장음표시 사용
31쪽
de extra Angliam suo merito deseruntur. Iohannes Williins Cestrensis inter Anglos Episcopus, in Ecclesiaste sito Hodii alicuius vel Hegemonii instar, digitum ad praecipuos Practicos intendit,
di secundum calculum ejus omne serunt punetum, Andreas Lance- Iotus, Attersolus, Ballus, ByfieId; Bil sonus, Bostoni, Brovvnrig, Burgesius, Burrough, Caryl, Covuper, Cottonus, Dod, DOvvnham, Dyhei, Featlaeus, Gata kerus, Goodo ini, Gougeus, Greenhamus, Halli, Harrisius, Hammondus, Hieronus, Hookerus, Jachlam, La-keus, Mortonus, Pembleus, Perkinsius,Prostonus, Reynoldi, Sander-Bnus, Sibbsius , Smithi,Taylori,Us erius, Whatelaeus. Praeter hos insignissimus Theologus, Dominus D. Thomas Bariovv, Bibliothecae Bodlejanae quondam Praefectus,deinceps Collegii Roginensis in illustrissima Academia Oxoniensi Praeses, cujus paternam in me Propen- sonem dum vivo, veneror, aliquando de optimae notae Scriptoribus sciscitanti commendavit Isaacum Ambrosium, Baxterum, Brought num , Lovium, Mantonum, Prideauxium, Sedgev vicum, & Willetum. Ex quibus,qui iuxta Specimen in Theologia Practicii a me propositum, sub certis titulis margaritas colligere velit, amplissimum divitiarum sacrarum thesaurum sibi, aliisque magnopere proficuum parabit, quo velut in Darii scrinio, res ipsae, quas Angli habent pretiosissimas, eloquentia scilicet,& omnes humani Ingenii gemmae artificiose concludantur. Insuper e tripode Delphico fatebitur salubre il-
Iud Senecae b monitum prosectum: Certis ingeniis immorari &innutrire oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fidelitet sedeat. Nusquam est, qui ubique est. In peregrinatione vitam agentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim & properantes transmittunt. Non prodest cibus, nec corpori accedit, qui statim sumptus emittitur. Nihil aeque sanitatem impedit, quam remediorum crebra mutatio. - Distrahit animum librorum multitudo. Fastidientis stomachi est, multa degustare; quae ubi varia sunt&diversa , coinquinant, non a Iunt. Probatos itaq;
semper lege ; Etsi quando ad alios divertere libuerit, ad priores redi. Item, ccc Non refert, quam multos libros, sed quam bonos habeas.Lectio certa prodest, varia delectat. Qui quo destinavit pervenire
32쪽
vuli, unam sequatur viam, non per multas vagetur. Non ire istud
De reliquo praesens Tractatus CHARISMATUM nomen certo iure obtinet, ceu speculum donorum verbi divini Interpretibus oppido necessariorum, quae vulgo ministrantia appellari solent, fulgidissimum. Charismata autem indifferenter tam pro donis Sancti cantibus,qualia censentur regeneratio, Sanctificatio, adoptionis obsignatio, fides iustificans, spes, charitas,&c. quam pro minisnmtibus accepi, nemo eruditorum facile ignorat. Illis potissimum annumeraritur artium de linguarum accuratior cognitio, felicior inventio; sari iusJudicium,&promptior ex datis principiis argumentandi facultas, tersior oratio, lingvae gestusque sicilitate adiuta, omnia quoq; illa,quae ordinario rectae Institutionis adminiculo, auraque educatio. nis benigniori sumnte, quasi ex ipsis genuinae indolis sontibus & ingenii naturalis igniculis, eliciuntur. Utraque dona hoc habent comis mune, quod sint ab eodem Spiritu sancto nullo interveniente merito nostro χα, ἐν sive gratis data. Nam non sumus idonei ex nobis ipsis quidquam boni cogitare, quasi ex nobis ipsis. II. Corinth. 3. v. s. Unicuique horum quasi literis aureis ac capitalibus inscribitur. SPIRITUS DEI HICl Omnia ista operatur in nobis unus idemque Spiritus.Dispensatores sumus Charismatiuar,non Thesaurarii,neisque tam condi quam promi. Siquidem Charismata cuiusque generis
