장음표시 사용
151쪽
coenas ; Erudite, Leli, ut soles. Sed quid si poetam nostrum Orpheo componamus 2 non id jure P Imo felicior , tum Laelius: nam ille incautus, quam reducebat Euri dicen, amisit: hic ita se, qua prudentia qua constantia g ssit; ut ereptam virginem tot per discrimina , ac turbines salvam perduxerit. Qui hiis ego: Gratias ago, quod glorianti mihi ac bland mini. Sed redeamus in viam , nam tempuS est, ut de disces.su cogitemus . ViX Portum intravimus, cum prκm i sso famulo, recta ad Drusillae domum contendimus: in quam ut venimus , virginis parentem Obviam habemus: qui reducem filiam ea laetitia excepit, qua redivivam recepisset, S sane opinione sua talem habuit; ut qui jamdiu e vivis excessise credid crat . Postea vero quam omnem eX nata historiam intellexit , me filiae servatorem , suumque maXimum henefactorem magnificis verbis appellavit , tot gratias egit, tantis me praeconiis, tantis laudibus assecit, quantis maxime potuit . Non intra privatam eam domum se laetitia continuit; sed pervagata per universam urbem fama , ingens Nobilium concimus in virginis domum , eam v dere cupientium , reditumque tum ei, tum Patri gratulantium: nec quidquam tota civitate, quam Drusillae redia Stio, imo exor
tu S narrabatur. Me vero mirari omneS, celebrare, eX tolle
re , inque priscorum heroum numerum reserre , quas ego laudes libens devorabam . Ubi vero gratulationibus modus factus est aliquis, ad opiparum prandium concedimus , nec semel inter pocola mihi festi s vocibus univer si convivae, &erant plurimi, propinavere . Haec Vero ut diecta , Me caenatem
rogo Numquid Neapolim vellet , statimq, una cum Lauio discessi,
Recitatur Galli cuiasdam Ode , ct mox Authoris
Adhorti prospectum sedebam , ct versiculos quosdam ,
quo limatiores prodirent, radebam, cum Neapoli me Laelius inopinus oppressit: Et Salve , inquit, Musarum delicium . Cui ego : Salve , inquam , meum corculum , statimque eum mecum una sessum accepi: S quid novi ab urbe apportaret interrogo . Tum ille: Habeo , inquit, quod tum mihi , tum amicis omnibus accidit perquam gratissimum : tibi vero futurum grave haud dubito , scio quippe animi tui moderationem . Sed velis, nolis , audiaS Opor-ῖς i. Cui ego: Quid istuc tandem esti Et ille: Accipe: Qua- T rinu S,
152쪽
tinus, scἰs Viri nomen, & eruditionem. Cui tum ipse: Cui non didius tias. Tum ille : Humanissimus hic vir . oden quandam, quam ei doctissimus Blanchetus Pictavio misit, ad me Roma confestim transmisit, & ut legerem jussit, cui sine quaeso, ut paream , atque ill ico recitavit. N. Parthenio G. S. LPoetae Clari mo Neapolitano Cum Philippus Dux Andegavensis Rex Vspaniarim
Partheni, nostra sine te Camωπα Frigeant: Clanus sine te moretur Flexiles undas 'ρ te re at Pensio p cIrum . Obsupet Phoebus novitate rerum,
Hinc , ct hinc sacri supuere fontes
scit cursus: nova lux Olympo Orta refulci. Neapolim insipit nova sella caelo :Hesperis splendet Cynosura regnis , Ante non visa, er Pharus hospitalis
Emtilum Solem patitur . creatqπρLudovix : clarum soriare lumen Impigri Solos, parit quo coelo Foedere gaudοnt . Vidimus Solem : radiis coruscat Pictonum tractus, faciemque candor cingener 'ποι δο et eleganti Gratia fronte. Partheui, cedit tibi Musa plecyrum Magna nam ductui celebrare versu, Hellicas artes resonas, daturus Grandia praelo . Scribe Regnantem Hesperiae Philippum , Scribe concordes populos beantem; Scribe his dena imperio potenti Sceptro regentem .Hbimus auritus fdium canoros Audiat cantus, Cytharamquo Males
audiat ponto : Torcti Auc saxum
153쪽
Acc nat Pati, emeritumque fammir Inferat Osiris. Ut recitavit: Bona verba , tum ego , ct tota poetica , At
Laelius. Sed quando tantus te vir excitavit, ad magna te accingas , Oportet. Cui ego : Satis, superque lusimus , ut an Navalia hella absoluturus sim , plurimum dui item. Ad Historiam , ut scis , animum applicui: S de hac etiam in ancipiti est animus: adeo diminutae corporis vires. Tum iliale: Ne tam cito animo despondeas; revivisces Surrentino in Elysio illo tuo , cuius aer potent issima tibi panapaea et cuius ope morbuS omneS eXpellas. Qui tum ego ; Non inficiar , sed elapisS jam annoS revocare non potest . Tum Laelius; Ut Nestoreos vivas annos , Superos rogo, quaesoqUe: placet, ut de nostris addat tibi Iuppiter antios, precor. Sed quid istuc , quod inter manus est: Cui ego: Carmen saeculare , quod Luper habui, S ut limatius iterum, prodeat, ad trutinam revocabam . Et ille: Quaeso, ut recites, nam cum habuisti, morbo regio praepeditus . non interfui. Cui ego: Cantabo libenter, ut si quid minus. placet, admoneas , atque illico de scripto cantitavi.
