장음표시 사용
71쪽
Sed quid aqua ξ potest ne Panormus ea tamquam salubriori, optimaque gloriari ξ be huiuscemodi aquis audiant, qui legunt,Hip-Hi p. pocratis sententiam, eaque semel accepta iudicium ferant. Optimaeoqω Diu autem sunt, ait, quae esublimibus regionibus, re tribus tum bis itiit ' D m ct dulcei,ct Abae sunt iusurparum ferre valent. 0 me vero calidae,aesare aut frigida. Sic ai. e profundissimissoribus epta fiunt. O -xime aurem eae laudaη sunt, γα ad sol s ora praesertim cInuum
l ' fluunt. has namque splendiatorei, beAeole,res, O leues esse necesse eIL haec ille . Et quidem si quia in locum oculos laetabundus intorserit, ex quo Gabriel erumpit, si aquae virtutem aestiuo, hybrinoue tem pore attenderit, qua Gabriel gloriatur, si ullo unquam rempore cursum compescat, cogitatione percurrerit, haud dissiculter sibi persuaserit Hippocratem sere ha isse de panormitano Gabriele sermonem. Qui genitricem Gabrielis rupem inspexit, qui Gabrielis undam degustauit, testem locupletem appello. l. 8.d. De sontibus vero quid ξ Mirabiles hic interfluunt. insigniores P '' aquae.praestantissimi loci. Principem locum obtinet sons ille generatim, Mare Dulae, nominatus, qui ςX proceri, vastique montis radice trahit originem. Insignis quidem sons, tum quia ea tempestate, qua teinpestate Reges in Panormitanari Urbis luce versabantur, hic Regum piscina, ut ex adhuc extantibus vestigijs constat,suit, tum etiam quia isti imminet inges specim musco viridi , ac herbis consita: in qua licet olim ingentis illud magnitudinis cadauer' i diu, multumque delituit, ipsaque die a Panormit nis anno a 3 7. moiae ni Simeone Valguarnera Vrbis Duce retarium, ac spc ctatum satasime. nunc tamen de ea recte quis potest virsili num illud effutire . i
Et certe siqua Siciliae Ciuitas, si quod oppidum, si quia mons
vel pari, vel nobiliori sonte gloriari sibi posse persuaserit, qui sua- uissimum M ris dulcis sontem & muscosis pumicibus. virentium arborum copia, & aquarum ubertate praecellat, nullo tamen modo poterit hanc sibi gloriam adscribere, cum solus hic sons in Sicilia uniuersa reperiatur, qui sit& Fontis, S Maris Dulcis sontis nomi- ne insignitus. hoc lege, quam hic apposite.
72쪽
Ain Pollicita HI montes, O maria ipse uti bcum Natura tuos decreuit nere sines
Iaudatio, cuin ipsa & Vrbium mater , ct Siciliat Metropolis , ct regni regium caput ab scriptoribus, ab Regibus, ab Imperatoribus, ab Pontificibus max. praedicetur. Ad passus serme circiter mille alter sons, at ingens existit a Fa- Fq. L 2. vara S. Philippi nominatus . Hic Rex Siciliae Rogerius regales prima aedes sic magnifice, praeclareque construxit, ut summa aedificiorum pulchritudo summa cum Regis liberalitate certarit; isquς profecto G remis. Regi satis in ordinem arboribus, digestis rosetis, dispositis violari- Regumd bus , ceterisque id genus delitiis non minus oblectationi suit, ' quam voluptati locus, ut iure dictum hoc Vna cum sonte poma
rium . SOLATIUM REGIVM AMAENISSIMUM.
