장음표시 사용
41쪽
δωνι, qua de Iocis eontrove/ f sum suum xysis aperier evinjudicio qui si siubmittere n uit, profecto se nulώνudicio praedittime e ostendit, re vix hominis nedum Christians nomine dignus erit; qui enim omnem vetusti re Catόοlicae Ecelesiae fidem Hrο-gat, nkstim sibi relinquit. AEquissimi enim habenes sunt arsi-δri, nusi s partiumstudio in transversum abripistosfiunt, qui longὸ
retro actis seculis ante lites re covir esas nostras exorta,vixerue sacrums depositum, quod ipsi a majorifusper manuό acceperant, Adeliter nolis res querunt. Utilisfimum ita gravMsimums erat Decreum Concilii Viennensis flub Cleme te V. celebrati,ut in Academus essent Linivae Hebraicae, Arabicae γ' Chaldai Professores pullici, qui linivas Mus d cerent, cae libros ex ipsis in
D vam Latinam transferrent, adstaei propagationem cae in elium faciliorem comversionem. Verum enim vero Angli, qui hoc nostro seculo prae reliquis Europaeis ἀναlολικογλώζογνιουσίας laude maxim exceIIuri, laudatissimum istud Lutetianum opus nondum numeris
omnibus absolutu n judicarunt, nihil enim simul inchoatu n& persectum est ue Praeterea A pparatus & Protegomena cum
Appendice in ultimum Ton una rejecta, quae ad operis cominplementum pertinebant, ex dissidio eortim qui operi praefuerunt, adhuc desideratur. Quapropter hi de nova Bibliorum Orientalium editione cogitantes nullis siunatibus pepercerunt, ut ex remotissimis totius Orientis angulis, antiquissima Manuscripta magno numero coacervarent. Operam huic studio indefessam navabant Principes, Archiepiscopi, Wilh l-mus Laud cumprimis, Cantuariensis & Jacobus Us Ierus Ar- machanus, Episcopi, interq; hos laboriosissimus Waltonus, donec idem virorum per universam Angliam eruditissimorum conjunctis auxiliis adjutus,Bibliorum Polyglottorum editionen, moliretur, eam i, paucos intra annos feliciter abis solveret: unde eommuniter opus Waltonianum a. pellari
42쪽
,lete. Noe Londini per Thomam Roycrost sex tomis ina orio fblio Anno MDCLVII. imprestiam, Bibliothecae pro-
Qiv octum integrae loco esse pomst,& communi omnium do- Ortim consen su Parisiensi aliiscue antiquioribus palmam praeri Pit, ac multa rariora φιλ- ων κε λια exhibet, qui- hos icta carent, uti ocularis inspectio & collatio cum reliquis quemvis docebit. JuVat ipsem malionum disserentem audire. 6 Ut finem inquit, huic dissertationi
imponism, etsi invidorum latratus ncn moramur, quibus
nihiIgloriosum magis, quam qua abistiunt ignorare,oe qua ipsi ignorant vitiserare, cs dum alii diis oe Migiliis st maere ne ad promovendum bι num pulticum, ipsi turpi otio confine fiunt,ve vino madidi eutcm curant, re inter ρccula Mirus ex impuro
pectore in omnium scripta evomunt,inter quos fiunt,qui jactant, nihil novit in hac editione haberi, quod non m Paris si, qua calumnia ex ipsa editionum cassaric ne in fumos evanescier ad ora tamen hujusemodi ob uenda luet flauco catalgum eorum, qua in hae editιone supra Parisiensem, vel m prae ea, vel auxilio disino praestanda, expectari s ssunt, hie eontexere. I. Textus eae Hersiones qua in L UP voLmixilus Arbentur in Parisiana editione, όics ulper varias columnas infimulu Paginis Lectori obiciuntur, ita ut omnes uno intuitu asicere collationemέ insiluere so ni,s ne aliorum Lircn m Hvolutione. H. Editio ηοstra quanquam sudiosorum usi res metis acccmmodata, vix quarta parte FrentParasiana consabit. LII. insta etiam exhι-bebit, qua in Parisiana non habentor, qualia sent, quae sequuntur: r. Versio Inter linearis Hetrai textus, Pagnini F Aria Montani. a. Reso LXX. editionis Romanajuxta Emmplar Vaticanum, omnium qua hodie extant, maximὸ genuinum s resecta complutensi mixta, cae pro arbitrio interpolata, quam tamen quatenus a Romana dimere, inter varias Lectionei Lector inve-B venio
