장음표시 사용
121쪽
aecepti beneficis memoria eonsequentium annorum obliuione deleretur sequens elogium in marmoreis tabulis inscriptum ipsi speluncae curauit assigendum,ut Pontificis in . deque Panormitana urbe merentissim donum seruaretur & tantiPontificis religio horum characterum prael atione celςbraretur. re
dati bene est memoria cum labevtibus saeculis unquam excidere meis haec elogia Sanctoram ram fastis adscripta, ac diplomate ab ipsus P tisicii propenso in ROS ALIAM Virginem animo ad Senatum Panormitanym misso conte sata . . . . frequenti stopulo Muta cym quotidienussenii occultata forens tr hunc lapiam immortalium granarum vicem . I obra.
Ipsius vero antri dextera VIM In DIVAE ROSALIAE F rem
laret, hic rorem elida de rupe fluentem Condebat rosea concha parata manu. i I 2 ... Felix virgineis donec libata labellis Educaι asseream gutta caduca rosam. . . . .
Iam fuit in puteum,tu nunc felicior hospes me ades, ct insti pocula amoris hale.
In angulum lutulentae spreussccum D.ROSALIAE recessum. Mia inaccessum riges, horres, persultanetrum.
Nec tamen infe o ma=cuit imbre Ros. Angulus hic tia vernans, hic hortulus balans, re nouo lacrimis, et esepe madens.
122쪽
Speluncaesolum pertingebat Cum ex alta tellure S.ROS ALIAE corpus ossis es, Hinc Uirgo teneris plantis adrepens. O quam anguium praeoptauis cenulam Unde ampla caeli spatia Liberiora mente percurreret.
Saxeus hic spreta risit tibi nidulus aula, Nox ubi perpetuos it,9 acris 'emns. . Dura quiespa idae, ab nimium dilecta columba, o foret bae latebra tutas in arce pudor. Pon ubi dant animos tibi quas amor addidit alas , Inpetra nidum nobiliore locas.
E sepulchri regione.' quo loco os tu D.ROSALIAEsacrum corpus
Admirabili opere lapideis thecis insertum Annos ferme CCCCC. delituerit, God maiores no bos laIuuinobis diuinitus innotuiti Pateri non ignorarent: . lassus expirantis imago ubi iacueratMa en: A super imposita amo iubilaei M D C.. XXV.
Haec posterorum monumenta, quae sunt ad Sanctam ROSALIA M percolendam vel Ciuium incitamenta, vel omnium. Pen derit ubique flamina, coinae, lintea , cerei, sciopi, votivae tabellae, quae Panormitanae Ascetriae pietatem vel praedicant, vel potentiam commendant. Nec mirandum plane. Deus Opt. Max. ut Virgini honori consuleret,diuinam quamdam,arcanamque vim in ipsis la-ipidibus occlusit , ut vel lapides ipsi Virginis ROSALIAE potentiam ,editis miraculis vel loquerentur, vel praedicarent. Mians diei adeo hac tempestate carus est omnibus,ut ad eum non ciues modo, . sed cXterae etiam gentes atque nationes confluant4 Mirus itaque est
123쪽
ro PANORMITANA est omnium concursus. ROS ALIAE perfugium , arq asylum pa
la una ROS ALIA spes omnIs omnium nititur. L8. d. p. montium radices, ait FaZelus, tumulussurgit undiquὸ praecises
non ingratum quoque, aut inanem in Panormum, ct eius agros, ac mare
prospectum Draebens, ubi aedicula eLI Gerusia Diui Heliae. Dictitant Sanctam Rosaliam ad hunc se locum subinde contulisse , ut diuinis de rei us cum Saeerdote fama sanctitatis illustri, qui ab hominum societate remotus dies exigeret suos, ultro, citroque sermonem haberet, ac leuiusculis animum faminibus Sacrae cbnseisionis igne purgaret. Et addecebat profecto vel maxime eo loco huiusmodi Sacerdotem sanctitatis , ac virtutis Zelo floruisse, ut Heliae, sub cuius clientela vcrsabatur, vestigijs inhaereret. IAtque haec quidem, quae ad septemyrionem spectant. cuae vero
ad meridiem vergunt ea. I Is . Lb.8.d. p. Garta porta, ait FaZelus, ad la us urbis occidentale via a Malara Vrbe,quae Panormo passuum m. TOo.d iat, nomen habet. extra quam per pontem superato Oreibo amne templum Dua Marsae a Grati p.m. 3. ab urbe aditur. quo praeter uos=mstrorsum ad montikm radices emergens fons en perimis, o magmari Her Sarracenice nuncupatas.
