitae suerunt humore albescit acriori iseni coquatur usq; dum omnes guttae destillauerint: posteaquam sornax re igerata fuerit aqua coletur & infundatur in parua vitream ampullam: at in eandem iniiciatur dimidia argenti drachma:quod dissolutum aquam turbidam efficit liquidam: quae in ampullam,omnem reliquam aquam contis nentem insundatur: & quamprimum seces in fundo resederint, aquis estussis auferantur: aquae uerd ad usum reseruentur.
372쪽
At aurum ab argento hac ratione secernitur. Temperatura primum adie sto plumbo coquatur in catino cinereo usq; dum omne plumbum exhalet,atin eius bes aeris tantummodo drachmas quin* aut summum sex, iii se colinea nam si plus arris in ipsa fuerit,argentum ab auro separatum mox rurasus cum eo coniungitur: tale argentu, in quo aurum inest, liquatum uel sors. metur in globulos bacillo inserius dissis Io agitatum, uel in canaliculum seris reum infundatur & ex refrigerato eviciatur tenuis bracstea. Quoniam uero ratio faciendi globulos ex auro argentoso acriorem curam & diligentiam quam ex atq; metallis dcsiderat,eam nunc paucis exponam: id primo conuciendum est in catinum: qui deinde operculo tegendus & imponendus est in alterum catinum si illam, modicum cinerem continentem: tum ita sunt insornace collocandi,ut ignis, flatu sollis, inspirari possit Postea eis carbones circundandi sunt: his*,ne cadanidapides uel lateres: mox catino supcriori carbones iniiciendi sunt,& eis prunae superinflciendan quibus rursus carbo, nos ut catinus undi eis circundetur & contegatur quem sinere oportet semihora uel paulo longiore spacio carbonibus candelibus calefieri :&pros: Didere,nc descietibus ηsdem refrigescat: posthaec per sollis narem flatus ins spirandus est ut aurum incipiat liquescere: mox uersandi ira,& experimens, to rapto considerandum an liquatum sit.Si silerit liquatum, additam et o ad . . ipsum adiectio catinum rursus confestim operculare conuenit, ne id ex has
373쪽
let & simul coquere tantulo temporis spacto,quat 3lo quis quindecim pas,
sus ambulare possit: tum catillo sorcipe prehenso hauriendum est aurum,Scin uas oblongum, quod aquam si gidissimam contineat, ex alto infundens dum paulatim ne globuli nimis crassi fiant: quanto enim magis fuerint in nes ξc tenues,minus rotundi, tanto magis sunt idonei: qua de causia bacillo. ab imo ad mediu in quatuor partes scisso aqua saepius est coinouenda. Sed bractea secetur in particulas & inficiatur,ut etiam globuli argetei , in ampullam vitream:& tanta aqua eis affula,quanta ad digiti altitudinem luperet argentum ampulla tegatur uesca,uel linteo incerato ne exhalefmox calefiat. donec aroentum distbluatur cuius rei signum est aqua ebullies .Residet auutem in fundo aurum colore nigricans,argentum cum aqua permistu supera natati quam alii effundunt iri catinum aereum,& ei astundunt frigidam quae ardentum statim congelat id aqua emisia exemptii siccant: siccatum coquutin catino fictili donec liquescat: liquatu infundunt in canaliculum serreum Aurum uerd, quod in ampulla remansit eluunt calida, colant, siccant, cum pauca chrysocolla,quam boracem uocant in catino coqusit: liquatum item infundunt in canaliculum serreum. Alii iri ampullam, quae continet auru rearoentum,& aquam quae eam separauit, calidam illius ualentis duplam uel triplam infundunt,& in eandem ampullam,uel in catinum, in quem omniae isa fuerint, coniiciunt bracteolas plumbi nigri & aeris: quo modo auruad plumbum,argentum ad aes adhaerescit: at seorsum plumbum ab auro, seorsum aes ab argeto separat in catino cinereo. Sed neutra ratio nobis proabatur quod aqua, aurum ab argento separans pereat, cum rursus usui eno Tit. Ita in ampulla vitrea interius in fundo in metulam assurgens exterius luto inferiore parte,ut supra dixi,obducatur,& in eam iniiciatur argentuni,nuod pendat Romanas libras tres & dimidiam: at* aqua quae alterum ab altero secernat, infundatur & imponatur in arena, quam catinus fidi ilis aut capsa continet:leni in igni primo calcfiat. Ne uero exhalet aquam, eius superiori extremitati undi lutu illi natiar,& tegatur operculo uitreo: cuius narisubiiciatur altera ampulla,quae guttas destillantes recipiat. ea similiter in in
