Gerardi B. De Van Swieten ... Commentaria in omnes aphorismos Hermanni Boerhaave de cognoscendis et curandis morbis. ... Tomus primus septimus A paragrapho 321. ad 593

발행: 1761년

분량: 377페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

mi, aut obstrui glandularum emissaria, ut nascitur inspissatio liquidi

liber denegetur exitus secretis per arterio mor durus, vix resolubilis, indolens, quem iam glandularum fabricam humoribus um cirrhum vocaverunt Medici eui tumoride stagnatione, & liquidioris partis exhala iam invererato, durissimo scabro, si dotione vel resorptione in minimas venulas, clo accesserit , cancer dicitur.

g. 313. dit saepe ossa, tumque sequuntur descripta 249 2IO. 232. 234-L. 236. medullae laeso, unde ulcera fistulae, caries , putredisenes habet se enim medulla in ossibus, ut Cerebrum in eraniori 273 27 . .

ex osse semoris almos bovis desiimiam , digiti facillime in oleosum quasi liquamen quis conterere possit, licet innumeris at teriis irrigari hanc medullam constet. Uti jam fita, raeto vel contus eranio, vitia nata ab effusis humoribus, vel iisdem corruptis ipsum encephalon inficere poteran r, se etiam ossis laesiones ipsi medullae conarentae nocere poterunt die valida concussione capitis, integra quamvis manente calis Varia , tenerrima encephali vasa destrui poterant demis in medulla obtinere si, cile patet , si os medullam continens vallodo percutiatur ictu. Ubi autem medullae, vasa tenerrima , vitio tegentis Ossis his. communi at , vel ali quacumque causa laesa suerint, stagnabit pleum medullare stactis vasis effusum, rancidam pessimam acri. moniam acquiret, vicina omnia rodet

os ipsum cariosum reddet unde ulcera petasima & vix sanabilia , fistulae pertinacissimae non curabiles, nisi depurari possit medullosum illud corruptuma putredo oleos pecsima omni depalcens infinita alia mala nascentur, de quibus postea dicetur ita ossium. g. M.

Quando ontusio ossa ipsa assecerit , vasa, quae inter lamellas, ossi fabricam constituentes, decurrunt, possunt comprimi velis penitus destrui unda vitalis influxu humorum in has lamellas tollitur quae ergo mortuae separari debebunt a vivis D tibus subjeciis . Poterit iam hoc malum sen-- proserpere per totam omiubstantiam, ut explicatum sui in Magrapisis hic citatis, quando de laesione varia calvariae os

inendum hoc malum in ossiunx contusiom-buc maiorum enim ossium cavis medulla reconditur, similisque substantia inter cel. lata osseas dispersa haeres. Ut autem mpebrum osse tegmine tuto defenditur, sede medulla in cavo osse latet e cerebrum peculiari membrana tegitur ii matre nempe, quae vasa eius substantiam ingressura excipitin ordinat ita, etiam medulla tenerrima tegitur membrana , in similes usus Vasa piae matris arterios , depositis suis tunicis crassioribus, tenerrima apparent Alcimis in vasis ad medullae subnantiam Pergentibus verum eae sic ut medullam 'UM aliquando musculos, unde validae suppurationes, gangrenae, para x lyses, contracturae. Si autem magnos nervos , qui multos emittunt ramos, coriumpit contosio, tum paralysis, atrophia, insenulitas, tuu certa fiet

nec curabilis ulla arte gangraena inferibrum, quae imprimis vera te spina dorsi

ejusque contenta medulla. Muscu Lo . Constat hodierna Anatonae, mi culum quemcumque visibilem posse s parari in minores brarum muscularium lasciculos , neque hactenus eriam per mi, croscopia inventus sui finisci nunquam enim singularem muscularem fibram quis vidit, semper tantum plures fibras collectas simul. Fibrarum muscularium illi fasciculi mei brana tenui cellulosa investiuntur, quae su

tile pingue in se habet lubricandis his fi-hris insciviens inrteriae

fimae inre fasciculornm horam interstitia, Win membrana cellulosa, illis interposira, deeurrunt isti irriectiones Ruyschianae demonstraverunt, sic ut sere totam mustuli substantiam constituere videantur. His ai. teriis similes venulae coinite per mustulisabstantiam disperguntur, uriin nervi Musculo ergo contus , stangi poterunt haec vasa, effundi humores in i Membxanae cellulosae eava, ibi colligi, Qvasa vicina com Poterunt extravasaia liquida corrum ei,

12쪽

rumpi, Wacrimonia aequisita rodere illas Rupturas autem illas se descripsi Hippo-

partes, quas angvur de inflammatio , crates o Lib. I. up. 8. Irim. suppurati , gangraenain reliqua inde oriun VιI. μου. 4 I. 342. uibusdam inem da mala fieri orerunt raui purationes an cum nιbecilles a carnisus aiat evir tis rem ab hac causa ortae omnium pessimae ne factae fuerius, non Dppurantur, sed iumsunt, quia pus faelum in membrana tener itimi fiunt Mores c, Maeant rutioue υ, - - rima cellulosa, musculares fibras investien- να . Et in fine eiusdem Capitis additis mira vias inveniet. per omnes an sequentia: Fiunt enim uisiones a laboribias.