dinis sis Et rem quidem templum hoc Dei parae Virginis a Graiijs cum . ri tam magno, perennique sonte misceriar. Caelestium . n. donorum Do m. aqua symbol una est . Per medixm mon om pertransibunt aquae. Quasi vero ex huiuic rempli sonte caelestium benefic torum unda promanat; & quo soris crescit&vnda , eo crescit & intus Virginis beneficientia; ut nemo certe sit, qui fontem adeat, qui sitim non talingua Mnemo uidem sit , qui indigus ad templuim xjxginis stiplex accedat,qui ab ea singularibus exornatiuis eneficiis rima recedat. Indo a gratijs domeo indit, , ut uni iij quit Constes latis hic Dei param Varginem , si uti in caeteris etiati . Miliae IociI , ita se liberalem , munificamque sera ad e, ut locus illuminerit bos ela
Ad mille te ni ij pastus Panurviqidistat qdes sacrassi talium Milli
124쪽
ad inuisendum sese ciues invitet, exteros alliciat. augustum, nec angustum sane. Huic respondet PP. S. Theresiae templum affabre descriptium,
Quae videmus inchoamenta potius sunt haec, quam incrementa . Niveus in eo candor elucet,ut fortasse candorem animi,quem illius . 8.
religiosae familiae profitentur Patres, vel suadeat, vel ostentet. Extat extra urbis maenia D. Agathae templum ea ibi ratione con structum, ut ne illius prodigi j memoria consequentibus annas,templo teste, moreretur. A Quintio Agatha Catanam euocata, dum oblita patriae eo loco equum ascenderet, vestigium impressit in saxo . Legitur quidem hodierna luce vestigium, & conuiuis vestigium quasi aeternum beneuolentiae monumentum a ciuibus ore lambitur, lacrimarum sonte proluitur. Et certe lapis ipse licet se se, ac ratione careret, cum tam nobil i, tamque praeclaro pondere
opprimi persensisset, ita quidem emollivit sese ; ut cum illud occludere , at , ab Tyranni saeuitia defendere sinu non posset suo, auidus vestigium Agathae retinuit gloriae argumentum suae t essetque in- posterum lapis hic decedentis Agathae ab urbe locuples testis; qui licet cui posteris de conciue Agatha loqui no posset, impresso vesti- ragio, quasi expresso ore de Agatha Panormi deprehensa,bonis omnibus , sortunisque spoliata loqueretur. Instauratur & itidem hac tempestate Apparitorii olim des sacra, quam S. Adriani Sacerdotes monastic S. Augustini discipline i
stauratores colunt. Ipsa die, diuino fauente numine, bonis iuuan. tibus, augustior, magnificentior. iacta m. sundamenta id suadent satis. Sequitur, ait Fa Zelus, templum Sanctospiritui Sacrum, O - paed i abium ci Ierciensis orianis issi annexum praeclarum quidem, O a Gualterio d. p. Panormitano Archiepscopo ad ripam fluminis, quodSarracenis eo tempore Habes nominabatuν, Iratia, fauore Gulielmi Secundi Siciliae Regis condistim, ut in suo priuilegio dato Panormi Mense Nouemb. amo salutis a I78. Gurielmus ipse te Liatur. cuius primo inchoationis die solem Eri sim passem fuisse Siculorum annales referunt. Vis etiam a conditore Ihesauram, quo postea templum maximum excitauit, repertum memorant. hcc Fraelus. Templum hoc triplici ratione factum est toto terrarum orbe celeberrimum. Prima ex interfluente Orethi amne rerum priclare gestarum vestigijs nobilitato. Qua de re iam supra. Per varios ii Ie nunc Meandros serpit, ac insinuat se se, ostenditq; enascentem secum deposuisse iam elationem, cum a nauibus, ut Historici esse' .uerant, enauigaretur. Quo de recte illud.
