장음표시 사용
341쪽
316 LIBER theca patrum secundae editionis; Drepanus Florus antiquissimus poeta, cuius meminit Caesar Baronius in Martyrologio. Ado Episcopus Treuirensis: Adam destino Viactore. S. Gregorius. S. Bernardus. D. Laurentius Iustinianus. Ioannes Echius insignis theologus. Caesar Baronius Cardinalis, quantum operae. & ingenii collocarit in emendis plurimis de eo narrationibus, in suo Ma
xyrologio satis ostendit. α alij multi.
Exterminatoris nomine apudB. ulam.
EXxorminatorem nonnulli interpre
rantur ignem egressum a Domino, inquit Estius in eap.Io. I. ad Corint. Propterea sortasse quod in Numeris legatur multitudinem fuisse vastatam incendio, iuxra versionem quidem vulgatam: Verum in Hebraeo nulla hi ignis vel incendii men- aio, quemadmodum nec in Graeco . sed antum plagae seu percussionis. Latini in-ior preIes
342쪽
C Ap. 1o. 3I terpretes serὁ intelligunt Angelum percussorem ; Graeci potentiam quandam vi tricem. quod eodem recidit: quae est enim ultrix illa potentia, nisi Angelus Dei minister, quo & alias saepe numero legitur usus ad punienda hominum peccata .' Velut
Gen.a9. 3. Reg. Vlt. q. Reg. I9. Actor. I a. Quod vero Latini quidam exterminat rem exponunt,eum qui percussi t extra termino terrae promissae: parum scienter ab illis dicitur. nam graeca VOX ολοπιτης, nullam habet termini significationem, sed eum significat, qui penitus vastat ac perdit; quem & Cicero Latine dixit exterminatorem in oratione pro domo sua. Porro huius exterminatoris fit etiam menti Iudith 8. his verbis: Exterminati sunt ab exterminatore, & serpentibus perietunt; ut videri possit Apostolus haec scribens illum locum in mente habuisse.
Eiusdem exterminatoris mentio si Sap. i8 in fine. cum dicitum. His autem cessit, qur exterminabar & haec obtinuit. Quaeritur autem qualis fuerit hic exterminator Angelus, bonus, an malus, & omnino quis
fuerit8 Librum sapientiae legenti videbitur de numero malorum fuisse, eo quod fac erdoti
343쪽
doti ponti scalibus ornamentis induto ce sisse dicatur atque extimuisse; imo & victus ab illo fuisse: Nam pro eo, quod nos ibi legimus vicit autem turbas, in multis Graecis habetur: vicit autem exterminantem, siue
vastantem: & mox sequitur, quod verbo illum qui vexabat, Graece, ultorem subiecit. Verum haec ut figurato sermone dicta, non incommodὰ etiam de bono Angelo postiant accipi: Nam & Angelus, qui luctatus fuit cum Iacob, superatus ab illo legitur Gen. 32. & fleuisse. ac rogasse eum, Oseae 1 a. qui utique bonus erat, ipsiusque adeo Dei personam repraesentabat, ut propter eum in lucta superatum Iacob dictus sit Israel, id est, praeualens Deo Gen. ibidem. Quare & hunc bonum Angelum fuisse mihi valde probabile est: nec vero qUalemcumque. sed illum ipsum qui ductor fuit Israelitici populi per desertum,& Christi
in carne venturi personam prς tulit; ideoque Deus, S Christus & Iesus magna Archangeli laus) nominatus legitur: Nam de Angelo ductore, quod idem ultor populi istius steterum futurus esset, testatur expresse Dominus Fxodi 23. Quod autem gesserit personam, & nomen Dei, docet
344쪽
quod ibidem proxime sequitur,&est nomen meum in 1llo,videlicet tetragrammaton : hoc enim nomine saepe vocatur, &vocat seipsum. ut Exodi 3. I . I .a . D ut.