si quis

eiusmodi omnibus. De his etiam videtur dixisse in Coacis Praenotionibus m. 42s. m. VIII. o. 877 prius es omnestem mesesti fiant dolores non tio stactus hujus membranae prorepere 'erat, O casibus, s a plaga sicque pessimo sinus d fistulas facere Acce majus tollar cursibus di , quod per diuturnam suppurationem conis sumta tunica hac cellulosa quae fasciculos fibrarum, Q rte plas fibras ultima musculares , a se mutuo distinguit, haec concrescent inter se unde tolletur libera ex iurensos mancunt , , in Uerum aliquos pansio harum fibrarum per illas causas quae musculos agentea distendunt, depravabitur muscularis actio, velis integre tolletur. Sedis ipsae brae musculares, pr prio sic diste, valida contusione poterunt destruici unde motus muscularis harum fi

ariunt, iocillimae aurem circa th racem maxime perieu se . Norandum quod in versone σπαλιαν reddiderint convulsiones , sed male uti Videtur, cum σπάσως hae vocentur . lniculter autem ad uisnari iterum divisa sic musculorum fibral-brarum integi itatem requirens, essabit. ω las, monet Galenus method. M urnae. Lib. fiet paralysis musculi , id est immentia exercendi motus una cum muscul assecti flexili laxitate. Sed etiam poterit inde oriri contractura, quando per validam suppur tionem destrueta membrana cellulosa , .

bras musculares distin uenre , Illi concrescunt inter se, Qtenuissimis etiam hum tibus impervae fiunt; unde sensim accuram

vir, nulla vi amplius distris possunt:

hinc membrorum contracturae mirabiles fidiri poterunt ut eriam ex eo, quod mula I cujusdam actione destrueta, eius antaginnista praevaleat, & membrum cui athgitur, versus uetui origuae trahat continuo, unde illud tandem obrigescit & ideo oririere ultimo Tom. X. V. Ioa Haee

enim erat eius opinio , quod satis sicile

coalesceret rupta caro, si rechymoma cito discuteretur: ubi vero lQngiori tenal re hoc fieret, tunc sordes collem in e fibra divulsa se interponerent, impedirent adunationem. Unde a majori satigatione, bre , alimentorum Inus debi' concocti

ne & milibus causis , recrudescebat lor . An non tale quid adesse videtur , dum post validos nixu , pondera graviora in ab tum sublata &c dolores acerrimi & subit ne oriuntur , qui sepe diutissime torquent,

a minimo motu corporis exacerbantur e Certe talibus doloribus absolutam corporis diuturnam paralysim contraetura sequitur. quietem summum remedium esse constat Ubi autem a contusione quaedam fibrae musculare rupta fuerunt sc tamen, ut inde actio musculi non tollatur , tunc Videtur adesse illud malum, satis dolorificum, quod veteres Medici σπάσuo vulsionem, vel 5 4,γuan rupruram iuxerunt. Galenus Comment is lib. Hippore de Medici oein text. I. Tom. XII pag. 98. de eontusone agens dicit . Manis

generarione. Vial ne. σπάσμανοι autem fremexperimentis is in pectoris au dorsi ruptionibus curandis iussit Hippocrates tam

Morbis Lib. I. ap. 24. Tom. VII. pag. ss6. , ut per annum a labore abstineretur in alibi De Iuternis affectionibus eas. p. om. VII pag. postquam hoc malum ab immodico labore fieri dixerat

monet, quietem corporis summopere necessariam esse aliter enim morbus reveristitur, runcque magis , quam in initio laedit.

circa fibra muscuιον- amplitim sensas, in detentur nervi in sua origine ex medulla nonnulia rumpantur . . meane proprie junio oblonga a vel spinali , pater illos mollisor Maedici or sinus v ras ρεγι ετ λ. mos esse . Si specuentur, ill s locis ner- . um autem Primur Hippocrater meminis e vorum extrema , ubi involueris sius depin

13쪽

sitis constitulint illud oreanum corporeum, cujus mutatione per objecta exter n. novae nascuntur per tensus in mente deae quam tenet apparent i Mollissima nervi acolistic pulpa, retina oculi statim collabens in nancum informem, si aequabili pressione liquid ambientis sustineatur, evidentissime hoc docent . Tenerrima autemhaae stamina nervosa ex loco luae originis ad extren in etiam corporis partes tuto deseriamur tenacibus vaginis desens . Si ergo nervus maior in hoc Hrnere contundatur poterit laedi, imo destrui pulpos illa mollissima substantia, licet involucra nervi in pareatri illae sala adeoque tolli omnes illae functiones, quae a nervorum , in majori hoc nervo collectorum, integritate pendent.

in comma itata h. 2 6. n. s. Dum enim c lai nervo cardiacos lato constrinxit arcte

M iox iterum solvit iisa amun , periit hoc

iura post at .suot dies eodem modo, ac si nervi ilii abicissi urissent: post mortem tamen nulla sensibilis laesio his nervis apiari ut Ligatura nempe e compresserat ipsam pulpolam nerveain tu tantiam, ut liber spirmium inviuxus per hos nervos

penitus interciperetur.

Quhre u em post nervum maiorem destructum, Wamprimis sic laesa medulla spinali, equatur nulla arte curabilis gangrvina dictum svit m commentariis . I 62.in ibidem casus memorabile allegati fuerunt, qui hanc rein confirmant..

