장음표시 사용
511쪽
mento, vallata adaptari potest suo modo, & ex parte quod scriptum ab Esaia cap 29. postmodum impletuest. In die illa erunt quinque riuitates in terra Aegypti loquentes lingua Chanaam , O iurantes per dominum exercituum.ciuitas Solis vocabitur υna. Qui locus ad
Gentilitatem multiplici sectarum varietate Ioquente, deinde lingua sanctς unitatis,& religionis, unicam , de veram religionem profitentem,non amplius per Deos falsos,sed per Deum verum iurantem, ab interpretibus resertur. inter alias autem ciuitates Christianam fidε amplectetes Heliopolis, Ciuitas Solis dictassipecialiter recensetur, nam in ea Vniuersitas erat , ab oraculo Apollinis,qui de Sol,principatum super alias obtines, ex multiplici varietate sectarum , quae ad eam comfluebant. Vna porro dicta est, quando a vero Sole ili minata unitatem religionis prosessa est, una quoque appellata, quia tanto mirabilius fuit discordantes s ctas inter se copulare,quanto dissicilius erat gratiae discipulum,cum negotiatore simae,verborum nundina. torem,ct factorum opera orem, seculi sapientem cum simplici Christiano,eieratis erroribus, dglutinare Vna tandem, quia uni Ecclesiae incorporata,eiusdem unitatis vinculo colligatur. Vna ergo ex oraculo prophetico Ecclesia describitur, una lingua loquens in toto orbe ex unitate, & consensione, uniuersitate, &antiquitate doctrinae Catholicae: iurans in professione fidei, per Deum coeli,eandem illibatam seruaturan usque ad extremum vitae halitum. Vere Ciuitas Solis, quia in ea fixit tentorium suum, illam illuminans a montibus aeternis, splendoribus veritatis , & sanctio
512쪽
Heliopolis scilicet Academia Salmaticensis, vere Ciuitas Solis, ad quam nedum ex Hispaniarum Regnis, sed ex uniuersis mundioris coniugiunt,consultationes,oracula,& responsiones Solis, videlicet doctrinae Augustinianae, & Thomisticae expectantes,per Deum coeli iurauit pro hac doctrina sequenda; rata securius depositum sacrum custodiri, & firmiorem csterarum Vrbium Hispaniarum unitatem fore,si in Ciuitate Solis,unde Reges,Principes,populi decisiones accipiunt,
unitas maxime iuramento firmata,seruaretur . 6 Huius autem unitatis vincula tanta moderatione ,
religione,prudentia,ab his sapientissimis viris nexa ,& propugnacula,friuolis, & apparentibus rationibus dissiluere,vel euertere,non alio tendit, quam Civita. tem Solis obsidere, di post hanc, alias in discrimeα adducere. Obsederat quondam Ioab Ciuitatem Abe-la,in qua Vniuersitas,& Academia insignis Israel magnam ex sapientia sibi autoritatem compararat. Sed quibus armis ab obsidione liberata non alijs, quam λcademiae illius elogio, a muliere quadam sapient L
his verbis promulgato.a .Reg.cap. zo . Sermo,inquit,
dicebatur in veteri Prouerbio. aut interrogat uterro get in Abela: Osic prosici M. Nonne ego fum,qua rein sondeo veritatem in Israel-tu quaris subuertere ciuitatem, O euertere matrem in Israel I Obsident etiam num aliqui Salmanticensem Academiam , eandemque impugnant , quod iuramenti propugnacula fabricarit,noui operis nunciationem significant, contra eam,ut factum est contra Abela, o bsidionem obiectionum ordinarunt. Verum ad eandem propulsanda,
sulficeret Academiae solius authoritas hostilibus oculis reprssentata. Quis enim unquam interrogauit de E e a alb
513쪽