125쪽
Leni fluit agmine Orethus. Inspectante .n. malostate quid non placidum, quid non Iucun-Id8. d. p. Mummu quod cum hoc loco,teste FGelo,anno Iblutis I 281.-- iis die Paschae stati Galli qui tum Panormi aderant,petulantius mulieres, . quae ad rem Sacram solemm more coni ver mi oculis, geratasquὸ procaremur , et vesperarum hora a Panormitanis partim relig/onis , parum pudicitiae vindicibus trucidatijunt. Vnde Siculorum vesper g in prouer
Tertia demum , qRod in ara maxima Christi Domini crucem
baiulantis imago, Alberto Duro Pictore, suspicitur; ita quidem egregie delineata, ut siccis eam oculis contueri nemo possit. Diuinissimum unumquodque simulacrum . Illud vero diuinius. admirabilius . Centurionis latus quasi speculum & prςeuntium, consequentium ordinem suis digestum locis pr seri, & distincte. Nouum nouς artis, novique ingenis penicillum. Inter res panormit urbis speciosissimai enumeranda res est. I.8. d p. Traiectoamne Gre/bo, inquit FaZelus, id iactu undae aede acta te- sudinata occurris D.Ioanni ab infirmis lepreses dicata,a Roberio Giscardo, O Rogeris Siciliae Comite, cum Panormum obsiderent, excitata, vi Oin eius gestis legimus, ct Fredericus Secundus Caesar insuo diplomare δε-
Huic conterminum est templum,quod prima Mansionia Abbatia - . . fuit,Sarraceni cum Opus. Ipsa struetiira antiquitatem Olci . haec a- uita vestigia non secus ac si sumos; imagines urbis nobilitatem declarant. Restat demum, ut de S. Marte a Iesu templo pausa dicamus. Pr it Faeelus. Sequamur. Sic habet.
Adpassus circuer Ioo. dextrorsum ad montium latus caenobium es or rea simum , ac religiosissimum fratrum minorum obseruantiam regula re ectantium a S. Maria de Iesu appellarum Matibaei Agrigemini Con-ocinatoris sua Iempe I Die ill iris opera anno ab bin et me cente mo excitatum . Is locus & loci sanctitate insignis,& Sancti Antonij de Padua olim Panormum adeuntii aduentu nobilis. Sanctos creat locus. Nulla hominum vox exauditur . exactum silentium . nonnisi a volucrum ςoncentibus interturbatur, an sotieturὸ Multiplices prς templi foribus cupress. ut hisce tamquam hyerogliphicis imis ista suadeatur Co loco religiosos viros vivere, qui sibi iam mortui, Deo
126쪽
A N o R M V S haud immerito & ab exteris, ct ab
auctoribus Naturae miraculum appellatur, cum ipsa sit inter Siculas Ciuitates reapse miraculum, ac mi raculis pecuIiari quadam ratione ditetur. Enimuero in ipso, ut opinor, enascentis Siciliae primordio Siciliam mi Mam Natura peragrauit,& quidnam unicuiquC tri- huendum ea, qua potuit, liberalitate concessit. Panormum vero cum unicam sibi Regiam, unicumque domicilium selegisset, regio more locupletavit, atque in unam hanc omnia rerum omni Lyona congessit, ut Naturae miraculum iure diceretur. Et certe si Conchae Aureae nomen, quo Panormus illustratur, attendamus,id ipsum plane miraculum est. Quid .n. in ea non ma- ei, quid non inuenias noui Omnibus omnium fructuum generius exundantem videris. Speciosissimae arbores, lymphae lucidisse simae; perpetui sontes & vernant, & scatent. Quod si in toto terrarum orbe ager est, qui si sorte vel lymphis, vel fontibus, vel stu'ctibus gloriatur, haud hisce simul omnibus in unum congestis potest ut panormitanus ager gloriari. O beatam, sic lubet e clamare tibist. e. cum Falcando, cunmsque caeculis praedicandam planitiem , quae intra gremIumsuum arborum,fructuumquὸ genus omne conclusit, quae quicquid quam est delitrarum inla praetendit. Solus itaque hic ager Naturae Parentis ager est . ceteris propemodum est nouerca Natura. PO- ne tibi quaeso obraculos Concham Auream hinc uvarum, hinc fi citium, hinc mellitarum arundinum, hinc olearum nectare promanantem, vere dixeris iure hoc Aureae Conchae nomen fuisse sortitum,& iure tamquam Naturae prodigium, ac miraculum appellari. Nam si fortasse vel tactam, vel Acutum Montem, vel quemlibet alium procerum,editumque collem conscendas, totum panormi tanum aequor oculis subiectum tuis consitum arboribus intueare .
