장음표시 사용
391쪽
Do Xerxes Aba fuero U Artaxerxe Longim. CAP.XIX. Lib.2. 381
f. 37. Darius Hystaspis 3 6. regnavit annos: moriens multos reliquit filios, & in regno se , id ante regnum susceptos, e quibus Iera G, Atossie filius, regni Pbernacula adeptus est; 'Ah spraelatus omnibus aliis. Scribit Herodotus habuiste illum Bellum a patre Dario coeptum adversus Graeciam quinquennium instruxit; tantusque illius filii apparatus, ut non immerito proditum sit, flumina ab exercitu ejus siccata, Graeciamque omanem vix capere exercitima ejus potuisse. Aristides Sophista ita de illo, inquit, Telis obtet baser ipse Sol, mare navibus, terra copiis pedestribus, aer sagittis redundabat. Juvenal Satyri io. Credimus altos defecisse amnes ; epotaque sumina Medo prandente. Sec quam terribilis Xerxis in Graeciam introitus, tam rurpis ac foedus discessus sitit: illeque terrorante gentium, bello in Graeciam infeliciter gesto, etiam suis contemptui esse coepit, & ab
Artabano praesecto trucidatus est, postquam regnasset annis 21. De hoc Xerxe sermo est Dan. ii: vers a. ditabitur divitiis magnis pra omnibus , cs excitabit omnia contra re
f. 38. Esra post Darium nominat Et in regno Ahasiueri, inunitis r Iii illius ,scri erunt adversationem contra habitantes Iudam ω Hieroselymam. Terxes, Cia res Graecis dicitur, qui sacris scriptoribus Ahassuerus. Ita Darius Medus ducitur filius Ahosueri Dan. i. & alibi inaxaris, Xerxis. Ergo de hic Te ei erit Esrae Ahauserem. f. 39. Hic Abasuem Graecis Xerxes, est ille de quo in libro Esther agitur,qui repudiatatuore, heram iacias Hadasam, Abita ilis Benjaminitae filiam sibi junxit. Esth. 1: i S.I6. 17. In novarum harum nuptiarum honorem exhibuit Ahassuerus sive Xerxes convivium ni nificum, omnibus principibus & i sciis; concessit levamenta oncrum provinciis, e dolianar tus est iecundum facultatem regiam. Esth. 2: I8. ' . . f. o. Sub no et Xerxe sive Assuero scripta est adversatio Ei criminatis adversis Iudaeos&Hierosolymam. Ita ut nec sub illo Iudaei reducti, magna prosperitate gavisi sint. Et hic in moressimus an stiae maximae, quiae Iudans, qui in terram non ascenderant, excitata est, si de &dolo namanis, Amedathae filii, Agagari, e regia Amalelatarum stime orti ; qui a Rege Assiiero mandarum de toto Judaeorum genere tollendo impetravit. Esth. 3:7-ri. sed haec angustia, ut ut magna, in gaudium vertit. Haman in crucem Mardochaeo praeparatam aetiis est.Esther cap. 7.Mardocheus patruelis Estherae maximis dignitatibus honora iusEsth. 8: i. a. is. Et interfectoresJudaeorum ipsi interfecti. Esth. 9: i - i 6. A Morde o denique instituta est consiletudo celebrandi festum Purim seu quotannis diea . de i s. incialis Adar. Esth 9: ao- 3 2. quod festum etiamnum Iudaei celebrant, cum praelectione libri Esther, pulsantes pugnis & malleis scamna in synagogis, quoties Himmanis fit mentio. Ut ut autem stib hoc Xerxe talia & tanta in bonum evenerint Judaeis, tamen parum in negotio templi & urbis sub illius regno effectum legimus. g. i. Xerxen excepit filius sertaxerxes , sive Lon manus nominatus, Artaxe quod manum dexteram habera altera lonjorem. Hic est ille in ast, de quo Est. f L'Π' K7. ad optenrigentes Samariam & cu-Si phrateamilthabitantes miserunt epistolam, ε' μ 'in qua dolebant Iudaeos adisicare Hieroselymam, civitatem illam rebellam'maam; quae si Blveretur, non daturos illos amplius Regi vectigalia & tabula, imo & Gozκ. hoc est, autoritatem Regiun & potestatem, qua absolute decernunt, aguntque tWως, damnum passuram. Addunt, ipsis non sitille integrum videre nuditatem Regis , Uβοι πλέως. Ideo manare scripsisse. Esi. Α: versi s - 16. Satis callide agunt
392쪽
teram serre repulsam, quam acceperant, Non vobis et nobis ad ad caninis domin minostri, Eti. s. ideo opus impedire sata iit. Non clueruntur ram Rege demtificati ne templi; eam enim forsan Rex pernus illa; sed specios b pra textu Mnane rebellionis, in gruentis damni r is vectig. alibus.& detrimenti abiblutae potest itis regiae urbem accusant; gn.iri satis, Regem non laturum, ut aedificctur urbs aemula imperii. g. r. Ut cogitarunt, ita& evenit. Rcxl ccta epistola e vestigio respondetii aedificati nem urbis jubet tisti, usque dum pon. itur ab illo decretum aliud. Est. M vers 18-ar. Videtur Rex voluiisse matutius alias de re deliberare. Interim aut , donec id fiat, abrumpendam aedificationem. Resi onso hoc l. aeti hostes Judaeorum statim adsunt armata manu. TuncFecesivit opus domiti Dei rue ad annum secundum rori Daris. Eir. ras. 2 Regnavit Longi manus I. annos. Ita longo laus intervallo opus sanctum impeditum sitit.
f. 3. Qivanta miseriat opus tanto stladio aedificari coeptum; in diebus quidem citi alia quo modo impeditum; ut & in diebus Cambysis, Darii Hystaspis, Xerxis ; subquitius tamen per intervalla aliquid in illo structum videtur, nunc intactiun manet, nec ulla manus tam lonso illi adhibita intervallol Vere Iudan haec animo perpeiad tes dicundoli. 2:ro.