. 327. Μ saepe ipsa viscera eorrumpit; tumque horum inflammatio , suppu-

A ratio, gangraena, cirrhus, functio laesa. . Quanta mala an aliquando post validas capitis contusiones, ipso cerebro etiam inde laesi, dictum sui in vulnerum capitis historia. Pectoris cavis contenta visco in tuto recondiantur arcuatis costis , ste

ii , o spina dorsi, undique defensa tamen mirabilis casus f. 23. recensitus, docuit aliquando a eontusionibus & haec viscera laedi posse , dum costae fragmentum extimam pulmonis membranam laceraverat unde mirabile illud Emphysema rac mors seqtiebantur . Abdominis viscera facilius contulionibus laedi possunt, cum mollibus te mentis pro maxima sui parte regatur abdomenci Lien tamen, niaxima heparis pars , costis spurii defenduntur . Contusonibus tamen validi haec viscera aliquando xlta suisse, una morae subita inde secuta, patuit observationibus Medicis recensitis g. ITO. . . Neque hoc mirum videbitur, si consideretur, hepar lienem ado tenera esse ut non nisi cum prudentia possin initiales fuerunt. Narrat Paratus rere Ambrobe Parλlias te in υν es p. 78ῖ. quod, dum bini pugiles certarent, quorum unus parvae statum , sed robustus o quadratris , alterum procerum valde in terram proiiceret, ille iratus prehenditi stea adversarium Wcubiro cordis scrobiculo innitens toto pondere sui corpori , prosternens miserum occidit illico. In cadavere copia maxima sanguinis emiisi inveniebatur in th racis atque ac a C minis cavo. Innumera apud auctore occurrunt observata quibus constat, validis contusonibu si laesa fuisse aria viscera, ut inde mors vel pessima mala secuta suerint. Frangi enim sic possunt, sa, 'undi humores, qui ext invasattincorrupti vicinas partes rodendo iterii pes.sima mala excitare poterunt . Inde enim infra in nratio, omnes eius sequelae suppu- rario nempe, gangramainc sequi poterunt. Et cum a vasorum in egritate is debito fluidorum per haec motu, omne, viscerum tegra eximi de cadavere. Unde validae ab suictiones pendeant, patet iterum ,- dominis contusones toties a leo subito te .las laedi, imo integi aboleri posse.

f. 328. X quibus ra. 23. 24. 23. 26 327. facilis est explicatio oe

lia mirabilium , iserabilium malorum, quae ex contulione a 2I qui solent, praedici possunt, tam Acuta, quam Chronica , certe infinita. Si iam illa, quae di Et sunt g. gaz do ontusone linii possunt, patebit statim

contusionis idea, uti esseetus itaseparabi quaenam timenda sint malaci poteruntque te onmis contusionis recensit f. aῖ. γ illa tuto praedaci ex cognitis partium cor

pli contu diversis corporis partibus , quae miris fabrica Musu. U. g. si quis lapsa

14쪽

tur, 'em e ropressim anguinis massam in secisse, vel ut e n. scilis regionem,' ipsum hepat, cun ilione lae la fuisse . Si iam considereriir, et xvii lubstan iam adeo teneram Ie, ut Pol iam uisu ne plenam referat, summus mutus est, ne fricti iasis in cavum a 'irtini . . anquinis in gna Osia muri unde convultioneq, nam dei quia is mors ipsa saepe brevi sequetur. Si ve o levius malum uerit', minora tantum per hepatis lubstantiam dispersa vasa fracta int, emus humore premendo vicina vasa, vel corruptela χra rodendo .po erunt inpiam marionem, suppurationem, scirrhum c. in hoc viscere koducere, unde Iora pol sum in.i, miseria toleratu, mors sequetur si valida contuli lumboruna exonem laeserit , tu eruentu ἰsequatur , O 'imus renum vascula fracti

esse . unde iterum pessima fient saepe mala. sanguinis enim coagulat rhrombi, in pal- vix, ureteris angustia delapii, po erunt

intercipere omnem transitum urinae ex Fciibus in vesicam unde renum inii imma tro cis hiaria &c sequemur. Imo par v aliisnrumus sanguinis hic relidius basim poterituare cui circumaccresce calculu, unde iterum nova malorum origo. Si iam cogitetur, in aliis visceribus idem malum accidere posse, patebit facile , innumera se-

qui posse mala, quae vel cito necabunt

et fusti humoribus, vel destructa fabrica nartium, quarum integritas ad vitam abicitute requiritur , aut laesis senstionabus qui-biiciam vita quidem manebit sed a sanitate multum ullas enc unde chromci quam maxime, saepe simul nulla arie superabiles, morbi oriemur . . Tristis casus hoc docuit in strenuo belli Dure, cui, dum seroe vectus quo in adversos ruit hoste ,

accidit, ut equus vulneratus subito se erexerit unde ephippi n. adus validi:sime ventriculi regioni allidebatur . Statim sequebatur copiosus sanguinis vomitus: cumque nobilis vir non a is servare moderarum vitae retinaria, is renue debaccharetur imo omnino aglis eret tam grave malum, diu u: iterra supervixit, sed tota ita enorme dolore ventriculi passu sui , postea vomitum molest: mimum , dysenter iam &c. donec tandem tot miseriis mors nain imponeret. In calavere hepati mam pars, totum increa cancrota navem suerunt. Sic pessima mala fiunt a testiculorum contusionibu : Vidi testem cirrhosum ab hac causa sarium, imprudianiter dein mollientibus .suppuratur irraelarum in tam enormem molem excrevisse , ut scrotum una civi testiculo incluso genu ejus.lem lateri proxime a rangeret qui deinde homrendo cancro exedebatur, & post dirasca lamitates murtem induxit in corporeteroquin sanit limo.

