장음표시 사용
541쪽
submotis, velut Onager liber per campestria aberrat, in Libertinitatem desinens. Modicum certe est sermotum sed tota massam corrumpit. Ab una quoq; scintilla augetur ignis.Οua aspidu ruperunt, & quod con- fotum est erupit in Regulum. Haec scala malorum in libertatem terminata, & regnorum perniciem , ut petulans ingenium, nouitiu aliquod ovum, scilicet falsa
opinione cocipiat:in scholis pariat,soueatur eloquentia, verisimili ratione foetus membra lintentur, poten tum auxilio obstacula moueantur,rumpatur,demu, ut
in lucem prodeat regulus, pessima scilicet hqresis,quae nedum regna inficiat,& conturbet,sed inclinet,&pe sun det. Arius e Platonicis conceptionibus, quas fouit, regulum illum produxit,qui totum etiam turbavit Imperium, unaque scintilla suit, & quia non statim op Presia, totum orbem eius flamma populata est. Sic &alia eruperunt haeresum monstra, de quibus Chrysostomus in cap. I.ad Gal.Si qui . diuinis praeceptis res
lire conabantur, paulum quiddam secus, quam oportet tentabant, mox ab initio fui et adhibita conueniens increpatis,nequaquam fuisset nata hac pestis, haudquaqua tanta tempestas Eccle as occupasser. 28 At ingeniorum tyrannidem dices, permissam diuersimode opinandi libertatem,in ijs, quae religionem notangunt,adimere velle nec ex ista timendς imaginatae seditiones. Non abnuo. Veru, ut dixit Chrysolog. ser. 27. In praecinctu belli semper vigilia sunt mιlitiam di, Mibuta; in insidijs nibilliceat,nihilpateat dolis . Pern ciosus es nimis repentinus hostis,nam aut inscios praue
nis,aut incautos praeoccupat , aut opprimis dormienses.
Etiam pyratae Iumen accedunt, & nauigates ad illam, putantes esse prorsus fidissimam stationem,captiuaut,
542쪽
contra Christum,signa Christi portantes, grassantur hqretici,eκ August.ep. o.Nihil, dicebat ille Ethnicus
sup. lib. 39.m speciem fallacius,quam prava religio es, ubi Deorum numen prstenditu sceleribus.Nulla haeress sine opinionis velamine . Huiusmodi diaboli fraus es, dicit Chrysost. supra, haudquaquam nudos propon
re laqueos,quibus venantur homines .eIemm dixissent,
Galatarum seductores,Desciscite a Chrso, Galaω virassent, eos velut imposores, O corruptores: nunc ψυμnentes eos in fide manere ιnterim praetexentes Euagelij nomen inpun/fummaque audacia perfodiebant domum,videlices dis,qua dixi, velut obientis velamentis, per haec nomina, videlicet Euagelis, celantibus parietupercussores. Etiam alii a Pseudoapostolis decepti Iibertatem laquam velamen praetexebant,quos Petrus Apost. I .c. 2.comonuit,dlaes.stua liberi,ct non quasi velamen habentes malitia libertatem , fedqua serui
Dei. Eodem libertatis velamine detectς multς hqreses, ad seditionem oculos dirigentes. Tales fuerut Zelotae tempore Iosephi,lib. s.de bello Iudaico,qui sub pra textu communis boni,patriae scilicet libertatis,Romanis tributa negarunt, a publicis ritibus sacrificiorum,& precibus, iuxta priscum morem,exclusis: ciues, de potentes trucidarunt, eorum bona diripientes , pra texentes cum Romanis, de tradenda Hierosolimrutana Ciuitate. Sed his sinis fuit eius dementia, quod
Zelorarum in populum dominatio, quiue res nouas m uere tentarunt, author fuit Hierosolymitani excidii.
