장음표시 사용
11쪽
Cur circumspiciens se nescit Bel ica 3 Dare
Degenerat salmas immemor i a sui χο patria . d mater castrorum magnu sacrorum , O tibertati sola ret Ia domus: Siccine prostituis magnis mercedibus erutum Nomen. S es decori s prodiga facta tui rNon veteres animos, genero b que induit iras, Et desueta diu belliem arma Leo χNais ut haec dixit. prope conclamavit, S a1nsas Semimarina dedit semicremata manus. Obstitit Auriaeus, labentem erexit, S ensem Coiscussit valida terque quaterque manu. Implicuitque comam lauris Rabentauptius , mox In spes erecta est Bel ca tota no S. meque tot exemplis timida filatia dextra
Excipit. S major sustinet esse malis. Visit adhue Pudex. fertur dixisse, priorum Illuviem scelerum qui fuit ultus apris. Gi Sodomam flammis . studiis A sina diremtis, Delum tenebris fuctribusque dedit
Ine Pharon, Sodomamque novam, Babylonaque iisdem Cladibus , exitio desinat ille sarii Semper erit Deus-vindex mihi, Belgica dixit. Et desideriis annuet im meis.
Tantam Vidisti lucem, Gulielmo) futuri Facta videbatur certior esse fides. BERN. SOMERUS.
12쪽
m Homine ad imaginem Dei creato, & Testamento gratiae in genere.
hominem ad imaginem G similitudinem suam Genec Q. 26. 17. Sul millima haec imago non in Dominio in creaturas; id enim imaginis sta
que est, & aliqualido non erit, ubi tamen imago plenis e erit; n que in pulchritudine &forma, quam primi e terra hominis terrestre ac cepit corpus, Devi ex est Spirisus & m Θειον non magis corpori est ο ιον, quam χρυσω - Actor. 17: 29. neque in nuda mentis essentia, quae semper
cistat, intelligit&vult; id enim&Daemones &inpurissimi quivis faciunt Spiritus; sed proprie εν Omo I ὁ ἀληλίας in sanctitate sive sani to dis meritatis , &-not ita leuagnitione conditoris consistit. Ephes : a . COL 3:1o. Sine hac ad ne homo neo bonus, nec rectui, nec integer& sanctili , nec dignum Deo sapienti, bono, sancto fuisses
f. a. Hunc hominem, qui Hiptum habuit in corde suo G ζ νομι opus sedis Rom. 2:rs. Deique, mandantis de arbore colenitionis boni ta mali non comedes, addita mortis comminatione, vocem in horto Eden audivit Genesa: 17. a Satana qui, a Judaeis priscis Sammael dictus, ninn,- an is DP Πτi equitavit in 'pente, qui se duxit E m. unde sevens illis dicitur suisse equitatus de Satanas Eques, ad n Π Seser e Eques fuit Sammael reis ente Maimonide in Moreh lib. 2. cap. 3o. tentari , seduci , ratiocinationes multas quaerere Eccles 7: 29. tibi , foedusque transgredi Hoc ,:7. Avit, permisit Deus. Ida per unum hominem peccatum intravit in mundum , ta per peccatum mors, & quia in hoc uno peccarunt omnes, mori in omnes homines pertransset, atque factum judicandum , omni severitate justitiae& j dicit exigendum ex uno est in condemnationem in omnes homines, &vere per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt οἱ mDρὶ multi RomU: i 2. I 8. I9. f. 3. Haec in talpturis clarissime enunciata sesacta cum & naimi subiriissione accipimus; veritatem illorum tot seculorum docente experientia abunde novimus; illaque omnia αξιοσπεπως.τω serta& integra justitia ejus, bonitate, sanctitate, sapientia neri potuisse&facta esse, & ore & corde confitemur, dicentes cum Apostolo, λ
ab aeternoscit propositum Ephec 3: ii. Secundum cohsilium voluntatis sua Ephes i: ii. de danda haereditate justitiae, sanctitatis & vitae σπερμάI semini & populo, ον παρεγνω m. 8:2 9. ii: a. qui desistus est in calis Hebr. Ir: a 3. estque aded, ut cum Esaia i quamur omnis depi'tiu ad vitam in f rosel ma Es :3. Hoc Propositum in sacris v catur cre θεας π ώωνων Ephes 3:ir. & quia rationetra habet Testamenti, de quo paulo post, hoc Testamentum vocatur Testamentum aureum - A Hebr.