προς το συ φέρον, ad aedificationem a Itorum conceduntur. Et illorum excellentia ex publico usu& exinde emergente Ecclesiae totius emolumento potissimum est determinanda Ta πανο κα ρω η
φ mς πλει ις χρησι/εωτερον; inquit Philosophus. Et ddd) nemini dubium est, ait Salvianus, eee quod ea, quae Dei dono accepimus , ad Dei cultum referre debeamus, & in ejus opere consumere, quae ejusdem sumpsimus largitate. Denique tanto libentius huius libri publicationem passus sum,
quo arctius me eruditis Anglis obstrictum recordor. Saepius autem non fine intima mentis voluptate cultae necessitudinis, & exhibiti favoris, dum inter illos agebam, memoria subit. Alienissimus profecto sim ab omni humanitate,ne dicam,ingenuis artibus,nisi tenerrimum eorum erga me allectam decenter praedicarem. Manet alta mente rem postum,
33쪽
missum, quid illis debeam. At vero cum hactensis variis' Implicitus itineribus ac negotiis , publicum eoAdam grati pectoris indicium
offerre noeeotuerim, ulterius differre, dudum quod volueram, nefas existimavi. QSocirca veteres Romanos imitatus, qui urbem suam alericiam aedilicarum, cum lapideam non possent; &pastores illos, qui Mercurium ex marmore luco fonsecrantes tabeIlam juxta cum
1 c epigraphe suspenderunt: Sintum gregem suppuverit, auretuso, Hanc Charismatum sacrorum Iriadem, candidi animi Symbolum, se
gratitudinis nunquam intermoriturae obsidem, Anglicanae Mnemosynes sano, in doctissimorum eiuSdem Nationis. Theologorum, Fam. torum atque Mecaenatum honorem, consecrare debui. Nec poteram, ni videtur, aliter facere. Dum enim A nglicana inter meos Germanos Iuci expono, exoticam coloniam mecum in Patrium solum blandὰ
eductam, suis penatibus restituo, a peregrinis digne exceptam & honoratam. in isqvis es, Lector, nisi bonarum literarum hostis es, hune conatum bono publico dicatum, aequi bonique consule,eoque ab majorem DE I gloriam, proximi in Brinationem, propriumque com- odum, feliciter utere, ac maiora, si divina henignitas permiserit, aliquando exspecta. Quoniam autem in tanta communis naturae imbecillitate omnes facile hallucinamur, neque ullus tam bene animum suum disciplinis obfirmavit,ut nihil eum fugere possit amplius, aut fallere, erroribus qui cursoriam relectionem effugerunt, veniam largire, atque ita ex animi sententia VALE. Diuiti sed by Cooste
34쪽
BIBLIOTHECAM ANGLORUM THEOLOGICAM,
DE EDITIONIIUS BIBLIORUM ANGLICIS, Ir-- NULLIS UVILI SCRIPTURAE SANCTAE LECTIONI INSERVIENTIBUS ADMLNICULIS, eriorum SaluaiptuariumScriptura sacra, Theologiae Principium cognoscendi est, e quo omnia in Theologia primo deducuntur & in quod ultimo rea solvuntur; idcirco in BIBLIOTHECA ANGLORUM THEOLOGICA, quam nunc DEO auspice edere paramus, ab hoc principio laboris hujus exordium sumendum, atq; ipsi Tractationi quaedam de BIBLIORUM UERSIONIBLlS apud Anglos usitatis, nec non PRAEPARAT ORIA ad faciliorem Scriptura interpretationem facientia, necessar o praemittenda esse arbitramur. Habent autem Angli, tam in Idiomate suo vernaculo, quam in aliis Linguis, praeprimis orientalibus, Scripturarum Pandectas eleganter impressas. Editiones Anglica sermone exaratae phares extant. I. Bedae qui Evangelium Iohannis Anglies reddidit. u. Aluredi & Aethesstam Reg. Angliae aevo ante nongentos annos, Scripturas, in specie Psalmos Anglic8suisse verses, Trevisanus A alii memoranti H 3. Alani Pontificii. 4. Versiones sub Henrieo usii. sed A minus
35쪽
