장음표시 사용
451쪽
Π De Viriate animali. Zodiaca virtus tria complectitur. Est na virtus animalis, quae ordinat,&componit.&dis in . mobilis,lacertos,quibus caetera membra mouentur, moue Huae bilis constat vi subauditu,gustu,odoratu,& tactu. y inlisi sic
c perationes duobus modis sunt. Sunt operationes,quarum unaquaeq; singulariter obhat ''t 'i vi est cibi appetitus per caliditatem& siccitatem: da Sestio per caliditatem & humecti
stigiditatem&sietatem: expulso per illud, quod est Milidum humidum. Suhim ,--st.
ponuntur ut est desiderium & deportatio. Nam desiderium virtute duplici componitui .nui . ''petit altera,quae sentit:stomachys enim suam inanitionem sentit. Deportatio vero duplici fluitur,voa,quae expellit: altera,quae attrahit,vel sentit:altera,quae appetit. De spiritibus. DSPiritus igitur sunt tres,primus naturalis, qui sumit principium ab hepate: secundus vitili, imalis,a cerebro. Horum primus ab hepate per Venas, quae non habent pulsem,in totum e re, 'ro per neruos in tonim colus icti bioti
acet calidar& humidae est,in quaerescit&augetur corpus,viq; ad vigesimum quintum ueniens annum. Hanc Iuventus sequitur,quq calida est & sicca, per si sine diminimone niihi, pus coseruans,quae trigesimo quinto, vel quadragesimo anno finis. Huic succedit senectus sitsi dies se citi
qui dem minui S decrescere corpus incipit, tamen virtus no deficit: quinquagesimo quinto anno vel sm Cap. lν
senium. Adolescenti complexioniuexit , et trigesistunt, persistens. Hui succedit Senium collection phlegmatici humoris
Olor estiis duobus modis fit. Aut enim hunc interiora subministrant: aut exteriora deducunt. Abiibus autem duobus modis accidit, vel ex abundantia:seu ab aequalitate humorum. Ab aequalitate eiacti est compositus exalbedine&rubore:Ab inaequalitate vero procedunt niger,cithinus,rubeus,si ad cusari, alor. Color nanq; rubeus, & niger , & citrinus significant colorem corpori dominantem. Citrinus vero is gnificat choleram rubeam. Niger vero solus , choleram nigram. Rubeus solus, abundantiam sanguinis. aluinaq; & glaucus abundantem frigiditatem corpori dominantem ita glaucus ex melancholia: albus explis gaus: sui c usas habere significat. Ab exterioribus nempe colores adueniunt, sicut ex frigore Scotis:ex calore Attii sibus:& ex ali)s multis accidentibus. Sunt&alij speciales vel spirituales colores aut ex timore, aut exi attiastitia, velathsanimi motibus . .
Apillorum colores sunt quatuor, niger,rQbe .glaucus,&canities. Niger fit ex abundantia ches iii si,vel combustione multa singuinis. Rubeuha nimietate caloris no adusti, unde semper fiunt rubii iii Glaucus ex abundantia melancholiae Canitiei vero fit ex nimia deis hione caloris naturalis, &er ellecta ξ ra iphlegmatis. Hoc plurimum si in senibus.
Culorum tunicae sunt septem & humores tres. Prima tunica dicitur rhetina secunda ecundis :i ros:quartadela araneae: quinta uea:sexta. rnea: septima. niunetiva. Humorum primus in iii: MO Uς oiorious oculorum. . Culoru colores sum quatuor,nige subalbidu varius,&glaueu, Nigredo stre desecto visibi, fra perturbatione ipsius:aut e2 penuria crystallini humoris, vel quia plurimum resedit interly p us humor:aut ex humoris abundantia, si est sitis albugini oui,aut moturbatione ipsius:aut stylitatis uvet humoris. Subalbedo fit ex septem rebus,superioribus contrari j sex abundantia spiritui yi claritate ipsius: aut eX magnitudine crystallini humoris, & eminetia ipsius: aut ex minorantia albusp &claritate ipsiuS:&defectione qualitatis uvet humoris. Varius vero color & stlaucus fit,sic5Mesust; φ' que accidui nigredini&subalbedini. Varius vero color signat sipum Vissibilem mans absidare,&ctas varietate. Glaucus vero color significat spiritu visibile minus abundare.&subnistrescere in sua sep 'MPς Qyclitatibus corporis. Cap. 2' Odi qualitatis corporis quinq; sun crassitudo nimia,& estrenuita macies synthes quia i litas. Crasiitudinis duet sunt spes,cabundatia earnis & pinguedo. Abundanti, carnisnt ex λ y - q. Pinguedo fit ex frigiditate &humiditato inteiri. Pinguedinis diminutio,vel extenολ' iis hum
is itaq; fit ex humoru aequa late. Corporis haesu
452쪽
Tractatus Secundus, qui est de Rebus non naturalibus
De Mutatione Aeris. mutatio fit quinq; modis. Aut.n fit ex airris,& earum fumositatibus.