Deus. cum in scii- pluris es rissime enuntiata sint, iam ctaeum sunt ac pienda. Tamen ab aeterno
13쪽
Hebr. 13:ao, & justitia isti, quae secundiuri hoc propositum datur, Danieli appellati
P institia secutomm Dan. 9:1 . nosque adeo dicinaut a Deo electi ante Iacta muni fundamenta Ephesi: . gratiatique nota dicitur data ante tempora Iec lari 2 Tim. I: 9. de benediίω Parru regnum paratum usq- Matth. 2I: 3 .
im iesia litio Psalia 2 :2. testis est & argutiae uti attenti lius is consila; illudque u a Deo. . iupet -- factum elle, cum luet visibilia facti sulit; quae sine illo ne quidem, quantum asscqui pol
sumus, fieri potuerunt. Dein ervon creator coeli, qui terram formavit, fecit de aptavit, Πη a non in vanum creavit issum, sed ad Dabitandum formavit ita EL s: is. Deus omnipotens, sividator terrae, habitan illam, &μον ν atque domicilius, . csse voluit; non inaqui eangelorum; illorum enim proprium habitaculum Iudae veri. 6. sunt caeli, unde angeli caelo rum Matth. 2 : 36- ta mutritudo coelestis exercitω Luci 2:I3. dia' cuntur. Spiritus hi invisibiles visibilium non indigent usu; neque Amtum animantrat m,quae
naturae Autor prona & ventri obedientia finxit ; aeque non propter se sunt creata, sed Π eraeaturam nobiliorem, cujus usibus inserviant; ted imprimis , qui fictus est
ei κων α δοξα Θεοῦ. i Cor. i: 7. Hujusautem hominis e cum D iis praeviderit ante secilla omnia; utpote qui ante secula praedefinivit ea, mae interveniente hoc fieri debuerunt, & jam maxima ex parte facti fiant; ad Me cum terram fili davit, jam probe Habuit cognitam & perspei hun, utique statuendum est, ut Deus onusia pulchie secerit, terram ab ipse adatiam, hoc cum consilio S proposito, ut e aere hi mano, quod inprimo homine peccaturum sciebat, sibi purgaret λαὸν ἀμαον, ζελω la . i. γαλῶν ἔζγων Tit. 2: i 2. quod in hoc secuis 3c in haia terra viveret sobrie ta justi pis Titi 2: ia. laudes Dei sui decantaret, diceretque, Domine Deus noster, quam gloriosium . e zomen tuum in tota terra Domini est Terra plenitudo qum, habitabitu Uhasitantes in ea. cs dominaretur in veram uum Dei, omnia habens sivi Batei sius. Psal. 8:7. Sine talibus tantum abest, ut terra potuerit dici lubitari, quia imo potius ficta debuerit videri, ut esset Tm inordinium cs inane Goaes i: i. inane nutabile solitudinu Dcuti M'. omnium malorum colluvies, impur rum spirituum domicilium, improborum receptaculum & ακριπλις arx, unde Omne Deo inferturbet ira: sique creatura, quae hac cum spe vanitati invitas seuhecta, fore, uisita idoliberetur a servitute corruptionu ad libertat gloriae filiorum Dei, nillilom n - γη συνιου Gi una gemit ta una parturit usique nunc Rom. s: ao. 2Ι. 22. quas non tota tellus rationes habuisset gemendi & suspiria iaciendi, si ab in
probis, Dei hostibus, Satanae semine, peccati serius, inobedientiae filiis tantum de is set habitari 3 Ergo saperest, Deum, qutun terram sandavit, propositum habitisse, facere illam habitaculum hominis in int*ritate creandi ; &amita per peccatum intUritate in
magna posterorum multitudine, qualis in staptura vocatur Genesi 7: . redint grandi & ad novam vitam resuscitandi. Line, de Li,. Et haec videtur maxima&praecipua rario, quaremo fundante terram, - - tutina tanto cum gaudio jubitarunt, de omneι Abι Dei tanta cum hilaritate cecinerunt.