quo nihil plane ad videndum speciosius, ad contemplandum iurcundius, ac delectabilius. Turres subinde vigiles ,xnobilissima aquandoque aedificia, pulcherrima identidem pomariae haec quidem omnia sibi Natura comparauit,ut hanc sibi scaenam turribus desen O a deret,
127쪽
deret,in aedifici js consisteret, at* in pomarijs laetabunda spatiaretur. Quein .n. agrum penicillo Natura adumb auit hac adhibita diligentia non minus ceteris, quam uni seruat sibi. Panormus, lora descrip. quor cum Grauia, agros plan E 10ῖ 48 complectior, qui formam ali quam ad eximiam pultaritudinem pii Iam repraesent int. Sed haec omit ' Inim tamus. ad ipsa miracula vel quae Natura depinxit,vel quae panormi tanae urbis potentia patrauit , deueniendum; cum nemo sanae mentis existat,qui dubiter, quin agri panoimitam myni fas ubzς-tas sit certe Naturae dicendum ab unoquoque miraculum .i Fazelus iraque, ut a Fareto exordiamur, cum de Siciliae prodipi f. De gi S strinonem haberet,ceteris recensitis sic habet. In P normiω- titidemir no, Saccensi, Elorino, ct alibi pluritas agris fontes sum hodie , quibus abit. Sicilia. Bussuto Sarracenicum nomen remansis; quorum aqua incubendi ven Hopurgandixe vim habent. haec ille. At hoc prodigium communeta cum ceteris, communis itidem, & laus. Recte admones. Verum si quid simile, quo de neq; Fazelus, neque ceteri unquam me ni nere,sed dies ipsa, sed experientia nos docuit, subscriberem essetne commune , an vero panormitanae Vrbis singulare praeconium ξFinitimum sere est D.Gratiani de Castronio pomario pomarium, in cuius sinu e vivo,ut aiunt,saxo magna aquae vis erumpit, quae so Ie nascente hausta ad alui purgationem,ac 1alutem confert. Est ne igitur hoc commune cum ceteris Natura sicut Panormitant a tisingularis mater est, ita & singulare quid illi adi Rienduin putauit, ut quemadmodum & Ciuitatibus, ita & Siciliae ceteris agris omnibus praeemineret. Indignum .n. Naturae videbatur eam Vrben ,,
quae peculiaribus ipsius Naturae benefici js gloriarctur,communi ditare beneficio; voluit, ut illi alterum conduplicaretur; quo facilius Vrbs illa,quae in Sicilia uniuersa parem non agnoscit, aliquo peculiari semper Naturae dono sese gloriabunda iactaret. Quare diuersis in locis diuersa miracula patefecit, ut ex miracularuin varietate laudationum varietas oriretur; quique ager auilibero caeli aspectu, aut ingenita ubertate, aut pomariorum pulchritudine Principem inter ceteros locum obtineret, principem etiam locum ex praecipua
quadam Naturae liberalitate obtineret. Video, planeque perspicio id eos, qui male sunt in Panormum assecti,negaturos, cum id omnino videatur ijs esse figmetum ad pa- normitanae dumtaxat urbis celebrand m gloriam excogitatum. Isti profecto nulla quidem alia possunt ratione conuinci, nisi ut vel ipsi periculum faciant,vel habeant incolis fidem; qui prosecto non ita sunt laudum avidi,vi aut eas insequantur, aut aucupentur. At esto
128쪽