66. annis iam δομηλὶ ο Certe non minus 6. annis extructium est templum. Aprimo enim Cyri anno , quo Monarchia potitus est, & edictio promulgavit de aedificanda domo, usque ad annum sextum Dani Nothi, quo absoluta est templi aditificatio, num rantur anni ii . hoc tempore currente aedificata fuit domus, &intemipta, &non nisi elapso illo ab oluta. conser Esr. 1:16. Ex tunc, nimirum ab edicto Cyri Dactenus aedilii in domus , ta non perfer ta est. s. . Artaxerxes Longi manus, ubi vita excessit, filius ei aereo in imperio ad unum duutaxat annum successit. Cum enim in sesto quodam ebrius esset, atque in regia sua dotainiret , a fratre Secundiano, & Pharnassa eunucho intersectiis est. g.. s. Secundi. imus, alias Sogdianiu, ex Alogiana Babylonia susceptus, imperio potitus est mensibus septem; vel ut alii, mensibus sex, & diebus quindecim. g. 6. Ocho enim fratri illius, quem P. uer Artaxerxes Hyrcanorum praesectio consitatuerat, a magitatibus, quamvis invito cidaris imposita est. Sradianus autem captus & inte sectus. Ochus mutato nomine Darius Nothus appellatus est. Pa satiatin sororem sit l& uxorem habuit. Hunc Soliger sentit Hiero lymitani templi restauratorem esse. f. . Utque ad annum secundum hujus Darii Nothi omne opus domus Domini cellasse diximus. Elci :Σ . P ulus secure degebat, nec de absolvendo amplius sellicitus erat sanctuario, si curans, iisque contentus, qui mentojureave non cellare, sed continuis j juniis& precibus Deum satigare, nec somnium oculis dare debui it l, antequam a Deo impetrallet auxilium. Ps . isa: 3. s. Igitur donnientibus mittuntur monitores, Pr phetae, Ha gaus, Zacharias, quorum prophetiae absoluta captivitate Babylonica in terrannistaedissi sunt. 4nquit Hieronymus, magnis ratu fuisse Allgaeum Zachariam Prophetas, ut adverjum Artaxerxis Regiledictum, G Samaritianos, gentes De cunctas per circuitum, adscationem templi impetentes, juberent templum ex ui. De iis ita Esrasti. Et prophetavit Murin, ta Zacharias ad Ludaeos in I ab Ieru emis nomine Dei Israel. f. s. Apud Haggaeum queritur Dominus dixisset Iulum, Nisi est tempus, ut
tempus domus Domini, ut aedificetur, H R. r: r. hoc est, nulla adhuc . adest opportunitas;
nulla leoli ea occasio. Regis edictum quidem adhuc est sevetitatis derigons. Respondet
393쪽
ec ATD Ei Urestitutione cultus Mosaici CAp. XI c. Lib Σ. 383
Dominus. An opportunum est vobis ipsis habitare in domibus vestris contabulatis, Eum Domui haec desilata est ' Torporem hunc multis Deus judiciis Se castigationibus ex pellere non neglexiti Seminastis multum , ta infertis parum , editis ta non est adfatieta tem; bditis, ct non est ad ebrietatem. &c. 6. confer st. 9. io. II. suam ob causam λPropter domum meam , quae desilata est, o vos curritis unusiqui que ad domu iam. I tur serio monet V. 8. e scendite montem, S asserte ena,qaedificate domum, rar ta- ilum habebo. Iibanum intelligit, ex quo Cedri ad domum aedificandam petendae
g. '. Per Zachariam autem hunc in modum locutus est Dominus. Zach. i: is. Sic Axit Iehina: revessu sum ad Hierosolymam in misericordia: domus mea aedificabitur in 'ED, ta listra tendetur serper Hieroselyma. Zach. 4: 6. Hoc est verbum Domini ad Serub bet, non robore, neque viribus , sed per Spiritum meum. f. so. His monitionibus excitari Semnabel, Jeliosius,&omne residuum populi, οἷ- diverunt voci Domini , ta inceperunt aedificare domum Domini in Ierusalem , Prophetis illos jugiter iniugantibus Est. 1: a. & Domino Spiritu suo assistente. Hag. 2:1. 6. Fortis esto omnis populus testa, e facite: nam ego vobisium cum verbo meo, ta Spiritus mein stat in medro vestri. s. 1 r. Ita dum in opere sunt, accedit Satrapa aliique rogantes, dedit vota Talnai bis licentiam K Τ' Η 7 aedificandi domum hanc. Eici 1:3. Tempore Artasastar erat Rehum, Schis ai,sociique Esr. Α:7. 8. 9. multo tamen impudentiores& maligniores Tata neo: nam non obstante interloquio Tatirari pergunt in opere Est. s: 1. Neque etiam episto- la, quam Talnai Dario Regi ea de rescripsit, tam plena est conviciorum, ut illa Rechu-ini fuerat. Simpliciter & non mala fide narrat, Domum lapide caeso aedificari, ta lignum 'ni in partesdiu.Judaeos e dicere, id illos facerejusu ita autoritate Crri Regis ; petitque
voluntatem Regis sibi notificari. Est. U. 6 IT.