43쪽
visi. 3. Vetus etiam ,ulgata Latina των LXx sua fila usa in Ecclesia Latina per Moo. circiter annos, stes Apost Mos, jamflupra nitaI annos intermortua,redimin a itur, Patritus Latinis per Nolitium compilata. . m. Alexandrinum LXX. Vesonis e BiMoHeca Ressiai desemium, nobilissimum re antiquissimum, non multo pos Conciliam Niceno descriptum, diu er avide a D ctis exsectatum; quod quatenm a Romano dissere, ad finem eu-jms columna annexume adeo ut duo i lius Orsis antiquissimas maxime sincera Exemplaria Versionis Graecae, Vaticanum si Bere, es Alexandrinum hic simul Lectori repraesententur. s. V sonis Samaritanae,ubi a reisu Samnritano di ert,translatis Latina. s. Pentateuchus Persicus Jacoba Tanisi, Characteriserifico descriptus eum sesone Latina. 7. Chaldaica Ionathaniaeo a dieitur9 Paraphrasis in Legem, cum versi ne Latina. RTargum, seu Paraphrasis Hier lymitana cum versione Latina. s. Psalmi Aethiop)ci, Canticum Canticorum, cr N. T. Aers -
eum cum versione Latina. N. Gangetia quatuor persico-Larina. n. Liber Esther Canonicus, cum Tolith, Iudith, Macrab. uno, qui nec Syriare me Arabies iae Hr flensi habentur, ut eae I S. quibusdam Ipse mandentur, operam dabimus. II. Pr Iegomena seu ripparatus, in quibus qu siones qua de Tex -- εὐο ου Graeco, de versionum singularum antiquitate, ah inritati s usu, er de variis Lectioni. in isto d ctos Agitantur, eum Grom sigia sera ab orbe Condiro , Todulis Gevmphico terra sanctaeo e. de istione Templi, Tabemaculi, eon utensilium, vesti tus Aaronici, e . N. Varia Lectiones Tyrius Hetraei, ubi de Reri,nrib, Fc. de variis Lecti nibus exi l rium Ben fer re Ben Naphtao, de literis Escientibus, re undantibus alios qua ad textum iis ran um oe e Ur- naeum cinferunt; -οσι Clavis Masreth, cae Castigari nes M. frae. M. Dif
44쪽
ω- oricum Samaritanorum coliatione, notis-oveo, prHae , viri doctissimi opera cupcto. N. Flaminii Nolitii in oκ-- Lxx notae re Lectiones variae longe doctissima, cum frag- ac raro veterum Translationum, Aquila,Summachi cae Neodoti- Nix, .er L nymorumper Drusium eae alios ictis. 16. Patricii Gnaei annotationes ad My Alexandranum,cum aliis aborum vi--orum Hoctorum ex Mn. re antiquis Scriptoribus a Nodi ιο s unis Araeterm/ssis. II. Syriaca Vesonis re Arabica cum ψς variis Syriacis re Arabicis costata variantes Lectiones, cum no- ei, s obfimationibus opera virorum Doctorum cossictae. ιδ. Iar iae Lectiones Chaldaica Para rasios ex variis exemplaribus eum noris cae obsee vatumbus stadis viri do tissimi collictis. s. Indices varii, rerum s ver crum. IV. Praeter praedicta omnia, quae in Parisiens ιδus non habentur, versiones etiam quas hiaene Par sienses, ex melioriίus exemplaribus oe M . exsuc soci-ticet r. Siamaritanam, Syriacam cae Arabicam, collatione variorum Mu. -tiquissimorum in plurimis locis visuris, vel maia redditis, opopraphi vel Exemplarium vitio, emendatas. a. Chaldaicam Paraphrasin exhibemus Editionis B.s Densis ab inin itis in punctatione erroribus, qua erant in Veneta, Compia.
rensi, Regia re Pansiensi ad analogiam Eprae re Damielis immensis Buxusi laboribus re tutam. 3. Vulgaram L tinam juxta exemplaria emendata cae recognita, eae a diversis mendarum mugibus repurgatam, eum correctionisus Romanis Luca uingensis. Haec fiunt inter alia, per quae Iudicisim fris ac us Lactor, quid inter hane alios eritiones inre r. Caeterum quia pretio sium Tud opus emere cujusvis conditio non patitur, comp ndiosam ejus ἀνέομεν gemino Indici, a D. Hottingero Tipurino, in Academia Patria Theologiae professore, Serenisi. Heriori Palatino a Consiliis Le-clesiastitas, quem maturi nimis invidia fati,cum maximo me B a liO-
45쪽
iiorum literarum damno, Anno MDCLxvi I. aetatis XLVII.
