장음표시 사용
381쪽
omnia simul*mbola quotidie observimus, quum Romani gesta in iis siua illustria consignare sint soliti. Quid enim litu in Syllanis, nisi ejus Auguratum, de quo in seperioribus jam diximus, denotat 3 Quil laurea, nisi ejus victorias, ad Consulatum aut Praeturam nihil spectantes, arguit Z Ergo laic denarius ab eodem Q.
Pompeio Rufo, Q. Pompeii Rufi Iunioris filio percussus, ad revocandam avorum seorum in eodem Consulatu Collegarum memoriam, ut eorum capita in superiore exhibuit. Nam si eorum Praeturam denotare voluisset, eos Praetores & non Constites nominasset, si quidem Praetura Consulatum praecedit, & oporieret illos Praeturam eodem tempore, ut Consulatum, gessissent 3 quae diversa admodum fuit, nam Sylla Peregrinam gessit, anno
Rufiis vero Urbanam, anno μἰ LXXXII. FAusTus Caput Dianae, cum Luna bicorni in fronte, pone lituus : in aversa parte, FELIX. Sulla sedens, inter Bocchum de Iugurtham reges, genuflexos; ille olivae ramum dextra tenet, hic gemens manibus post terga revinctis. P. Cornelius Sulla L. Cornelii F. a patre Faustus cognominatus, Quaesturam Urbanam sertitus est, an. In ea aliquot parentis gesta in denariis sitis renovare voluit. Hic quae inter Bocchum Getuliae& Iugurtham Numidiae reges evenerint, dum quaestor erat Marii in Africa. Ille a Sylla suscitatus pacem postulat a Romanis, &generum vinctum tradit. Ideo Sulla in sella sedet, ante quem Bocchus, imberbis ut Maurus , olivae ramum dextra gerit, &Jugurtha pone, prolixa barba & chlamyde ornatus, genuflectit manibus post terga revinctis, ad triumphum servatus. De quo, inquit duxit quidem hac de re Marius, sed facti ,, gloria, quam Marii invidia Syllae attribuit, momordit in oc- ,, culto Marium nonnihil, quod facti hujus sculptam in annulo is imaginem gestaret, quam etiam perpetuo deinceps signavit. Ex- ,, primebatur sculptura Bocchus tradens, & Sylla accipiens Iu- is gurtham , cui alludit hic denarius. Dianae caput expressum est, in gratiam patris a Fausto, quod illa fuisset ejus tutelaris dea , ob esus somnium, de quo supra diximus. Utuus pone Dianae imaginem, ad Auguratum Fausti
382쪽
tamquam suisset eo loco γαμορός. Mander vertit, . Rex Mau- ,, retaniae Bocchus gener crat Iugurthae: nam idem , Plutarchus ,,
tem jam pridem secerum perosus erat, & timebat Iugurtham.
Πε, ψ de Γαμλ , ex Plutarcho videntur opponi s vetantur, ininquit, Romani, ratas mα πενθεῖ. λαζω. Sed rem
dirimit, Sallustius de bello Iugurthino, his verbis: Etiam antea Iugurthae filia Boccho nupserat: quod penitus confirmat facies Bocchi in utroque denario, , lanugine tantiim decorata, & Iugurthae imago cum barba prolixa. mana in bigis, ut tutelaris Sullae dea exhibetur a filio Fausto,
cujus etiam Numen venerari videbatur. LXXXIV. s. C. Caput Veneris Victricis, laurea coronatae: ex aversa parte, FAVs. in monogrammate: & tria trophaea, inter praefericulum a dextris, & lituum a sinistris. Ut in Sullae patris memoriam superiores denarios percussi Faustus, ita duos sequentes in honorem seceri Pompeii M. signavit, Pompeiam enim ejus filiam duxerat uxorem, ut narrat Plutam ebus in Pompeio, Syllam dc vivum perpetuo coluit, de desun- Disti funeravit, repreta Lepido, corpus , filioque ejus Fausto is filiam suam nuptum dedit. Ex una parte Venerem Victricem, cujus aedem in theatro Pompeius extruxerat, ut testatur Porphyrio; & de quo etiam ipse Plutarchus. ibid. Nocte, inquit, visum , , Pompeio est in somnis theatrum ingresso sibi populum plaudere, templumque se Veneris Victricis multis spoliis exornare. C ronatur ex lauro Venus, quia laurea ipsa victoribus conceditur; ipsi vero sceptrum pone caput adjicitur .; quod per victorias sceptra, id est , regna acquirantur : nam sceptrum regum est in- lignea Ex altera parte adstant tria trophaea quae in annulo signata gerebar, ob tres orbis partes a se devictas, & in quibus unum se erexisse, nempe in Africa , Rege Iarba devicto & capto, jactabat, alterum in Europa, tertium vero in Asia. clamobrem c icero pro Sextio sic ait. Quum vir is, qui tripartitas orbis terr