Η Ic ego non Musas, vatum commenta prIorum In mea ab umbroso deducam carmina Pindo . Nec te per rigui pascentem flumina , Phoebe, Amphysi quaeram, vel in. Actaeo Arachynto . Haud equidem sacros ficto de fonte liquores
Haurire est animus, nec inani nomine pasci . Te Virgo , summi genetriR veneranda Totantis, Ausim , si tantum fas est , accersere coelo . Tu, quae purpureo fulges circumdata Sole, Et stellis redimita, facique innixa bicorni, Divorum regina, hominumque incedis :& omnis Te circum Aligerum pi Stis exercitus alis Funditui, observans, tua justa eXplere paratus;
Tu Nati, tu Patris amor communis, & Aurae AEtheriae, nostrique salus, spesque unica Mundi, Divinos fontes, ct dii carminis cestrum, In nostros infunde animos, numerosque ministra AEquales operi; quando nova secta paramus , a Diceres
154쪽
Dicere , quae Summus pacato condere mundo, Magnanimi. iamiam Ius ocENrius apparat orsis: Ac toto in terras deducere gaudia caelo .
Tuque adeb , magni quem secti Fata pararunt
Authorem , Romane Pater, cui cernuuS uni , Per te pacatus, terrarum flectitur Orbis, Huc ad us, patrioque , precor , da carmina vati ; Ut canere a superis per te data munera Divis, Sparsaque per cunctas c estis gaudia terras ;Utque tuas possit laudes , tua nomina ferre, Qua nitiduS primo consurgit Lucifer ortu,
Quaque idem fuscos iam Vespere mergitur undIs
Jam circumflexo centenis cursibus orbe Venturi Parcae texebant stamina secti: Tempore quo Superis mos est antiquus, Olympi Sydereas aperire fores, atque alta Tonantis Atria , solennes & circum ducere pompa S .
Utque i psi pariter si argissima dona Deorum in
Spectacli in partem tanti, pompaeque Venirent Mortales, soliti in cunctas diffundere terras Gaudia , laetitiamque, & amicae munere Pacis . Et j in purpureo properabat lumine Phoebum Pandere Divorum stellantia limina , S annum, Annum expectatum , votis Sc mille petitum Auspicio ordiri laeto, cum summus ab arce AEther ia Pater in terras sua lumina fixit, Vi su rus , quae fata hominum , qui rebuS inesset Terrenis color, & qui agerent mortalia casus .
Sed vix divinos oculos, Vix arduuS Omnes Ρer terras circum mentem , Perque aequora flexit , Cum totum densa immersum caligine Mundum
Prospexit, sceserumque alta cuncta obsta nocte. Namque novis odiis, odiisque incensus avitis Tartareus Pluto, Stygiis e sedibus omnes Per totum pestes vitiorum immiserat orbem. Quas inter discisa nigros Discordia crines 'Prima volat, spargitque faceS , atque undique vasta Irritans populorum animos, incendia sufflat Bellorum , sociosque in mutua concitat arma . Hinc late exultat Mars impiuS, aspera miscens Praelia : concurrunt gentes , qu pace quietae, Jam dudum patrios versarant Vomere campos: Inque vicem caedes, ct tristia funera portant. Omnia miscentur, iactantur turbine ab uno
Omnia, iusque datum scelori, peryersaque sacra
155쪽
Quae clina prospiceret summo regnator ab axe .
Ingemuit, casus hominum miseratus acerhos.
Atque haec divino dedit ore; Tot horrida fluctus
Mattia luctificos tempestas movit, & omnem Europam subvertit atroX furialibus undis.
Nimirum tantos mortalia crimina luctus Per tantas meruere neces: gens impia poenas
Promeritas luit, & proprio te sanguine pascit, At fragili quoniam generi miserescere nostrum est.