Sed ecce tibi noui, perennesque sontes ad maris litus erumpentes communi vocabulo Pyratarum aquae nuncupati. Naturae quidem , quae praecipuam quamdam in panormitanam urbem beneuo lentiam nauat, ad quam dumtaxat unam vel promouendam, vel nobilitandam omnes industriae neruos conteussit suae, nihil ferme vi sum ex montis sinu perpetuas dulcis aquae venas aperire ; arrisit itidem ad maris oras duplices alios interstse cpeuntes patefacere, ut quocumq; oculos vel Ciuis, vel aduena conuerterit, nouis semper ille miraculis, vel glorietur, vel iste noua semper naturae portenta intueatur. Sunt adeo salubres,ac optimae borum sontium aquae, ut vel pyratae,vel hostis ipse aquatum accedat & periculi, α seruitutis immemor. In summa miris naturae miraculis, miris ingenio 1ae artis Panormus est compacta prodigiis. Ad trecentos plus , minusue passus ab maris litore Sesentes pomarium visu pulcherrimum, ac varijs arborum consitum generibus eκittit, cuius loci amaenitate,ac pulchritudine vel pellecti, vel inui- rati Panormitani Ciues ; cum aptus sit ad relaxandos animos,curas- qae Uzp endas locus, cateruatim consumti ac tantiun ex eo lo-
Debebatur plane haec panormitanae Vrbi tam praeclara, sola 4:
73쪽
eo voluptatis capiunt, ut totus ille apricus ager ex Ciuium volup. tate, & consolatione nomen traxerit. Aedificia vero ita pulchr8,3igneque cohstructa, ut antequam didregiam panormitanam urbem Vrbe gestiente, ac maenibus bombardarum explosione acclamantibus accedant, atque ad regni totius gubernacula tenenda,regendaque summa virtute, atque integrita te in aede Metropolitana maxima Sacramento se Proreges obstringant; in ea se conserant, ijs oblectentur, ac primos in us Equitum filausus, ac Principum salutationes excipiant. Sed haec obiter. Ilud mirabilius, ac diuinius ad rem. Fonsquidem inspicitur in areola ex quadratis lapidi hus in orbem compositis, summaque arte digestis, in cuius sinu Cylindrus sermo quadripalinat is situs uberrimos aquarum Iatices effundit, qui in orbem conficit, efformatique in subiectum laxiorem sinum excit Piuntur. EN aqua undequaque cadente Rosa conficitur, ac mirus ex aquis aquam excipientibus exauditur sonus. Cytharistam , ac Cytharistriam vere dixeris Naturam; ut inde quis deducat Velim eam nihil pl ne moliri,nihil certe cogitare, quam ut Panormus no uis semper aucta miraculis, exornata prodigijs suspiciatur, ametur.
mpha pavimus pleno degurgite in aruis . . iur,ct grato litora sonte rigat.
Legistin mi Iector, tantum naturae prodigium; lege & maius aliud urbis Panormitanae miraculum, ut Panormi laudatio progrediatur ulterius, semperque maior omnes teneat admiratio. Ea Vrbis par te, quae ad Aquilonem vergit, multa rerum interfluentium collia' trione repleta,& antiqua antiqui portus opportunitate deperdita S. D. P. ut O Vrbis commoditati, & aduenarum votis, & Rei p. Panormitanae maiestati consuleret, iactis in mare vastis rupibus eius' dem fere semper dcbacchantis impetum ita repressit, ut maris pO tentia fuerit S. P.ML summa cum omnium admiratione venerata potentiam . quodque edomari vel ab orbe condito nunquam p ruit, potuit quidem a mascula,regiaque Panormitanae Rei p. virtute domari. Ea praecelsa mole Panormus quasi leges ponit,tura dicit, fines
74쪽
Is fines Iocat mari; neque id contra Reginae iubentis imperium audet
quoquomodo refragari. Iam regit, mirique portus opportunitate constituta,ut omnibus etiam videretur, ac esset is opportunior, ita S.P.Q.P. operam omnem, studiumque nauauit, ut vel ex ipsis silicibus solo imperantis nutu uberrima aquarum flumina promanarent,terraq; novo scaturientium fluminum partu recreata gestiret. Fons itaq; in ipsa maris intercapedine construitur, & e saxis humor elicitur,qui cum undequaque pateat ventis, nomenclaturam ex hisce desumpsit. Ecce ibi Mosis hic instaurata miracula. Atque L huc sortasse, ni fallor Antonius Vinitianus Poetarum Idaea de hoc celeberrimo, miroque Panormi sente cum pangeret tetrastico .