383쪽
3co CORNELIA., , rumoras, atque regiones tribus triumphis adsunctas huic imperio,, notavit. Dio lib. 42. hujus annuli mentionem facit. Ne moria
is tem quidem Pompeii crediderunt anic, quam missum Romam is annulum dus, in quo tria erant trophaea instulpta, quod ,, sulla quoque usurpaverat, viderent. At ob illa quae ad Syl. lam verba spectant, delusus in laus, hunc denarium ad eum pertinere existimavit; sed ad exhibenda in superioribus ipsius gesta, non opus fuit Senatusconsulto, quia mortuus erat; quum autem Faustus Pompeii soceri adhuc viventis facta in denariis consignare vellet, Senatusconsulto indiguit, ut nota s. C. testis est locuples. Vas & lituus ad sacerdotium Auguris, quo ornatus erat Faustus; quae solita sunt illius insignia, ut videre est in freque tibus Antonii Triumviri & Auguris denariis.. LXXXV.FAVs. In monogrammate & s. C. Caput imberbe, pelle leo- .nis amictum: in aversa quatuor coronae, in quarum medio globus, infra vero. hinc acrostolium, inde φica. Hic denarius non in patris Syllae memoriam a Fausto signatus est , nec quatuor coronae indicant quatuor illius triumphos ex Graecia, Asia, Ponto, & Rege Mithridate, ut existimant; nam per biduum tantum triumphavit Sylla, sed ad insignes quatuor Pom- . peti victorias spectant, quas indicare Voluit ejus gener , nempe ex Africa, Europa , & Asia per terram , & alteram ex Piratis per
mare , unde terrae globus ab iis coronis circumdatus , qui tot triumphos denotare videtur, nempe Africanum, S: tres alios, ut ferunt Marmora capitolina.
CN. POMPEIUS CN. F. SEX. N. MAGNVs. III. PROCOS. A. EX AsIA PONTO. CRETA. CILICIA PAPHLAGONIA. CAPPADOC.
s VRIA. ibereis ludaeis. Albaneis. ARMENIA. DIRAT EIS.& regibus MITHRIDATE ET TIGRANE. III. 5: pridie K. Octob.
Cui adstipulatur Plinius, lib. 37. cap. 2. Ergo tertio triumpho, quem de Piratis, Asia, Ponto, gentibus & regibus earum provinciarum M. Pisone, M Messala Coss. pridie Kal. Octob. die natalis sui egit.
384쪽
Acrostolium imperium maris ei decretum indicat contra Piratas, lege Gabinia, ut resere Plutarchus, Dabat, inquit, impe- is rium ea lex omnis intra columnas Herculis maris, continentis is totius ad quinquaginta a mari millia passuum. Hoc spatium ,, Romani orbis plagae sine quam paucae excludebant. Per legem Frumentariam, in Pompeii gratiam latam, qua inquit Plutarchus, mox placavit Pompeio benatum Cicero, defendensque legem Frumentariam, denub Imperii Romani terra marique dedit Pompeio quodammodo arbitrium. Ut tot elogia Pompeio viventi socero in denariis daret, non eos sine Senatus consillio cudere potuisset. Faustus, quod eum obtinuisse nos docet ejus nota s. C. in illo ex parte anteriore expresti. Caput pelle leonina amictum, vel Herculem, vel Alexandrum, exb bet. Hercules autem vulgo apud. Romanos barbatus pingebatur, & eum cum Pompeio convenire non reperimus, ideo Alexandrum esse , quem illi comparat Faullus , qui fere totum ejus aetate terrarum orbem subegerat, & qui facie non illi absimilis omnino videbatur. Si Platarcho fides, in ejus Φita. Iam, inquit, modice serrecta coma, oculorumque lenis mo- , , dulatio, reddebat faciei ejus usurpatam magis sermonibus, is quam repraesentatam cum Alexandri statuis similitudinem, Ob ,,
quam nomen etiam multis ei Alexandri in principio tribuentibus onon defugit id Pompeius, de quo alibi, AEtate tunc erat lut illi
volunt qui in omnibus cum Alexandro illum contendunt dc conferunt j quatuor ec triginta annis minor, revera attingebat quadragesimum.