s. sa. Iussit mox Darius, liberam permitti senioribus Iudae aedificationem domus, &: Edictgmiumptusillis silvi exaratio opibusque regiis,& ad holocatistii animalia curati,vinum oleiam que ad libamina ; stituta severis una poena in omnes, qui ulla ausint ratione transgredi hoc
f. s s. Ita ab luerunt seniores Iuda domum Domini, anno sexto Darii, die tertio Absolutio mensis sedar Est. ,: vers i . i s. cum incepissent opus in domo I ova exercituum. In xς rit die vicesimo quarto , mensis sexti, anni secundi Darii Regis. H. G. i: i . is. & induit rursum vestes sitas orinatus civitas fusta. . 2: I. Miremur autem Dei poteratam. Darius Nothus, filius Artaxerxis, inimici populi Dei, sua auctoritate, suis opibus exstruit domuniDomino, quem non agnoscebat, nec recte colebat. At quid mirum, corda humana fiere: Deo, cui mare cedit, & venti obediunt; coram quo petrae rumpuntur & mori- naes transferuntur λ
f. 1 o Paulo post celebrata sunt en via templi a filiis Israel, Sacerdotibus Levitis, Endictis.
cum gaudio , centum oblati boves , ducenti arret , quadringenti vi, duodecim o peccato , secundum numerum tribuum orael. vir. 6: I6.17. Ut ut enim tribus J
& Benjainin imprimis secta fuerit reductao, tamen & e reliquis decem tribubus multi revetii sunt. Nam dererra Sebulon, ta terra Naphtali partem habuit in liberatione, Es. 8:χ3. & de decem tribubus factum , quod es erem. 3:1 . Et capiam vosunum de civitate, . ὸ seu similia. F. 11. Sacerri tes restitutisunt cru-oάτων tu, sdistribu
394쪽
38. Templi secundi a primo disparitate. CAp. XIX. Lib. 2.
distributionibus fuit;/Leυδε ὀν πῖς μερυσροῖς οάτων indivisiombiusmi, in opere Dei, secundum cripturam tibi is sis. Esr. 6:i8.16. Deinde statuto tempore Lebana est Pasi ha, defestum celebratum M. mmmm . septem diebus, in gaudio, quo a fecerat illos Deus, de verterat cor Regis Assur sita, vocatur Rex Persia, cui nutic Ailyria & Chaldaea obediebant in ad illos, at consoriam
dum manus illorum in opere domus Dei, Dei orael. Hr. 6:2o. 2 2. f. s7. Ita revixit cultus Mosaicus, Leviticus,&cctana inalis, intravit rursum' sacrificium ci munus. Dan. 9:27. Sacerdotibus redditum nainisteriuria, Levitis tabem culi servitium. Tem- f. 18. Templum hoc secundum, ut ut exstructio de lapide caesoss. v. vers 8. his, duisauri spici adorς, decore, Oriaatu&rri Gallicentia primo Salomonis: hine nisi non pii toriam lacrymae. HL 3: Veis I 2. adde Hana: vers. . Quis e vobis est superstes, qui viarii mo, di Domum h. me, in gloria Da prima; G quid vos videtis illud nunc; annon ut nihil est in oculus testicis 3 Habuit quidem easdem numero partes , sanctim sani tum,& sanctiun ,& --πε σμια velum, Mattia. 27:s I. attamen eandem non habuit forma: puleii ritudinem. Primum aedificatum est liberali manu R is potetitistimi, domestici, ei sici, opulentisiimi. Secundum ab exulibus, miteris, pauperibus , saepe interemptum& imp ditum ; Sc liberalitate Regis advenae promotum. Quinque praeterea res dicunt Iudaei definite huic templo i. Arcamo Cherubinos. 2. μένω m; de qua vide Ex .a': a. 46. I CLIQvos 22. i Re .s: vers i 2. 3. Spiritum stactum seu Prophetiam. q. Ignem 1. Urim & Tummim. Haec partim sitiat vera; partim falsa. Verum est, defitisse Arcam: visi domus Domini servavit Nebucadiaerar; illa reddita sunt. Arcam non sta avit; nec
unquam rediit. Ceilatate arca, etiam inhabitatio cessavit si aper arcam. Non irent a plius, Arca foederis Domini, non ascendet in cor, et non recordabuntur il ius,
non visitabunt, ta non siet adhuc. Jer. 3: vers i6. Arca sipiritualis, Propitiatorium v ruin, Corporalis inhabitatio Deitatis, fiatura iiib templo iecundo, Arcam videtur coim' struisse inutilem: ideo nec facti ursum et L Falsum, defuisse Nam&Ha gariis, Zacharias, Malachias sub secundo prophetarunt templo. Illo stante venit mi . susque est Elias Propheta, antequam veniret dies Domini magnus His ta terribilis. Mal : vers 1. Imo ad illud venit Dominus, Propheta ut scosis. Mil 3: vers i. Delit., .. I 8: vas i s. Illo stante inceperunt prophetare filiis G sitiae. j l. a: vers. 28. Neque etiam defuit Spiritus S. Hq. 2: vers 6. Spiriim meim stat in medio vestri; ne tim te. Imo. letum illis diebus, quod est Iocha: vers 28.
, L ciosa f-F9. Ut ut autem templum hoc exilius fuerit primo, quod totum erat auro cooper- tum, hoc nudum, tamen insigniter de hoc restatus est Deus. Meum, inquit,ta meum est aurum. Hani: s. Si vellem aurum &argentum,iton id mihi deestet: nam olim primi. ne maim eis Sed non id quaero, ne ergo defcetiis illius in templo vobis displiceat, qtiand 'uidem ita voluntas meaeua Ed care domum,illain tantum promovete, habebo tuam, ut ut humilem & pauperem; ta glorificabor, inquit Dominu . Hag. i: 8. Etitque. ' mavor gloria domus hibus poserioris erae pram. Hag. 2: a o. Implebo domum hanc gloria. Gloria, quae primo adfuit templo, tua inulis nait & externa. Gloria, seciuido promit vera est, spiritualis, & interna. ete δεδοξασεμίνιν. 2 Cor. 3: IO. Nonne magna gloria hujus templi est, ad quod venit Dominus gloriae, I Cor. 2: 8. Mai. 3: i. cujus vidimus mam, ut gloriam unigeniti, Joh. i: i . in quo apparuit U P SP desiderium omnium.