Isimulaque inferni calcanda superbia Ditis , Succurram tanto iactatiS turbine rebus. Quaeque una eXortos Valeat sedare tumultus , Atque suam Mundo faciem, priscumque decorem Reddere, sydereo demittam a vertice Pacem . Quaeque piet populoS, & nOXas diluat omnes,. Addam olli comitem Pietatem voperisque minister Praeclarus tanti quique aurea secula condat, Sit, qui Romanae dignatus honore Tiarae, Terrarum regit auspiciis melioribus Orbem . Hunc etenim, cui munda dedit cognomina virtus, i
Delegi prius ipse, sacra quam sede loearent
Unanimi consensu homines ; ut scilicet alto E coelo Pacem redeuntem , munere nostro
Atque una acciperet Pietatem, Orbemque piaret. Atque novi in terras eXOrdia duceret aevi. Idque etiam sacris praedici Vatibus ante: Nimirum ut gentes cunctae, populique tenerent, Quae summo praestanda viro reverentia,jussit . Haec secum nitidi fatus moderator Olympi , Aligerum e tantis accersit millibus unum, Magna Patris Magni cui terris nuncia ferre Concessum : pansas Euro Velocius alis.
Ille volat, solioque assistit iussa paratus Accipere: actutum placido olli sic Deus ore: Vade , age, RomuleoS in colles dirige cursum, Atque haec Pontifici deser mandata Latino :Meitandem coelo Pacem dimittere ab alto Decrevis e: cui Pietatem adjungere,& omnem Virtutum insignem coetum , sententia menti est. Ipse choro sedem tanto, & solemnia sacra Digna paret , Latio gentes purgamine lustret, Conciliet reges , decernat foedera, placet Iratos populorum animos, neXuque sub uno
Alliget,& Scythicos in fines bella releget. Illum ego, vir tuteo, reliquoS quibuβ eminet omnes Morta
156쪽
Mortales su per , aspiciens i vim scilicet requi,
CandoremqΠe , Fidemque , ct Relligionis amorem, Ac mites animi sensus , mentemque henignam , Pauperibus qua semper opem largitus amicam est; Iamdudum e tantis elegi Heroibus Unum . Haec ipsa ad rerum praeclara, Sc grandia facta :Scilicet ut magnus Pater esset; & arbiter Orbis,
Venturique athd for secli, Pacisque sequester, Atque sator Pietatis , Sc illo ut Ρrincipe cundia, Expuliis longe Furiis , ct Dite fugato
Claustra sub inferna, antiquo reddantur honori Haec Pater Omnipotens : confestim nuncius ales Praepetibus cursu na pennis rapit, & secat altum
AEthera , diffugiens , nitidum ceu fulgur; S alis
Dispulsus paribus late circumsonat aer. Et iam descendens Eoo a cardine summa
Attigerat Tauri fastigia: jamque Chymaeram Deserit, & monstrum , monstrique incendia ridet. Mox volat AEgm, sparsasque in fluctibus altas Despediat Sporades, Cycladesque , & Gnossia regna; Spectat, Sc Euboeam , & toto iam gurgite mento ,
Pelion approperans , altumque intersecat Oetam. Quos cum prospiceret, placido dat talia risu :O claros ausus , S grandia coepta gigantum lHinc se Parnassi geminata in culmina librat: Et Pindum laeva , fortunatosque recessias Musarum , ct Phoebi , dextraque Helicona relinquit . Nec mora fulmineis pulsata Ceraunia flammis Jamiam succedens celer occupat: inde profundum Jonium cursu tranat pernice et propinquam MOX tenet Hesperiam: perque alta cacumina longi Sub paribias pennis delabitur Apennini. ilicet Sc vasti dimensu S culmina montis. Se tandem sacro Tarpari in vertice sistit. Tempus erat, quo blanda rosis Aurora coruscis Se comit, iam prompta mari consurgere,& Orbi Optatum deferre diem praemincia Phoebi :Cum Pater e thalamo surgens Romanus ad aram
Se flectit, funditque preces: Sc Numina toto Pro grege sollicitus , pro sponsa exorat: ibi ales Summo missus ab axe supervenit, Sc iacit ore
Talia divino : Superi me rector Olympi Ad te, Magne Pater , demisit: Sc illa referre Iussit, agenda tibi quae sunt, quaeque ipse misertus Fata hominum optasti jamdudum supplice volo :Nimirum
157쪽
Nimirum afflictis pacem concedere rebus, Atque omnem lustrare gregem , Mundumque piare Carminibus, saevi quae multa licentia Martis, Et rabies hominum ,& diri furor intulit Orci: Atque futura aevi primordia condere , quae jam