mimis aeeuratae, & e I acunis Latinorum desiimiae. s. Transcitio ab exulibusAnglis tempore Reginae Mariae adornata, &.. primum Tiguri in Helvetia, Anno Christi M M. Decinceps Genevae Anno M D Lx. publici juris facta. ThomasCrammerus sub Henrico viii. Archiepiscopus Cantuariensis, Anno MD xxxii. Postea Anno MDLvi. XV Marty Martyrio anfectus, suo tempore Bibliorum translationes Anglicas pluribus in locis emendavit & Praefationes addidit. 6. Epiceo palis Versio,sub Imperio Reginae Elisabethae ab Archipraesule Cantuariensi Par ero ac aliis contexta, nec tamen fatis exacta: quia enim textu Hebraeo posthabito Graeco nimium insistebat, diversis erroribus contaminabatur. H Hinc 7. demum Jacobi Regis sapientissimi consilio, alia versio doctissima praefatione munita aliquoties & variis formis prodiit, nempe Londmi sol. I668- in ra. ibidem 364r. & 1668. in 1 . ibid. i568. hod eque in omnium manibus Veriatur. Juxta hanc translationem nuperrime Cantabrigiae, in quarta, I on-d ni in o 'ava & minori forn a, Anno nimirum MDCLxix. . Iohanne Bille &Christophoro Bar er, Typographis R'g is, nitida exemplaria vulgata suntia Instillavit huic versioni Georgius Mart nus, Guillelmus ReginaIdus vero eam defendit. Notas silpor illam Exegeticas prolixas concinnarunt Theologi Angli,sepplementumJacobi Usserius p. m. Armachanus in HiberniIArchiepiscopus reliquit. GraecaBiblia cum scholiis vulgavitLondinum in S.Anno Ι6F3Septuaginta vero interpre- tum versionem Camubrgia in Ir.An. I66s. Inter Orientalium Bibliorum editionesParisiensis paucos ante annos Oir nibus fuit admira. ioni. Lucem adspexit illa in decem magnis Tomis Λαο MDCxL Impensis Clarissimi Viri, Domini M chaelis.
36쪽
de IV, qui licet Vir privatus, arimo tamen exeelso & planERegio, pro priis sumptibus opus edi dit,quo a primis litararum incunabulis non vidit orbis Ecclesiae omnibusque Theologiae& Literarum Studiosis utilius, ut quod Biblia Regia, cocto voluminibus comprehensa & impensis Philippi Regis Hispaniarum miri a fidelitate & cura edita ab Aria Montano Ant- verpiae, Anno quae orbis miraculum a quibusdam dicebantur, multis parasiangis superet, idque non tantum typorum & chartae bonitate, & magnificentia, sed adjectis aliis quibusdam antiqvis monumentis nunquam antehac evulgatis , Samaritano scilicet Pentateucho, cum versione Samaritana, toto etiam veteti Testan ento Syriaco, & tam veteri quam novo Arabico. o ut Plenius Lectori constet de comtentis magni huius operis, quod paucis videre, paucioribus emere contingit, Iudicium Cleri Gallicani primo Tomo praere issim adponere haud pigitum si ierit. Retulerunt Nerba sunt Iudicii) quilus negotii cura erat eommissa, osus Biblicum jam ad Coronidem penὸ diductum, ejusmodi esse, ut nulla unquam aras iis in eo genere repereris, eum non modo Origensana Tetrapta, Hexapia, amo s Octapia omniam Eccosia Pa- 'erum ore es strigiis decantatis a superet; sed cae Complutensia Carrinasis ximenii, cae Aniversis a Regis Catholiri, hactenus editorum, omnium consensu operum Biblisorum praestantissima, in immensum quantum anteetigeret. Δuid id Aneve pia a Plantino editum es, id ab Antonio Vitre, Regis re Clericasticani Tago apso, se minore stadio ου vigilantia, sed mel ore majore charta exeustimesse, praeuntibus iis exeusionis In Pictoritus oe ect erum emendaroribus, qui Lin1va Hebrae sch. Idaea, Graeca s Latine eruditisne, re diu urna exercisatiane Parissis rateros antecesiune. UtriusfEditionis tharacterem
37쪽
Ust fluvdem, fid rarissensis Gar acres, Chaldaicum, Graecum, Latinum, Romanum, si qui eo majores cae elegantiores,