395쪽
u gentium; ad quod venerimi gentes, dicentes, age asseniamin ad montem Domini, ad domum Dei I rael. Hag. 2: 8. D. 2: vers 3. quodque iplum, ut de Hierosolyma tota exstitit x py solium Domini, Ierm. 3:13. cillus mons exaptaim fuit in capite montium, Gruspra collibus, altior quodammodo se iplis factus. El. 2: 2. s.co. Hanc gloriam itoli vident nec intelligunt miseri Iudaei, sectindum prophetiam. Iudaeo. 6:io. An re ac cor populi h tu, ne intestigat; obline oculos, ne videat. Omnia alia fin Pnt,hanc gloriam non capiunt ;quae non ipsa est,ut gloria olina faci ci Mo siis, in quam ii, tueri nemo poterat; 2 Cor. 3:i3. ita quam nos omne, retecta facie specutimur; ut gloriam κυε is 2 Cor.3 :i 8. Dicunt. Templum Solomonis stetille annos io.Sccundum annos 2o. Atqui imisera certe gloria est,quae exiguo decem annorum cilicitur intervallo. Addunt. E
cellentior fuit uctura secundi. Si id ita cur fleverunt seniores. CurDeus ipse dicit 'par S Has. 2: . Dicent, Herodis structuram longe sitille si lendidiorem, & sumtii sura valde. At sciant miseri, hac ipsa Herodis structitra conatum luille Diabolum linuam illis objicere,ut non derarent in Christum, ut Calvini verba faciamus nostra. Insunt. Sub templo secundo cessavit nunquam cillit Dei integro anno,sed stib primo aliquoties,tempore Achasi, Metustae, Joachaz, & Iojactiva. Atqui fateri debent, cultum, qui suo primo aliquoties ces savit, J diu in Babel, temper de novo institutum, at nunc eundem suo secui ado & post secundum ira cessare, ut tractenus, elapso Lanto tempore, nondum sit restitutus, nec spes sit utila, illuni unquam in aeternum iri restitutum. f. 6 i. Qui non data opera caecutit, facile intelliget, scopum Dei jubentis aedificare Verus sco- templuin secundum non tulisse hunc, ut osteiadcret, se templis inmu factis indigere &deleel iri, & non extra illa coli aut adorari polle; quod non ita cile, docet Servator Joh. Ni
Arverset r. Sed voluit hoc tirpium exstare, ut citet receptaculum de domicilium quasi Servatoris, in carne apparituri, Subito veniet ad templum suum, Domim , quem vos qu ritis, Mai. 3: i. & ut interim in populo, qui ad illud accedere cogebatur cottidie, cultus servaretur&d strinae unitas; adeoquepritimo , hoc est, exerciti uiat legis, cssct dcvi retin populo. Hinc Deus non curavit speciem illius exilem; nec exegit, ut mundana o naretur pompa& splendore. g. 62. Darius Nothus, qui t. am impense rebus saverat Judaeorum, cum annis I9. im- λitain perium obtinuisses, mortem obiit. Illi luccedens filiorum natu maximus Artaxerxes, e xe Mne Vausati de natus, ante regnum Arsaces seu Arsicus dictus, cognomine Mnemonis, a me- mosiae felicitate insignitus, 3. alitios regnavit. Dicitur Darius iam jam moriturus, ab illo rogat , qua industria regnum per tot annos conservasset, respondisse; justa erga Deos, Onuresque homines faciendo. Idem Diuus, qui regnum Artaxerxi, fratci illius, testamento legavit civitates, M. arum praestet is erat. Crudele deinde inter hos duos
fratres exarsit bellum ; sed infelix Cyro ac exitiosum. Hic Artaxerxes est ille Mota sta,
f. 63. Noli minor novi hujus Regis in Dei populum pietas sitit. Anno septimo regni Ssimas Arta, asiae Regis ascendit Gra er Babel, annuente & volente Rege, qui ipsi dedit omnem
mirionem suam, Esr. 7: s. bde diploma ; in quo libertatem facit onusibus, qui vellent, leui oriundi cum ι o mero sedimam. Eli. :is. Restitabant multi Babylone, necessitate parum; quia in terra omnes initio hiabere haut potulissent domos, agros, urbes, victium, partim metu; quod siecurius se in Babylone,quani inJudaea laabitare polle existimallent; id lite Propter gentium vicinarum terrorem. Illos admonuerat saepius Deus. Heus, heus, Ut mole ὸ terra . uilonis, ait 'bovab, nam ut quainor plagas cati expandi vos. Heus non
396쪽
peregrinae. Contra Dei prae reptam.
o Oete, habisanscum filia Bassinis. Zach. 2: i ,. r . Et certe aequum erat terram sanctam praeferre terrae impurae. Imolus nonnullet sub pastore Deo agere, quam sub d minatione gentium. g. 6 . Magnam argenti auri liae flammam, quam Rex Deo Orael ob Ierat ademem dum animalia &libaminamis endum in altari Dei, in Ierusalem, abduxit secum, Esiae. 7:i . 17. Imo & jussit Rex ptaefectos & thcsaurarios cis Euphrataeos, facere omnia Elim desideria, vers I9. 1o. 2 i. omnes e Sacerdotes, Levitas, & sacrae rei operam dantes immunes habere a vectigalibus. vers 1 . Et quod maximum est, facultatem concellit Escae, ordinandi seu constituendi judices ta cognitores, adjusicen- dum omm populo, hac cum autoritate , ut delinquentes &inobedientes traderent sive ilmortem, sive in exstirparionem, sive ad mulctam opum ci vincula, Esr. cap. 7: vers. 26. Ita etiam iudicia capitalia licuit illis exercere; quod postmodum i ib Romanis non licuit, Joh. cap. 18: vers 3I. ημῖν co εξεδεν-έδένα hic fruit primusquasi gradus de via
ad se morati , quam deinceps obtinuerunt.