6 3οῦς Oznoscitur praesens, simulque detegitur a flecta pars. I. conspeEti tactu aue et Essedi doloris, stuporis, graditatis, coloris mutati in rubrum, sustum, plumbeum , nigrum , flavum, viridem haemorragiae , gangrenae aD 2 . a 3. 27 327. G. Comparatione causae motae figuratae , cum parte laesa.

In hae parare rapti agitur de illis signi

quibus cognoscitur , contusionem adesse, si in deres: itur pars inesta I. raetis enim valis sub cute ut egra , et ii humores panniculurn ad: sum replentis distendunt, unde tumorin mollities partis contusae conspectu tactu deteguntur, Omluim maxime in capitis contusonibus , quia durum calvaria os suppositum facit, ut effusi timores cutim magis elevenr, unde tam enormes saepe a contusionibus in mores hic tam subit oriun-m Quod eleganter expressit Terentius

pro meritis suis pessimi ab adolescente nantelatus leno dicit

et Dolor sere ui omni contusione adest tubi autem validiuina contusio sere destruxit omnia vasa timc vel nullus, vel admodum obtusus dolor est sed tune adest sint orin gravitatis sensus in parte affecta,

quae denotant nervos sentientes in Prte contusa destruetos esses vel ab essu sis n-ynombus, aut a causa εntundente sic completas, ur non sentiant. Cum mitem mincute, plerum ne integra, coIligatur emus

15쪽

s CONTUS A. g. 329. 33 .

sanguis, mittatur color partis eontula pro nere in contusionibus, quod nempe eonere- varia quaenti a te estu cruoris, tiis pro res cruor sensim resolvatur in serum tenu- vario tempore elapso post contusionem a ius, unde illa mutatio coloris in loco con 'ctam . Levem enim eontusonem ruber co inso, quando incipit fieri attenuatio lais.lor sequitur , minoribus vasis stactis paneu spatio extrava sata sanguinis Pulchre hoelum sanguinis fundentibus; qui tamen post notavit Hippocrates De Fructuris extrualiquot horas jam magis obicurus et & o. O r. - XII pag. asI. , ubi

de alcane fractura agit. Inter optima er- iam signa, quae omnem metum recidivae tolliatri, numerat, fisus Pueri εχ γε μα- μανα , ni/mines , in recumam, emta hae fidυirides ant, sine duris e . intimum

illis restimonitim in omni IustiasAns Nisi autem simul satis patulo vulnere cutis divisa fuerit, raro contusionem valida Haemorrhagia sequitur : sanguis enim ra-

aliquot

ad nigredinem verget. Post validam contusionem epe cito partis affectae color v. latur in plumbeum , lividum ramo saepe nigrescen em , dum concretus cruor sub inimgra cute magna copia haeret. Et licet in initio ruber color fuerit , tamen vis ea difflata vel resorpta parte tenuissima sanguinis extravasati, residuum nigrescit . Nee tamen nimis terrere debet plumbeus illel lividi color pariis c tutae non en etis vas exiens, in panniculo adiposo col-semne gangrenae est indici ci quod latile disti laguitur, qui , ii a gangraena pars livescat, si gus is elevatae epidermidis bullulae, ehoi plenae, discrimen faciunt Ubi concretus cruor incipit resolvi sensin dissipari, tune plumbeus illa velis i. ger color sensim dilutior fit, incip que inrubedinem vergere, & circa margines loci contusi flavus, velis leviter viri descens lectus grumescit, Quiam Occludit sangui. ni egi essuro. Sed si viscera, vel vasa maiora , contusione heia suerint , poterit imgens opia sanguinis in cava corporis ire: . in v. g. si hepar sic laesum suerit seu tunc pallor, frigus extremorum , debilitas sum. ma syncope &c. internam talem haemor, ragiam satis designant. hi autem per validam contusonem se destructa sunt omnia color apparet , parte rubra sanguinis seno Vasa in parte quadam corporis,

s resoluta & dissipataci quod designat

extravasaro humoresis concretos incipereditatui. Notum est, dum sanguis de vena mittitur hominis sani, ito paulo post

separetur in mas partes , ferum nempe limpidum flavescens is partem libram concretam huic sero innatantem. Si omne serum Uundatur , post paucas horas iterum notabilis copia apparet , imminuta sensim parte rubra concreta, Win serum deliqueicentes: sic ut , saepius effundendo

serum, tandem tota pars rubra concreta

se te evanescat. Idem videtur hic obti.

ut Omnis

influxus, emii xus humoruin in hae parte

tonatur, tunc gangraena adest , sive mors partis. Si novimus corpus durum, obtusum, . motum, impegisse parti emporis, o parteire corporis motam offendisse ad durum obtusii rate obstaculum, scimus contusi ne in adeste. Unde e vultiera, nisi acutiam silerit instrumentum vulnerans, saepe comItatur contusio . Simul Qindoles, situs partis laesae consideranda sunt: e v. g. viscera thoracis non facile contusionibus laeduntur , viscera abdominis vero facili inco.

3. 33Ο Π bene scitur. I. internam, magnam nobilium viseerum contusionem

a curat impossibilem, morborum causam mortis esse. a. omium valde peris ulosam , en ratu difficilem , imprimis circa iuncturas, medullam. 3. Cranii pessimam, ut historia praemissa docuit, ob viciniam Cerebri . . Glandularum

maiorum, ad aures, axillas, mammas, an creas inguina, uterum , minitari scit- rhos, cancros,is mala inde sequentia. Quaenam prognosis ex cognita parte laesa per contusionem habeatur , patet per se

quentia.

i. Vel enim stactis vas lethalis nee compelcenda haemorrhagia sequetur , vel contusae partes debebunt suppurundo sua. rari a partibus sanis , ut Hippocrate irv.

loco allegato in commentariis 3 32I minnuerat te a suppurationibus internis bscerum tabes requentissime oritur , quae lenta morte miseros perimat . Praeterea

saam symbolam canis.

