장음표시 사용
81쪽
Non palla viridi seges Nos ct deliri plendida queis niteti Felix Concha ,strens, qua neque disiualemphis turbida limo, Non Campaniafertilis, Non raptu ἡ filum nobile, quo Ceres vitis perpetuum Θ Ab iustitium toga Tandem praecipe gentis
Permis superis forte beatior Villa es, quam locuplessiquod ueris
Viroque excipit orbe, ausaris gaudet, titulos daret. Illis te placidus Pieridum cserus
Expectat facili uὰ insequitis lyra
Princeps Diuus Apollo Dianam reuehens Θ locus D suam aptior Θ illic domus aureas sitigeneris monstrat imagines, me visos of Euripo Dio sius, Illic marmoreo pondere Iupiter , Incauta bubulo tergore sordidus iBlandimenta Puellae In tillans patet .vberes Hic alarices γbris, ct aurifer
Versans Eridanus,pronus tu aequora Stat contra hinc niger ore Nilus nontibus arduis Natales referens, cinctus arundine
Hu Orethus aquas prodigit, bis snus Pon ambagibus edum ritis orgama crispares. Sed non amete, placet manditise ager Simplex. EA Platamus sub cane feruido Nos inoitat, o ametrum Supponens hederis caput, Tigrais resonans marmare limpidus iob ata
82쪽
Risus quid Veneris mala ξ quid aristus Eoianax Regia Θ cedrusQuid incus, pyra , mespilus Θα id fretum series cetera recreans Laritica hic, humili rosmaris hortulo , Hichaga, intubus , iris, Hic menta, his apium salax.
In campos etiam , qui maris arbiter Ne unus potis irrepere,plurimis Et vivaria tincis, An illis, cephalis replet. Nunc supra piceas, am oleas pigro Laseruit lepidis vespere cantibus , Nunc concedit in Atam Tempsas volucrum ferax.Iηde Aurora tepens cum manet auream
Latonasobolem , que bus aetheramne Luscinia comptu,
Tunc aut ficedulis retia praepares , Ignito aut ferias puluere turtures Gamquam Mulciber olim Non ultra rueret focos VHpugno accipitrem, vel retinaculis Falconem resolutis aurium in greges Mitte ; hie rostra se me Aduersus acuit grues, Perdices , Miluos, Anagenes; potens Is rdos , Galeas atteras aspero
Da n o, O Merulas leues. Sed quando Boreae flatus agis Iouem Deducens geticas frigidior uiuo, Ne imoqia fatigans Incumbis dubio rates , Tu cireumfamulisseptus, ct undiquὸ Tota prole hilaris, coniugequὸ optima Indulge modo Baccho Addens OItaneas foco, Nunc commenta rarnis mancipii refer
83쪽
Oblitus pelagi, muc leue sedulis Affiscens iurgia seruis ,
Exerce placidus iocos, . Dein caelum tenui milius halitu 'cum prono rueri dera cardyne Venatoris habenas Apprendasfaciles equi. Vel cuncto leporum rure iuuet dos Iesultare, vel a km canibus trucem Atquὸ hasribbus arris Agro militiam paras. ne magnis NMANT AN a releus sis , Cum iuxta leporem , aus dente lacessere cernum, Aprum e molossos Summo videris impere. concurruntu/ leues via que rustici
Pradamsemianime inera, ct avxst
Colla vicumqu8 reciso Totum exponere hero caput..ic replent hilares aethera Musis,
Pars eantu, referunt pars manu arundines Illi tempora myrto , Hi lauro impediant comas. Venantem rediens bic catulam vides . . ,
Haec Vrbs Roma tuo vel capitolio, Velseptemgeminis ardua collibus e Haec dant amphitheatra me viserio Romuli Verte nunc amabo te,mi lector,oculos in ipsam populei tramitis maiestatem; videbis prosecto in huiusce tam spetiosi, tamque celeberrimi callis curriculo prima tibi fronte obijcere sese sonte reces
excitatum socios alios sontes diuino obsecundante numine habit Ium.Cum & Regem,& Proregem,& Senatum tanti sontis inuentorem,& Praetorem nouae voluptatis Quasi Architectum innuat inscriptio, ea certe contentus hic consisto.
Hispan. Rege Fortunaris. Victoriosius. Philippo IV.
84쪽
D. Francisci pernandra dela Gera Ducis Alburque die Pror. t.
Hunc primum fontem Panormitana Vbertatis indicem e m ad buiusce Siciliae paradisi delitιam exornandum, tum ad populei tramitis maieBarem sub Regadi Montis tegmine considentem, aquis eloquentibus praedia
candam curo erunt. probauerum.