inini vergiens .Retulerunt injuper praeter iteratam tanto cum Apparatu A verpire . E. itionem, novum fae Orsi Christianomndum regnitum V. T. textum Syriacum eae Arabicum, em Pentateuchi Samaritani textu Hebreo, iίτω in Dia-L ctum Samaritanis vernaculam translatione, horum s omnium Larinis Versi nibus ad exeusionis Anem vergere, fae natast, unumquemque Textum Maracteribus, non minore cum 'paratu quam stuperiora eon riantur, oulgare. Gabrielem sonitam, uatione cae ortu e Libano Maronitam, ab adolescentia Roma in Maronitarum Cosiegio educatum, annis jam viginti duobus Orientalium Li varum Professorem Regium i Psalmorum arereae Syriaeo σ Arabico, nee non Veteris Geographi Arabici Translati nibus apud viros rictos relebrem, Syriacum eae Arabicum Textum ex antiquis Syrorum s Arabum Manuscripto, quos e
Patisina asiatos penesse habet, Latinitate donatos in lucem e dere, fae quod ipsis aestris praefertim Aratiam admirationi fle, puncta vocalia omnia, Diritionum Sustuas, Dia as, Accentus,
Literarum apiculos, caeteras s Grammaticorum Arabum misHi-- univers textui, ut Euphonice legi possit, affigere, ipsemque in afingula, ne irrepat error, lustrare cae emendare. Iohannem quos M rinum,congregationis Oratoris Iesu Christi Pres-Lyterum, cujus multificem in eo literarum genere eruditionem resantur, Romana LXV. Interpretum Edine, multis in Lea a m Commodum adsectis, eo moderante Paris is recusa, di '- tio tale Editioni de Hebrai, Graecis Textus di imine praemis De Exercitatisnes Samaritanae, libris Masreth, Habber tu, -γe sereritationes Bi lice, innumeris Anti rum oeroranti rum Rabbis. rum, nec non Thalmudi arum re interpretum Chalda- .eorum rasimoniis conditae, Pcntateucsum Samaritanum, Lati-.
38쪽
Retuhrunt denis, se non modo magna ista volumina attente confiderasse re uis asst; verum etiam de eorum utilitatet eae cum garo Ecclesiae rextu, consensione, cum Gabriele Suniista, Iob. rnne Morino, Hieronymo Parent, Dcctore Sorbcnico veteram, tinnarum Orientalium cognitione percelebri, qui maxima cum diligensia, re indefesse Iabcre Textus Suriae s , Araliis eos, Samarion's, refersum legit, cum vers nibus si is, nee non cum statis Ecclesia textilus attentissim/ comparamis: ms non siis alio, qui idem multis in loco' iterant, dis genter eontulisse, quorum tenti in hujus spero Vprosatio- ,
nem,s codem maximam cinstrantes nobis enarriserunt. λυ- propteri is cmnibus a nobis mature consideratis,fν eumReverendis
C Aego ninis sedulo examinaris, censtemus mulchravem jstiam Biso rum editioncm a C. V. D. M Jay, ingenti cum laudis mcrito carptam re adornatam, Ecclesia Catholicae utilissimam f=e,adis, indumeae eonfirmanda vulgatam Ecclesiae Transtiti nem ad erum , n vas σsalus rei'M e scriptura pener alitus --δerpretationes, ut olim pos divulgataN in orgeris urigis varias Translatio es, id maximo cum fructu ae catholis rem ad Muratione prae terunt antiqui patres,adre ιncendas EF α n eandas plurimis in Deo mafignas haeret corum 2er nes aa Reis
lutono Christia, ad versus Ethnicos re Mahumerinis, ex ue opuli tum etiam Iudaeorum σ Samaritanorum, Christiano mis
39쪽