Surgunt in nostris miraculasedibus hospes, Lmpha ubi dura flux, terra ubi pontus erat. Vrbis opus tamae e fifluctus cohibere furentes , D vitreis passim fundere nectar aquis. Exeitatus hic sons An. M. D. LXXXIX. Rege potentissimo, ac super omnes retro augustissimo Philippo II. Prorege Didaco Henriqueet,& Cuzman. Praetore Vincentio Afflicto, Colantonio Spatasota , A. Andrea de Salazar Praef. Qui aquae caput purgari, in sontem reduci,& Operibus ampliatis exornari curauerunt, ijdemque
Duplices inter sontes sons hic est eiusdem Andreae de Salagar
Praetoris diligentia,curaque circumseptus, ut ex utroque tanti sontis miraculum vel praedicaretur, vel omnium admiratione celebra-rctur . Alter,qui ad S.Luciae vergit. Nilippo Aumiaco Rege duco IIenriqueet de Gamannorege Andreas de Salazar Praeire. lanionias Dat ora reardus viliata, Don Coriolanus de Bomnia graianus de Afflictofabricae noui porrus p se bis,Nauigiorumia commoditati consulentes aquam male L persam aeris temperie, viatoribusque noxiam colligi, O in fontem reduci raucrunt. M. DL. XXXVIII. Alter vero, qui cum proximus maris oram irriget, suo deestui cursu vel aquatum remiges inuitat, vel eos, qui ad ea loca ad curas animi deponendas conuolant; vocat, ut eo haustu pellant sitim 4
75쪽
In orbem consectus e marmore sens est,c cuius sinu erumpit latex, qui paene unda eloquente Qntis ubertatem vel commendat, vel non silet. LHuic proximus duplex itidem sens est eadem potentia constructus;ri,unde primum maris unda saeuiret, ibi nectarei laticis liquor emanaret , atq; aduentantibus indigenis innueret omnia melleam Panormitanae Conchae naturam, ac genium imitari. Austera pel-EGac horrida . dulciora nutrit, vocat, inuitat. De utroque cecinit egregie Vinitianus . de altero quidem.
Accipite o Narae Nereo suas fertis amaras , Ieddu ab Me diaces fonte Panormus aquas. De altero vero. Fontem afonte. . urea Gmcbasinumplacidum, alia aurea Dabet Pocula pram veniara lata, abeamquὸrates. Verum omἰttendus hoc Ioco Mns ille non est, qui ex alto venietibus offert primo se se in ea Vrbis parte constructus , quae S. Nympham in patriam reducem, urbemque adeuntem excepit. Sua magnitudine, suaque itidem pulchritudine non caret. Variis animantium generibus quasi ad sentis custodiam dispostis', & collocatis Exornatur . Ex uniuscuiusque Ore latex oritur . Panormitanae ubertatis argumentum. E sinu Cylindrus assurgit, in cuius cacumine sirenum simulacrum est,in quo. discriminata coma,humanum os, augusta frons, elegans supercilium, spirans oculus es uterque protuberans uber singulari arte elaboratus inspicitur, nedum s spicitur. Ex viro ubere perpetuus latex manat, qui marmorea
ex istus e petui in ampliorem aliam illabitur. Debebatur plane lympham ibi a Panormitano Senatu constitui, ubi Nympham sibi restitutam vidit; eoque in loco lympha consisteret, ubi Nympha suum aliquando fixit pedem. Nec profecto mysterio vacat, quod
hoc simulacrum ex uberibus Ialices sundat; innuit . n. satis a Panormitanae urbis genio hoc simulacrum prima urbis fronte collocatum , ut aduenae ultro, citroque commeantes ad urbem cum animorum alacritate maturent, quae tantam exteris omnibus dulcedinem, tantamque rerum omnium suauitatem pollicetur. Recensitis iam maris, ac sontium ad mare erumpentium prodigijs aliud esset hic portentum & mirabilius , & gloriosius de pomario illo Marmoream Nauim in undis enauigantem continent commemorandum; sed cum rectius id in caput sequens cadat, it
76쪽
eum locum huiuste descriptionem reijciendam commodius putauimus; sicut itidem de papyretico flumine suus erit aptior dicendi locus,cum de ipsa ipsius urbis maiestate.