aliqua difficultate, nisi Abela consuleret Quis in reIigionis materia , Politiae gubernatione, morum in se - matione, conscientie directione, tam syncere,& casseveritatem respondit Hispaniarum Regnis, imo & totii sibi, nisi Academia Salmanricensis responsa a Sole, Ciuitas Solis accipiens Quid ergo querunt subire tere Ciuitatem , &euertere matrem in istaei,conten-ido illixite quodlibet opinandi sibi licentiam permissa , . auferri,nec arctari debere, etiam si Principes Theologiae sint August.& Thomas,ut in eorum verba iuretur Cur in matrem insurgunt,in cuius uberibus alimenta puret doctrinς horum Sanctorum suxerunt Quis tyronum huius matrix lac non degustauitὸ Quis Magistrorum, Laureatorum,& Iubilatorum,in huius matris sinu non est educatus P certe quotquot Theologi ,&reliquarum facultatum sunt prosesIores non aliunde, quam ex his fluentis, copiose ingenis sui areolas rigauerunt, ut illud in ambobus impleatur. Rigans montes de superioribus tuis , defructu operum tuorum fati bitur terra : & modo quςritur, vel canales, & sontes istos obstruere, vel frangere cum Holoferne, vel repurgatos,horum labore Sactorum,puteos, cum Allophy- sis, exhaustis issim et purgamentis opplere, vel ad pro pria curiositatis uendς tanta est titillatio nouitatis, di ambitio principatus fontes in uertere, imo peruerrere, & limpidissimae aquae fluenti coenum admiscere, hoc cit, quae simplex veritas absque suco edocebat, humana scrupulositate mutare,incertum admiscentes in eo, quod certum inuenerant,ut periculu sit, ut in Philosophicis vetus Academia,& aliorum aberratium placita introducantur, in Theologicis quoque intestim bella inducantur, quae tandem in Theomachiam
514쪽
desistant,indeque nedum ad Academi ,& matris sub uersionein,sed ad inuasionem regnorum,& Ciuitatis Dei, subministratis arietibus , viam sternant, propu gnaculis sublatis,&rupto defensionis muro.ν Sed ne sapientissimi viri leuitate ducti, vel temeritate,aut pro sola voluntate,hos Principes,velut oviuarietes,quos sequerentur, adlegisse existimentur , &inaniter propugnacula struxisse denotentur, firmissimas,ipsis quoque edocentibus, accipe lector rationes.
Prima ratis,eur M. Augus. ct Thoma doctrina, nobi- sima Salmantic. ingenia se alligarint. 8 D Rima ergo ratio generalis est,ex cetterarum quo que lacultatum usu, & praxi. Nulla siquidem,&si exigua,ncultas est, quae suum, quem sequatur Principem,& Ducem non habeat,ad cuius amussim eiusdeplacita facultatis dirigenda non deserat: sic Rhetorica apud Grςcos Demosthenem, apud Latinos Cicerone, Philosophia Aristotelem,Medicina Galenum,&c. Principes agnoscui. Quidi quidam Socratis discipuli, adeo illius doctrinae fuerunt addicti, ut reserente Apuleio
lib. I .nedum,ut ait, Sanctissimam eiusfectam perop- rarint,sed summo beatitudinissurio, rn eius verba tu- rarinι. Unaqusque dixit August. ad Honorat.cap. I7. Disciplina, quamquam vilis, edi facilii,vipercipi postis Doctorem,aut Magistrum requiris . Et iterum cap.7. Nulla poetica imbutus disciplina Terentium sine M agi-sro attingere non auderes : Asper, Cornutu s,Donatus,
515쪽
in sanctos libros irruis,inde sis ,sne prae tore audes ferre sententiam 2 Si hoc meruerunt infimae facuutates , ut magni nominis viri , quos unaquaeque aetas
idoneos iudicabat, principes essent in Vniuersitat,bus; non merebitur Ciuitas Solis, ut pro principibus habeat Augustinum,di Thomam,quos Vrbs, & orbis
tot elogijs venerantur, & ut Doctores popuIOrum simo & interpretes coelestium dogmatum suscipiun atque suspiciunt Indignum certe est, ut Opponentes, . qui Aristotelem adeo sequuntur, ut nefas putent, vel in minimis eius authoritatε eludere,ipsius Aristotelis ne dum vocem,sed mentem , fidumque Peripateticae
doctrinae interpretem, & 'peraspistem Aquinatem repellant s Peripatetica disciplina euagabatur quondam, ceu Agar ancilla tecta a Domina sua, Theologica scilicet facultate,per huius seculi desertum; a priscis namque DD. Irenςo, Clemente AIex.& alijs,in multis, Aristoteles contra fidem sensisse,& contra Dominam insu rexisse putabatur,vade magis PIatonicis,quam Peripateticis dogmatibus imbutos priscos Patres repeties.