16쪽

rant ad sanitatem persectam, post suppurationem epe sic turbabitur visceris laesis iunctio, ut vita quidem stipersit, sed moris sa , .misera . Cum autem tales laesiones per contusionem imprimis in hepatein limne frequentius obtineant, ob stiabilitatemma nam horum viscerum , patet facile pessima quaevis exspectanda esse, curam sere difficillimam, imo rarissime integram sanitatem restitui posse, ni sere semperscirrho quid remaneat tota vita , quod iunctionem visceris laesi turbabu a Fractis enim vam , quae ossis lamellis itam nutrimentum praebent, illae, rientur c separari debebunt: si vero fiat talis contusio in majoribus imprimis ossibus circa junctura . nulla sere separatio sperari potest in his enim lacis lamellae osseae a se mutuo secedunt, cel las ,-mant , in quibus vasa numerosissinis sanguinea, ut iis talia, quae oleum tenuissimum coniment quae ergo destruentur, effusi humores stagnantes pessime corruin-Pentur unde caries ossis, omnia, ouae ande sequi poterunt mala. Si vero medulla ipsa fieris fuerit, pessima mutatio in

rancidam acrimoniam ossis erosio, incum-hentium omnium corruptio c. sequentur Conser illa, quae dicta sunt in commentariis . as. Accedit, quod circa juncturas ossa contundi non possint , quin simul lae-

dantur ligamenta, quae Ossa articulata nectunt unde dolores summi , anchylose s&c fieri,ssunt 3. De hac re dictum sui in vulnerum capitis historia. 4. Consur illa, quae dicta sunt in consementariis . a . In omnibus autem locis hic recensim insignes glandula locantur a quarum ontusione pessima mala saepe sequuntur. Ex decem casibus cirrhus mammarum cancer novies serte a contusione oritur. Vidi sic miselam mulierem , cui in eodem lecto dormiens filia cubito nominam contuderat, dum tbmnolenta toto pondere corporis sui mamme matris inni

tebatur, corpus circumvertere tentans Pau

carum leptimanarum spatio habuisse totam mammam cirrhoiam, mole immaniter auctam , quae postea in horrendum cancrum degeneravit. Similia mala circa parotideῖ, glandulas axillares, cinguinales observata fuerunt a contusion orta fuisse. Uterus vero in non impraegnatis mulieribus pelviosse undique satis tuto defenditur , unde

non facile contundi potest: sed in gravidi s suprχ ossa pubis fundo suo assurgens, facile Ledi poterit uti de ab imprudenti obstetricis contrectatione , velis a partu distiei lici post quem toties teri scirrhi, in

cancrosa ulcera degenerantes , observati

fuerunt.

f. 33r euratione contusi senaper tentanda resolutio, cavenda suppnratio ma

eis vero gangraena. Cum P eontusione solida corporis par- res attritatis ruptae ut & liquid effisa occupent loca aliena , ad curationem reviritur , ut tollantur extravasati humores, uni an in partes solidae nunc separatae . omnium felicissime hoc obtinebitur , si coneretis humotibus reddatur fluiditasci tunc enim vafri bitalis resorpti movebuntur cum

reliquis humoribus. Haec vocatur cura erret Olutionem . Sunpuratio autem , si heri

possit, hic cavenda, qui semper sic uutum de substantia partis contusae perit dum separatur omne illud , quod circularionis legibus obedire nequit amplius unde turpes saepe postea eicatrices remanent,

Waliquando post validas suppurationes

consumta renica cellulosa, musculi tendinesque vicinis accrescunt partibus ; unde illorum usus turbatur, velis penitus ab letn aliquando . Verum quidem est, non

semper impediri posse suppurationem hoc certum est , applieatis illis remediis de quibus dicetur . pr. saepe resolvi posse talia, quae iisdem uO , aut tardius , applicatis in suppurationem certo tenderent. Facile autem patet, longe,

os itandam esse gangraenam , quia per hane vitalis influxusis effluxus hum rum in partem affectam tollitur is , ne totum illud mortuum per suppurationem a vivis partibus vicini debebit sep

17쪽

f. 33 et Nasolutio fit, dum extravasatum aufertur sine ulteriori vasorum laesio-pocrates V aVit exsiccare resorbere Citulum sanguinem De Ani Atilis tractu66. -r. XII. I S. O . , dum erim arit de is, malis, quae sequiarii carnium contusionem circa costas , sine earundem se clura postquam debita uxilia praescripsi, addit, idoneam ligaeturam nec ariam esse,

xuiem ter quae haec resolutio obtineri poterat, Icetur in sequentibus. Liquidum extra vasatum , tollendum essegneralis dicatio in omni contusione jubet sed . v. g. discisso loco contuis, exitus detur est. lo cruori non dicetur haec resoluti, quia nova laesi: tacta suit. Idem verum est, quando per iuppurationem cura perfici' nr: tunc enim vasorum imorum fine, separantur is cum liquid: effusis in forma puris exeunt. Sed ad resolutionem requJratur, ut nulla fiat ulterior Ἀ-sio, dum interim tamen extra as Hum liquidum tollitur. Hoc est illud, quod Hidi.

autem eontingit. r. id reddendo fluidum a laxanda vasa vicina. . agendo fluidum in vasa, ea evacuando, vel fricando. .