7. cap. q.& I8.Quς sub similibus libertatis velamentis induci no possent ab impostoribus seditiones)q uas, di si liberas opiniones extra religionis cancellos i uenientes,non facerent,semina saltem possent serere, Gg α
543쪽
ct oua apponere, quae postea callidi, vel excolerent, vel fouerent in destructionem Politiς. nunquam enim destini nouitatum auidi, principatum ambientes, discipulos congregandi gloriam captantes, hqc enim omnia Pseudoapostolos creant, ex Chrysostomo. 3o Multi quoque in regna,& principatus insurgere non possunt, quia vel potentiae voluntas, vel voluntati potentia deest, furore manifesto facturi, si vel apparentibus rationibus,& improbabilibus probabilitatubus suaderentur, vel vires illis succrescerent. Multoria
dicebat Seneca ep. a. quia ιmbecillia uni vitia latenι, non minus ausura cum tuis vires siue placuerint, quam
illa,quae iam felicitas aperuit. In rumenta ιllis explicadae nequitιae desunt. Sic tuto, serpens etiam pemfera σractatur, dum riges frigore, noti desunt uti venena , sed torpent. Multorum crudelitas, ct ambitio,O luxuria , ut paria pessimis audeat Jortunae fauore deficit,
. eadem velle eos cognosces, a posse quantum volunt data, velle talibus quantum possunt, & omnia regna turbabuntur.Etiam mare, dicebat Polybius II. Histor. n rura sua innoxium es recte utentibus , O si mum,flvero violenusatus in iIlud irruerint,tale redditur vi tibus,quales funι venti,ὼ quibus circumquaque impelliarur , ιta O multitudo talis reddetur utentibus, quiaeshabet duces O consedarios. Si ergo populi improbabilibus opinionibus velut ventis excitarentur, qua stempestates etiam in Politiam non comino uerent 3I Iterum dices has opinionum diuersitates exercit menta esse ingeniorum, & vias inueniendae veritatis. Bene, si ingenia eas leges seruent, quas Gregorius Nazian Z. adhibet, cum de moderatione in disputati ne seruanda scripsit. C sterum, quae a contentione , si
544쪽
gloriola captanda,& huiusmodi dimanant sontibus,in utriusque potestatis,& monarchiae spiritualis, & temporalis perniciem machinari posset a versipellirna ex Chrysost in ps. D 9.s pe obteio masuetudinis,& probitatis velamine virus occultatur, ut non deprehendi possint insidii;.Si autem. bdit, raudulentis cauendu, mutio magis d peruersis dogmatisis, qui ct in virtut laedunt,ctis vitium adducunt.Talasiserunt Iuliani Imperatoris technae, qui impietatem in corde retinens, exterius tamen quandoque prorumpebat,disputando in id, quod corde sentiebat, illud pro velamento assumens contentiones illas exercitii gratia assumptas,donec religioni vale dicens, Imperium pessundaret:id sic traditur a NaZianz.oratione I .in Iul.Non iam amplius morbumpenitus, quantus erat , celare poterat, neque omnino impietatis dolum in se ipso tantum philosophita exercere valebat, sed tanquam ignis in materia deliinscens,O si nondumflammam claram emittat, e Acinti sis tamen quibusdam micantibus, aut fumo e profunda emergente indicatur. Aut AE mauis,quemadmodum fomιes,qui per Atalas quasdam vi *iritus sub terra feruntur,posea nec spatium latum, neque exitum habena ILberum taepius terram insant infernὰ submurmurat, impetu quidem spiritus impul ei vi superne cohibui, ct inieret Ita ct ille plurimum impietatis , ob temporis gratiam,ct insitutionem Constanιθ Imperatoris ab o-debat.Nondum enim tutum erat piatam impie agere, nomniaquam tamen menIIs detegebat arcanum acutioribus,
impietate, quam intellectu, praecipuὰ in sermonibus ad fratrem, plusquam benὸ haberet,pro Gentilibus contem
545쪽
nem exerteret tenuem. csterum hse potius eontra ver
talem erant EXERCITAMENTA, cum omnibus gam deret, quibus impii denotarentur mores. Ad hςc ergo omnia pericula praecauenda, Regnorum quoque perturbatiua,merito Salmanticensis schola antemurale
fidei, & politiae, Augustinianam ,&Thomisticam doctrinam proponendo, fabris auit. 32 Haec omnia plurimum ponderare deberent Principes,& Reges populorum,eosque cautos reddere, ut si quietem Regnorum exoptent, nedum ad fidei , sed tia heologis unitate, eliminatis nouitatibus in religione , procurent Academias,& Vniuersit tes fouendas, earundemque statuta pro illlarum bono defendant,&sua authoritate tueantur. Sapienter PAPA C lest, nus Theodosio iuniori scripsit.Maior odibis fidei debet esse causa,quam Regni,ampliusque pro pace Ecclesiarum Clementia ' debet e e solici a,quapro omnia fecuris re terrarum, subsequuntur enim prostera,fl primitus, qua sunt Deo cariora, seruentu pro vestri enim salute Imperi=geritur, quicquid pro salute,ve ancta religi