psa quae contineat arenam,collocetur Coctum autem rubescitised cum rus bor amplius non apparuerit, ampulla ex catino uel capsa exempta moueas
turiquo motu aqua incalescens iterum rubescit. Quod si bis aut ter factu hierit anteaqua alia aqua assundatur, & opus citius perficitur, & aqua minus multa consumitur.Sed cum prima omnis destillauerit in ampullam iniicia,tur tantum argentum quantum prius: nam si tam multum semel fuerit inie,
istum aurum as eo difficulter secernitur: aloe insundatur altera aqua, sed caslefacta ut ipsa & ampulla pariter caleant utq; haec stigore non dissiliat:quae uocii si uento stigido ametur dissilire soleti deinde tertia aqua infim daturiatin etiam si res hoc postulauerit,quarta, hoc est aqua alia at* alia infundastur donec lateris cocti color auro insederit. Artifici autem sint in promptu
duae aquae quarum una sit altera ualentior. Essicaciore primo u tatur dei nada minus potente postremὰ rursus ualentiore. Sed cum iam sultius color suerit auro aqua sontana amusa subditis ignibus est eruescat: quater eadem abaluatuci uim eo coquatyr in cauno dum liquescat aquae quibus abluitur auo
374쪽
rum reponantur, in eis enim paululum argenti inestiqua de re in ampullam infusae coquantur sed guttas prius destillantes altera ampulla recipiat, alte ra eas quae posterius excidiit, cum stilicet operculum rubescere incoeperit: haec aqua ad experiendum aurum utilis est,illa ad abluendum: prior etiam rebus, ex quibus aqua illa ualens conficitur,aisundi potest. Uerum aqua cuargento permista quae primo destillauit, in ampullam inserius latam insusa eodem modo coquatur,ut ab argento separari possi: cuius superiori extreis initati item Iutu illi natur 5 tegatur operculo. Quod si aqua adeo multa fuerit ut seratur ad superiora,vel inissciatur pastillus unus 5c alter ex eis qui constant ex sepone in tenues particulas secto,& arida uini sece in puluerem coatrita, atq; simul in olla leni igni coctis & c5mistis:uel argentum c5moue tur uirgula e corylo desecta 5c inserius diffissa, utro* modo aqua esse meastit & paulo post rursus residet. Sed cum iam halitus ualentissmi apparent,
aqua olei speciem offert operculum rubestit: ne uerd halitus expirent ama pulla & operculum ea parte,qua eorum orae inter se comi truntur,luto prorsus obducantur,& aqua continenter acriore igni coquatumot demum carabones in fornacem imponantur, quot ardentes caunia attingant: sed quam primum omnis aqua destillauerit, & solum argetum ignis calore siccatum. in ampulla remanserit,ea eximaturidecutiatur arserum: ininciatur in catinufictilem: coquatur donec liquesca filo serreo inserius recuruato extrahatur uitrum liqtiatum ex argento conficiatur panis: at uitrum ex catino extra stuleratur in puluerem: addatur spuma argenti,sex uini sicca,uitri recrement halini in & in catino fi stili coquatur: minuta, quae residebit,in catinu cis nereum translata recoquatur. Sed si argentum non fatis ignis calore fuerit siccatum,id quod suprema ampullae pars continet,nigrum uidetur: quodliquatum comburitur. Quocirca ampulla luto,quo est inserius obducta ablato reponatur in catinum, & recoquatur uis ad eum finem, dum nullus nia