Fuit hic Estae familia Pontificis Amnu adeoque jacerdos, Ur. 7:i-s. ii. filii PT,P P scriba velox in lege Mosiis. Esr. 7: 6. conser Nehem. 8:2. s. ro. i & Esr. 7:it. Esdrae Sacerdoti Scriba, Scriba tereborum praceptorum Domini statutorum qui ad Maelem de vers. ro. dii siuerat cor sevum ad scrutandum legem IN ho , G ad s.ciendum'ad docendum in I raelestatutum juicium. Fuit ergo scriba, non tantum descriptor verbonim legis, sed etiam interpres illorum, Esr. 7:ro. Ita multi e Levitis etiam sueriint sicriba , 1 Chron. 1 :i3. De s bis querela estJcrem. 8:8. in mendacium fecit legora stilus falsolus scribarum; falsa inte
pretatione & depravatione geliinni sensus, & contorsione verborum fecerunt legem quas mentiri; nec recte docere populo veritatem Dei. confer EL. cap. 3,si 8. ubi τίς, eruditus 2 literatus, scripturae tractitor Zν. 66. Advenienti Esrae statim adsertur querela de praevaricarione, in qua manus Principum Et Magnatum seu antistitum fuerat Π prior, nimirum reducti e populo duxerant uxore, epuessis Cananaeorum,sebusitarum M 'ptiorum,dec. Ita Semen sanctum, hoc est, populus Israel, sanctiis ob eximias illas praerogativas,de quibus, Rom. 9: A. commi
tum erat cum Poputis terra. Esr. 9: I. 2.
s. 6 . Praeceperat Deiis per Mosen de illis gentibus, Deut. 7:3. . non sitis ah itatem, tiliam tuam non dabu filio illius, filiam illius non sumes si io tuo, adde
Deut. M: 6. non requirespacem illorum incolumitatem omnibus diebur tuis in seculum. Sisi olim Deus gentes omnes ire in viis fiuis, Actor. cap. I : vers 16. abalienavit Elasa
politia I Hel, a Christo, Deo, Spe, testamentii. Ephes 2: vers i 2. posuit parietem imrergerinum, legem praeceptorum in placitis, Eph. 2: I . I s. illas inter& lsraeleiam Ut paries domum a domo distinguit, & vicinos a vicinis separat, & corpora dividita corporibus, ira hic coemonualis cultus, circumcisio in carne, lotiones ext .ae, sacrificia pro peccato, discrimina ciborum, &siquid aliud, scparavit ludarosa gentibus, quae non potuerunt habe
ri, ut unum corpuS cum illis, non lotae, nec lignatae ut Israiit. Placuit Deo olim tanta in gentes, de quibus eximiae promtisiones dictae erant Abrahamo Genet. 22:i8. uti severita te; tum quia id ob multiplicia peccata bene erant commeritae; tum ut ostenderet, quanin ratia dignaretur lsraelem, nil in se gentibus potiorem aut amabiliorem, Delat. 7:7. tum ut emonstraret, med atorem, in cujus manu Lex erat addita, non esse unius, Gal. 3: I9. 2o tum ut doceret,nonda adesse tempora illa inchora,quibus per pacisPrincipem,ambra reconciliam
397쪽
D separat uxorumperegrin. in Le praecepta. CAP. XIX. Lib. 2. 387
tem in uno corpore Deo per crucem, mimiculari rue abolintem in se arietium nunciaretur de pace tumisis, qui erant' opem tuin illis, qui Crant strocul, Ppli. 2: is - i 7. deliique ut evidenti exemplo pro rei, qxianta ira seqviatur peccatum; qtiam impotens sit caro, ad se reconciliandum Deo; quam coeca, ad inveniendum viam sui titiae; quam dedita malo&aversa ab omni bono: quis enitia gentilium durante hac Dci seycritate, Deum novit, ad Deum accessit, aut in Deo laruatus cst Z Proselyti, qui in Iliacie fuerunt omni tempore, vix numerandi sunt, habito rcspectu ad myriades innumeras π-, & ipsi illi, nona gratia Dei Dei unt, quoufuerunt I Cor. I 1: i o. 'g. 63. Igitur exstante hoc praecepto Legis, quod ut onuita alia veteris foederis, horri- id 3 in. Fil munitum erat exlectationibus, Dcut. 27: vcri. i, - 2G. & a Deo vivo promulgatum ; & a Mole, fideli servo in tota domo Dei impositum praeceptumque; & tanto intervallo a sui his, ut ut non sine dolore S exprobratione impetixta status , &conanimor fione nondum adductae consummationis omnium, observatum; cuiusque tran ressio seu violatio tincto Pinchali zelo, si age duorum iustissimc olim erat piata Num. 1 1: 6 - 8. sc ius certe fuit, & praevaricatio & transgressio mederis & inobedieritia, secus agendo illius non implere tenorcm. λ. 69. Nullum peccato huic erat remedium, ut esset exspectatio Hraeli super hoc, zi iust s spesque condonationis Esr. io: a. niti ut faenuna peregrina, duc α e populis terra, educerentur, taquicqvui genuum ex ili. Et si io: 3. Id, quamvis populus dicitur suille tremens pro8ter verbum, Esr. Io: 9. utpote iubens tam contratiam amori conjugali & diuturnae coniuetudini, factium communi contentu & animi nitisu ; d. itaque confesso Domino Deo Patrum: ira separati fuerunt a populu terra, ta a Demι-