. A I EST AS. Ioq. hoc . In illo ipso, quod est commune cum ceteris, quid singulare comperio , ut singularis etiam Panormitanae Vrbis existat laudationis argumentum. Verba itaque Fazeli supra laudati repetite memoria si placet: illis hςc itidem adijcite ex eodem Auctore de-l. 8.d. ..prompta. Deinceps, sic ait inomem paruum excipit a B HIo Sarracenies nuncupatu alpas, tepida quὸ habentem aquas, quas epotassuum venirem laxare, o plerosiis langores curare Panormitari experiunturM cFaZelus. Magna certe aquae vis; magna itidem & Panormi laudatio. Quod suum laxet, singulare non est; quod curet, peculiare. Vim . n. medicinae rem ipjam attingentis ille sortitur; cum duplex, κ, ea sit, ut loquar cum D. Th. remouens morbum, O promouem ad per- t '
secta amatem . Hanc autem aquq vim merito cum Archita Ta- I . l. 3.rentino appellaueris Pharmaceliticen, qua, ut ait ille', morbis medic tapotionesubueniat. Quare medicinam ipsam aut antecellit, aut η' Vincit,cum semper opem medicina non serat. Hinc ille ad rem sic cecinit. Eripis interdam modo dat messicinas Mem.
Ad mediacm d Ixs confugit aeger opem .
Et quidem ita se habet, ait A ristoteles, Medicus, ac Rhetor; is.n. Lb. ,
inquit non semper persuadet, nec Medicusse resanat. Iam quod ali- Topic. quando ex ipsamet medicina non habetur, ex huiusce sontis pharmaco summa c um animi gestientis voluptate gustatur, & bona corporis valetudo recuperatur. Sunt & aEς prodigios, , ac salutares aquae in hoc eodem agro Saccensis agri laticibus ita persintiles, ut 'omnes dixeris psiae pares . Partim in ea ora maritima, qtiae CX Aquae Sanctae nomenclatura nomenclaturam traxit; partim in eo litore, in quo Mondelli, ut aiunt, Arx est ad tuendos ab hostium .
excursione fines excitata, emergunt. Eumdem paene Omncstiortiuntur effectum. Illa paulisper arenam voluit sale illita. Ceterum ab illis haud distant. Aquam igitur tam Buyhuti,quam Aque San-& huius itidem, de qua modo meminimus, Laurentius Nataliartis medicς Doctor Excellentissimus sic insundebat in vas, ut ex hisce portentosum poculum,ac hominum saluti conducibile con- isectum qgris degustandum offerret, ac eo medicinae genere graui imorbo laborantibus subueniret. Vt ex his liquido elucescat Naturam ipsam peculiari quadam ratione & Vrbis dignitati, & Panor
129쪽
potionibus & ad urbis amplitudinem evehendam ,& ad salutemI 'hominum comparandam, seruandamue suapte sponto prouiderit. Sed haec quidem ad confovendam Ciuium incolumitatem , ac vitam, quid quae ad oblectationem, & gloriam λ Est, ut fusissime s ora cap. x. disseruimus, in Monte quasi in augusto flamine adum ratum Imperatorium caput, quod Panormitanis est ornamento, exteris admirationi, qmulis inuidentiae . hoc .n. non solum id,quod innuimus, docet satis hanc imaginem a Natura depictam, ut Panormitanς Vrbi supra ceteras urbes primatus beneficium conserretur, sed nouum etiam aliud, ac fere inauditum ponit ,b oculos scilicet ab una Panormitana urbe non oportere imperitim segregari. Quorsum .n. hoc unius capitis stemma Natura depinxit,nisi ut pro secto sicut unicum Imperatoris caput, ita di unicum in hac urbe regia consistere deberet imperium. Optimum plane est sequi Pontificum sanctiones, Imperatorum leges,ordinemque Nature; Pontifices .n. ab hac una Capitis dignitatem , Imperatores Iinperi j summam, ac Natura tantam tanti ho noris gloriam non amovit; quae quidem omnia ab auctoribus infra laudandis comprobanda cum sint; ad id, quod ultimo mihi propositum est loco breuiter orationem conuertam. Panormum itaque unicum Siciliet caput regij capitis hieroglyphico Natura declarat, cum in ea&consilium,&sapientia , ac prouidentia versentur. hinc illa antiqua nuinismata, in Quil iis triangularis Insula,medium vero caput aristis coronatum hisce characteribus . PANORMI.T A N. ut scilicet Panormus una cum sit, que sicut ceteris consulit, prae ceteris sapit, ceteris prouidet, ita & una omnes Sicilis Cis