Ο N abs re quidem est celeberrimas ad Montem . Regalem viae populis obsitae delitias hoc loco descri: bere. Illustrissimi D. D. ALERAMI DEL CARRETTO Gagliani Comitis olim Praetoris singulare
inuentum . Singularis laus. Et certe si quod in patentibus panormitanae Vrbis aequoribus Pomarium est, quod celebrandum , quod omnino sit suspiciendum; haec quidem non postremum sibi vendicat locum. Porro si quis,dum terra solis ardore torretur, se se committat viae, ita matutinis aestus auris temperatur, ut frondentibus undequaque populis solis ardor arceatur, &ab eo ea sorte loca peragrante omnis serme aestiui temporis molestia leuetur. babra. n. ut ait ille, longis duplaei versu per aequa inteνualla consitarum populorum ordinibus admirabiles certi porticus non saxorum in orbem coeumtum forn ibus taedι arum magnarum arborum sese inlucem implicantium frondibus concameratas. Cadentes hinc , inde umbrae Cives ad inuisendum inuitant, Equites ad perfruendum alliciunt, Colonos ad requiescendum vocant, & manantes ex interuallo sontes sitis conscii rorantia sessis procula subministrant. Vbique volucrum concentus, ubique dulcis exauditur frondium susurrus ,&ex utroque mixtus ad aures ita peruenit sonus, ut ab
unoquoque dignus Siciliae delitio, Paradisoque locus habeatur.Per tria serme spatia huiusce Ioci pulchritudine divagantes vel adu nae, vel Cives perfruuntur; itaque plane,ut autumant plerique, nihil vel ii milius nihil vel pulchrius in plerisque orbis terrae partibus re periri.De hoc Panormitanae urbis delitio sic cecinit ille.
Hic via populis bene frondbus obsita recta es,' Grat ae ab arboreisog tur umbra comis . Hic, stabia nitidas esseri ex anme quadrigas
77쪽
- Plurima dulciseno gutture cantat auis. i Si lassus requiesse cupis, dabit umbra quietem, .. Ignarus ne via es, carmine ducta Aris.