Ab orb. repar. CII D C. XXX. Plura quidem undequaque pomaria hunc sontem sepiunt quasi
unicum omnium sere delitium. Ex sonte erumpens aqua sic animat viam, ut paene spirans hac tempestate videatur. Aulum susurrus nunc multiplex, nunc varius, nunc suauior, cum nouis e catae delirijs in terram hoc nouo melle manantem conuolent;ac ra
apulis insidentes sic ciues, sic aduenas, sic praetereuntes nouis concentibus alliciunt, ut omnes & manantis lymphae,& multiplicis occinentis auis dulcedine delibuti iure PANORMUM appellari SICILIAE PARADISUM unanimi conspiratione fateantur. Tertio quartoue ab hinc lapide Ducis olim Samsti Ioannis, nune Scordiae Principis extat pomarium, quod varijs vel sontibus, vel simulacris, vel cuiuscumque generis fructibus insignitum & A reae Conchae ubertatem non silet, & Ducis amplitudinem omnium ore plaudentium confitetur, ut iure prae soribus ea legatur inscriptio laconicorum imitata naturam, God Paris istas adea. In nonnullis itaque huiusce pomarii angulis musco circumsepta simulacra . Lepidus Puer sonti imminet,qui sontem opplet lympha. Medium muliebre simulacrum est,quod aquis salientibus abluitur;ita formosum , ut paene ad veritatem accedat. Artificis omnia dilaudant caelum. paene spirant. varijs continetur areolis pretiosiores fructus asservantes , suis & vitibus obtegitur umbram parientibus. Redes longe pulcherrimae vergentes ad orientem. Exorientis solis primum combibunt iubar, primos & excipiunt flantis Zephyri susurros. Et plane sicut in hoc pomario plura quidem continen tur, quae mira oblectatione non carent, ita si haec omnia desiderarentur, id unum, quod i ubscribam, videretur satis ad singulareStanti Pomarij delitias celebrandas. Asfixum ipsi parieti speculsi est varijs frondibus aptatum, ad quod si quis ad sese inspiciendum
85쪽
accedat, pr terquam quod ex expressa sui ipsius similitudinensini hil accipit delectationis, inter tamen maiora voluptatu oblectamuta ex multiplicibus speculo factis foraminibus multiplices aquarum venulae emergunt, in quibus non Os modo, sed totius etiam aspetis vel abluitur,vel recreatur . Est& in ipsi deambulatione soramen plurimum,ex quo itidem plurimus humor assurgit, dum conserta hominum, mulierumque muItitudo conssuit ad id speculum . inuisendum, quaeque dum ad speculi contemplationem attendit, sic aspergitur, ut omnibus non parum voluptatis asseratur. Sic hu .iuscemodi delitijs , lusibusque hominum voluntates, plaususque
Haud longe & ab hoe, di a Gabriele fluuio PomarIum est suapte
natura pulςhrum,& arte speciosum. Varijs arborum generibus ad oblectandos oculos recti calles consili. Opaci plures pendentibus vitis apti, aptatique uuarum clauiculis ad vitandam aestiui temporis molestiam. Aprici, atque obliqui nonnulli violarijs insigniti rosetis exornati ad amandos odores compositi; qui quidem omnes ad areolam tendentes, ubi sens summa arte elaboratus assiargit, in marmoreat illi insidentis nauis contemplationem, aspectumque deducunt. Nemo quidem ad id loci contemplandum accessit, qui non inde admirabundus excesserit,qui pomarij delitias non extulerit, qui urbis panormitanae miraculum non praedicarit. Hic non grauabor illud Epigramma subscribere, quod de hoc tam praecia ro, tamque nobili miraculo circumfertur.
