Paupertas vituperata laudata nec vituperata nec laudata cum cautione vindicata. oratorio specimine, in illustri gymnasio Anhaltino, a quinque nobilibus bonaeque spei adolescentibus edito

51쪽

AIexandri talentis, quae Aristotelis & tot op

rarum excitarunt in animantium pervestiga dis naturis studio Z Ut nescias, utrum plu*saupertati, an divitijs pretiosus ille histori

animalium thesaurus debeat. Neque nostro defuere seculo, qui rerum naturalium historiam divitiarum suarum impendio locupletarunt, & insignem divitiarum, posteritati usum commendarunt.Quid igitust paupertas invenit artes, sed paupertati junctus animi vigor dc mens tam paupertatii, quam divitiarum contemtrix. Artes intelligo nobiles& liberales;quae ut non nisi feliciora habitant ingenia: ita non nisi a felicibus&supra omniasortunae ludibria positis inveniuntur.

Neq; adeo sibi velim blandiri paupere , ut ipsapaupertate devinciri Numen sibi persuadeant; quandocum impietate conjunctam paupertatem magis execratur DEUS , quam impias divitias. Securitatem & tranquillitate paupertatis qui nimium praedicat, non inteli gere, aut fatis attendere mihi videtur, majoribus plerumq, pauperes, de parandis vitae subli- dijs, angi curis: quam de ijs vel conservandis vel augendis divites. Peticula vero, quae immi- o nentei

52쪽

nentes bellorum tempestates minantur,pauperum audacia potius, quam paupertas contemnit: etsi non minus eos, quam divites, supe rioribus a nis, trepidare vidimus. Neq; inanis ille metus: Qui enim praedonum satiare avaritiam paupertate sua non potuerunt ; quam afflicta, quaeso,insolentiae militaris fuere ludibriatinam misera libidinis mutilaaris mancipia Ised cum in belli modo mentionem inciderimis, receptui cano, vasa conclamo, dc paupertatis hisce castris excedo. Lando Paupertatem , sed cum virtute conjunctam , , Vittupero paupertatem Ied a virtute abju

ctam .

DIXI.

Recitata

53쪽

ORATIO QUINTA, ru A CUM CAUTIONE VIM

ORATIO vicatur pauper as.

Ondum argumento satisfactum arbitror: viri,&c. Mul a propaupertati multa in paupertatem dici, omnia eueadimi, quasi rςciproco & inquieto quodam verborum aestu, audivistis. In quo acquiescat, nondum habere mihi mens videtur. ui hu--colle manς felicitatis in paupertate summacollocat, xx animi siqnte nita, ut ego quide opinor, no i quitur.Ad spontanea wrtat 3 si descederet,

quam tantopere Verbis depraedicavit,exemplo tuo comendaret, & liberalitio spitio donaret, equide in an imi sententia arbitri u mihi nosumere. Qui vero in paupertate veluti sentina, qu cquid nagitiorum orbis habet, corriVari, vel ex ea derivari magno nisu modo contendit: nec ipse ex animi loquitur sententia.Nimis ater iste calculus: censura, quod pace eius dixelim, nimis iniqua , si exanimi fluxisset sententia: quam argumentis modo pressam & oppressam ς audiverim, hoc me censurae lablevatui

54쪽

ORArio Qui NTA Iabore puto. Ad arbitrum venio, veniam, qua par est modestia, praefatus. Cum enim libera heic esse judicia videam, de mihi liberum esse, qui ad dicendam sententiam vocatus huc veni, existi imo. Longis verborum ambagibus audiatores jam propemodum fatigatos non detin bo: paucis me expediam. Nec laudandam in se, nec vituperanda esse paupertatem audivi. Haereo: nondum lique accuratiori opus esse indagi ne sentio. In bivio meditabundum Herculem intueor: hunc imia Paupertatem, inquis , nec laudo nec vitupero : Conjunctam illi virtutem lai das, vitium vituperas- De paupertate quid

sentias, nondum capio. Dignam laude virtute vituperio vitium, nemo nescit: Laudem an

vituperium paupertas mereatur , qui nescia ant, fortean haud pauci erunt. Neq; dissiteor ego nimia laude oneratam oesi paupertatem: nimioq; plus quam oneratam vituperio: non tamen vel vindicat eamo, vel accusat silentium, aut in αα ων censu cola

locat virtutis viiij q; commercium, in quod saepenumero incidit, dc vel alienam culpam

55쪽

ORArro Dircluit, vel, ut hominum varia suntludicivi, alie

num fert praemium. Ita cum virtute si agenduesset, causa caderet. Nunquam enim tam in limmine serena & sincera virtus lucet, quin aliquam vel nubeculam, vel certe maculani qui in ipso quoqsole hominum observavit curio. ei adspergat vitium : quod virtutistantiis.

quae ingenios abominum malitia, iam pridem 'mentici caeperit. Ne viuium, nis rigidiorem experiretur censuram, acriusti; judicium, suis solesteret sordibus am si eo tantum nom,

dob; comitem habet: & vitio suam deberi la dem nemo in Sciabitur; nisi qui ullo vitiorum confinio virtutem is uinari , ullo e radio vitiorum in eodem homine illum i te

nebras, reclamante veritatis voce, inficiatur

Ipsiam igiturin se aestimari paupertatem Voxim, extra virtutis, extra viij contubernium pol tam : Ipsa quid possit, quid soleat indolestia inhumanum conserte genus. Sapientum fragio si componenda lis esset: absolvenda ta cum laude absolve apaupertra foret. in

56쪽

enim, nisi forsan in teperantior poeta, pauper talem vituperavit λ Quis non apientum ves Theologorum vel Philosophorum laudibus

ciat Nicolaum Abbaten ranormitanu , qui cum milci mentionem librorum , Bb no paupertatis , audijsset, hoc epiphonem te,in Juru Canonici glossis,occurrit: A labio-no custodi nos Domine. Ita enim comparatum est hominum genus ' istud, ut paupertatis Pr fessione illudat orbi, & pleno laudet ieiuni

ventre ;Jactetq;, intra scortorum amplexus, ca- Theologos intelligo veros,sinceros rouosophos , non qui secularibus aestuant curis : sed qui sapientiae arcanis mentes occupant.