mini infensi morum hosium sufetio, comprobat onem ae commendationemr ad Religi nem Catholicam adversus Orientalium haereses prodignandam, a pios Ecclesia alumnos, y Latinis regionibus in Orientem, ei propugnandae causa missos, in lingva Syriacae eae Arabicae cognitione Itivandos er inseruendos; deni ad maximam Ecclesiae Catholicae laudem conciliandam, ariesus inanes sareticorum de sacrae Scriptura simatione, ostentationes eae gloriationes ; ὸ cujus siciscet sinu, ut m noris momenti disic nes Catholicaspraetereamus, 6quibus ramen nihil sali ni haemerari, quod compararipossit9 memorabiles ilia Editiones prodie- rut, Complutensis, mersiens s ,Romana,omnesi magnificentia, Lingvaram F versi num multitudine, longo intervallo severans hac Parisiensis. Hactenus Cleri Gallici Iudicium. Quem autem usum Translationes istae, quas per DEi gratiam Christiana Ecclesia nunc possidet, Scrutatori rerum divinarii industrio conserant,eruditis quidem ignorem esie nequit.Sunt enim illae spirantalis militiae arn a,quibus nctarios Sathanae insultus & machinationes haereticorum, contra divinam veritatem si is truculentas, retundere & enervare possumus. Illud ipsum in signissimus quondam Angliae Episcopus, Brianus Mallonus in dissertatione de Lingvis orientalibus, his verbis innuit.' ones itas antiqua praestram Ornentales, rum ratione a nitaris, quam hasent eum tinguis in ginalibus, tum aucto iratis oe usus generalis in primaeva GHesia optima sunt media ad verum Brisensim in obscuris indaganaeum, γε ams lectionem in dubiis veI depraevaris resiluendam. Cum enim ΑΗο, φα tam veteris quam novi Te mcnti hodie non habeantur, ad qua recursus haberi poterit in dubiis cae xari.rntibus, qua occurrunt, LectionibuS , Apographa vero omnia ab
έomini us errori obnoxiis e ripta sint, quis infallibilem ari intiam Spiritus Sancti non haluerint, licet ut ipsis Originalibus confrmia essent, quantum potuit, invigilam Ecclesiae di--- .
40쪽
entia, quin tamen in quibusdam varia Lectiones essint, fiZνίnonpi tuiti ut ex exemplaribus optimis re vetus semis clare consae: ita tamen invigilante Divina providentia, ut in omnibus consensius, omness varietates in relus minoris momenti reperiantur. sui quidem inter tot versiones consensis, qua in variis seculis factae, F apud tot gentes tanta sic rum intercapedine
inrar se dissitas, nusios iter se nexu nisi ejusdem fidei colligata
Meliter sera at aflunt, vespervicacem monere scsμ, dcctrinam
forum librorum alium Auctorem quam DEum non agnoscere,quatam mirabiliter contra Sathana ejusf satellitum furores, qui sacros hosce Codices ncn tantum adulterare, sororsus enirispare omnibus viribus contenderunt a tanus eos conservavit. In varietatibus autem ut vera Lectio eliciatur, quo nam melius vel excogitari poterit medium, quam optim rum exemplari mcae perustissimarum Versi num Collatio, exms Lectionem quaeum pluribus vere orit moe melioris notae luris locis circum sanitis melius cingruit, retinere λ Hanc viam inierunt Hiero nymus, Cyri Lux, sibiψ,Augustinus, reliquis Ecclesia antiqua proceres s Eandem Masrethae Tiberienses in recinsendo textu Hebrao i Merci rus, Buxtor ius, Sc. in emendandis Targu- mimi Erasimus, Stephanus, Beea ου alu in T. Mincnibus Graecisi eandem denis in erunt Surus V. N Clemens VIII. in mea LXx vulgatas Latina Editic nilus, ut ex Nobitio, Morino, Luca petras allias patetia Nec tantum ad Lcmo8 em veram,std cae ad genuinum flensium indagandum confert 'sonum antiquarum c P tio; quomodo m. m ipsa prisca Ecclesia Lumina Scripturam inte exerint, quems sensum receperint, hoc modon sis indicant.cim odi. intcr ιor senata,quaeEcclesiam'acique Occidentalem misere dilacerant, omnes Scripturam pro se
alligent,dcέ criptura viro eae genuinosensi lis tota fit re contro asper me si nes ubis receptas totius ferῖ Ecclesia tam locorum quam Teucris ratione Cauolica, Iudicium in promptu habe-