Marmoream liquidispuppim miraris in undis G Sisere, nec mergi tam gratie ponaus aquis Desibe mirarit docuit γυngier alas,
Atque homines volucrum carpere more fugam . . . Olim cum Siculis artem exerceret in oris
Eductili liquidis sinere marmor assura. Tandem ut omittamus cetera,quae prosecto nec exigua, nec vulgaria sunt;totus .n. ut dixi, Panormitanus ager pomarium est, cum
undique suis circumsepta arboribus,suis distincta & violarijs in to- ea panormitana planitie pomaria videantur. ad illud D.Gratiani de Castronio deueniendum, in quo& Ars & ingenium ,& solertia quasi in theatro ludibunda suspicitur. Nihil de aedificijs, quorum laus illa praetereunda silentio no est,ad quae cum olim Illustrissimus D. Cardinatis Farnesius accessisset, cubiculum mira quadam arte
86쪽
elaboratum eum vidisset,dignam protulit & tanti Praesulis auctori tate,& Panormitanae Vrbis maiestate sententiam: Proseram ideo ipso,quo ille est usus,idiomate. Hor questo e MUacchis Papale.A cepi a grauioribus viris Vatem illem insignem Torquatum Tassum, quem Hetrusci Vates iure venerantur, & colunt, qui cum Purpurato hoc Patre & Panormum, & ad hoc pomarium se contulit, loci pulchritudine captus suis sacrasse carminibus perhibetur . Hisce itaque omissis prima tibi fronte in ipso paenε aditu occurrit sese Mars Armatus eo elogio. Aemulantibus obfia. Quod pia die dichim hanc interpretationem pati iure mihi persuadeo; huiusce .n. Equitis Pater, cum sese sibi in publicis ludis cum Equite concurrendi offerret occasio, ita in eo umbratili certamine habebat sese, ut vel ex fictilio hoste victoria referret, vel sibi paucos eo gnosceret pares; vel tandem si sorte quis studiorum sitorum aemulus atq; imitator existeret, obsisteret. hinc Aemulantibus obfio. Progressus ulterius magnam obstrepentis aqliae vim ruentem. e&cipis. quae terram semper obrutam,ac oppletam tenet . Popctuarviae, transuersaeque malis medicis consitae. Ars operatoria in i comendis ingenium praesert suum. Multa delectationum argumenta sinu continet suo. Vbi .n. malorum medicorum in ordinem digestis terminatur arboribus, ibi a viridicanti Myrtho excipitur; sic mala aurea myrti bacchis vel contigua, vel contexta non parum . oculis creant voluptatis.'Suis constat areolis, in quibus designati
sontes,arbustis obsiti. In ipso Pomarij gremio Fons apprime pii
cher . E cylindro aquae venula micat, quae gratum praebet adeuntibus spectaculum.Gratus ager. grata omnia. Hactenus de Pomariis. plura reliquimus, ne Iectoribus in ijs de scribendis multi videamur. Non pauca in sontium descriptionα iam habes. Ne praetermittas. Digna quidem,quq mentis oculo cUn spiciantur,digna , quae considerentur. In amplissimo .n. huiusce Rureae Conchae theatro Natura cum Arte decertat. St. n. prodigam in panormitano agro exornando Natura se praebet, Ars in eodem perficiendo ingeniosam exhibet sese t,profecto quantum illa prodigalitatis ostentat,haec contra tantum venditet ingenij. Sic Artis Panormitanae studium cum naturae prodigalitate contendit .'Atq; profecto haud scio an quid eo in certamine Ars Naturae , an vero Arti Natura concedat. Altera ineri opitulatur. Ars Naturae imi latrix. A riis Natura praeceptrix . Semper tamen & a Natura mi-rui modum insignitur, & ab Arte mirumquantum decoratur.
87쪽
GRI mn pro stanis pnditas ex aquarum ubertate metienda. qui .n. ager maiori aquae vi abluitur, maiori etia ' iniqndi te gloriatur. Et ossi in qua nam Vibβ id tutg Sicilia reperit ut , quae Panormum . innumeria intentem sontibus, circilini Iesic suminibus imitetur si in uniuersim Uxi Panormitam planitiem oculos intorseris, ex interuallo micantes aquarum v rtsccs inipe xeris; neq; tot hyblaeus ager floribus insignitur, quot panormi tame urbis ager sontibus ditatur; ut mirum iode nod sit, si Panormitanus ager omni omni Rm fructinim genere locupletetur, si vult comatur,si mellitis arudinibus exst elux, si denique nihil sit,quod ad vitam, gustumque congruum G t tur,quod ab eo abundantis, . , iis . ΠΟΠ iuppediῆς PANOl Vs,igit Georgius Grauit,
dissimae,aesaluberrimae aqua omnibus iosis inter unx, irrigantque. Hinc Cassias M. his. 8 reserente Albo kM Ja. Panormam non aburde totum Hrtum interpretatur, quod do ilicis arboribus specio Usimis et de- quaque tam tussis,ct unicum totius dicisiae delirrum. Hae tepus Graiin. am mi lector, vides eam omnem Panormitani agri vel γbertatem,
vel pulchritudinem a Georgio sontibus,ac fluminibus indequaquus c entibus adscribi, ut certe si mira sit vel pulchritudo, et uber tas inaudita sit etiam septium, flu*mpsaque tacunditas. Sed quaerso te membratim p pqndamus singula,quae de Panormitana ubet:
tate Georgius affrmῆς. at s. i. Agros planidisses ori e complectitur, quiformam aliqstam ad eximia pulchritudinem Etam repraesentant. Ita . n. Panormitani agri pulchra Planities, ut, cum Fuinq; e proceris terminata sit montibu , exoriente late, aureum in campis peristroma rore conte riud, M tesseque auro conuestitos intueare... . I Ea
88쪽
Ea varierare ut quocumque inciderint oculi reficiaxfur,adeo laeti, amae.