teire sun Iob. 3 8: gaudio scilicet elati fuerunt sanctissimi hi Spiritus, plosi lucis&amoris gloriae si ς divinae, terram sentati, in qua --ὲ θῶ - α κα ,τ m. i: zz. qua
eum esu. que debebat cile λατρον divinae&s ientiae& iustitiae&misericordiae; imo & habitacutius qdi de bant κλαρο ομε- σα messe Iin . i: i . in quorum 2. Ἀνίαν illideaturi serent mittendi, &super quorum salute hetitiai uelitiit paceptur liud quorum aliquatado conservi
14쪽
gratiae in genere. C A p u T. I. 3
tonis tutus. Et is vis Angeli hoc nivsterium, F --ων , τωρῆ, naturaliter ex seipsis, aut ex nuda super maria sentatae terrae νον si Mimadversioneli inpotuerunt scire, divin1 tamen accedente revelatione non potuerunt id nescire. Eternum autem hoc Dei consilium&propositum, quod ipsum enarrat omnibus V m mire attendentibus pulcherrima tertie fundatio, rationem &similitudinem liabG i ii ποῦ re Testamenti*. . stibindicavimus. Unde & in sacris appellatur. GaI3: Is. 7.i8. stamen- Illam autem vocem T sinenti habere significationem, constare potest ex ep. ad Hebr. 9: Va6.i7. Eoque sensu usurpatur ab Autoribus, non Graecis tantum, sed MIudaeis, qui ita illam scribuntὶ definiunt esse any a Denu, t , praeceptisnis f. distophonu , decumbentis . malo, id est, morbo; & tali solent etymologia explicare
morte firmata hominis voluntas, qua inllituit&nominat haeredem bonorum sitorum. Di- quid corta ubera; voluntas enim hominis non cogitur. 2: immutabilis , hominis enim νιν κδεἰς οἰ - η 5 2hmoram' nemo seruum facit aut supra di ponit. Galat. 3: i s.f. Humar, ut enim immutabilis sit omni modo, ultima debet cite: nam voluntas e tam litoria usque ad moriem. morte mala; ubi enim est Testamentum, momtem necesse est intervenireristantis. Testamentum enim mortuu Tinatori assrmum est, is siquidem non valet On F ο quamdiu vivit Testator. Hebris: i6. II. V. Aherede bonorum; ut enim in Test vento lueredit is describitur, sic&l res, qui in illam intrare debet, instituitur. 6.9. Eodem modo . et uinii Dei consilium est ' ubri har: Liberrima Dei voluntari unde appellatur ui, 2 Tim. I:'. λε . Testa Par. 3. ninue enim Deum movit naturae nostra bonitas, quippe quae corrupta est G mi monmmia omni die Genes. 6 iamiae pravisa fides, quippe quae Dei donum est Ephes 2:8. adeoque Testamenti hujus bonum; neque praedis opera, quippe quae fides si s fiant, lio e---α vera fides est A άγαπηαξιεργρο eper charitatem operosa GaIsta,. sol - ρ sc δοκία pro beneplacito Phih a: i 3. propositum hoc imisto fecit. estqueadeo totum hoc non volem i. Est imus, nequecurrentis, sed miseerantis Dei. Rom. 9:16. Hinc Apostolus, quosm , πιος agnovit G ante definivit, illos etiam vocavit. R . 8:29. 39. Quae creνωm s de qua& i Petri i: χὶ nil aliud significat auam miseri cordiam Dei aeternam erga hominem, qua illum curavit, &ciam a nectu ου est. confer Rom. cap. ii: r. Ita & vocabulum nosse sumitur Genes cap. i 8:i9.-mos. 3: Ma: Lmmutabilis voluntas. Unde Scriptura notat m , αμε μέλη- s βου- λης ora re. Hebr. ,:i T. Rom. ii: a'. id est, immutabit rem cons rivi vini, dc quod ne pinnitentia est, &Testametinim Dei dicitur Testamentum alereum, promptum omnibus oecu dirum a Sam. 23: s.&χαρι μα gratia ipsius dicuntius fidelestas V. - οπια - πιπὰ Act. i 3: 3 . adeo in montes recedent, o vallod movebunta raratia ι--tem non recedet Ufoedus pacis non vacillabit. Ei s rio.
3: Moo te es singuines mala. Hinc Deus loquitur de sanguine Testarnenti. Zach.': II. - guine Testamenti tuid misi vinctostuos ex lacu. Heia. 33:ao. in sanguine Test mora, aeremi: diciturque Testamentum, ouod est in singuine 'μ i Cor. ii: s. Matth. as: a S. Christiustae dicit arratiliator Testamenti, morte obita ceciae 7 sanient/rm de A a moro
15쪽
mors) promi nem vocati acciperent Hebr. :rs. sanguis meliora loquum αβ ας
resur si rem Hebr. H. esse haeredes Dei Rom. i8: i7. heredes secundum promisionem GaI3: ait. Ita Aoadicitur factus esse moν Ακπιοσυνης hare6 stiria, γέ est secundum em. Hebr. II: T. Gratis f. io. Testator hujus Testinienti est Deus Pater, Filius, Sanctus, tresin, lutestanturin coelo IJolius: 7. quonam ut una inessentia Και ιιτ clico ila una est stator votivit gratiosa & misericors. Tanaen, quianon Pater, nec Spiriiras S.-Fur ustavit mortem Hebr. 2:9. & sanguinem effudit Matth. 26:χ8. in quo finguine coluitanna Ginia est Testimenti ratificatio, adebui ficinius sit montibus, & ita is vicibus sola & lunae. Ier. 33: ao. Fibus αμ -ς ἔγγι γ Testamenti sponser Hebr. 7222. μεσί Me tris Hebr. 9:11. de Sacerdos Hebr. 7:26. Ut latur. Smsor, inquam, quispinpondit&tardinie ius it praestare omne id, quod justitia & lex Sancta Dei, quae nee
mutari, nec abnegati, necdissimulaci potuit, exigebat ut fieret, si bona Tinamenti pax, ta, suus, nobis, natura sitiis ira Ephes 2: s. peccatoribus, hostibus, impotentibus, impiis Rom. n. s. io. donati&nosti a fieri debebant. cuius stannia est, inova Deus ea ercituum exaltara debuit in Imbo , cs Deus sanctus smetilicari in linura. Ei suis.