nis robore laboratur. Cariora Deo sunt antiquitas,uni uersitas,consensio, quam nouitas, di cum paucitate
dissensio.Cariores veteres Doctores, & Magistri, praesertim Augustinus, & Thomas modernis praeceptoribus:Religionis robur sunt securitas doctrinae,optimorum praeceptorum prouisio, Academiarum protectio, earundemque iurium,' statutorum conseruatio: cuq
debeant fideles Principes maxime qmulari charismata meliora, ςquum est, ut quae pro fide,& religione, s naque Theologiet doctrina sarta tecta conseruand a , ab Academia Salmanticensi statuta sunt,nulla ratione conuellantur, & contradictores potentissimi Hispaniarum
546쪽
niarum Regis prςsidio conquiescant.Experientia compertum est, illibatam fidei custodiam in Hi*aniarum Regnis duabus turribus sortissimis,nempe Sancti Tribunalis Inquisitionis,& Academiς Theologi ς, conse uari,illa ad compescendos rebelles,ista ad instruendu,
R docendum, quomodo fides nutriatur, & aduersus impios defendatur.In qualibet Monarchia, dicebat S. Doctora.de regim. Princip.cap. I 6.ab initio secuti tria se inuicem per ordinem comitata sunt diuinus cultus smpientia Iholastica secularis potenxia: quae quisem Iria se inuicem per ordinem consequuntur, O in Rege Salomone ex suis meritis conseruata sunt: quia per diuinam reuerentiam,eum descendit in Hebron totam orationis,ausumptus in Regem consecutus est sapientiam ex utroque ulterius, in regali virtute , super Reges sui temporis excellentianet, cte. Cumulate hqc omnia in
Hispaniarum Regnis se insecuta sunt diuinus cultus ex fidei Catholicae professione;potentia,quq ad AntipOdes se extendit ; sapientia ex Academiarum maximESalmanticensis, institutione . Tamdiu ex documentis C testini,potentia Regni stabit, quousque cultus,& sapientia illibata permanebir; imo secura erit, nedum ab errore, sed etiam seditione, quς cum re- Iigionis mutatione Principes mutat,cuius innovationis materia,ex leuissimis opiniunculis comparari posset,nam ex paruissemitis latς viς efformantur,& M-luuione paulatim terra cousumitur. 33 Conseruatur quoque Regnum,nedum religione , sed &cstetis virtutibus,maxim4 Cardinal ibus,quibus sublatis Respublica corruit, at quς doctrina lucidius, clarius,verius, virtutum earundem notitiam, & usum, cum oppositis viiijs cauendis aperit, & manifestat,
547쪽
quam doctrina Augustin ana,&Thoni isticaὸ Nonne prudentia cum suis partibus perbelle a S. Doctore authoritate Augustini fulcita, actiones singulares hominum dirigit, Oeconomiam informat, ciuili prsscribit modum,quae omnia conseruandi Regni sunt retinac laὸ nonne sortitudinis naturam Thomas cum Auginstino exprimit, ut pro Regni conseruatione propriam vitam exponere doceat, bello iniurias ab hostibus illatas propulsare,iiistique belli causas examinansὸ Quis in tradenda doctrina de temperantia ad reprimendam Venerem,& vetrem Thoma cum Augustino modestior Quis in tradenda iustitia cum suis speciebus, di partibus Thoma cum Augustino iustior veritatem puram annunciando,illud potiori iure pronunciando, quam Balaam. Si dederit mihi Balaae plenam domum
aua argenti auri,non potero immutare υerbii dni Dei mei t velptus,vel minus loquar. Num. 2 2.Vnde ta in materia commutatiua,vel distributiva iustitiae,aperte,& clare locuti sunt: non duplici statera, pondere , vel pondere utentes, non in eo, quod est, vel non est, probabile,vel non probabile: manifestos , illicitosque contractus damnarunt, usurarum palliationes, testa. mentorum inuasores,osticiorum venditiones,priuatorum commodorum velamina,principatuum extensionem violentam, vectigalium iniustas exactiones,& iustorum defraudationes. Non in varias formas, ut PrOthei mutati, tempori occasioni, propris utilitati , ma- .gnatibus inseruientes,&eodem ore calidum, di frigidum perflantes,sed&veri discipuli illius, qui dixti ssi hominibus placerem,Christi seruus non essemJvertin- .