g. o. Conjugii Deus aluoreae Legem illi dixit: Relinquet vir Patrem G nfitrem,ta adhaeresicei Axora, Genes 2:22.2 . quodque Deus convunxit, homo ne siparet. N Iauli. 19: 6. Sed quid hic Israelitaeὶ ducentes uxores alienas reliquerant Deum, illius transgressi praeceptum, dictum erat: relanquet Patrem, a arebit uxora, non autem dictum erat. relinquet Deum,&adliaerebit uxori. Nullum conjustum licitum integrumque est, quod est contra voluntatem legemque Dei. Igitur & hoc Israelitatuin coniugium cum peregrinis mulieribus illicitum erat: quia id contrahendo reliquerant, non tantum patrem & m trem, quos hoc in casu returquere justum est ; sed & reliquerant Deum, quem relinquere ullo modo, casu, tempore injustium est. Deinde, quod Deus co u it, quodque assciitiente divina illius voluntate juiustum & lociatum est , homo ne separet. Atqui non coniunxerat Deus Israelitas cum peregrinis, licet ut ipli caritaliter impulsi cum ivisse conjungerent, allueta tolerantia permiserat r, sed dando praeccptum , ne ducite peregrinin , disjuriinos illos cile de re , & non coniungi , declaraverat. Igitur homini Esera servo Dci, sectisque illius liberum erat, quia non conjunxerat Deus , quod contra Legem conjunxerat se, quodque adeo ipso iure disjunitan reputari debebat, separare. f. i. Lex haec divina non nos obligat: nobis enim data non est. Et Pax Christi ini- - timicitiam Molevit. Eph. 2: is. Unde& Apostolus suadet, Si quis frater mulierem ha- Wi 'et 'bet infidelem, ta illa acquisit habitare cum illo, ne dimittat illam. Et mulier, qua bu, infi habet virum infidelem, ta iis acquisit habitare cum ilia ,--άν. San- sicli ctificiatui est enim vir infidelis in Mutiere & mulier m laetis in viro. I Cor. 7 ia. 3. I . Glipi iDocet tamen nos id quod cst 2 Cor. 6 veis i . nostis)ugum trahentei cum infidelibus es C c c a I Cor.
398쪽
388 De munitione urbis a rege impetrata ct assoluta. CAp.XIX.Lib. 2.
i Cor. 7:i s. Si infidelis siparatu eparetur,non cogitissimi refrater aut soror in tali . Dietosi s. 72. Exstriarum hactelius vidimus Hieroselymam, templum reaedificcitum, cultum divinum restitutum, Sacerdotes & Levitas in hiiictionibus, fictilicia in altari, iustimenta in quedia- tlauribulis, cellationes&j unia in sinis&diebus indictis, leges stabilitas, judicia confir-
- mata, politiam ordinatam, hucusque tamen id desilit persectioni rei titutae tum urbis tuam gentis, quod legitur. Nehem. i: 3. Retinus e capi vitare in Pr vincia, hoc est, reducti in Canaan, in miseria mainar opprobrio vivebant, munu Ieru salem ruptus erat, Wηῖ oe portae ejus combustae erant igne. Civitas carebat in nimentis, patebat unicuique, ctiam hostibus, portae a veteri necdum revixerant incendio,
iis dein adhuc jacebant insepultae ruinis. Inde malum magnum populi, expositi quasi h stium Dori & saevitiae omni momento, opprobrium, sannaque inimicorum, sperantium uri in destitutam fortalitiis, apertam omni vi & injuriae, mittere una cum templo in incendium. Hoc in statu filia Zion constituta, omnino te ibi an debuit verbo Domini apud
Zachariam cap. 2:1. Ego ero illi, inruit Dominus, murus ignem unu Iuricta ingloriam σε in meto tinus.
Nehemiis 673. Nehemias, Pincerna Regis Arta ist, hanc urbis nuditatem multo cum gemitu obtinet ii -RUi, fiscies meae non erunt tetrae, quum urbs, qua domus est.'eeiulam PMichrorum patrum meorum sis de Hata, tapiria ejus absumtae igne ' Nehem. 2: i- . Mi ias es' ii tulimus Rex, qui antea tam liberaliter Esram, niti ac & mittit Nehemiam, anno regni vi Amo Nehe in. 2: i. ut auo et urbem, illamque includat muro, & muniat omni melio imodo, additis , ut majori id fieret lecuritate. Nehem. 2:s-9. Ita nu chemias Hiero ob mam, Nchem. i: ii. Sacerdotes, Levitas, Sinintilites illico compAlans. Age, aedificemus murum Hierosol mae, inesimus amplius opprobrasm Nch. a. 17. habuit illos sibi obsequentes. Et dixerunt, surgamus 2: adscemus, robo r
runt manus sui in bonum. Nehem. 2:I8.