Iliad. uitates moderatur,ac regit. Multos imperitare malum est, ait Homerus , Rex unicus ino. ita.n. se. Rex habet in regno, ac nauicularius
in naui, ac Imperator in bello si . n. naufragium pati quis velit, si ab hoste superari malit Imperator, duplicem, qui administret,
gubernatorem, duplicem, qui militiam procuret inperatorem, admittat. Diuer*.n. sententiς diuersa pariunt consilia, quaecum quandoque sibi inuicem pugnent , nihil profecto aflerent boni, imo vero etiam plurimum detrimenti; cum eo difficillimo tempore in varias vel militia, vel Res p. distracta sententias infame naufragium patiatur est omnino nec ine. Optimum itaques est ordinem Naturae sectari in hac dumtaxat urbe vel ostendentis, vel constitu
Atque haec de Naturae prodigijs. Quid de Panormitanae potentiet miraculis Θ Panormitane urbis Potentia ita quidem singularis est,
130쪽
est, et paene sit ceteris vel miraculo,uel inuidentiae; cum nulla in Siciliatota sit Ciuitas, quς cum Panormitanae Vrbis potentia possit quoquomodo contendere . Hanc Panormo gloriam concedant omnes Sicilienses Ciuitates est necesse. Et quidem si constructiones ipsam maris prosunditatem opplen
tes inspexeris; nonne dicenda prodigia; cum ille tum ventorum rabiem, cum ipsius estuantis maris impetum vel retardare,vel obsistere profiteantur. Superioribus annis ligneum pontem in ipso maris sinu ad Proregem excipiendum Vrbs Panormus extruxit I ut innueret satis vel ipsius exasperantis maris indignationem posse edo mare se se, cum maris potentia panormitanae potentiae sit minor.Inniciς iniuriae haud ammemor cadente ponte pontem indignatum mare panormitanis Equitibus rabiem expleuit suam, atque iniuriam ea tam insigni ruina, luctuosaque internecione contrivit. Panormiis ne susceptum semel onus vel propter infirmitatem animi, vel propter maris minitantis metum deponere videretur, obsisten tem , refragantemque maris impetum mascula virtute prostrauit. Iacta . n. in mare moles est, quq Oientis maris iracundiam cohiberet,impetum reprimeret, audaciam retardaret, ac insanientes furores, vento bacchante frenaret; videretque aliquando an posset pa- normitanq Vrbis potentiae quoquomodo refragari. Sic Panormitana Resp. antiquam,grauem , maris iniuriam est vita; itaque Pro- regibus ex Hispania Panormum Vrbem regiam adeuntibus daturct tutior, & commodior, dc facilior descensus, Hinc duplex elogium. Alterum ante ipsius orae maritimet conspectum.
praestans nostrae urbis Amantisi . cum multa eius mititatibas, O volup-DIibus com lisset nicum iam inde ventorum impetu cocta iam ab extremo vindicauit occasu, ct ad danda populi trita commoda deambulatione ,Voctiorum obtictatione resti tau . And eas de Sesa ar Praetorioundum. Petrus in rep de hebar Don rancisus Amodeas, Iacobus Diana, AuguΠinus Bonaceoltus, Garen cur acta Moniagna, .Rogerius Solamonius N. CC.curauerunt, Ididemqueprobauerunt.