453쪽
1o ANNITII IN ART. PAR. GAL. Traistatus Tertius,qui est de Rebus Contra naturan
cuti set Res Contra n t tram. cari l. Riaersto contra naturam sunt, morbus,morbi causa,&accidenti morbum sequemitivi . est,qui principaliter corpori nocet nullo modi tore,qui oum adiuuer,ut calor in febre se civit. arsis, cutium supergrediens nature, procedens a corde in arterii, i qui putrescunt,o putrid nuncupatur tertium t dit membr solida,&ita est ethici sthi furi Euhemera nascitur ab accideti occasioe: l'uyrid quoq, putridi redus, cuiusmodi lunt 1implices ii si it, eo, &sunt ouatuor Primus est modus, qui fit de putredine sanguinis,comburens utranq; partem,interibi ahkteriorem ut est 'nochus. Secundus, qui fit de putredine inolem rub ae Vt est tritheius. Tertius fit ex pui, esses ut testinatis ut est quotidianus. Quartus Vero, qui fit ex putredine melancholiae, quae intermissis duobus di Micissistit infirmum, de dicitur quartanus. Modi praeterea fiebrium ex putredine accidentium tres sunt. nsebis ouae duotidie minuitur,ut paracmasticus,i. decrescens. Esi,qui augetur,Viacmasticu donec recedat. Est,et in toti statu permanet, donec iterum recedat, ut homotonus Continua siebris de putredine venarum fit,declinas uiti, ἡ extra venas in aliquibus corporis partibus. Horripilatio fit in febribus ex infusione putredinis in sensibilibuitii
is,mόrdens & infrigidans. Ideoq; horripilatio fit in febribus illis, quae habent anesim,idest interpolatiohe, iii
putredines extra venas sunt. - . I
V De Apostematibus. V p. 3, APostematum aute quatuor modi sunt simplices. Aut. n. fiut ex sanguine, &dicvtur phlegmones:aut ex clateris rubeis,& dicuntur herysipite:aut e phlegmare,quod est coagulatur,et dicuntur indimi vel cun i. imoti aut ex cholera nigra, dicuntur cancri phlegmonum. Ex sanguine signa sunt haec,rubor,duritia pulsus, o
nuerit,sicit sanitate .s vero eam dimissio. Ex phlegmate phlegmonis signa haec sunt,albedo,mollitie φ --1inis:& est une dolore. Haec sunt quo sra nigra, ingens durities cum nigredine issi sensu. De Re naturali in humano corpore. humano corpore unaqueq; res naturalis, si propriam naturam Iri 61utiscit aegritudinem, meutaram GEnera aegritudinum tria sunt,consimile, ossiciale, & uniger sale. Est quidem aegritudo consimilis his membris contingens,quae similia sortiuntur vocabula cum eadem vasisione.ut est caput dolens. Et euotcialis cruritudo,quae aiaidit officialibus membris,sicut sunt pedes,manus lingua, detes,& cetera, quae nota sibi istmunt ex ibi accidente infirmitat hv podagra pedi,dcchiragra manui: vel quae in 'a m ex membris, linbus accidunt, ut chiragra & podagra. Et est denique uniuersalis aesritudo, quae nascitur supradictis duabus, rismembrorum seiunctio. Cis ςDe aegritudinibus similibus. ero quesitate contingit mili inarmit stini e olidi; accidit membris, quae graece ethica dicitur. Vsithis hdamuae ex lxumore accidit,in febri ex putredin ut superius dictum est 2 retudo frigida, quae uae
more accidit, est,ut algor ex nimia frigiditate aeris seu niuis. Et est aegritudo,quae cum aliquonum dit,ut paralysis,quae fit in toto corpore,aut in parte. Modus humecti morbi est, qui fit proprie, tenus umoris admixtion ut est sigidum vulnus, vel vacuum, vel foetidissimum cum admoJum inflatio hydropicorum vacuo squallore torpens. Morbus vero humidus est alios trahens ire' thydropi sis. Morbus siccus est sine humore, vi spesinus, qui fit exinanitione. Morbus siccus elicum re ut cancer durus &siccus. ,, De Morbis in Officialib. membris,&primum in forma. as membris accidentes quatuor sunt.Ipsi sunt uui accidui in Naiulatione,i ' tu tr& in illitate membrorum:& in naturalis io elatium in forma hominis,quinq; modis fiunt. Met
Oibi in officialibus membris accidentes quatuor sunt.Ipsi sunt,qui accidui in plasmataone,ι Vlture:& in Nitate membrorum:& in naturalis numeri superfluitate:& in membroru politi '. - - brorum in conuenientia,ut est foeda cap ti 30'S - : repletur. In poris,ut eoru strictura aut largit
concivitatibus,ut si manuum pectumq; concauitas carne repletur. In pON VI eoru . .