pror appareat. Quin etiam si priori aquae altera, item cum argeto permista. assundenda suerit, assundatur priusquam halitus ualentissimi appareant, asqua olei speciem os rat operculum rubescat: nam qui postea aqua astudearit damnum faciet: quod aqua soleat exilire,uitru dissilire. Quod si ampulista dum aurum ab argento, aut ab hoc aqua secernitur,dissiliat & aquam uel arena, uel lutum,uel laterescobibant,sine ulla mora prunis ex fornace exemptis ignis restinguaturiarena& laterea cominuti coniiciantur in ahenum,et cis ait datur calida,ato duodecim horarum spatio reponatur: post aqua in linteum lini xylini contextu factum,infusa coletur: id quia cotinet argentum solis uel ignis calore siccatum coniiciatur in catinum fictilem & coquatur donec argetum liquescat quod effundatur in canaliculum serreum . A, qua uero colata infundatur in ampullam,& ab argento, cuius exigua quae dam portio in ea inest separetur: sed arena cum spuma argeti uitri recremento arida uini sece hali nitro,sale misceatur, & in catino fictili coquatur: quomodo massula in fundo residebit: quae in catinum cinereum translata recoaquatur,ut plumbum ab argento separetur: sed lutu adiecto plumbo coquao iurin catino si illi, deinde recoquatur in cinereo. At argςntum separamus
ab auro eadent ratione,qua id ipsum experimur; etenim primo iccirco attea ritur
375쪽
ysso DE HETALLIchntur coticulae ut sciri possit quota argenti portio in sit in eo. Deinde ad a mna argentosum adincitur tantum argenti, cuius bes solum semunciam, uelisemunciam & sicili cum aeris in se continet, quantum adiicere oportet: aliupddito plumbo coquuturin catino cinereo us* dum iptum &ars exhalet: tum auri mistura cum argento dilatatur,& fistulae ex bracteis fiunt: quae coiiciuntur in ampullam vitream, ac eis affunduntur aquae ualentes duae uel ires: fistulae quae supersunt, prorsus purae existunt,unis tantummodo quaa remis s liquis exceptis quae argenteae sunt: tantum enim argentum in unoo quo ψ auri bessse remanet.
Ampullae in eatinis collocatae A. Ampulla collocata inter baeilla sererarecte statuta B. Amp illae in amis, gram capsa continet,collocatae: vis rin operculis ex strat nares ex ipsis rem pertinentes ιri subiectas ampulus c. Αmpollae item in arena,quam ea a continet collocatae: ιarum percula existunt rares ex ipsis transiuersae pertinentes in subiectas ι κυι D. Alterae ampullae, aquam destillantem recipientes, etiam in aren quam rassae inferiores continent collocatae E. Tripus ferreH, in εκο σην
Sed quia magna impensa facienda est in talem secietionem illoru metati
376쪽
loon,qualem expositi, Sc cum aqua ualens conscitur, noctiu manendu inuigilia.atq; omnino in hac re multa opera, summa cura poneda a uiris so Iertibus altera secemendi ratio inuenta est minus sumptuosa, minus ope rosa minus,si incuria errorem attulerit,damnosa. Ea uero diuiditur tripartito. Etenim una sitis ire perscitur,altera stibio,tertia aliqua c5positione quae ex his athscp rebus constat. Primo autem argentum,in quo inest aliqua auri portio solum in catino liquefiustum redigatur in globulos: quot uero glo-hulorum librae fuerint totidem sint sullaris,ignem non experti,sextantes et stellaei: sed id cominutu globulis madefactis inspergatur: deinde conrjciano tur in ollam fictilem nouam quatuor sextariorum capacem, aut in plures, a Iobulorum copia extiterit. Olla repleta operculo item scstili tegatur 5c oblinatur, atq; imponatur in ignem circularem: qui sesquipedem ideo ab olla undiq; distet ut fultur argento tantum admisceatur,non liquatum destilleterum aperiatur olla,globuli Φ nigrore insem eximantur : post in catinum fisistitem in iciantur talium stobulorum libra tres & triginta,si tot libraru ca pax fueriti ot autem libras globuli arseret, priusquam eis inspergeretur sulfur pendebant, totidem a reorum globulorum sextates 8c sicilici appen dantur si quaecν libra dodrantem argenti Sc quadrantem aeris in se contineat uel dodrantem dc semunciam argenti,sextantem & semuriam aeris. Sive id dextantem argenti,& sextantem aeris, uel dextantem & semuciam argens,sescuntiam aeris appendantur globulorum aereorum quadrantes: si deuitem argenti,unciam aeris: uel deuncem Sc semunciam argenti, semuncia aeoris appendantur totidem globulom a reorum quadrantes & semuciae at scilici si deni argentum purum fuerit totidem globulorum aereorum tria entes 5c semunciae appendantumsed dimidia eorum globulorum aereorum pars mox ad aciatur ad globulos argenteos nigrore infectos.Catinum autestatim operculare & oblinire &in fornacem, quae foraminibus uento inspiratur,imponere conuenit: quam primum uero argetum liquefactum fuerit,