Haec autem sponsio quia aeterna est, dicitur Christus se ipsium obtuest Deo per spiratum aetemum. Hebr. 9: ι . Et haec si runsio verbum illud potentiae, quo Dominus Jesta rub mnia confer Es 63:9. ta ba lavit Eros, ct tulit istos omnibus diebus secub P Ut quam per se ipsum fecit κα9O αἰν π άμα -- οῦ μιαν hic . ii: s. cujus insur est, quod Angelus T 79 interpres, interceor , unus, id est, unicus & Glus . niale qui est apud
Deum, e miseratione sta iuxit, redime tilum, ne desiendat in foveam , immens redemtranis pretium. Job. I M. 2 . Meuiaror, cithus sponsione, rictima, interces sione interveniente nos bona Testamenti haereditare, & πέρκα- τω Θρόνω Plebr. 4. 16. Ουνάμε, possumus, lege stiritui ia in Chri uomunutim te a lege peccati es mortis. Rom. 8: a. Sacerdos, quinoiuantum a terna voluntate
se obtulit inculparum Deo, sed & ἐπὶ om πλυε π ἀωνων per sacrificium suum manis sarmea Heia. 9:16. &- προσφορῶ unica oblatione, qua est oblatio corporis Iesu, consummotinatemum - ψαρο ς izor, qui sanctificantur Hebr. io io. semper
vitens, ut pro nobis intercedat. Hor. 7:2s-D O; g. II. Ceterum maxime ἔσαε- decuit Deum Hebr. χ: io. Fili uni situm, Uaem ha te initio via sua, imo anis molitiones seras Prov. 8: 23. quique, ut ibidem dicitur fuit cluta τε apud idum sinu brachias VI laim, ungere .io aetereo, & ponere, ut har dem omnium Hebr. i: a. ita de Sponserem, Mediatorem, Sacerdotem deperditorum. In Filius enim a Patre potuit mitti, donari, manifestin. Filius potuit ut S mmdc - Πνmfus. GaI :6. accipere&effundere super ua carnem, & ira dare de sim. qiustius crat. Neque enim ullus an lorum aut homiluuii par erat excellentissimis his muniri ponere ut enim nullus illorum potuit creare natandum, sic nullus eorum potuit redimere mundum, neo et in poterat quis fieri Dominus niner iure redemtionis, qui non esset Dontinus noster iure creationis: neque finita virtus, qualis omnibus omnino creatinis inest, poterat caput serpartis, v imeri Diam , peccara regnum, mortu Itimulum,infe
16쪽
gratiae in genere. C A P u T I. s
ui portas, istis miniictionem , ira divina molim conterere, abolere, verare,portare: neque poterat esse noster demtor& Iaberator, qui alii quaad eo nos emeret de liberarenneque glaria Dei, mae ivisis & illustrius apparet in reconciliatione hominis lapsi, quisi in
creatione Universi, potest dari alii non-Deo, nonJelio , M. dlica tar Nomyho fecit anne hoc. neque Angelorum aut Hominum ullus potest habere requisita Meerdotis de Sponsoris, qualia ei, nos decuit, inesse debuerunt: tau enim nos decebat Sacerdos, Sancit u ne vitio, impo us, separatiu apeccatoribus, ta altior caelis, AHebr. :26. Non hontinum ullus. quis enim purum ex impuror omnes peccarum Rom. 23. noli An eurumulo. ut enim nulta unquam ari elorum Zctum est, Fibus meus es tu,
o nulli celogia si υνι &emphasi tribui pol nuat. Sancti sint, bos sistati non tamen naturae suae potentia, sed divinae manus gratia, quae sine servis βis ii fuit. Job. : 18. multa illorum non servarami P ἐιωτω, Eiquoivi Mo sunt illi actiores ifacti caesis, quibus orbem habitabilem futurum non si hicis Detu Hebr. i: s. qui non tantiim nostri sunt conseretu Apocii 9:io. sed destris, sunt etiam omnes λειτουργηκα πνά μοι spiritus famulantes, mini fratoris Hebr. i: i . Ergo concludamus, solus Dominus Iesus christus, agnin Dei, qui est heri ci hodie ὀ αὐτὰ in is αιωνοα Hebr. I 3:8. dignus. fuit accipere hunc honorem, oloriam de potestatem. Mota s: ia. Qis eire illa, pr ter lium, qui in fidem recipere Dema ου corsuum, ad accedendam o Deum, ad sῬndendum &onerendum se pro nobis r Jercin. 3 o: ai. nam ille es i ova, adeoque bova hQtitia no Ira Jerem. 13:6. Doc est nomen i m, gloriam puran alii non dat. nec Iloriationem suam sculptilibiti. Ec i: 8. g. ra. Neque etiam hic, ubi de Testanaento Dei & de divina Christi sponsione agimus, cori; praeterire debemus silentio, ab aeterno esse inter Deum, de Virum, ciijus nonini est ri num p riarermen, consilium cis. ' P n Zach. 6:i3. Germen hoc est germen ex alto, os ustavit in visceribiu am ericordiae Dei nostri. Luc. 1 . 