ta ebui stulturis aut pulmonis cannalium asperitas In lehitate,veluti matricis lenitas,vel stomachi. tale,utgVxxv in f De Mo bis in Quantitate membrorum Morbi in utitate membrorum fiunt eX abundantia sipermatis,cum membra crescunt ampu*hil . ε, videmus fieri in magno capite,& in lingua grossa aut ultima paruitate &indecenti,ut paruv machus,& hepar. De Morbis in Numero membrorum . . ,hiud iis
454쪽
insisone membrorum fiunx m0rbi, ut pr pter membri motionem de loco seo: aut ex dispotiione Vieihi iribis V sunt digiti,Mabi ,qψδ songi V in δntur Vol adherent,&non separantur: aut quae separantur,&non Ciaetantur. Sedisparatio adhxrtantii membri uniuersaliter fit, aut in membris consimilibus, aut in ossicii 'c sibilibus membris,ut Os ibu ,nstrui , arn venis, lacertis,& cute. Quod si acciderit ossi, fractura dici iii,stitui ex recenti tempore, plδg3 dioxRr; si Voro ex vexori, non tantum plaga, sed putrida plaga nunchp tur. 6 usi Veni, neruis vel arseridi acciderit, lio /tq; lio note nuncupatur. Si autem euenerit medijs lacerti, tantii s. siste tritio nuncupatur. i v om x ς ori tu dicitur que,si inueterauerit,putrida plaga no abir In bilibus vero membris perpζtv 6x ep r tuo,Vt est manus vel pedis abscisio. De Qualitatibus corporum. Capon o toti, qualitates simi tres,sanit S,Rgritudo,&neutralitas. sanitas est temperamentum perficiens vel custo as ,re, naturales sincursum naturae. Infirmata est intemperantia extra cursum naturae, naturam laedens. sili sonis effectus sensibilis Neutrum quidem est, quod nec sanum nec infirmum est. Sed neutralis qualitati, ii bis, modis constat, Vt si in uno corpore simul coueniant infirmitas &sanitas in diuers; mebri ut est in eoe1 ,hi et i,& claudi siue in corpore senis,cui nec unum membrum remanet, quod non malum sat& patiatur Et ' ἰωψu, hominis aliquibus horas sanum fuerit,alsis vero infirmum,ut eorum,qui qstate infirmantu hyeme fani
ἡ mora Uno livom iras ninror remandi iani sunt: qui humidam naturam habu rint,in pueritia infrmatu in iuuet autem&senectute infirmantur. In tribi
in quo trium qualitatu unaquetq; sibus eas significantibus. in senectute anantumqui vero siccam,in pueritia sani sun in irebus sanitas,&infirmitas, & neutrum, aut in corpore, ciete illas,& regente, di conservante:aut in unificatiq- De Occasionibus. D. Cecisionis vero duo sunt genera, unum est naturale:& est aliud extra cursum naturae. Occasones autem 1
-- Hi conseruant. Occasiones conseruantes pertinent ad sanitatem:facientes , Ut
,n naturales,aut quae ultra natura procedunt, ali pertinetra ρettinent ad infirmitate expellendam. Occason es.lllae vero,quq non pertinent ad sanitatem nec ad infirmitatem,constituunt
. De Occasionibus sanitatis & infirmis Maium occasionum societatem habentium cum sanitate δ /qui humanum corpus circunda cibus &porus, motus Squies, tot dii : 'yaeoi m lcum. Od 'tione decent: suerint,&inuritate,qualitate,tempore,opere,&ordiunt anitate ab accidentibus: s si contra hoc aliquid factum fuerit, accidui infirmitates& permanρt.