3 Ex opposito vero,qui nouas peregiinas, improba- , bilesque
548쪽
bilesque opiniones eontra istos Duces in Ecclesia inueherent, magnam confusionem, nedum in conscientia sed in Republica parere possent. Quς maior conis latio, si pro vera prudentia,prudentia carnis introd catur, pseudopolitia contra simplicitatem Christianam armetur,leges huius seculi cum retibus Apostolicis annectantur. Quς sortitudo, si virorum robur euitaretur, & timiditas sceminea audax fieret, & temeraria ξ Temperantia quoque i detur, si in ieiuniis habens laxetur,& modicς delectationis venereae licetia permittatur. Salua ne cosistet iustitia,si illiciti. co tractus approbarentur, usurς iustificarentur, ossicioruuenditiones,si non procurarentur,suaderentur Quidqusso cupient imprudentes, nisi prudentiς colores emere a nundinatoribus opinionum improbabilium, ad imprudentiam excusandam I Quid audaces,vel tumidi,nisi de fortitudine commendariὸ Quid molles,& delicati,quam ne carnem crucifigant cum vitiis, &concupiscentijs, non ieiunando, & desideria carnis, etiam in maximis perficientes Quid enim meretrix, vel impudica, nisi ut plurimum peccet quam plaum biliter excepta fuisset sententia facundi illius scripto. ris, qui nuper ausus est obtrudere , absque peccatomoi tali posse fideles in Quadragesima,& Visili scomedere laeticinia,&oua, ni a sapientibus Doctoribus repressa fuisset Quid usurarum patroni, nisi ut usurghonestis pallijs amicerentur, alienis bonis grauati, nisi dilatorias licentias consulentium pro restitutione retardanda ξ Quid potentes nisi ut populos varijs, &delicatis modis expilent 2 Quid demum omnes peccantes, nisi ut reperiantur excusationes in peccatis, quae texantur textoris radio consuentis, probabilis
549쪽
tis filo, & hqc sit v estis candida ,& innocens,quantia perserant ad Tribunal Christi, & cum probabili opinione aperte improbabili ad coelos euolent At quς maior confusio improbabilibus introductis opiniunculis, quam hic, ut prudens imprudens relinquatur, ibi imprudens prudentis titulo honestetur: hic fortis,
timidus,di audax reputetur, ibi audax, vel timidus dosortitudine commendetur: hic gulς, vel veneris titillatio grauiter arguatur,ibi vel excusetu r,vel extenu tur et hic mercator restitutioni obnoxius reputetur,ibia restituendo penitus excusetur: hic ossicijs onustus
incompossibilibus alleuietur, ibi& alijs quoque on retur : & demum iniuste possidenti absolutio denegatur,ibi cum dilatione temporis poenitens suo arbitrio relinquatus, ut periculum sit, ne forensia solum tri. hunalia si horum consulentiu audirent exempla iniustitias meditentur, sed& animarum iudices in tremendo conscientiarum tribunali, doctrinis peregrinis imbuti, probabilitates improbandas,& improbabiles
tolerandas edoceant. Ipsa etiam malitia ex praescriptione,& consultatione vires acquiret,quando, utcumque allegata iura,consentirent quod absit peccatis, di inciperet esse licitum, quod publicum est: & tantia, in tonstrinis,osticinis, quilibet cerdo, eodem colore consulentis vcstitus,vanaque ratiuncula suffultus, iniustae probabilitatis allegaret patronos,& sicut nouacula acuta,facerent dolos,& impleretur, quod scripta est Psalm.14.de inordinata, de confusa Republica. Labor in medio eius, ct iniustitia, ct non defeeis de plateis eius inura, ct dolus. Quae ergo mala,quae Reipublicae, de Regnorum detrimenta ex laxatis conscientiae habenis, ex improbabilibas opinionibus non sequetur/
550쪽
Lou. Duac. Salmant. Acad.laudatae. 673
3 F At,inquies,nulIus est tamen audax consulens, qu aliquo probabili sundamento non innitatur, possu mus autem interdum unam opinionem probabilem sequi, etiam relicta probabiliori. Quis neget y sed videndum, & attendendum, si probabile sit, quod nouum inauditum, contra Patres , & Scholasticos
veteres inducitur. Certe cum vitia manifesta non a
sint, nec possint ulla ratione defendi, aliquid probabile interdum posset,vel verisimile inueniri, quod mmile virtuti videatur, ut etiam scelus ex probabilitatis condimento imaginem , speciemque iustitiae , caeterarumque virtutum praeseserre videantur. βua tamen ut dicebat Lactantius libro 6. cap. 6. non utique virtutes ,sed virtutum sunti eversiones . Imanimis enim tollitur humana societatis coniunctio, to titur innocentia, tollitur alieni ab inentia, tollitur δε-nique i a iustitia,quae dissidium generis humani ferre non potest. Et tunc magis in flammam erumpunt, in Regnorum , di publici boni perniciem , cum reperiuntur, qui praecepta quoque dant ad iniustitiaAnἰ, ne is sultitia, ae malitia disciplina,ct authoritas desit. . 36 Sed quomodo dicit idem Lactantius, diabolus eius via praecursor, nempe iniustitiae, di fraudis, &c. cuius vis, ct potesas omnis in fallendo. est, uniuersos in fraudemps er inducere , nisi vera fimilia hominibus esentaret 2 Itaque illam perviIionis, ae monis viam multiplicem sendit, vel quod sunt multa genera vita, vel quod multi colunιur, vel multae opiniones,lquibus conscientia saluari posset. Huius dux, O prauaricator subdolus , υι videatur esse dscrimen aliquod Ial O versmali,ct boni,alia,nempe via,& opinione, ducis luxuriosos, alia eos,qui frugi anellantur, ab a