78. Consuluit Deus cum Filio filium. uo secundum hominem loquor in & cum illo iniit consilium, qua ratione hominibus 'er peccatum corruptis, &aeternae damnationi obnoxiis, pax, gratia dei lus conserti ac silute. Mari yotuerit; simulque a Filio suo stipulatus est, in amneta qsius poneret sui factionis pretium, quo posito semen, quod prelongaret dies, ta in cfus xnanu volant, ' ' hova prosperaretur, visurus & habiturus esset - ουαον. Ei 13: Io. Filius non renuit, ed divinae istipulationi aut putatus dixit: Ecce adseum, voluntatem tuam facere voluptas mihi est Psalixi. o: . Hac postulatione Patris, & oblatione Filii, quae aeterna est per sipis itum aetereum, Hebr. 9: i . in fine seculi a tem Hebr. 9: 26. in semel per oblationem corporis Iesu Hebr. io: io. plene consummata. consilium hoc pacis conclusam est, Mirmum irrevocabile fa m. hoc consilio & quasi pacto nititur Testamenti divini fi nutas. Suae quo si fuisset, Testamentum ab aeterno Dei condere non potuisset. Vi autem 'excellentissimi hujus pacti&aeternae hujus sensionis Cluisti, cui ut omni ex parte sati fieret, Filius in plenitudinere oris, accepta simi forma, se ipsum humiliavit, factus
obediens admortem, mretem vero crucis Phiha: 8. dedit Pater Filio omnia, Job. 13:3. Ote fatem omnis camis Joh. i : 2. posuitque illum haeredem omnium. Idcbr. I: Mim otio βααλω is disposiιiti reunum Luciar: 19. dixitque: AItala a meta dabogem ter haereditatem tuam, ta posse unem tuam fines terra Ples 1: 8. Leve est ut sis mihi servus ad erigendum tribus Jacobi, G detentos Oraelu ad reducendum; imo deri te in lucem gentium, ut sis saltu mea ad fines usque terra EL ': 6. Idissera istribuam ipsi in mustu, tacum robustis dio iuris ba, pro eo, quia udit in mortem animam suam.
17쪽
H in amararis, etiarn haeredit- , decora mihi. des ivaret mactio. Benedicam Domino, iri
considuit mihi. Psah i6:6. . Haec ipsa autem voluntas Patris, qua Filio Oindenti & seipsum onerenti dedit omnia, in scripturis etiam 'Limentum appellatur; nimirum
Q quod mut. ira illa nonpotest. Unde & cum ορ-mmα juramento, - ravit Domitra , cs non paenitebit eum sines. 7:22. comparatur. Ita Apinotus loquitur
Cal. 3: tr. de Tenamento anteratificato a Deo in Chri iam hoc est,ut idChristo firminii esset; &Christus ipse istic collimavit in supra laudato loco Lucie, Pater mihi rerum M . Bus, quasi Testamento Scimmutatali votivitate disposuit ac legarit. Utur probe obsiera vandum est voluntatem divinam&aeternam, quae in se una est&simplicissima, duas quasi patres habere; unam , qua homini is legavit omnia bona salutaria in Christo Iesu; est ram, qua Filium han aedem posuit& Dominum omnium redemtorum, vivorum & mom
COG- i s. Quamvis autem aeternum Dei consilium convenientiam habeat cum Testamen- to humano, ut demonstravimus, cavendum tamen est, ne putemus consilium Dei de ιω- - salute&vita nostra cum humano Testamento convenire, atque sere humanumelle. μῆ γένοin. inviaimbfiri ter in mentibus nostris haereat limitatio, quam Apostolus mento in hoc negocio ad ubet Gal. 3: i s. Fratres, secundum hominem loquor. Ut enim Deus non est homo, & viae ejus sintestiores viis nostris, ita etiam Testamentum arternum Dei di in qui-loni aliter se habet, quam Testamenta nostra terrestria: id utile est ostendere. I. Nostri Testamenta de rebus tantum agunt fluxis & fragilibus, sine quibus in mundum intramus. i. &sine quibus Emundo eximus. Consilium autem Dei de bonis dis' trit permanentibus,
de justitia, s moetate, pace, omnique benedictione spiritiuli in stipercaelestibus. Ephec
3 - 1: 3. II. Nostra Testamenta paucos tantum nominant haeredes, eosque saepe degeneres. Quos autem Deus secundi in consilium voluntatis siuae vocavit, etsi natura sint m mali Matth. 7:ti. tamen vivificanturcum Chri io, de cum tuo resuscitantur Epinesa: s.c. ut in novitate vitae ambulent Roen. 6: . suntque illi ex omni trib , ta linguata populo ta3. gente Apoces: P. III. Nostra Testamenta ambiguos sepe habent selisus, & in alienam torqueri postiat mentem; unde fit, ut legitimus harim nonnunquam haereditate excidat. Testamentum Dei memima extra omnem est controversiam. Novit Dominus τὰ Atacotista 2 Tim. χ:i'. ob ignaticiunt audiem redemtionis. Epheia:3 optimat rumpars, ad quam Pater idoneos illos fecit Gq.i: ia. non austretur ab illis. Luc. io: a. portae im feretiliis normae lebunt. Matth. isiis. IV. Nostra Testamenta non aperituitur, nisi mortuus sit Testator, ut vacua fiat lia reditas, Testatorem moti necessiim est; nemo enim in haereditatem plenam vivoTestatore intrare potest. Ira Testator de te domo exire, ut