Felix quem teneris mater ab unguibus Et Regma rapis simula Non illum fascibus arduum Vrsat nobilito mala Curarumfacilem αbus, ut uis orbumsideribus rotet.

57쪽

oRAT io Q i mra, ve mei- Bapoetae verbis compellare Paupertas in mihi fas sit. Non tamen sententiam praecipit qui ultimum mihi arbitrium, jussus sumo. paupertatem Est aestimatam indole nondum damno, nondum absolvo. Video enim in vorticoso freto inter scopulos me navigare, angusta mihi cursus monstrari lineam, extra quam hiantes praecipitiorumo& naufragiorum horresco nuces: sollam semmido de charybdim: Quid enim: Sinecautela avertatem laudem' Atqui deprecavus illan, Sapiensisse nanctus Propheta: pauperatatem mihi non dederim Vituperem Z Sic vero, ex Logicorum regulis , laudandae milia erunt

Atqui& has deprecatus idem Agur: --

nosa res divitiae : quas .

comparas video. .Pungunt eae&lethaliter pserumq; vulse nerant , non attrectantium manus, sed mentes

suffocant, Christi phrasim agnossertis, non me tum gutturis Spiricui intercludendo, sed vitale

58쪽

ORATIO QuaNTA divini seminis vim dii lando, extinguendo ; I ceq, viam ad caelestem patriam plerisque inac cestam faciunt. Non dicerem ego, nisi jam pridem dixisset Christus: Facilius est, inquit, D

melum perf)ramen acus transire, quam divitem in Regnum Dei introire. Quis tanto cum periculo divitias expetati Quis laudeti Cur divi lias deprecaretur ; haec Azur, ratio erat: Nesaturat 9 ementiar, ac dicame uis estJehova' Videte quae Cyclopicam in divitiaruexcubantem vestibulo.Quis absque horrore in grediatur

Matth. u.

Centuri inforab abulant, Scyllaei biformes, vi sitim , Et centum geminus Briareus ac belgua Lernae Horrendum idens,flammis armata Chia maera sumbrae.

Gorgones , Harniaei e forma tricorporis

Neq; Vero, paupertatem deprecaretur sanctus DEI vir, causa erat nulla. Ne pauper, inquit, ct ureri re nominemi mei abutar. Quis hoc cum periculo paupertatem expetat lQuis laudeti Possem quidem excusare pauper ratem, & omnem transferre culpam in paupe-H α rum

59쪽

tius idem propheta poterat: cui tame haec scutinea folia paupertatis tegere turpitudinem dc extenuare periculum non videbantur. Altius ille humani animi rimatus imbecillitatem se rendae paupertati eam non esse facile intello. xit , &, suis quoq, diffsus viribus, Ethna graviuspaupertatis onus anxie deprecatus est. Primum furti incentivumpaupertas fuit: alieno enim manus non adfert , nisi qui eo eget, auregere sibi videtur: quae avaroruin felicitas qui bus tam deest, quod habent, quam quod non habent. Triste Paupertatis regnum l

Ii. a Vestibulum ante ipsum , primiss in faucilus

Luctus oe ultricesposuere cubilia curae.

Lente habitant morbi, irasos senectur,

Et metus, edi malesuada fames.

Quis pedem huc inferat Z quis illatum non reserat Z Expectatis, opinor, de paupertat quid tandem sentiam. omnibus pro M pensitatis, nec mendicitatem, nec divitias, sed modicam laudopaupertatem, sua contentam sON. te. Hancsapientum expetendam votis arbitror. Erroris,praecipi tiJ, naufragij securus hujus velis fiet: angustias ingredior. Hi

60쪽

His remis vada hetida terro. Vimii Cynosura mihi, magnes mihi propheticassententia, quae paupertatem mendicam in- . telligo & extremam egestatem & dititias deprecata cibum petit demensi sui. Aurea haec mediocritas illa tantopere sapientibus laudata&affectata. Huic multa, quae in paupertatis dicta sunt laudem, vendico. Non divi tunia

ea inquinatur viiijs, ncm mendicitatis contaminatur sordib=.Amat virtute, amatur avirtuter cur insolescat,causa non habet,cur desperabunda clypeu abijciat, causa non habet: Stat erecta: ingreditur secura: dormit tranquilla. Cu enim ad intimam familiaritatem non admittat Plutonem,irrequetum illum turbarumq; plenum tyrannum, suo tuta & secura praesidio non curis angitur, non metu excrutiatur. Fortunae bona

magni non facit, quia multanon expetit; neq; tantopere jactura formidat, qua reparatu facile esse sibi persuadet. Nemo enim unquam sten Ore argentum sumsit, ut emeret caseum, panem,

olivas: ad vitam tolerandam vix quisquam sufficientium rerum pauper est : nisi ignavia , nisi luxus ad mendicitatem damnet in-

Η , felicem