aperiatur catinus,& in eum inissciatur cochlear cumulatum reliquorum globulorum aereorum tens* cochlear cumulatu pulueris,qui habet pares portiones spumae argenti globulorum plumbeorum,salis, recrementorum utintri: atq; catinus rursus operculo tegatur: qui globuli aerei cum liquati suo rint,ain inriciantur cum puluere,usin dum omnes iniecti fuerint: tum de motino pauca mistura, non tamen aurea massilia quae in rius fundo residet,c
tillo hausta emundatur, ipsius drachma conriciatur in quenq; catillum cia nereum, qui plumbi liquefacti unciam in se continet: nam plures sint: quomodo dimidia argenti drachma conficitur. Quam primum autem plumbu& aes ab argeto separata fuerint, eius triens iniiciatur in ampullam vitream,
et assiundatur aqua ualens eo enim modo percipitur,an sulfur aurum omne
secreuerit ab argento necne. At si quis scire uoluerit, quantula auri mamula in catini lando resideat,is filo ferreo crassio creta aquis madefactam illi naticum ea siccata fuerit fisum recta demittat in catinum: quod tam alte, quam alta est auri massula remanet candidum:reliqua esus partem mistura nigroore inficit: quae ad filum ni cito retrahatur,adhaerescit. lta si extra Eho filo aurum uisum fuerit, ab argento satis esse secretum, mistura effusa auri massula H e catino
377쪽
a61 .PE .R I c A, ai: catino eximatur,& ex ea in aliquo loco puro decutiatur missura mam gublire solet. Ipsa uero mastula redigatur in globulos: at Q hi quo ibras auri pendunt,totidem commuti sui iuris, item globulorum aereoru quadran. es appendantur,& omnia simul conficiantur in catinum sistitem non in ollam cum iam liquescunt,ut aurum citius in catini fundo resideat, adiiciatur puluis de quo proxime dixi.Quanquam aute in tali mistura aeris N argenisti minutissimae auri particulae qu si quaedam scintillae apparent tamen, si os nancs,quae in libra insunt, nummulti iamplum non pendunt, satis bene suusur secreuit aurum ab argento: si uero nummulu pendunt aut plus, mistura utius in sciatur in catinum fiestilem: ad quam sulfur ad icere non conuenit, sed tantumodo paucum aes 5c puluerem: quo modo iterum auri massula residebit in fundo: quae cum altera massula auri non diuite coniungatur: sed cum aurum ab argenti libris sex & sexaginta secernitur,argen ti & arris,&ὶlsaris mistura sit quae pendit libras centum triginta duas, ad aes separan dum ab argento nobis opus estplumbi litaris plus minus quingentis: cum. quibus missura in secudis fornacibus coquituri quomodo fit spuma argensti & molybdaena,quae recoquantur in primis fornacibus. Panes ex eis conis flati in tertias fornaces imponantur, ut plumbum, quod paululum argenti in se continet ab aere separatum rursus usui sitiquin etiam catini et eorum os Percula contundantur,lauentur, dimen una cum spuma argenti & molysbdaena coquatur. Qui aute ista ratione omne argentu ab auro separare uoaluia hi unam auri, tres argenti portiones relinquunt:misturam in globulos redigunti eos in ampullam conqciunt: aqua ualenti assula aurum ab argensio secernuti quam rationem libro septimo explicaui. in etiam si sulfureκuxiuio quo conscitur sal artificiosus, tam ualido, ut ovum iniectum superis nate cocium usq; dum sumum non emittat, & ardenti carboni impositum liquescat conri ciatur in argentum liquefactium,ab eo aurum secernit.