nia Icharque uberessum . rectu Georgius . nihil .n. in ea non pulchruin, nihil non varium, nihil non amabile . In hoc veluti adumbrantis naturς theatro qua c olles emergunt variis arborum generit us insigniti, qua iuga lilijs circumdata, qua prata rosis Oppleta , qua intςrfluentes rivuli, ac per varios anfractus undequaque serpentes sontem pariunt, in quo possit loci pulchritudinem Natura contueri. laetus, amamus, apricus, Vber est campus a Natura efformatus, ut ostendat an ea etiam possit in hoc panormitano sinu cir-'cumvinato montibus locum quouis amaenissimo amaeniorem suo adumbrare penicillo, oindesque unanimi consensione fateantur, quod sic ut olim in hac Siciliae regia immorati sunt reges ita in hoc Siciliae theatro naturae maiestas vel spatiatur vel ad umbrat.
generis humam feracissimi. Quasi vero Georgius sentiat cum ijs, qui Panormitani agri planitiem rerum omnium copijs refertam Siciliae non delitium,sed Paradisum appellant,cum voluptatum Paraditus,ut supra probatum est satis,& aquis scateret,& hisce fructuum
generibus gloriaretur.In hanc itaque rem praeciare quidem cadit labb tria Matthaei Sylvagi, sic habentis Oratio. Panormusfruriferis circum- peremtiallata pomaris arijs , ct irrigias circumrenata fontibus. Eius planities alter videtur getas scutiarum Paradisus. Sed omittendus hoc loco non est noster ille Normannus, quem licet supra ad aliud quidpiam probandum iure laudauimus, hic tamen denuo in medium duximus afferendum, cum is non minus egregie, quam certe eleganter de panormitapi agri ubertate conscribat. Ne graueris ita que lector loquentem iterum excipere Hugonem Falcandum,cum exteri hominis di 'a sit oratio,quae ab hominum consensu non explodatur . Sic habet. Eluis vero praeclarae huius urbis miranda o Leo cia, quio nisim Passim Murent umsuauissimam Gertatem, νωιsemper '
mrent iam arborum amaeniliatem aut aquaeductus cimam abundanter vo
tas permentes satis mim sinciat Quis inclytae planitiei gloriam, quae
mire urbis maenia , Due, quattuorferme millibus pares, laude congrua prosequatur ξ obeamn unctissu aeculispraedicandam planitiem, , Pa mira Dremum in arborum, rei tu qui genus omne conclusi. quae quinquid usuam e I desiuam oti praunait: quae voluptuariaevi omisiecebris cunctossic allicit, ut cuisemel eam videre contigerit, vix quam ab ea quibuslibes mssis blandimentis auelli. Illis . n. mireris vineas tam faecini cesim mertate, quam praeclari germinis generositate gau Maura: Illis bonos aspicias mirabili fructuum υarietate laudandos, tur i resque
89쪽
resque ad honorum eam iam , ct voluptaris opera prvaratus; ubi Oroia volubilis obsequio defendentibus sitemia ascendentibus incretis istras videas exhauriri , eviem que adiacentes impleri, O snde aquam per rivulos ad locasingula derivari. Hinc si conuerras oculos ad diuersas arborum peties videbis mala punica vel acetosa,vel dulcia granis inserius occuliaris,exterius contra inremperiem aeris duro cortice praem/ntri. CFaros quoquὸ triplicis nantia diuersitate diningui, cum eortex exterior coloresim o odore caltataris praeferat argumentum t quod autem c/rca centum es aceroso hq refrigiditatis praeset indicium: medium vero inter utrumqu8 remperarius comprobetur. Videas ibi Ollumias aret ιω- resua condiendis cibis idoneas, O arenias actioso nihil minus humore plenas interius quae magis pulchritudine sua visum OHectant, quam ad imlud utiles videratur. Hae quidem ab arbor ua etiam cum maturuerim,di tali catam, o nouis superruenientibus veteres cedere designantiar. Nam ct teriij a imma iam rubea ct secundi adhue virentis,ct praesen iis anna res in eadem possunι arbore pariter inueniri. Haec antem arbor continuae