Concordes auro subteXunt ductile Parcae . Ergo age. quandoquidem tantarum ad munera rerum
Te Pater Omnipotens delegit, & omnia volui Sub pedibus , vertique tuis mortalia jussit. Numinis i magni divina ad coepta minister:
Iunge animos regum, populorum pectora fledie: Da pacis leges, mala crimina dilue, seclum Conde novum , cunctisque viam sub sydera pande . Haec postquam roseo effatus dedit aliger ore, Se subito, expansis in coelum substulit alis. Quaque viam secuit ; DA lumine clara refulsit: Atque aer circum dio spiravit odore At Pater Aligeri summo dignatuS honore, Ilicet aggreditur magni mandata Tonantis Explere , & finem tantis imponere coeptis . Ergo ubi Sol fulcis rediens auratus ab Indis
Extulit Oceano currum , lucemque reVeXit,
Tarpejam in sedem sacrum de more Senatum. Imperat acciri: confestim murmure facto, Acciti veniunt Patres, diumque subintrant
Limen, & auratis se cuncti irs sedibus aptant Hinc postquam silvere, throno sic inquit ab aureo Tum Pater,& laetis implet sermonibus aures :Quod precibus multiS , dudumque optavimus , illud Nunc tandem Omnipotens solio miseratus ab alto ,
Annuit :& Pacem mortales visere rursus,
Et secum Pietatem una deducere Olympo, Cumque novo iussit diffundi gaudia secto .
Quare agite, haec mecum molimina grandia rerum Suscipite, in partemque operis succedite tanti . Haec ubi, qui pulchra sunt majestate decori, Quique tonant acri eloquio , ingenioque potentes , Deligit, ut magnOS ad reges sacra reportent Mandata, & di Ais animos ad foedera seetant. JUtque, jubente Deo, deponant arma , furorem que Et tandem a praedis, ignique, & csside tenentes , Coniungant socio se foedere, seque vicissim, Depositis odiis, puro ample antur amore, Foedatasque pient fraterno sanguine dextras.
Ipse led interea solennes ducere pompas
158쪽
Molitur, condenda quibus sacra secul a Mundo Auspiciis Divum magnis , atque omine laeto, ordiri incipiat , sacrisque insignibus ornet. Est Vaticani clioso in vertice collis Reeisco moles sumptu. luxuque superbo Instructo,& summo Divorum sacra Tonanti, Magnum opus, ct regni pro maiestate Latini. Quo nil Roma potens , nil malus laeti: tat Orbis ,
Magnorumque feraκ operum generosa vetustas.
Nec quidquam Romana colit sacratius usquam Helligio, S magni clares c t nomine Petri, Marmoribus surgit niveis , variataque saXOBarbarico, Numidaque eXcisae a rupe columnae. Longa laboratis queis proiectura coronae Capitulis super incumbit, circumque recurrit, Incingens templum. sculptura in signis , Sc auro rAltera Divorum quo non est ditior aedes'
Vasta sed in coelum testudo attollitur , alti Emula Soractis, vel nubiferi Apennini, Stellatumque serit stellato vertice Olympum . Concava depictis Diutim nitidissima signis,
Quae spirare sua sub imagine, vi Va colore Nativo credas, fulvoque ardete metallo.
Quo vestita tholi fastigia summa superbi, Atque eXtrema sit mu i confinia , quaeque figuras Appietas inter spatia interpos a nitescunt. Clarum opus, & famam se d4cere posset Apelle. At verb insculptis circum conveXa renident Marmoreque , statuisque : & ccelo insignia docto Ampla senestrarum fulgescunt limina, & arcus
Magnifici, cardoque auro variatus et & omnis Ex opere insigni moles externa superbit. Ut Polycletea se natam dicere deXtra
Posset, & astrifero similem se fingere Olympo. Huius ab augusto Romani limine templi
Dum sacra Pontificis vox intonat, alta Tonantis Redduntur populis , totique Oracula Mundo, Sancta hic Relligio cultu veneratur avito Regnatorem Orbis , Divlimq; hominum parentem ;Atque adolet pia thura et patrumque e more vetusto Mille sacerdotes persolvunt sacra: Supremo Inque cruenta Patri mactatur victima Natus, Natus, quo cuncti sunt Servatore redempti Mortales , propria nOXa ,ΠOXaque paterna.