in Limago fluvio submersit,)inclusam subjungemus. Prior
ordine Tomos Tomorumque materias succincte proponit, posterior vero usum, quem vel generaliter ad Scripturae sacrae conseri intelligentiam, vel specialiter certos respicit textus& versiones, recensebit. Prior sic se habet, ut Apparatus praecedat, Textus sequantur, Appendix deniq; agmen claudat. In paratu sunt I. Chrom logia sacra a mundo condito ad Templi sicundi &UrbisIlicro Iymae eversione per Romanos. 1. Tractatus varii de antiquis Nummis, Ponderibus cs mense ris Hebraeorum Graecom n & Latinorum. 3. De Idiotissmosve proprietatibus praecipuis Scrit turae s. q. Descriptio Terrae Sanctae, cum ipsius Tabula Chorographica, & virorum doctorum Animadversionibus in Tabulas Adrichon ii. s. I risagion, sive triplex templi delineatio una ex Scriptura juxta Visalpandi descriptionem, cum Templi Salo vonis fabrica,& partibus aere incisis, tribus Tabulis comprehensa, est ra ex Iosephi mente & descriptione, tertia ex Iudaeorum Talin dicorum descriptione, quae unica Tabula expril untur. 6. Hur lymae veteris descriptio juxta Uiltalpandum. 7. Pro- Iegomena s ecialia ad Biblia Polyglotta spectantia, cujusmodi sint, α de Linrvarum natura, origine, drvivone, nutarem,stutationibus & usu. b. de literis, sive Charact)ribus, ipse sum usu mirabili, origine & inventione pri n. a, & diversit te in Lingvis praecipuis. e. De Lingua Hebraica, cjus Antiquitare, cordervatione, mutatione, praestant a & usu, Char escribus antisti s unctisq:, vocalibus & accent bus. d. De Bibliorum e trionibus praecipuis. e. De B bliorum Versionum. f. I e Variantibus Scriptura' Lectiomlus. g. De Tex uum Originalium integritate & autoritate. h. De M sfra, Ceri Ae
46쪽
Cetib, variis Lectioribus Orientalium & occidentesium, Ben/sti er&Ben Naphtali,& Cabbata. I. de Versione Graeca
LXXII.Interpretum aliisq;Graecs versionibus. . De Versione , Vulata Latina. I. De Pentateucho Samaritano ejusq; Uersionibus. m. De Lingua Chalda ea & versionibus Chaldaicis. m. De Lingua Syriaca de Versionibus Syriacis. o. De Lingua in lira & versionibus Arabicis. p. De Lingua Aet opicis &versionibus Aethiopicis. q. De Lingua Persica & versionibus Persicis. Ad Textum pertinet Tomus primus, ubi Pentaleutius Lebraicus cum versione Pagnini, Gridaicus cum versione,
Samaritano-Hebraeus & Semis itano-CMMaicus cum versionibus & notatis di terentiis; Syriacus, abi F, Graecus cum verissionibus, La inus Vulgatus. Ton us II. ubi Libri, Jossae Iudicum, Ruth, Samuelis II. Regum II. Paralipon enon, Esrat,
Nehemiae, Esther, Hebraiia cum Versione, Graece cum versione, Galdaiia caim versione exceptis libris Paralipomenon, Nel, emite & Esrae SyriacE cum versione, Aralice cum versi- One, La ine, vulgati. Tomus III. tibi Labri, Jobi, malinorum, Proverbiorum, Ecclesiastae, Cantici Canticorum,Esaiae, Ier
D iari FZechielis, Lanielis, Hostae, Joclis,Amosi, Obadiat Io, me, M chae, Nahumi, Habacuci, Zephantae, Haggari, Zachariae, Malachiae, omnes Hetralia, Chaldaico, Syriare, Arabita. Graece,cum versione, excepto Daniele,qui nullam habet Paraphrasin Chaldaicam; Psalterium & Canticum etiam Aethio-μιὰ si intueria. Ton lis IV. Ubi Libri, tum Apocryphi,oratio Manassis, Latinὸ & Graeci,s sine tertius, Latin4 Grcia, Syriace, Estae qua tus, Latin/, Τ obiae, Latin/, Graia, Hesraita ex Fagii & Mun- steri Editione, Suriata ; Iudith Latin6 Graia Syriori cum ver, Mne: Estlier Orata, Latin6 Sapientia Graeci, Latmὸ, Suriachba Ara
47쪽
Arabice. Ecclesiasticus Lunte, Grees, Sulari, Arabic/, Epistola i. & 2. Baruchi, Latine, Graia, Syriata, Arabic/, Dan elis fragmenta Latine, Graia, Sstriata, Mallia, Macchabeorum
primus, Latori Grae),Syriac/,secundus 'totidem versionibus, accedit tamen Arabica. Tertius, totidem extra Arabicam.