vlt. & alibi. Quod Christus appellatus sit, iam supra habuimus ex illis A postoli verbis: Neque tentemus Christum sicut quidam eorum tentaverunt; Quod Iesus dictus, ostendunt verba Iudae Apostoli dicentis in epistola quod Iesus populum de terra Fgypti salvans, secundo e os, qui non crediderunt, perdidit. Quibus eriam ex verbis patet ipsum incredulorum extermi- . na torem fu i ste. Dicitur autem hac fecisse Dominus per Angelum.de quo loquimur, personam ipsius gerentem. Haec Filius subiungens etiam ipsum eundem fuisse, qui primogenita Fgypti percussit. & cuius ministerio lex data fuit in monte Sina; quique cum Moyse locutus fuit in deserto, &eius corpus sepeliuit; & cum I*sue in agro vi bis Ierico. & qui populum legis oblitum obiurgauit Iudic. a. dic. quae a nobis supra fusui. posita sunt. CAP.
345쪽
C A P. IV.2uod sit princeps omnium, quotquot sunh
Diuum, inquit Estius, Michaelenti
esse omnium Angelorum supremum, etsi non sit certissimum: permagnam tamen habet e scriptura sacra probabilitatem: nam Apoc. ra .sic legimus: Michael,& Angeli eius praeliabantur eum dracone, & draco pugnabat. & Angeli eius;& non valuerunt, neque locus inuentus est eorum amplius in caelo. Draconem autem intelligi eum. qui supremus sit inter daemones, manifestum est: sequitur enim: Et proiectus est draco ille magnus ierpens antiquus qui vocatur diabolus. & Satanas, qui teducit uniuersum orbem; & angeli' eius cum illo missi sunt. De quo etiam si- mili modo loquitur Dominus Matth. 23. Quare conseques est & Michaele inter sanctos Angelos supremum ac principem epse: quoniam hi similiter Angeli eius di-euntur . Quod si ab horum Angelorum
346쪽
numero eximere velimus summae hierarchiae ordines: absurdum sanδ videbitur inferiores ordines cum Dracone, & Angelis eius pugnare pro gloria Dei: supremos au- gloriosissimae pugnae simul ac victoriae expertes esse. Huc accedit, quod in epistola Iudae, diabolo, qui daemonum supremus est, Michael Archangelus tanquam Angelorum omnium princeps opponitur, occum eo altercari dicitur: Non enim Ar- changelus dictus est, velut ex Archangelo. rum ordine , ted quia supra omnes omnium ordinum Angelos principatum habet. Quod expressius significare voluit Dy-dimus scribens in eam epist. cum Michae-1em vocat maximum Angelorum. Pro eadem sententia facit, quod Danielis Io. Mi chael dicitur princeps populi Dei;&c. I a. vocatur princeps magnus, qui stat pro sit spopuli Israelitici. Recth enim & conuenienter supremo Angelo committitur custodia & principatus eius populi, qui a Domino prae cςteris electus est:qualis quidem tunc erat populus Israeliticus; nunc autem Ecclesia Christi: cui proinde eundem nunc praepositum esse plusquam probabiliter freditur. Hinc etiam omnium Angelorum
347쪽
beatos: neque quoad gratuita in creatione accepta: Constat enim horum donorum respectu non posse poni aliquod meritum in primo Angelo, ut nec in alijs: sed quoad
gratuita accepta, vel aucta in confirmatione proportionaliter iuxta meritum maius, vel
minus eiusdem perseuerantiae, Hactenu ex Estio. Et sanὰ ijs, quae dicta sunt, conformis omnino est mos scripturae sacrae, & ipsa historia, ut non modo militiae ducatus summo alicui principi tribuatur, sed & illi victoria ascribatur: atqui nullus alius memoratur. quam D. Michael: & dato quod aliquis alius illo es et superior,& in agendo maior, dubio procul illi fieret non leui iniuria ι nempe quod ipse sub silentio premeretur, ac praeterirerur, eiusque neque intemplis, neque in diuinis officijs memoria feret, & inferiori omnis honor ei debitus ascriberetur. Vnde & promiscue Graeci striptores etiam historici eum Archiducem c estium agminum appellant: ut Nicetas Chomates, & author vitae S. Danielis Stilitis, qui principem coelestis mili eum vocat: Et Luirprandus in historia, summum, & coelestia militiae principem Archangelum Michaelem nuncupat. Et