378쪽
At stibio sic argentum ab auro separetur. Si in besse auri fuerint argetiuseptem uel sex,uel quin* binae sextulae,ad una auri partem adriciantur tres stibii partes: sed ne stibium consumat aurum in catino fictili ignescente cooquatur cum aere: quod si aurum aliquam aeris portionem in se continet, ad stibii bessem adiiciatur aeris sicilicus: si nullam, semuncia: nam aes stibio asaurum ab argento separandum est adiumento. Aurum autem primo inissciatur in catinum fictilem ignescetem: at* quam primum liquatum in orbent fertur ad ipsum paucum stibium adiiciatur ne exiliat: id liquefactium breui temporis spacio etiam in circum sertur: quod cum factum fuerit omne rellis quum stibium iniicere conuenit catinum operculo tegere,misturam coquere,donec quis iter longu passiis quino & triginta facere possit: mox emuno datur in alterum catinum serreum,superiuslatum,inserius angustum, in serreo uel ligneo trunco collocatum sed prius calefactum, & seuo uel cera illiatum: atcpis concutiatur squo modo aurea mas L in ipsius stindo residebite quae catino refrigerato decutiatur, eadem ratisie adhuc quater coquatur: sed singulis uicibus minoressibi j polidere ad aurum adiecto: sitq; ultima stibium auri talitu modo duplum aut paulo amplius Tum aurea quidem massa in catino cinereo eo quatur stibium uerδ tursus ire Bel quater in fictili: gulis autem uicibus residebit aurea massula. sed siue ues siue quatuor massa
379쪽
Vt autem aqua ualens si argentum,a quo auru sulfur secreuit, in eam lashciatur, nobis ostendit utrum omne fuerit secretu, an aliqua huius particuola in illo restet,ita quaedam rerum copositiones si alternis ipsae, alternis ausrum a quo argetum stibio separatum sitit in olla uel catino positae coquans tur,nobis declarantiomne separauerit necne separauerit: quinetiam iisdem compos DE O METALL re lar fuerint, coniunctae coquantur in catino cinereo. Ad talis autem labii lubras duas & dimidiam adiiciantur aridae uini secis librae duae & recremens torum uitri libra una atq; coquantur in catino fictili at* etiam massula residebit in fundo:quae in catino cinereo coquatur. Postremd stibium adiecto pauco plumbo coquatur in catino cinereo in quo caeteris omnibus igni cosumptis solum remanebit argetum. Quod si stibium priusquam in cinereo coquatur cum arida uini sece Zc recremento uitri in fictili coctum non meari partem argenti consumit,& cinerem arep pulueres,ex quibus catinus fas ctus est ad se allicit. Catinus autem, in quo aurum argeto mistum coquitur cum stibio ut etiam cinereus,collocetur in tarnace, qualis uel uento laraminibus inspiratur, uel aurificum esse solet.
Fornax quae nent olora nimbus i iratre A. pomax ori cum B. Catinus fictilis c. Cannm ferreus D. Truncus E.