Qilam re .ρ7 . Habucrant, coena sumiarent templum & urbem Zerubabel &Jeliosedala qui nune 2 iii 4 4 ictitur vita jam fit ille uincia, adversarios suos, structuram opusque impedientes omni vi
, hieri t. riuila conici UOile. Eir. p. .& s. H. ibuit&hic Nehemias. Ita malignus semper obstitiliorum conatibus. Sanbelat Choronita, Tobiah Ammonita & ye em e grati adllint protinus. Quaenam est res, inquiunt, quam vos ficitis' an in regem rebeliatis' Ita speciosi praetextu exornant malitiam, sed fortiter respondet Nehemias. Deus caelis ciet nos Accessum habere. svi vobis non estpars, necjus, nec memoriale in Ierusalem. Neh. 2: I9.2o. f. 7s. Junctis igitur viribus opus aggressit, educunt murum, portas i aulunt,brevique m rus totus coligatus, consertus, continu.itus e t ad dimidium, altitudinis iii, mirum Gli. 6 in vanum subsannantibus hos Ebus σ1 imitii exhausti, debiles, faciunt ' an vacabunt Abi, an sacrificabunt, an absolvent in die, an vivificabunt lapides ex acervis pulveris, illi adusti punt' Certe, quod in aedificant,si cendat vulpes, frangeret murum lapideum illorum. Nehem. : i. 2. 3. Qui cum frustratos se opinione sua deprehenderent, &audarent, Tyndi a quod ascenderet Anxitudo muris
ruselem, lic, c eli, quod aedificatio murorum bene procederet, quo ue ii inciperent attolli, inc=e ent rupta sum, valde commoti simi.
Nehem. cap. : vers T. conjurati inaeque inita decernunt oppugnare Hierosolym. , m an ad faciendum ei errorem. Nellem. : 8. sed irritum fecit Deus consilium iblorum. Nehem. : I 1. Eoam tamen sunt striae res muri una manu promovere opus, altera
tenere miselle, destiuiuanalhabere accinctium lumbis, ut vim repellere aggrelibrum postenta
399쪽
me legistriliniore in convent opuli CAP. XIX. Lib. 2.
Nehem. : i 6. i 7. Ita tandem persectus sitit murus, TR nec ulla rvpsura superstessuu in illo, mense Nehem. 6: I. is.&magiaa lemnitate initiatus. Nehem. ia: 27 - 2. ita paulatim coepit Hierus alem excut e pulverem, considere. EL 1 2: r. bus huc perductis convenit totus populus ut vir unus; jussitque Gram ConVena Scribam adducere librum oris Mosis. Praelectus cst: publice liber in auribus birorum: xus popu- mulierum. Acclamavit pophilus, Levita, exposite-: desuetos,
runt potulo legem, Ut mnllexerunt textum sacrum. Auditis verbis legis flevit popu- p lectatus. Justit autem A.-:i. ti&Esta, non lugere, nec flere , sed hilares elle&cibis uti in hilaritatem: nec dolore assici : nam, : ariMimat, gaudium in Domino , id robur vestrum est. Ityn N I n In 'δ. Ne hem. 8: i ii. In Domino gaudere, robur addit animo: hinc Paulus. Phih : . χαιρετε , γυώω -ντοτε, παλιν ερω χ ρε .f. 77. Per idem tempus fecerunt jesum tabernaculorum, mense siptimo, tanta selemnitate, una diebus Isua ,silii Nun, non sic odium sit. Nehem. 8:i7. g. 7 8. Abibluto sesto, die 1 . qui scin melisis congregati sint iter filii Uraiia in δε-- seeundii, niο , ct saccis, o pulvere, steterunt conssi sunt peccata sua, iniquitates patrum μο-rum. Nehem. 9: i. Ibi excellentissimam orationem habent Levide, quae meretur legi &relegi, in qua omnia Dei opera, miracula, beneficia, cum&in Israele gesta, ab initio usque in diem illum siccincte Sc divino eloquio, S ordine pascetissimo enarrant. Nehem. 9:1-- 31. Coiicluidianda luna litaverinis. Ecce nos hodiesumuiservi , ta terra , quam de isti parribus nosti is ,ecce nossiervi in illa, taproventus illius copiosius, est Regum, quos dedi super nos obpeccata nostra, ta in corpora nostra imperium exercent; in pecora nostra ρ- cun m lubitum illorum, in angustia magna nos. Nehem. 9: 3 6. 3 7. Patet ex his, quamvis nunc reducti fuerint in terram, & templum habuerint more antiquo, urbemque muris firmatam, & judices, populum judicantes, illos nihilominus adhucservo, mille Perfanim, de ab luto illoriam dominio subiectos: cuius argumcnta haec silui. I. Dominatus in cor
pora. 2. ha pecora. 3. Usus fruitio proventuum terra'.
f. 79. Simul Sacramento se obstrinxerunt ad eundum in lege Domini data per 3 sen, dc ad observandum omnia praecepta Domini & judicia & statuta; & ne darent filiis tuis filias
populorum terrae, Sc ne emcrei tannonam in Sabbato, S ut omitterent annum septimum.
Etiam statuetunt sibi praeceptum, ad dandum tertilina partem sicli annuatim in opus domus Domini, & pro pane facierum munere ac holocausto jugi. Etiam tbrtes conjecerunt seper oblatione l:gnorum, ad adducendum illa in domum Dei anno in annum ad urendum in altari Domini; & ad adducendum ad domum Domini primitias terrae & fructus omnis arboris;&ad offerendum primogenita filiorum & pecudum ;&de dandis decimis Levitis. Nehem. io: 29- 3 9. Ita nihil de tota lege Mosis & omni illius cultu omiserunt, sed omnia maxima & minima sibimet ipsis impoluerunt.
f. 8o. His i eratas manserunt Principes populi in Ierusalem, Nehem. II: I. senatus sederunt in cathedra Mosis , Matth. 2 3:2. sederiint, ut judicia exercrient in populo, &ut indicarent Πῖ' verbumjudicii, Deut. i 7:9. i C. & ut legem ac bastitutionem qua- nus. rerent ab ore illorum. Malach. 1:7. Hi vocantur Iudaeis Viri Synagogae ma nae, cujus caput praesidemque Esram suille dicunt. Hi principes succelibresque illorum asserueruiit se deinceps in taetri ομίαν, solventesse a vinculis colli. Es. 3 2: vis. 2. Solve tibi vincula colli. dicunturque in sicris dominatores Ef. 7. maritorer Zach. 9:8. Es. 9: 3. 'a*ν judicet. Es i: Reduam judices tuos ut primo, considiarios tuos, ut in initio, & legislatores, quos esse oportuit, doneς Silob veniret.Gen.q9: I o.