Inuenit eam vagantem Angelus, Thomas videlicet Angelicus,eidemque tale consilium ministrauit. R uertere ad dominam tuam, O humiliare sub manibus eius,ct multiplicando multiplicabo semen tuum.Hum,liauit se ancilla dominae sus, captiuans intellectum ita obsequium Christi;vnde nedu Angelici Doctoris consilio, sed, & illius ope, vides nunc Aristotelem potius Christianum,quam Philosophum Ethnteum aduersus hqreticorum versutias detegendas , & dogmata sacri depositi explica da,mirabiliter fidei Catholicς, & Sac.. Theologis deseruientem,quod etiam agnoscens,fures
516쪽
Lou. Duac. Salinant Acad. laudatae: Ass
ilia bellua, Lutherus scripsit lib. contra Latomum . Nomas est author regnantis Aristitelis,oc. Inde magis' Aristotelicum semen multiplicatum cernis Sancti Thomet laboribus,& iam non Platonicam, sed Peripateticam,ubiq; gentiu florere disciplinam,nullumque esse, S.IThoma interprete, qui iam audeat Aristoteli rest gari.Solus ille, qui ad matripaternitatem defendendendam lib.a .elucid. tract. .cap. 6. cuius initium est,stuanta in authorstar Arimulis , regnantis nunc in
scholis,Aristotelem ablegat,& inuisum reddit. Si ergo
hoc meruit contumax, sed reconciliata ancilla, quid no promerebitur Angelus consilians,adiuuans, & exinponens certe magis recipiendae angelicat conceptiones,quando Aristoteles fidem, Angelici Doctoris sensibus,sibi promeruit. Et si reformatus, & restitutus in tam sublimi arce authoritatis in Academ ijs Philosophorum constituitur, quid restituens,& Reformator Thomas non promerebistro Illud quoque commodum ex determinatione Ducis, & Magistri in unaquaque facultate reportatur, quod philautiae morbus praeciditur, quo unusquisque cupit se regulam constituere veritatis:inconstantia doctring tollitur,fluctuatio animo ram sedatur, facillia me disciplina percipitur,ab uno siquidem Prqceptore explicata principia melius intelliguntur, hisque annexae conclusiones lucidius deducuntur, cum vero a diuersis etiam diuersa proponuntur, nec causaS rerum, nec consequentias penetrant tyrones,sed rudis, Jndigestaque moles absque mente in animis eorum inspicitur,& alias post alias non sibi cohsrentes,sed potius
dissideates conceptiones estormantes,nec progressum,
nec originem inueniunt veritatis. Prq clare scripsit Se E e neca
517쪽
neca epist. 3. loquens de determinati Magistri disciplina,& lectione. Lectio certa prodes,delectat et qui quo
desinauerisperuenire vult,unam uram Iequatur, non permulta vagetur,non ire suderrare es. Et iterum ep. I. Vitam in peregrinatione agentibus hoc euenis, wmulta hospitia habeant, amicitias natus. Idem aec uris,qui nullius ingenio se familiariter explicat sed omnia cur , Oproperanter transeunt. Non prodest ei. bus , qui statim sumptus emittitur. Nihil sta Ianitatem impedit cui remediorum crebra mutatio, non conualeis sit planta,quove trans rtur: nihil ita Utile es, quod in transetu progis. Sed modo hunc librum euoluere volo, modo illum, faseidientis stomachi est multa degustare quae ubi varia sunt, ct diuersa,inquinant,non alunt. Hi effectus ex mutatione lectionum , & docentium Magistrorum. Sed & Hugo de S.Victore 3. Didascal.qu rens . auid es,quod ex ranta turba discentium, quorumulti , ct ingenio pollent,o exercitatione vigent, tam pauci inueniantur, quibus ad frientiam peruenire ringat I Respondet his verbis. Sciendum es,quod in quolibet negotio duo sunt necessaria, opus videlicer, Oratio operis,qua ita sμι annexa sunt ἡ ut Hierum ne alter aut inutile st, aut minus e cax. Sic nimbum in omni studio, qui ne ordine, O vi retiore operatur, Imborat quidem sed non proficis,ct qua aerem verberans vires in venitim fundit. Certe sine ordine, & discre. tione laboraturi quando Magistri sunt indeterminati, cum diuersa a diuersis etiam diuerse traduntur, vel sine ordine, & methodo , absque subsequentium cum praecedentibus cohqrentia edocentur tyrones,ex multiplicatione inutilium quaestionum fatigat ex opinionum etiam fictarum s fingunt .enim interdum hostem quiis
518쪽
Lou. Dua c. Salmant. Acad. laudatae. ' I
quidam magistelli, quem vulnerent relatione hebetati , ex irresolutione dubiorum perplexi, ut in triuio
sectandarum sententiarum relicti, nesciant quam eligant viam, ut ad terminum perueniant. Vnde merito quidam Iurisconsultus scripsit , Corat. tract. de elect. Opin. tit. auth. DD. nu. I 2. quod Antiqui nonsium sunt eximiae aut horitatis, propter essectum temporis decu si, sed etiam,quia vere doctissimi erant, nam liunt bonis libris,cum tantummodo viderent textus,veι glosias vel rextum solum, osse omnia in fonte. Hodie vero eum sit tanta librorum copra,vι labori parcatur, tur opera