Vndequaque haec via suis est septa pomarijs tum a natura, tu ab arte vel consiti vel elaboratis. Suis itidem scatet & sontibus, ut nullum plane sit,quod sonte non glorietur suol. Totus panormitanus ager pomarium est,ac vere Naturae delitium. Quocumq; . n. oculos conuerteris,ex pomariorum pulchritudine oculus recreatur,& animus. Si ad dexteram tendas in quot pomaria tactae subiecta varijs arborum consita generibus, suis dissecta vijs, suis ornata violarijs uis& malis inlignita medicis offendes Praeclara omnia,Omnia illustria. Nisi haec sub aspectum cadant, vix habetur fides. testes appello, qui viderunt. Iam si ex Panormitana urbe aliquantulum progrediare; statim pomarium sese offert tibi exiguum quidem,sed arte praeclarum, sed aqua non ignobile, quae cum male dispersa diuuaretur antiquitus; ne tanti laticis beneficium Colonorum incuria deperderetur, Panormitani Senatus prudentia curauit, ut in unum adducta locum seruaretur. Leges in marmore insculptum hoc elogium. Rege Philippo Secundo Caroli sitio eiusque locum gerente Didaco
muriqueet de Guzman, duas Salazar Praeturam exerces,
do icus de Ag m, Octauius Bouetia , Hieronymus de Cora, Augusinus Bonaccesti , D. Rogerius Salamoni, Hieron mus de Franchis Iuratι Patres colligi, muroque vallari
In hoc pomario & mala punica, & medica, & Citriorum, ac Citrorum,& plurima demum plurimarum arborum genera suo ordine digesta. viae perpetuae rosis, violisque consitae odorem assantes. herbulis terra vestitur,ac Naturae gloriantis peripetasma conspicitur quolibet alio & nobilius & illustrius. Non parua ante sontem patet areola obtecta vitibus, quae suis implicata clauiculis umbram parit. Musis opportunus locus. Fere conterminum est & aliud recens excitatum ab Iosepho Pizetuto artis Medicae praeclarissimo Doctore, ac Siciliae Prothomedico,quod cum varios undequaque sontes aperiat, variaque arborum genera contineat, maximam adeunti creat voluptatem. Vestibulum suis insignitur elogijs, suis exornatur di picturis. Duplex
78쪽
versus duplici imminet portae . alter alteri respondet. ecce tibi
GHquis ades, te magna vocam, dinator honores Alter vero. H lis es, c abeas ron sita proterit honis . Mentem aperit herus suam. Quadriseriam hoc pomarium partitur. Vnaquaeque pars suis ornata speciosis arboribus, compta & violarijs,insignita & rosetis. Viae aliae transuersae,aliae perpetua quae ad sontem ducunt in pomarij sinu existentem, ex cuius multiplici soramine multiplex humor assurgit,qui in peluim exceptus Ioci delitium dilaudat. Musco conuestitus viret. E regione respondet fons alter,ex quo multus latex guttatim fluit. duplici personato giganteo capite hinc inde sons terminatur. Finitimum est illud Baronis de Fauara. Prima fronte,quod sese tibi considerandum offert,aedificium longe pulcherrimum,opulentum, pariq; arte constructum. Prae foribus illud. inium mila, σamicis. Vt scilicet solis familiaribus adytus pateat.
In intercolumnio plura nauigia ex myrto contexta conspicias. Prora,antemnae,malus,carbasa,rudentes, pureis, gubernaculune. suo ordine, locoue dispositia. Nisi mare desideraretur, enauiga rent. Porro est ita id egregie consitum, ut coloni ingenium, ut heri studium, ut artis solertiam optimo quidem iure commendet.
Speciosissimis fructibus, ac Regum maiestate dignis insignitur. Zephyris murmurantibus arborum susurrant comae, ait, ex aquis un- Eequaque cadentibus mirus exauditur sonus. I trisyi Superioribus annis huic proximum erat dc pomariuui Terrae Nouae Ducis sicut aedifici jsillustre, ita & labyrintho insigne. Ingens