tum Canonici, ut Pentateuchus Chaldaicus Iona: hanis BenUziel, Hierosolymitanus, Persicus I ausit, uterque cum versione.
Tomus V. Ubi Libri Novi Testamenti, Grata, Latin/,Θriacp, Aeth ostia, totius cum Versionibus Latinis. Pes esqua.uor Ex at gelia. Appendice exhibentur I. Tractatus de Codicum Hebraeorum variis Lectionibus, quae heri de hetib dicimtur, ea. rum origine Ri numero &c. Item de variantibus Lectionibus Orientalium & occidentalium, Ben Ascher& Ben Naphtali, cum singularumc atalogis,Parasi harum ii cm c apst rarum Tabulis. II. ChaldaicaeParaphraseosEditionis Anglicae,cum illa in Bibliis Regiis collatio, ubi discrepantiae anno. tantur, cum anno a ionibus & observationibus doctissit eis. III. Syriacae versionis V. T. cum aliis vetustis Codicibus MSS. Usserianis, Poliochianis & Cantabrigiensi collatio ςum
Notis & observationibus ad loca Variantia. IV. Pentateu- Chus Samaritanns, cum J extu Hebraico collatus, discrepantia: omnes collectat, loca etiam in quibus I extus Samaritanus cum Uersione Graeca LXXII. convenit, uterq; vero ab Hebraeo differr. V. Annotariones&Observationes doctissimae in Psalmos, Canticum Canticorum,& novum Testamentum, Versionis Aethiopicae. VI. Annotationes & observation s doctissimae ad Textum & Uersionem Samaritanam spectantes. VII. Annotationes in Pentateuchum Persicum, & in quatuor
Evangelia Persua. VIII. Arabica Versio Pentateuchi, cum
48쪽
Saadiae Uersione, tam quae in Codicibus Mn. quam quae ibitis Constantinopolitanis extat, collata. IX. Flam,nilitii notae in Graecam LXXII. Editionem Romanam, in qui- ex antiquis Ecclesiae Scriptoribus, & Libris tam MSS.im impressis Hetraicis, Graecis, Samaritanis, Latinis, Syrit, Chalisicis & c. Textus explicatur, vel confirmatur, qui- varia a Nobilio praetermissa ex scholiis Romanis, Johanneso & aliis, vel Latinὁ tantum, ab ipso ex Graecis Scriptotis eruta, ipseriura Scriptorum verbis ac'duetis, sitiat adje-X. Editio Romana LXXII. cum aliis editionibus hodi- iis, Veneta, Cori plutensi, ex quibus reliquae profluxerunt, tum qu busdani MSS. exemplaribus collata, omniaq; loca tantia collecta. XI. Ejusdem collatio cum aliis MM. vel issimis, Guoiam per Genesila,c antabrigiensi per Libros ronicorum, Rupi casiano per Esaiam; Cardinalis Barba-i per minores Prophetas. XII. Andreae Masi notae in Io-im cum Astersis, Obelis, Lemniscis, Hypoleinniscis, &c. vetustissi i o Exemplar Syriaco, ante mille annos exarais, collato. XI I. ianvaniensii m d heologorurn collationes lig. I a . V. T. cum aliis excmplaribus, item clim Textuaeco, Hebiaico, Syriaco, R Latinis Fcclesiae Patribus. XIV. tricii senis annotationes, quas paraverat ad MSC. Alexanni editionem, in quibus C odicem illum antiquissimum, D Textu Hcbraico A veter bus Ecclesiae Scriptoribus, aliisque aecisEditioi ibus consert.XU. Ex viri sumini Huc nis Grotii rotatis in timuersam Scripturam Sacram excerpta de locis iantibus, cum ejusdem de sinsulis Iudicio. XVI. Variae L nes Graecae N. I. tam quas collegerat Robertus Stepha: ex XVI. Codicibus MM. quam ex plurimis aliis vetustis- is exen plaribus Gllectis,& in unum cossus digestae. XVII.