Huc reges sua dona ferunt, huc cardine ab omni
159쪽
Terrarum populi venientes Vota resolvunt. Omnes hic gentes divino fonte lavantur Sordibus a cunctis; animisque , & corpore mundae Instar olorini canescunt alitis, astra Ut volitare super . numerumque augere beatum, Cumque ipso regnare Deo per secula possint . Augusto in templo binae sub cardine valvae Vertuntur solido, nitidoque eX aere rigescunt. Quarum perpetuo cunctis haec una patescit , Numen adoratum quotquot delubra subintrant . Altera centenis ubi magnus cursibus annus Incipit, atque novo conduntur secta metallo, Ponti scis Magni dextra reseratur; & illa Quotquot templa petunt quocumque e litore Mundi,
Ac sacra Romano peragunt de more, P antur Criminibus, vitam quae commisere per omnem:
Atque iter ad Superos sibi tutum , S Ulympia regna , Ad quae progeniti magno sunt munere D vum, Lactea per nitidi pandunt vestigia Coeli: Ergo ubi iam tempus, composio scedere , Pacem
Accipere e caelo venientem , unaque heatum Virtutum coetum , sacraque sub arce locare e
Scilicet ut magni menses auctoribus illis Exoptata novi facerent exordia secti: Tum Pater ornari cultu delubra superho Praecipit, & Phrygio vestirier omnia textu POmnia Sidonio fucata ardere sub ostro . Et jubet Attalico pariter, Batavoque labore Marmoreum splendere solum , cultuque Britanno . Insterni flores, ornari floribus aras; Balsama succendi, sylvasque 'ardere Saharas .
Quidquid & AEgyptus , quidquid Nabathaea remittunt
Regna vaporiferi, Persisque, Eoaque tellus. Ordine sed longo solennes instruit ipse Interea ad templum pompas; comitante Senatu Purpureo Patrum: quos torque induta corusco Nobilitas sequitur: totaque eX urbe Quἰrites Effusi, retrd si iccedunt agmine longo .
Ipse Quirinali gradiens spectabilis ostro,
Et nitidus gemmis, S tempora sacra Tiara Tergemina redimitus, & ore verendus, ct alta Majestate. Deo similis quae cernitur ipsi , Ccetum inter Patrum , turmasque incedit ovantes Pone chorus geminus , geminas divisus in alas Gubsequitur , citharas, sistrumque, & nablia pulsans ,
160쪽
Arte , modis, numero, & concordi personat ore Divinas laudes, Superosque ad grandia coepta , Auspiciis properare bonis, & adesse secundos Supplicat, ingeminansque preces gens assonat omnis Undique septeni festivo carmine colles Responsant: Sc tota sacro per compita passim ,
Perque vias omnes subsultat murmure Roma: Et cantu , cytharaque poli conveXa resultant .
Jam sacrum ad templi limen pervenerat agmen Purpureum: in binas hic se tum distrahit alas: Amplaque per medium sit semita et totaque longo
Ordine flammarum, pompaque ardente relucet, Hac se Romuleus Princeps ad operta reducit Limina, queis sancti capiunt eXordia menses. Mox veteri de more sacras discindit acuto Vecte fores , reserat valvaS , aditumque recludit. Quo novus auspiciis currat felicibus annus.
Qui subito festa populi, Patrumque, Equitumque
oce salutatus , plausuque eXceptus ovanti est. Vix diae patuere fores , cim lumine claro Ingens delubrum complena est undique flamma , Auditusque sonus, validi ceu numinis acti Disrupta de nube et omnisque a Vertice collis , Et templum visum est, ct subsultare columnae . Mox scindi cetium, celique alumine primo Aurea Pax rosea,celacique invecta quadriga , Conspecta in terras descendere: cui comes alma Assistit Pietas: circum pennata recurrens
Nobilitas placidis eaepandit nisibus alas :Carmin husque vago levis implicat Orbe choreas. Quos inter cantus vox haec audita : Quirini Rugii tum ad collem summo descendimus axe , Imperio Ρatris Magni: qui visere terras , Commodumque jubet bello c mponere mundum :Ut longe tenebris vitiorum , armisque fugatis,
Protinus incipiat sectorum nobilis ordo :Aurea quo terriS, Orsis felicibuS , aetas Perpetuum vi intra fluat: cune .dque revinetie Interea Furiae ,sestesque , horrendaque bella, Et fraudes , iraeque , an tria claudaritur Avernis, Ast , INNocΕΝΥΙ, summorum haec munera Divum
Vii tutes incruere tuae, te maXimm unum
Respexit Pater: & facilis tua Vota , precesque Audiit , ct casus hominum miseratus Olympo es H*c postquam l*Τa cceIum de parte serenum