haeres possit in illam intrare. Testator aeterni TestamentiJesu Christus debuit mori; sed
non d est, uinre possibile erat, a morte teneri. Adhaer . debuit E morte resurgere. Mortem gustavit, non ut nobis vacuam faceret limeditatem, sed ut nobis plenissimi mus acquireret, bona Testamenti adeundi, & accepta retinendi. qui si in mo te mansisset, es non ut Praecursor nosterpro nobis infra set in internu et eis He . 6: i'. ao.. neque nos cum fiducia accedere possemm ad thronum gratiae. Hebr. : ic. Quare ut
traditus est propter lapsi nostrat, cis itatuspropter tricationem nostram Rom. M a se
ita mortuus est, ut an ae haereditatis jus plenam nobis acquireret; &resserrexit, ut nos certos faceret resurrectone sua, tanquam certistana arrha, illud jus omnino nobis esse acquisitum, neque nos amplius sedimesticol Deilaph. 2:is. quorum πιλλυμαι , Phil M. 2o. ΙΑ.
18쪽
iratiae in genere. M A p u T. I.
s. i . Non obstante tamen hac dissimili uidine, quae est inter aet iuni Dei consilium M ειρα propositum , ct inter Testamentum humanum, nihilominus ii N in fictis saepissime vocatur. Quinimo scripmrasura praeter id Tinamentum, quod in Gnsium ante est rati carum, Gal. 3: 17. & Testamentum, quod Deus cesserunt Ruriarchis disposuit &appropriMit, cujus si uiri est in celebri illa semet tia, in semine tuo benedicentur omnes Zamiliae tem Act. 3:2s. meminit duorum adhuc alta v. de Testamentorum, quae non cum Patriarcitis, sed in pepigisse dicitiis: Deus cum di mo Israel a domo iuua Ierem 3i: so. quae Paulus docet notata & praesignificata esse per
Agar servam, & Saraira Domitiam. α πη - δύο haec enim sunt οια Tisamenta. Gal. M 22. 28. Horum unum dicitur ἡ ταωm eis ἡ νη primum illud Hebr. 8:7. Testamentum Mam 2 Cor. 3:i . quod non est sine querimonia Hebr. 8 7. dc est . a monte Sina, in servitutem generans Galat. Α:2 . & non est sine friguine mutarum Hebr. 9: i 8. quodque antiquatur dc senescit, ct erat, ni m. Paulo illud scobente, ἐκ eo απι μῆ spemabolererm Hebr. 8:is. Alterum ditatursecundum Hebr. S: . novum ibid. verss. Hebr. 9:is. Matth. 26:28. Hebr. 12:2 . - Hebr. 7:12. quod1 er 'melioribus promisionibus in legis formulam de ritum est Hebr. 8: in sanguine JGμ i Cor. ii: as. Matth. 26:28. dein libertatem gignis L .i: a. 6. neces amomeSuia,
a monte Ton, citam nempe is in postremo dierum aptatus est in capite montium, es ' . elevaturna collibus omnibus Quis autem horum Testimentorum sit soliis, de quidnam proprie sit Testamentum vetus, item Testamentum Novum significet, sito diacetur loco. id tantum monebo, quod graech dicitur & Latine Testamentum, Hebraeis dici': quae vox, quamvis significet foedus, quod fit inter duos, super mi tuis stipulationibus&alii putationi ous; &-Orem accommercia inter paries contrahentes stibilit&consitinat; tamen de rebus Dei usurpata, indicat illius propositum des δοκίαν be placitum, quod propter immutabilitatem, & quod ἐπὶ - ω ὰ firmum est , Testametui instar habere evicimus g. 7. 8. 9. Hinc Paliliis, tibi agit de a quod De pigit cum Abrahamo Genes. 17: α&α &de quod Deus p pigit cimi domo Israel&Iudasrem. 3 i: 3 r. constanter per explicat Gal.3: i Qi Hebr. 8: S. io. non tam secutus LXX. interpretes, qui vocem ubique per κην; excepto uno loco Deut. 9:1 F. lata per μαρτνρμον testimonium, reddiderunt, quam rei ipsius naturam, &materiae, de qua agit, indolem. f. Is . H autem consilium& propositum Dei, quod ab aeterno factum est, variis partibus cs variis modis olim est notacatum, promulgatum, & denique in plenitudine temροις sanguine Testatoris ratificatum. Quod quomodo sit finitin, quaeque illorum Tςst 'temporum silent οικονομία administratio s donsatis, de quietastorum in Testamentos riptorum diversus pro diversitate temporum in terris status, Muptura diligentissimξ incisi recavit, ut ita cognitio nostraabundaret, fides confirmaretur, spes urina stabilisque maneret. de quibus omnibus, limi levis momenti rebus, benedicente Deo T. O. M., hic tracta- tum.