tutiemusis pollens iniri ori, nec 'se hyemis Herili semctute deformis ire ivr enusestoris asteritate frondibus spoliatur,sed tuentitassemperfiliis veris temperiem repraesentat . Gid vero nuces amgdalae, amincutim diuersagenera , et es olivas condiendis cibariis, O lucernam ouendis gnibus oleum minis, anres enumerem Gid loquars liquarum vaginulas, O fructum ignoselem insipida Fadam disice ne rusticorum,ac erorum gutturi blandientem Θ Miseris potius palmarum procera cacumina, dactylossia detons arborisum mo vertice dependenIes. O i in parum aliam visum deflexeris, orererret sibi mirandam seges arundinum, qua eannae mellis ab in uis nuncupantur, nomen hoc ab
muriaris succi dialcedineseruentes. Harum saccus diligenter, ct moderase decoctus in speciem mellis traducitur. Si veroperfectius excoctus Derit, Maccara fumantiam condensetur. Communes autem Ductus, o qui penes nos habentis , his adiungere superfitium minimaui. Haec igitur breuiter pers ingendo describi, Ut expaueis multa, ex paruisma is sollicitiprudentia lectoris intelligat Oe. haed Falcandus. Siqua igitur urbs est, quae camporum ubertate perstititur, ac cuiusuis generis fructuum faecunditate gloriatur, Panormo col lata, Panormocedat neque.n. hanc salso laudem arrogat sibi cum Panormus un a uidem sit,quae haec naturae blandientis ornamenta, hasce Siciliaretitias, atque umbratilis Paradisi voluptates ponat ab oculos ; veexteri dum eminus panormitanae urbis montes naturae laborantis arte constructos intuentur,quae hanc tam magnam,tamque singula
Im, veramque pulchritudinem uni primum seruat sibi, ac laudis
90쪽
auida contemplandam ceteris proponit hanc & fiuctibus insignitam, & floribus ornatam planitiem sic admirentur, ut germanum naturae theatrum, locupletem mundi scaenam, ac verum denique Siciliae paradisum sese vidisse fateantur.
De caeli Mementia panormitana.
ta P Μnium sere Philosophorum opinio est CaeIum ip- sum sua vi, quam demittit in terra, in inferiores hasce mundi partes sic influere, ut ex eo plano stris ii P persecta numeris cuncta generentur . cum .n. in ΤΘ Philosophus asseuerat, omnes omnium animi sine si contueare naturam pari perfectione constantes, dubitandum certe non est,quin minor, maiorue ipsi caelo sit tribuenda corpo rum habitudo,naturarumque diuerulas. Aui, ait Aristoteles dum 2. ω.c. q. dura carne,i unt inepti mente, qui vero sum modes came, ijsunt ingeniosi; rex y mente μὰ dextri . Quod plane Peripatetici axioma D. Thomas sic luculenter explicuit, ut nemini hac de re certe reliquerit dubitandi locum. Diuersa, irrequit, capacitas naturalium in hominibus non enex diuersitate mentis, cum omnes homines ei de perari exi tentes in S, T 3 μforma contieniam, sed es ex diares dispositione corporum . Forma .n. ''substantia cum sit plus, minusue suscipere non potest. Si igitur non ex forma, sed ex corporum habitudine ingeniorum est desumenda diuersitas, fateamur necesse est caelum ipsum si minus totam, at potiorem certe huiusce gloriae partem sibi iure vendicare, optimam que hominum naturam, ex optima corporis habitudine, vim suam caelo iam demittente, proficisci. Et licet ut plerique opinantur &recte,rectam, Optimamq; hominum naturam aliqua saltem ex parte ex victus ratione pendere, cum eo sacilior mens concipiat, ac ratiocinetur, tuo in eam defaecatiores earum rerum omnium ob ocu los versantium imagines, quae animalibus proficiscuntur ex spiritibus optimo pastu vegetat is, illabuntur,tamen cut haec omittam, de quibus nulla plane dubitatio, cum siqua Siciliae pars est, quae aquis, quaeque pastionibus glorietur, una quidem Panormus est, quae om nibus omnium pascuorum, fructuumque generibus potest, ut ce