libris facillimis , in quorum lectura nihil addiscitur. Quid λ hodie nec libris impressis grauiorum aut horustudent multi discipuli,&non pauci Magistri, sed in albeolis, vel manu scriptis, scribendis, vel rescribendis,
inani cura laboratur, nec sontes inspicere satagunt, nec text. S.Thomae, vel unam pagellam legere dignatur.Vtinam vel eosdem Doctores Sanctos, vel de limune salutassent. Incurri in aliquos exteros, qui totum cursum Philosophicum, atque Theologicum absoluerant, nec Summam S.Thoms viderant, solum ijs contenti , quae de ore pri ceptoris euitia in papyris, excipiebant,quque tanquam oracula de Apollinis tripode eructata, vel de folijs Sybillae exarata, venerabantur; pro ijsdem, tanquam pro aris, & focis decertantesὼ ignorantes meliora esse ubera sponsae Theologicae sa- cultatis, vino: in proprio enim fonte, ut crescat paruulus, lac epotatur, vinum in alieno vase ebibituri
quinimo ipsum quoque lac,si non in vivo sonte uberum , sed in utre, hoc est exponente Hugone Cardinali in Cantic. I. Si non in Sanctorum lectione,sed in mortuis membranis,idest,ut dicit ut cartapacijs,suga
519쪽
tur,in illud malum incurri potest,ut suges vel inebri
tur, vel cum Sisara mortem inueniat . Nonne ergo ad hςc inconuenientia pricauenda, eximia prudentia determinatos Magistros Augustinum,& Thomam Salmantina uniuersitas,quos sequeretur adlegit ri I Accedit,quod cum oporteat addiscentem credere,ve dicit in Post. Aristoteles,& ut idem scripsit 6.Ethic.
Oporteat quoque attendere expertorum seniorum,atq; prudentium indemonstrabiubus enunciationibus O opinionibu non minus quam demonstrationibus,propter
experientiam enim visent principia ἰ optimos praeceptores ex melioribus eligere debemus, quibus credamus,eosque seniores,& expertes,quibus ingenioli nostri fasces submittamus,& sic proficiamus. Ipsa etiam rerum graduatio id requirit, ut quo intellectus sublumior est , atque celsior,maiorem sibi fidem praestanda exposcat,& ut inserior obsequiu prςstet. Hinc intellectus rustici,quia non potest capere, quae Philosophus. Philosopho doceti, atq; diceti credere debet;intellectus vero hominis,quia no capere pol,quae Angelicus penetrat,Angelo ,& uterque Deo primo, di supremo intelligenti,&infinita cognoscenti , subdatur necesse est.Quid ergo mirum,si Augustinum,&Thomam su limes intellectus Schola Salmanticensis elegerit, quibus crederet, cum magis posteriorum intelligentias, quam Philosophi rusticorum mentes excedant ut visicut rusticitatis nota notandus est insipiens, si Philosopho non credat,sic inurbanitatis nota inurendi,si moderniores antiquioribus, Augustino praesertim,& Thomae non cedant.Eι sane dixit Seneca 3.ep.9O. natura hoc requirit,ut melioribus, ct potentioribus deteriora
submittantur: ita scilicti mastis gregibus, aut maxD
520쪽
Lou. Dua c. Salmant. Acad. laudatae. 643
ma corpora praemunt,aut velocr mar non degener taurus armenta pracraet,sed qui magnitudine actoris esteros mares vincit.Elephantorum gregem exoellentissimus ducis, inter homines pro summo em optimus,ac rectior antimo eligendus. An ex hoc doriola comparanda expectatur,quod Pygmsi gigantes ad pugnandum prouocent,& impetant maior celebritatis fama acquiritur, si victum in hac Monomachia se fateatur impugnanS, quam ampullosis verbis se victorem pronunciet. Non es turpe, dicebat Velleius Paterculus Ilib. 2.ab eo vinci, quem vincere nefas est,nee et inhonestὰ aliquem sub μνi,quem fortuna super omnes extulit. Si ergo super cς-teros, Ecclesia hos pecuIiaribus elogiis cohonestauit,& voluit habere Magistros,damnabitur ne imprudentiet Salmantina Vniuersitas, uniuersalis Ecclesis delectum sequens Videat,qui cum Angelico luctari vult,
ne claudus remaneat. Prςstat cum superiori intellectu paucis speciebus multa cognoscere, quam multis pauca intelligere.Melius cum Augustino,vel Thoma aberrare, quam cum nouitijsnonnullis Doctoribus sapere, exemplo Bernardi,qui de Hieronymo, & Augustino loquens,dicebat.Ab his columnis di rie auellor, euhis vel errare,velm apere fateor. ep.ad Hug.77-
Deunda ratio assignatur,cur Augustinum Nomam, Duces, quos sequerentur,DD.Salmanticenses
I 1 Eeunda ratio ad tollεdum principatus ambitum, in qui nouas cathedras contra Patrum cathedra&