g. i 6. Possumus autem omnia Ecclesiae tempora in tres ροruri partes, vel in id rei, omis; i
quo liber. ata est a Lise, ta ab omnibus, quibus in lege Mosis jussificari non poterat ; Aehi 3:3'. vel, ut sub Patriarchis vixit & Patribus; deiii sub Mole & legislatoribus; dentis vidunturque ut vivit sub Chiisto in ea ne manifesZato, depropterpasonem mortis ovi de honore roraro. Qia scis ratione prisCudri omne mundi, quem scic mille annos duraturum ib
19쪽
petiodos distinguunt, quarum quailibet duos mille armos E mente illorum completatur. harum primana appellant in vacui s. inanitaris, secutulam Legis; tertiam σύ dies Mesiae. Nos in hoc primo Tractatus nostri libro de E Guaprini vi deinceps agemus.
De prima Testamenti Gratiae apertione &significatione, ac peccati coim sequentiis in muliere & viro. nec non Adami & Evae fide.
Let. Π A aeterno hoc consilio Dei de salute imperienda semini electo, necessiim erat. ut, ubi peccatum per hominem intravit in mundum, Deus e hominem impsum uteretur toti romi, quae est illa virtus Des, a qua appellatur 'logoimis. f. a. Post iu in homo foedus est transgressus, 'condemnatur,& omnibus diris devoverat, lege foederis, secundum illam sententiam: Maledictus , qui nominiet in ominbus, δα. D La7:6. GaI M. io. Undentiusta Deus, si juxta rigorem legis, & jus suum cum homine peccatore procedere voluisset, eum omnibus statim poenis multare, & totum emedio tollere, & cum illo agere, ut cum Angelis lapsis egit, ae quibus dicitur a Pa. 2: De vi Angelorum , qui peccarunt non pepercit, sed catenis cadimis in tarta d6Mοι, tradidit damn-οm servaras. conser. Jud. vers. s. f. 3. Sed, quia Deus habuit hoc consilium gratiae, ne illud irritum fieret, quod mut n&irritum seri non poterat, non debuit facere& retribuere secundum peccata Psilios.
Io. 11. sed exspecitare inter peccata a Petr. 3:'. atque adeo tolerantia uti e sa peccatorem: hoc est, conservare illi is si , Ε τὸ ωα. A r. II: 28. ἀγαλπαιῶν benefacere Act. I i 7. nec traverem mentem reprobam
Rom. i: 18. nec sinere labi in tale peccatum: si tale peccatum peccari potuit ante revel tum Mediatorem & Spiritum ejus) quod nunquam renum tr , neque in hoc neque D futuro peculo. f. . Et haec quidem tolerantiaattendenti poterat ostendere & testiti Deum gratiam vetile iacere. Si enim non est apud Deum gratia, tolerantia & indecens est,&Hastra exercetur. Indecens est, quia non decet Deum bonum, suspicionem gratiae facere, quam serit O , si nulla graua uti vult; neque altu γ se exhibere, quam est; amicum, cum sit inimicus, atque ita illudere misimo peccatori. Frustra est; non enim per illam solam concili tur Deus peccatori; nequeqvia peccati differt poenam, iram depositis te peccati putandus est, sed lento gradu procedit ad vindicitan, ut tarditatem irae supplicii compenset gravita te; neque per eam solam ducitur peccator ad Deum, ut illum amet, & illo delectetur; sed quoad peccatorem, est plerumque occasio majoris mali. exemplo sint gentiles ta ἴποτρωχ': ους inpraeteritis aetatibus. Add. i : rc . siquidon, quia non sisententia operas/naci cito, idcirco impletur cor hominis, ut faciat malum Eccles S: ii. &, quia Devisiundo sibi , putat peccaris , Deum similem essepeccatori. .ml. smai. Quicquid autem est contra demiam & veritatem Des, imb dc contra sapientiam ejus, quae nunquam fines Histratur, id Deo minime attribuendum est. Sed, quia Deus conditui ignitam ficere
20쪽
DCrare mollis, neutiquam Histia exercetur a Deo, inad decentissimξ exercetur, tum in illos, Risitius gratiam vult facere, ne illi pereant&s undum legis sententiam statim puniatiator, M A morte, in qua nulla est De recordatio Psalm. 6:6. &ab inferno ubi nemo illum e si trior. ibi d. ablbrbeatitur; tum occasione hujus etiam in illas, quibus gratiam non vult sa re, quos Scriptura vocat RO ': 22. qui per illam constimulatrix ά.αmλόγου m inexcusebiles. omitaenum de duritate coruueάμνανοητου resipiascere Se Poenitere nescit Rom. 2 s. re de bonitate Creatoris, cpai non delectatur morte improbi Ezech. & αν μακρολμίεω multis sine animitate iris tulit Rom. 9: χχ.