hominum multitudo ad id ea tempestate confluebat, ut labyrinthi imagine aspectu tecrearet suo. Si quis eum sorte iniret, dedaleam artem sibi exercendam suaderet. Non exigua extant hodierna luce vestigia. tantae pulchritudinis deploranda iactura. ceterum ut aedificia primas,ita & Pomarium non postremas habet. Huic ex diametro respondet pomarium Iacobi cognomento Piscis&suis circumseptum muris , dc S. Leonardi aedicula exorna tum. Primo ingressu tibi sons est obuius non exiguae magnitudinis. latae vice, ac perpetuae variis insignitae flosculis, & ubique malis aptatae medicis, quae vitibiis obtecta solis ardore non torrentur. Ante aedium fores est & area io orbem efformata,rbyrtho compta, ac va-
79쪽
fiis arborum generibus exornata. Suis non caret sontibus, qui Ie. ni cursu praeterlabentes voluptatem adeuntibus creant. Habent&aedes suum domesticum viridariolum visu speciosum. fiuctus in eo asseruantur pretiosiores, dulciores,amabiliores. Aedibus contiguum est antrum,ad quod terdenis gradibus descenditur. de quo recte Mantuanum illud. Intus aquae dulces , --qu sedilisfaxo,
Ipsa veritas, non poeticum figmentum id suadet. Sunt & alia n nitima,quae sua non carent pulchritudine . PP. Cappuccinorum est Sylva viridicata ex cupressis conteXta, myrto consita,ac sal lentibus aquis continet mira silauitate piscinam . Locus ex feralibus cupressis aptus loci sanctitatem vel suadet, vel innuit. Hierog lyphica sunt hac, non Sylvae ornamenta. Haud longe Regentis D. Petri Corsetti viri quidem omni virtutum laude florentis extat pomarium suis&Cupressis in ordinem pera qua interualla digestis insigne. Vt ille tantorum Patrum vestigijs insistit, ita Patrum eorumdem sylvam Pomarium imitatur. Ex aequo paene cuncta respondent . Perpetua te adeuntem via&ex pito ad aedes non ignobiles ducit. Mala medica hinc inde partita non parum afferuot di voluptatis, di ornamenti . Citrorum arbores aliquot in navim efformatae,aliquot in pegma confictae heri inuenta commendant. Progressus ulterius in aream offendes suis
aediculis circumuallatam. Ex ea in aliud itur. Plures hic vel perpetui , vel transuersi calles malis medicis consui, arundineisq; claustris seiuncti. Areolae fiuctibus insigniuntur suis,cum illi quidem sint insignes. Inspicias vites in ordinem digestas, ct clauiculis implicatas , quae vel ad requiescendum, vel asperfruendum inuitant. Medius sons est, e cuius sinu latex erumpit, ac sublimis assurgit. Suis anguli 4 sunt e vivo saxo conficta sedilia; ut si sorte quis dulci aquae enascentis susurro allectus aliquid pangendi desiderio teneatur, ante selientis sontis pangat imaginem. E regione Puer e marmore factus senti insidet. Ex eo latex fluit. Ad hoc cum aliquando D. Paulus Sarmienti Abbas S. Nicolai dela fico vir sicut S summae expectationis, ita & summi ingenij accessisset, locumque musis nactus opportunum Musis suum non reliqRit locum. Repente se vestigio ad illustrissimum D.Petrum Corsetrum de vitae rusticanae laudibus ab eo subscripta me scripta est,quae, ne temporis diutur-
80쪽
62nitate huiusce earminis memoria moreretur , hanc sibi partem suo sibi iure vendicauit. Sic itaque cecinit. Non qui diuiti's n qui ct honoribus ara TLE innumeris, murice nobili, Non qui pondet O auro , Felix insatis; undique
Contentus modico . iurgia qui fugit, Et rempus celebri conserat ori
Isfelicior, Vrbe, Rauco ct deposito foro. At non exilium indico ,sed aptius curas exigeret rigus, O Oilia
Non patronus auaruI, Non praeceps tereret cliens, Ne somnos luteus rumperet inuidus.&uamuis inulaeae protinus horridos 'idem eluseris angues Virtutum egregius a A. Staret purpureo munere Laberi, Velapicis, valido vomere qui Iolam Vertit mille colonus
Haud Haedo tenere Pastor: ct en vagas Certatim Aoreas garrata Bbys Ducit runica pubes Conrra Zelo pos celer Irrumpunt Aries interea, ct nocens Taurus, ludis agro Arinero hic ivlas Attollens Duas, atros Hic caprae minutius rubos. Non te cum ruit inBructa acies apum In campumque frequens aculeosparat,
rios mutaιὸ reuocat grauis . cum Texὸ furta querens non iuuar abesta, Necsecura set, pectore quaesonum Proj ert non odor ara iὸ raNon Ierrena rapetia ξNon immixto rosistitia ξ non rosei