I. Sanguis fidius extra vasa concrescit statim, sic mi ineptus fit ut per intima vasa sanguine fluere nisi , vel e venarum lculis resorberi Primum ergo quod requiritur, est, ut uiditas concilietur concretis humoribus. Si enim possit illud extrava satum ad aqua tenuitatem reduci, ceristissime dissis vibitur, nodo corpus caeterum

sanum fuerit Carnes auriatir ces ex cavo

qui exspirabileis inspirabile totum corpus

esse a moverat . Unde vena bibulae . in omnibus corporis cavis majoribus & minoribus patui .e, resorbebunt illud extravasa. um modo sic attenuatum fuerit , ut illarum oscula possit ingredi. a. Omne illud , quod attemtauim iam resorbebitur , debet ingredi vasa mininia venota bibula deinde deserri in majores ramos. Constat autem experimentis certissimis, canales minimos ex vitro purissimo ad lampadem ductili facto , uno extremo suo immersos liquido cuicumque illud attrahere in suum cavum quidem eo altius ascendere liquidum in hos tubnios

quo arctiores uerInt, ut etiam, quo ma- sis perpeiadiculo versus hori Ionialem lineam declinent, omnium maxi e si deorsum descendu alterum extremum tunc

enim pondus liquidi adiuvat vim illam , qua liquidum in hos tubulo trahitur . Simili aetione videntur extravasati humores, prius attenuati . tenuissimas fistulas ven sa ingredi. Valvulia autem , in minimis' venulis lymphaticis visibilibus conspicuae , eruiunt, ut liquidum his sustentatum no et resistat liquido ingressit ro . Sed canales flexiles eo racilius implentur, quo latera eorundem minus resistant hinc laxatio vasorum vicinorum esticit, it tenuissimae fistulae resorbentes facilius tradere posssint a sorptum quidum. Moribus ramis venoesis, quod hic requirebatur . . 3. Fluida sic resorpta tenui issimis stulis venosis e facilius pergent per majore ramos venosos, quo minor est copia liquidim venui, si reliquae auia . sanguinis ve

nos nantum promoventes mane. liceaedem . .

Pr.ecipua autem illa sunt adjacentium venis arteriarum pulsu , c nauicularis motus turgentibus enim musculis dum agian comprimuntur Vena vicinae, tellitur sanguis per illas cor versus. Si ergo moles movendorum minuitur causa moventes maneant aeque validae, patet, celeritia d pleri venas , hincque lacilius ingredi resorptum minimis bibit larum venarum ost lis fluidum . . Experimenta autem hanc rem confirmant . . Dum flagrante sub sole iter conficerent homines , qualidum compus, is aridissimum haberent, ardentissima sit cruciarentur, mirabantur , post balneum siti in extingui, os humectari, totum corpus molle ac timidum factum priorem deposuisse qualorem. Hoc expcrimentum Galenus mommentur in m.

18쪽

adfert, ut probaret, totam corpus inspira se reliqua collabunturin deplentur , undebile esse. Per validos enim motus in a rel:quum corpus decrescit tanto plus, quo gno aeris calore uitriantur plurima de cor magis dii tenditur abdomen in Ascite; ides pore ; unde illud siccum, bibulum reddi que magis bibulum fit tum avidissime resorbet coli iguam exrarnae Frictiones antem , leui compressione, im- etiam suae superfitie aquam . An non et primis in venχs agunt , quia debilioribus iam ob hanc causam, post na λgna sangui tunicis instructa sunt, quam arteriae ; umnis iacturas, corpu repletur aquosis humo de venae deplentur . sed quia in omni sti-ribus , dum venulae mimae absorbentes fa ctrone fit alterna pressio & relaxatio parcillime evacuare possint resorptos humores tum, ideo venae, leni hac pressione deple. in vacuas venas maiore; merim vires tae, statim iterum implentur unde periri- debilita .eo minutus calor faciunt , ut strones iniit quid fit ac per vacuationes; tenti illud aquosum accumuletur in cavis venis nempe depletis iacilis ingressiis concorpora maioribus, minoribus , quae in ciliatur fluidis absorptis per mima bibu- sanitate quidem spiritum, in morbis aurem larum venarum oscula. Accedit, quod e ichorem abent, ut dixit Hippocrates io travatarus sanguis, concretus per ipsam eo allegar in commentariis . Ial. Forte ristionem attenueturin resolvatur. Si enim inde dedit et posset ratio uuare Hydro hominis sani de vena missus sanguis, iam pici , educti omnibus Mius Paracente , concretus in aere aperto , teratur in momve alio quocumque modo , tam cito ita tario vitreo . iterum resolvitur in spum rum tumeant , licet a por abstinuerint . scens coccinei colaris liquidum. Unde sum-Quamvis enim in cavis corporis hydropici mus ulus riectionum in contusionibus f maxima copia aquae talerei sit, tamen va nandis patet .

f. 334. In larga missio sanguinis mox data purgatio sortis, nee inflammans; a lamentum penetrans, laxans, resolvens parti impositum frictio e lida ad partem interna resolventia, sudorisera, diu retica, prosunt.

Recenseatur jam hac paraetrapho effica me concluserunt, purgationes esse vacirariscissima auxilia, quibus satisfieri possit in ne una eum correptione, im=ncitariυne illo- dicationi curatoriae praecedenti para apho, quia evacuantur malen de purgant. propositae . Medicam. Devit cap. a. om. X. p. 3 64.