α malitia ingratitudine, qua Dei oblivisciuatur, &senignit simum hunc Deum, qui Pex oeneficia multa illos ad se invitat, rejiciunt, nulla te rationc excusare pollivit. Illi enim, in I etπλουτου χρη τητ ue quom o effugient το κυμα I judicium Deir ROm. 2: 3. s.
g. s. Attamen non sustecit haec ἀνοχὴ , debebat insuper accedere Verbum, quo homo. Non Ἀ- lex certioraretur de gratia, cujus, si attenderet, luspicionem poterat movere tolerantia; atque ita Deus revelare de coelis , quod caro ta sanguis non poterat revelarem terris. ζio Akm Matth. Isi: I7. quis enim novit mentem Domin , aut quis consiliarim i ius exstitit' h
. f. c. Et Deus quidem, πλου in γ d, b ἐλu Ephes 2: . non diu hominem tenuit an odM-Hum M incertum, sed mox post bipsit in pronuntiavit verbum, in quo revelavit gratiae
consilium. ira Deus primus gratiae praeco,&p.acis factias es ni incius. ad tole- g. T. Verbum illud exstit Genes 3: i . is . ubi cum Dominus Deus dixisset ad Se emtem, quia fecisti hoc . maledidius tu prae omni pecude, prae omni bentia agri; serper Test venIrem tuum ibis, ta pulverem comedes omnibus diebus vita tuae, denique addit, Et inimιcitiam ponam inter te inter mulierem, es inter semen tuum: semen illius. me zztibi conteret caputet tu autem tm conteres calcameum. . p xxi
6.8. Hoc verbum est omnis Verbi radix, pruna ἐ/-γ5λία promisiis , Testamenti diuiti de vini declaratrix, L praeiannunciaris Euangelii, quod Dem ante promi re verbo est Erophetas in scripturas sacris Rotes. i: 2. & in ultimo dierum locutui est nobis in stio ' si is
r. i: i. &ab Apostolis inuiciatum es: omni creaturae, juxta Pitam. 68: I 2. Dominus dia. dat didium , Euan elisantes caterva exercitus magnus. In hoc verbo continentur omnia,
quae Scriptura demiseria nostrae naturar, de regno Satianae & peccati, de sutac re Dei m colo, de Mediatore foederis, de ejus mantiali mone in carne, de ejus passione, lucta &victoria, de abolitione peccati & Satanae, de justitia Dei& sanctificatione vera, de felicitate & resurrectione mortuorum, ad institutionem & latium electorum brii in Mabunde tradidit. Quare verbum hoc omni diligentia & animi applicatione perpendendum est, quod bono clim Deo facturi, considerabinius i: illum, qui verbam hoc tulit de proa hoc vel nundavit. 2: subjecti, de quibus in verbo hoc agitur. 3: illa, itudinter subjecta lurceum ς' si ς'
f. q. Quod attinet latorem & pronuntiatorem Verbi, is Deus est. Et dixit Iusti a Dras. Non Angelus, non homo, sed Dominus Deus hoc verbum eloci itusessi Hic aquae in Deus ' sine dubio Pater, Filius, & Spiritus sanctiis, quorum Trinitatem caput primum x subi Cendeos vers i. & 2. non obscure docet: nam dum dicit, In initio creavit Deus, sine dubio intellini Parrem, qui Creator coeli& terrae est Sed & intelli t Filium: nam ut est RJoli. v. i. in initio erat ολ γ hermo, de S εἰς Deus, qui iniistio erat, οῦν ο λιγγ.mit Auctor nn illa: vomperipsem facta sume broqiacui mitio creavit caesiunctae Inia Litan e ι B de