380쪽
compo Rrionibus utimur,cdni absin stibio argentum uel aes uel utrunq; ab auro illaeso ingeniose S admirabiliter secernimus. Sun t ucrd uariae nam astia constat ex pulueris latericq selibra,falis quadrate,halinitri uncia salis ammoniaci semuncia salis fossilis item semuncia .Tales autem lateres uel istius generis tegulas,ex quibus puluis coficitur,ex terra pingui & arena'; sabuli, lapillorum experte ductos esse oportet at* modice ustos,& admodum ueteres:idcp perpetuum est. Alia compositio fit ex pulueris latericii besse selis. fossilis mente, halinitri uncia, salis lacticu semuncia alia ex pulueris latericii heisse salis faetiti j quadrante, halitiitri sescuncia, salis ammoniaci uncia, salis fossilis semuncia. Quaedam habet pulueris latericii libram, salis fossilis seliishram, quibus nonnulli adficiunt atramenti sutor a sextantem & sicilicum aedam conficitur ex pulueris latericia selibra talis fossilis triente,atram cis
sicut ri ,h linitri uncia. Quaedam costat ex pulueris latericii bes
se lalis factitii triente, atramenti sutor' candidi sextante, aeruginis semiicia, halinitri ite semuncia. Aliqua fit ex pulueris laterich libra & triente, salis sossiliq besse silis ammoniaci sextante & semuncia,atramcti sutor 3 item sextante & semiicia halinitri sextante. Aliqua deni habet pulueris latericii libra, salis factitii trientem atramenti sutorii sescunciam. At*haec cuiusq; copossitionis propria sunt: quae uero sequuntur,comuniter ad omnes pertinent. Singulae res primo separatim coterendae sunt in puluerem: lateres quidῆ sia per marinor uel sexum durum impositi serramento, reliquae in mortarium pistillo: singulae quoq; seorsum cribrandae: deinde uniuersae comiscendae: Sc aceto uel hominis urin qua paucus sal ammoniacus, si compositio eurri non habuerit resolutus sit, madefactedae. Quidam tamen aureos globulos aut bracteolas eadem madefacere malunt: tum alternatim in ollis nouis Scruris,&in quas nulla unquam aqua infusa fuit collocari debent: in ima parte res compositae, quae mox ferramento aequandae sunt : postea globuli uel bracteolae, quaru aliae iuxta alias ponendae, ut illae eas undiq; po in t attino
gere: tum rursus res compositae tantae,quantae manu comprehcdi possunt,
aut amplius, si ollae amplae fuerint,iniiciedae sunt, & serramento aequandae' atq; asdem eodem modo globuli uel bracteolae superponendae. Haec auti
iterare conuenit, donec ollae utrisin compleantia ridein operculis tegere, &qua inter se c5mittuntur lutu artificiosum illinire:quod cum siccatum fuerit ollas in fornacem imponere: ea tres cameras habeat, quarum infima sit sta pedem in hane & aura per os eius penetrat,& cinis decidit e lignis combuastis quae sustinent bacilla serrea sic collocata, ut cratis figuram repraesentet. Mediae sit altitudo duorum pedum:per cuius os in eam immittuntur ligna: quae uel querna uel roborea,vel ilignea,vel cerrea esse debet: ex his enuia iagnis lentus & diuturnus,quali ad hanc rem nobis opus est. At suprema casmera siti perius pateat, ut ollae in ea demitti possint: quaru altitudine habeat: eiusde fundu constet ex bacillis serreis tam ualidis,ut ollam pondus & uim ignis sustinere queant: tanto inter se spatio distantibus, ut hic bene penetrare & ollas calefacere possit: quae etiam ipsae in serius sint angustae, ut igni iri
mediu inter eas interuallu recepto incalescant: superius amplae ut coniues eundem aliquantum arceant: quinetiam fornax superius laterculis non ad.
modu crassis uel tegulis & luto obturetur: relidus tantum odo duobus uel