LARGA, IssIO ANGuIMis . summum e Galenus quidem in alia opinione suit sed nim hoc est in omni contusione remedium, revera res se sic habere videtur Sanissimo modo vires constent: unde & audacter in enim homi ut datum scammoneum sic solvit stitui debet, repeti, si opus videatur . humores sanos , ut usi in aquam tenuem Si enim impeditur inrisin inflammatio incredibili copia alvo excernantur si saevalida, hic quam maxime metuenda Tol pius reperatur huius medicamenti usus, to- litur enim sic crassissima liquidorum hu tum corpus emaciatur, vasa collabuntur, &manorum pars ruber nempe sanguis, va dabilitas summa fit. Quae omnia satis evinia deplentur, facilisque datur aditus tenu cunt, non fuisse evacuata liquida morbosaioribus liquidis ingestis. Simul etiam , per praeexistentia, sed sanos humores, pharmavem sectionem depletis majoribus eius , cibi solutos in aquam tenuem stetidam iacillime poterunt minimae vena bibulae ab exivisse de corpore. Per haec ergo remedia serpro humores maioribus ramis venosis deplentur vasa, solvuntur humores; tradere et unde promptior fiet dissipatio ex mulque quam maxime bibulae redduntur travastati sanguinis venulae , in omni superficie interna aeque

MOX DATA PURGATI FORTIS, NEC IN ac externa corporis iantes, uri pulchro FLAMMANI . Medicamenra, quae purgantia constitit experimento . Adolescen i febrici- dicuntur, non tantum evacuare illa , quae tanti accesserat diarrhoea . cum exrremo

praeexstiterant talia in corpore, qualia ex stupore sensuum . Cum nihil omnino ore eernuntur, sed solvere humore sanos haurire vellet , interimque ebrili calore istutos per alvum ducere , probatum fuit arescere torus, iiis Medici pede eius t in commentariis . o I. Unde Erasitrarius, me aqua immerguntur. Hoc facto , pro vi qui ejus opinionem sequebantur , opti Di ἰα mirum cervitur aquae in raso decie-

19쪽

ineatum & deinde eiusdem vix coloratae impetuosa per anum estus o Misa Diorer Datuor uni se sinison pag. 8ῖ. h. Unde pater, optime satisfieri indicationi-hus primi secundi numeri praecedenti hus paragraphis per purgantia taliaci solvuntur

enim humores, evacuantur vasa, augetur vis illa , qua bibulae venae humores contiguos absorbent Simul tamen notandum , non onducere in hoc casu illa purgantia , quae maiori motu excitato arunt, ut Colocynthis, Tithvm xli aut Euphorbi succus, similia;

sed illa tantum, quae, et ficacissima quamvis solvendi vi prae lita sim , tamen sine tantis turbis excitam effectum suum praestant uti sunt scammoneum Galapna, Sena soli &c ex ilibus variae formillae , ratae in Mareria Modica habentur. FOMEN Tu PENETRAN M. Haeret in

loco contuso sub cute Plerumque integra effusus eruor coaetularusci ille mi idus reddi debet sic , ut simul putredo caveatur. Dum enim sanguis coagulatus aeri perro exponitur, sensim deliquescit, sed putrescit mul. Unde in his omentis una cum viresolvente requiritur etiam talis proprietas ut omni putredini resistant. Sal ammoniacus, velis marinus , in aquae vi visu plosolutus, addira quarta parte vini, octava parte aceti, omentum tale dat, quod calide applicatum omnibus illis indicationibus reIpondet. Laxat enim ratione aquae: sal, acetum , vinum optima resolventia sunt, simul omnem in redinem arcent. Urina sani hominis , addita aliqua aceti quantitate, simile sementum dat, quo se .licissime dissolvuntur tubera, a contusione capitis in iunior aetate adeo frequentia. Possunt etiam aquae insundi plurima simplicia medicamenta, in quibus vis illa resolvens adest, & Formula talis omenti in Materia Medica habetur. Huic scopo etiam inservire possunt Emplastra varia , pari rerin Materia Medica ad hune numerum recensittaci quae, dum tenacitate sua uti adnaerent, exhalans subtilissimum fluidum c ercent is percutiunt quas ad partem cui applicantur : unde pars affecta in proprii quasi vaporis balneo haeret , a-xantur vasa se his laxatis , aromatum

his Emplastris admistorum stagrantia se insinuat , unde saepe pulchoreimi usus sunt. Fomenta enim , nisi semper calida

retineantur ad partem affectam , minus

prosimi.

FRICTI CALIDA AD ARTEM. Si nulla inflammatio, nee magnus dolor adsn in Iarte conrusa , frictiones summum usum abent sed blanda . Leni enim hac agi.

arione atteratur concretus sanguis, di-yiditur , sicque aptus redditur , ut possit

ingre ii minima hibularum venarum oscula . Simul etiam veriae evacuantur : unde facilis uerum motus resorpti humoris per de pleias venas et uti dictum sui in comis mentarias patagraphi praecedentis. Sic homini, cui a malevolis pessime excepto i ta facies contusa in tumorem levabatur horrendum , una cum talibus sementis continua levi rictione dissipatus suit ne ulla sit pnuratione omnis ille tumor, iristina rediit brina, quod vix separari posse videt atur. INTERNA RESOLVENTI A c. Illa , quae partes olim fluidas, nunc concreta , It rum reducunt in illas moleculas , ex ubbus concreverunt , vocantur resolventia