. Metensis tari duo de Graecis & Latinis Varietatibus E
49쪽
vangeliorum, & Laevaniensium Theologorum collationes I at.N.T. n.Graeco, Syriaco contexm&I atinis Scriptoribus. XVIII. In Syriacam versiomm N. T. Notae Martini disti, ex variis codicibus collect cum aliis quibusdam a mallono ruper adjectis. XIX. Propriorum Nominum HebraiCorum , Chaldaicorii ra, Graecorum explicatio. XX. Rerum oe ver lorum per totam Scripturam Index, secundum Libros, C pita & versus. Posterior Index de textus nobis singulos ordine sistit,&siibsidia sive classes eosdem reserandi subministrat. Textus au em in opere hoc occurrunt. I. Hebraicus in totiusVeteis teris Testam nil libros Canonicos. Ex Apocryphis μέ i, extat his Tobias. Ad hunc textum ejusq, explica ionem ex Apparatu pertinent, quae dicuntur n. VII. S. q. f. 6. I. 8. Append. vel 5 n. I. II. Chaldaἰcus, ubi habenius i. in Penta euci um, Thargum O helosi, Ionathanis Hiero lym. x. in Prophetas Urielidis. 3. in Hagiographa, exceptis Paraliopon enis, Esdra, Nehemia, Daniele Iosephi Caeci. Huc
pertinent in Apparatu n. VII. S. I 1. Append. n. a. III. maritano-Hebratis re Chaldatis. In Pentareuchum quem solum agnoscunt. Huc facit, ex Appar. N. VII. S. II .Append. n. 4. & s. IV. Suriacus I. in Vetus Testamentum Cationicum, a. in Novum Testamentum universum. 3. In Libros Αpocryphos exceptis oratione Man assis, quarto Esrae, fragmentis Estherae. Fx Appar. huc re er N. VII. SI 3. Append. n. 3. V. Araticus. In Vetus & Novum Testamen um, exst.
ceptis Libris quibusdam Apocryphis, Oratione Man assis, Esrae ter io & quarto, Iudith, fragmen is Estherar, primo &tertio Macchab. Apparat. n. VII. S. 34. Append. n. 8. VI. Persicus r. in Pentareuchum.a. in m Vina quatuor. Appari n. VII. S. ι6. Append. n. p. VII. auri picus I. in Psalteri-
50쪽
v, in Canticum Canticorum. 3. Totum Noum Testamen '. Appar. n. VII. S. I . Append. n. 6. VIII. Graecus in s & Μvum Te mentum , libros Canonicos de Apocry-is,excepto Libro Esrae quarto, Appar. n. VII. S. 9. Append, . Io. II. IE. I IX. Latinus. I. Pagnini Interlinc aris. 2.lgatus. 3, Quilibet Textus fere suam habet versionem. par. n. MII. S. F. Io. De vulgata Latina Append. n. II kro Notae caeterae inserviunt vel utris Testamento, ut in
ri & Κctibii. 9. Deversionibus Graecis n. IIJ Pentaleutas Haratano Append. m. I. De Codicum variorum variis Leonibus &c. vel ψvo tantium, Append. n. I6. Variae Leones Graecae n. II. Lucae Bmgensis Uarietates Evangeli-im &c. n. II. in Syriacam Versionem notat Martini Tro- , annotationes in quamor Evangelia Persica &c. Praepa-oriar & Isagogicae in univorsem sontextum notae concerat primo Historiam sacram, Appar. n. I. s. secundo Numis, Pondera &c. n. r. Tertio Idiotismos Scripturae S. n. Quarto descriptionem terrae sanctar n, 4. Quinto Triton. n. s. Sexto Hierosolymae veteris descriptionem n. Septimo explicationem nominum propriorum, Append. octavo Indicem rerum & verborum Scripturae, N. ZO,
Alterum punctum de admincialis ad facilioremscripturaeelligentiam, quod attinet, hic varia Se diversi generis scri- Anglorum sese nobis commendant, quae memoriae causa,