Moti occasionum infirmitatem facientium tres sim t. Nam aliae sunt, quae vocantur primitiuae, qua exterius iunt corpori,ut calor&fiigus. Sunt&accidenti quae admouentur intrinsecus in corpore, ut replet &in
De AEgritudinibus secundum aliam diuisionem. Cab. 14. L Gritudinum secundum aliam diuisionem modi sunt duo,communite aut proprie. Quae coitex acciduid Laut accidentaliter,aut necessario fiunt. Accidentaliter vero,ut percussito, combustio, morsus, decerptio &
- Σ' ς ης- io,vt byuperius memorata, V ut dictum est sunt socia sanitati & infirmitati. Qua gmvdine , ut sunt inconsimilibus mebris,& conseruant qgritudinem: aut in officialibus: auti,d sunt easde infirmitates conseru, atq; conseruant.
infirmitate sex modi sunt, Quom unus est aer, & vigiliae, inanitio & repletio, es
Cap. Is caliditate procedentium quinq; sunt. Primus fit ex commotione spiritus:aut A como
int hiὸ, ἡ ''s'yx iii ix opsi Queniens sertiter humano corpori. Tertia ta abundantia ciborum iusti iii,44 'Iςp ς'xς,αρηxinguente naturalem calorem. Quarta ex paruitate ciborum,unde calor nanthisu .s: i kῶ φ 'ςx Rbundantia frigoris Ve humoris frigidi poros obturatis, unde naturalis calor Ἀώribi . . 0 quone portione corporis ad dissoluendum & euacuandum naturalem calorem. Septitarchi hi ori .. x xio nimaRVnde si multa dissolutio humorum,& euacuatio,& sudor:unde attenua
, Qua vero fit ex requie & ociostate multa.
'ς φ' 'ς finx quatuor Prima occasio est occursus aliene siccitatis visibilis manifestae '' xxi patuita, egi :,bii, C. Q TQ -xo incorpore cum sex udine tacetum, sit,si
457쪽
i De Diuisione sufficientia medicine, Cidi autem medicina est aut eorum s , quae supra disimus,temper ra habitio i aut polibii ἡ Iatio medicinae habet triplicem effectum, in tu . Vte quxore, ut naribus,auribus, siuei itinius: soris', ut epithema, cataplasma, ςmpi str , & similia, qua seris operantur. M talis sitio in tria diuiditur. Aut enim soluit, Vt pharmacia: aut comprimit, ut caestana: ais ida in febribus. Eius utem esse , quadruplex est. A ut enim minuitabundati iam vi carnem vel sanguinem: aut constrin t Blutum, ut stypti cum aut m α
rhi, duplex est, in carne:& in Osse. In carne,Vr incidere,fuere,coquere:in osse,ut solidare, aut t radere. pecieru cunitio quinq; modii sit, ualit ri , quantit u , Ipi 'Ordinis,boni maliue disti cIoanniti' in Parum Galeri Artem Isagoges initi
i,ut pharmacia: t qualitatem, ut
GENTILIS FULGINATIS MEDICI CLARIssi Mi
Expositio & Qusstiones stubtilis sinas super Primo Libro Micro techni G leni.
g v s est bonitas bonifica. Colligitur Proculo Diacliano inlibro propiario num theologicaltu propositione a 33. EXCOGITAVI coponere libru, dicitur totum cotinens. Charissimi fili; pluribus iam decursis temporibus,in quibus e veritatis inquisitione in medicinali scientia laboraui totis viribus atq; meate, to
458쪽
lmtum,ut perexplicatione eiushua adighitione S partibus eiusudueadinvicem tribent c
taui inter causas&ςsectus lue Linent essentialem conuenietitiam dimis A re δε Arnris, ' mari aria , disiciendi sumuntur large pro modis, norificindi aliquam rem': &lic
triti pῖςx quid, potiusdiffinitiolieni dato pe 'iustaetitiam prim posteriorum docetur uiuenti 3lutionem i. ex eis a quo fit reseluti hoc atet per textu iuersionis c 1terum quia geometr utuntur&e Dicendus in propinquiori; scilicet est vi j v Ad illud i quod inropter quid;quia exemplum est commune. Appa it plusaeo lenta: Considerandum ex lub.primo theoricae,a, non es inconueniens gemateriam: E emplum Hali est bonum . hi h ex eo antecedens' dicatum&ita