Inter hae aqua calida praecipuli locum habet uartim quatenus diluendo se inte ponit inter massulas concretas partim metiam quia aliorum solventium medicamentorum vehiculum est de quibus videantur illa , quae dicta sunt in commentaria f. 3 num 4 Praemuta ergo venae sectione , purgantibus illis antiphlogisticis, quae sine aucto multum motu solvun potentissint , convenit quam niaxime largam copiam d re talium decoctorum . in quibus lagna

aquae copia est: simul talia , quae enistimulo vasorum actionem in fluida parum augent, ne iners aqua haerea in accumuletur in corpore eligendo simul talia, quae putredini resistunt . Insus hine scordi tae, marrubii &c decocta quinque radicum, Lignorum trium tantalorum &c cum nitro Wmelle adeo prosunt. Dum nam his calide oratis assiduo replentur vasa , per venae et ionem, purgantia prius deplera Wsinui sementis continuo applicatis loca contuso, per siletiones , horum efficacia derivarn ad locum laesum videantur commentaria in s. δαί totum fit, quod ab arte exspectari poterit . omni enim tunc momento aqua calida , solventi virtute horum medicamentorum dives , alluit hum res extravasatos, illos diluit , solvit , apios reddit, ut minimis venulis resorbo

20쪽

ri possint; sicque omne extravasa um auisseretur sine ulteriori laesione, quod hic Fquirebatur. Cum autem omnia haec remedia, larga copia sumta soleant iterum di flari de ornore per diabhoresin vel etiam per urina vias hinc pro vario regimine haec vel sudorisera , vel diaphoreti-

ea fiunt. Si enim in calida atmosphaera totum corpus haereat , uti verb. gr. dum in lecto quis bene tedio cocpore decumbit, ab his excitabitur sudor si vero rigidiusculo in aere versetur talis homo, plerumque ab his maior urinae excretio solet

S. 333. Uorum ordo repetendi necessitas, magnitudo requisita noscuntur ex 33 . , . summo periculo.

Non in quavis e lusione adhibenrire omnia illa artis molimina ; leviores enimeontusiones solis sementis ex urina , sale S. acero, similibus sicile sanantur. Sed tibi metiri est validae inflammationis, si L

.auxilia adhibenda sunt. Incipiendum tunca venae sectione, & satis larga quidem modo vires serendo pares fuerint e dei, de exhibentur par antia tua , ut solutis humoribu ,- debilitata vita, sic dispon, tu corpus, ut ab inflammatione e sebre quam alienissimum fiat. Ubi nondum minuitur his applicatis tumor, dolor, Wii stiminatio, audacter repetenda sunt primis si contusio interiora corporis laeserit tunc enim a suppuratione Lummam tuuntue mala vel postea, non bene curato tali malo, poterit manere in lanabilis, scirrhuc unde cancer alia tristissima mala fieri poterunt. Ubi autem post haec a in ilicata incipiunt minui sumptomata tunc, manibus 'ad locum affectum detur accessus, silebo summum remedium est , non ius . tent. enim ab extravasati humori- sin inflammarae partes a frictione, imprimis rudiori, gangraena citi mune corripe

s. 336. Imul victus tenuissimus, minimeque purrestem, requirituro

Requiritur em m, ut omnes humores sint dilutissimi, & vita sustineatur, sed tam debilis, ut nulla inflammatio metuenda sit Simul etiam, cum extravasari humores sponte sua in putredinem vergant, in victu eliguntur taliae, quae huic humorum degenerationi repugnant . Decocta hine hordei Ronae, oryetae,is misis similium , lac aqua dilutum, poma cocta, vetus horae imaturi imprimis hic commendantur juscula earnium diluta, cum oryeta vel hordeo cocta addito rucco citri, pari re prorant. Neque ullus metus est debili talinutii mento non posse sustineri vitam corpus enim humanum ii iescere levi mino metiam potest sustentari alimento . Hoe in seipso ex nertus sui Celeberrimus Merhaavius, dum acerbissimi Rheumatismi dolo-mbus excruciatus solo sero lacti per duodecim dies viveret; ramen satis maneo re ad motus musculares peragendos, nisi dolor impedivisset . Cum autem per Uena sectionemo purgami debilitatum fuerit cornus, non poterit tanta enicacia agerem ingesta, illaqu in naturam suam Oaverrere unde alimenta ingesta facilius se quenm stiam naturam, Win spontaneam degeneratiotiem inclinabunt ita autem putredo in extravasatis humorebus metui-tur, ideo praecipue in victu laudantur talia, quae pome sua in acidum magis vergunt racob eandem rationem vitantur Carinnes, Ova pisces . Aer: autem omnia amomata nocerent augendo motum irculatorium : qui in hoc casu pacatus debilior potius esse debet. In omnibu tamen illis respiciendum simul est ad anni tempestatem, laesi temperiem sanam vel morbosam , conluet memine de quibus omnibus videmur illa, quae dicta sunt in commentariis . 92 ad 96. Si omni hae dies de victura ali xiliis pharmaceuticis .chiriirs icis observentur, felix semper erit successiis si evrabile nia-lum uerit. Reliqua illa actra specifica remedia ad contusiones non tantam fidem merentur , ut his solis cura committi possse . Pleraque quidem sim itinoxia, Mad hiberi possunt; irnodo non neglislantur efficacissini modo enumerata auύlla..

SEARCH

MENU NAVIGATION