348쪽
3a LIBER V. inde est sui Pantaleonem,& alios praeteream) quod prae caeteris Angelis in Ecclesia
colitur. ac lempla ubique terrarum: imo vero loca Innumera,castra, montes,oppida,
flumina, portus, promonsoria, plateae, por rar urbium, sacraria, & alia eius generis, eius nomini inscribuntur. Item quod sub eius nomine omnium pariter Angelorum sestiuitas celebratur. secundum D. Bern. in qua proinde festiuitate cum primas Angelorum nuncupatur, comparationem feri ad omnes omnino Angelos res ipsa satis
ostendit. Idem sentit cum his inter nouis. simos & Matth us Felisius in suis institutionibus Christianis.& is author quem ipse in scribendo secutus memoratur. Denique ipsa testatur Fcclesia id, quod dicimus. dum his verbis orat: Deus, cuius fulgore claritatis beatus Michael pretcellit agmina Angelorum. & cuius dono principatum meruit possidere coelestem. Item inphymno festi eius, qui D. Ambrori dicitur: Sed
praecipuὸ primatem eminis exercitus Michaelem in virtute gonterentem Zabulon.& apertius in prosa. Te namque profitemur supernorum principem ciuium ; principalis est potestas a Domino tibi data, pece an
349쪽
C A P. I v. 3aytes saluare animas ι item: renes perpetui
principatum paradisi; & in antiphona: Michael praepositus paradisi, quem honorisecant Angelorum ciues.
Addi possunt, D. Basilius in homilia de
Angelis. D. Laurentius Iustinianus in sermone de S. Michaelei Pantaleon diaconus,& Carthophylax magnae Ecclesiae. Catharinus in epistolam ad Heb. Blassius Viegas in c. I 2. Apoc. Tibi 5 Michael. inquit D. Bl,sius, duci superiorum spirituum, qui dignitate, & honoribus praelatus es Caeteris omnibus spiritibus supernis: tibi, inquam,supplico &c. Et D. Laurentius Iustinianus: Sanctis, inquit spiritibus praelatus est Michael, sicut Lucifer malis: primum locum Obtinet, ait Pantaleon, inter mille millia,&decies mille myriades angelicorum ordinum, & proxim/, & citra ullum superiorem &c. Hinc & Ecclesia immediath post D. Virginem in litanijs eum inuocat,& Dei signiferum vocat, crediturque iure merito Christo cum omnibus Sanctis,& Angelis ad extremum iudicium descendente signum eius, de quo Matth. a . id est. Crucem, tanquam sumus Regis & imperatoris vexillum gestaturus. id quod ad maio-ι X rem
350쪽
rem Dei gloriam in illo orbis theatro, non nisi Angelorum principi committendum videtur. Possent & alia huiusmodi non contemnenda ad eam rem produci argu
menta, sed sparsim ex ijs quae suis locis diacta sunt, & post dicentur. facild colligi
Vnde aliqui diuersum opinati sint. Vtrum, inquit Estius indistinct. Ioa
a. senten. diuersam a superiori sententiam tenent quidam Dionysii authoritate moti, qui lib. coelestis Hierarchiae c. 9, Michaelem ex supremo ordine infimae Hierarchiae, qui principatus nominatur, fuisse tradit: sentit enim ex ordine principatuum esse eos,qui gentibus, regnis.& prouincijs sunt pNEpossiti: Michaelem autem Hebraico populo praepositum fui si se, satis ex Daniele constati tametsi Hieron. scribens super Habacuc 3. ambigere videtur utrum Gabrieli, an Michaeli commise