400쪽
Deciumsquisque epopulo mansit in
3 so De Nehemiae abita, V ressita in Hierusalem. CAp.XIX. Lib. 1.
f. Si. Conjecit etiam populus Artes ad adduc dum unum . decem, qui habitret is merosolyma civitate Ela, novem partiἷus relicitis in urbibiti aliis terrae Canaan. N hem. ii: i. nam urbs Ierus lem erat pacissa S m. i ii, peputi parum in medio igitu, non ad cabantur domu, Nehem. 7: . Ob inopiam incolaruai civium pie multarum domuum intermittebatur aedificatio. Praeter illo, sorte deprehensos, misti Donte se obtularunt ad habitandum in Ierusatim, quibus omnibus benedixit populus. dichem. ii: MEx hac turtiui ita populosa facta est Hierosolyma, ut impletum sit, quod est Tich. 1: . VLcis habit.ιhitur Ierusalem, prae multitudine hominis 2 pecuάι, in ιδε. Utbs non potuit pete omnes: hinc necelle tabuerunt habitare in villis & suburbiis, vibi proxime ad umetis illique accelisendis. g. 8a. Cum etiam illo dis, hoc est, tempore legeretur in libro Mosiis. Non veniet An monιta, aut Moabιta in Ecclesia Desin peculum, conser Deu 2 : φ . . s. 6. separa runt omnem colluviem ex Urael, Nehem. I s: I - 3. ut supra vidimus de mulieribus peregrinis. Nehemiae g. 83. Nehemias 3 2. Regis Artaxerxis, quem vorat Babel Nehem. ι 'ia, iis ut Darius vocatur Rex Abili Esr. 6:za. rediit ad Regern. Nehem. Inteream ii itaui ioso. rq serunt abusus & corruptiones in HierusaleiiL Hyaschib sacerdos dedit cellam magnam,iI M ubi rhus, vas, decimaefrumenti, musti, oleι, poni solita Tobia Nebuloni Nehem. is: s. 6. Lege de hoc Tobia Nehem. 2: io. 3: . : I. G: I7. Deinde pomonraordinariaen plecte erant dari Lewiu: tunc illi abierunt quisque ad agrinia sutum, S residia est domus Dei sine facientibus opus illius. Nehem. is: io. II. Itaque Nelicinias in fine Lerum, hoc est, finitis quibusiam diebus, petitus est a Rege, ut fecunda vice rediret. Redux igitur Hiero in lymam Nehemias, considerans nialum, quod secerat sacerdos Elias chib, adfaciendum Golam Tobiae in rurias domus Dei, projecit foras e cella, quicquid erat Tobiae,& purgat illa repositicii villa vasa domus Domini munus Utibi. Nehem. I 3:7. 8. 9. Deinde revoraviis Levitas, & collocavit imi instatione illorum, ta de decimis illis debitis providit. Nehem. is: i o. ii .i 2. illis etiam diebus animadveriit Aehemia, s qui etiam vocitur ut Serub, bel Nehem. i o: 2. in Sabbato opus fieri & mercaturam, & ita profanari diem Sabbati: uim de ira accensis, omni id studio impedivit. Nehem. is: i 1 - 22. Cumque videret Iudaeoruin - quosdam rutilina ducere taminas peregrinas, percussit illos, & ignominia notavit, & ira a Lusto alios absterruit. Nehem. I : 2 - T. g. 8 . Fuit hic Nehemias vir plenus Zelo gloriae Dei, alienus ab omni idololatria perstitione, distipulus Mosis, restaurator cultus, bonam servans conscientiam: hinc toti diciti emento mihi Domine in bonum omne, quod feci, parce mihi secundum mH'ramgratiam tuam. Nehem. s: I9. I 3:22.3i. Malachias Propheta sint illi γυον g. 8 s. Artaxerxes Mnemon morbo ex dolore contracto ob caedem filii Arsamis, quem alter filius Ochus intersecerat, decessit, Rex, quam Pater selicior. Successit Patri Oc i, statricida, & paterno nomine Artaxerxes nominaim est. f. 86. Sub hoc Ocho an quid Judaeis acciderit, e lacris non constat literis: nam illataim tum contignarunt res ad Artaxerxem utque Mnemonetra. Dicitur tamen Ochus, cino ex
peditionem faceret in AEgyptum, multos secum adduxisse Iudaeos;& inagnam partemΡ'daeorum, in AEgypto habitantium, captivam inde secum Ba lonein abduxisse, & in transeant grationem egille,& deinde iis praeceptile, ut habitarent ad Caspium marci Sacraptiorum, & Apim in Deum receptum, traditur Ochus irrisiile; cumque cum AEgipsi, ob ineriem cius animum, Asinum appellassent, Apini, vi abstractum, immobille Alino, casenemque illius ad coenam praeparari iussule. Hulic Artaxerxem O lium, quum a 3. πη β