LXXX ULFΑvsos. Caput Dianae crestente Luna ornatum: in aversi pa te, LENT. MAR. Cos, Iupiter nudus stans barbatus, d. extense*lmen, s aquilam. Iam prodiit Jovis ille typus in nummis L. Cornelii Lentuli, qui eum Claudio Marcello fuit Consul, anno quo coeptum est bellum civile inter Caesirem & Pompeium, & Consules ipsi
Roma exierunt, & in Graeaeiam fugerunt Dyrrhachium. Plurimos tunc sub eorum nominibus denarios Syracusis Siciliae, ut peculiares ad hanc urbem spectames typi demonstrant. Denarios
385쪽
fuisse ad ustim exercitus Pompeii percussos suspicati stimus, seu quod Marcelli essent in urbe patroni, seu quod Cato ejus partis
Insulam tunc Propraetore teneret, antequam a Curione ex cariectus fuisset. Diana bicorni Luna insgnis tutelaris crat Syracusarum dea, quam 2Etoli ex Ortygia profecti mortalium primi, qui partem Peninsulae incoluerunt, Ortygiam vocarunt, vel ab iplarum patria, vel a Diana, quae & ipsa Ortygia ab una Cycladum cognominabatur. Dianae namque hanc Peninsulam antiquitas consecravit; deinde incolae aedem ei fecerunt, atque adeo urbs Dianae sacra fuit, auctaque pollea civitate templum Iovi extructum est ab Hierone II. Sed quare Faustus denarium cuderit 3 an potestas cudendae monetae ipsit a socero , cujus erat legatus Proquaestore, concessa fuit, ut Lucullo a Sylla in Peloponnese datam supra diaximus De Fausto post Quaesturam an. s. in Senatu relatum, ut Prois praetore in Mauretaniam mitteretur, Comm. i. de Besio Civit Sed
id impetit Philippus Tribunus plebis, anno 'I' legatus Proquaestore Actus a Pompeio Cn. Domitium Calvinum, Caesaris partium, e Macedonia expulit, apud Dionem, M. i. Post Pharsalicam pugnam se Catoni adjungit in Peloponneso, Q. Caleno exercitum adversus eos ducente, naves solverunt, Cyrenemque delati s int; ubi de morte Pompeii certiores facti sunt, anno ex Dione, lib. L. Post Scipionem in Africa a Caesare debellatum, Faustus qui cum Afranio tendebat in Hispaniam, vivus capitur, & paucis pbst diebus Caeseris jussu occiditur; Pompeiae ejus uxori & liberis, nempe filio filiae,incolumitatem suaque omnia concessit,an. bel. ris.
LXXXVII. IMP. CAESAR PIVI F. AVGusTus Cos. XII. P. P. Caput Augusti
laureatum : ex aversa parte, L. CORNELIUS SULLA IU VIR. A. A. a. P. F. Circa ambitum S C. in area.
Quis fuerit ille L Cornelius Sullaenobis videtur fuissest ins L. Sullae, qui Consulatum gessit cum Augusto Tri. m. ferunt Tabulis Graeca Sc Marianus. Hic vero erat apuss Glandorptim P. Dilli filius Ser. Sullae Nepos, propinquus Sullae Dictatoris, & si Dinii fides, α -Η. Ille vero factus est Triumvir Monetalis Senatus, tri hic
386쪽
aereus Golietii nummus nos edocet, & Fasi ad Consulatum sub Τiberio cum Galba pervenisse, an.
C. CAESAR III. VIR. R. P. C. Caput Caesaris: in aversia parte, BALBUS PROPR. Clava Herculis.
Explanatis Corneliorum Patriciorum nummis ad aliam Plebeiam hujus nominis Familiam , etsi ad eam nihil pertineat, progredimur. L. Balbus L. filius ex Gadibus Hispaniae urbe oriundus, cum fratre Publio, civitate in bello Sertoriano donati sent a Pompeio. Mortuus est frater Publius, reliacto filio praenomine Lucio, propterea appellato minore. Hic vero major patruus Quaesturam Provincialem sertitus , anno bEdilis factus, anno 'T a bello civili abstinuit, ne contra Pompeium arma sumeret, Caesare non invito. Praeturam accepit, an. Propraetore in provinciam prosectus, hunc denarium percussit in honorem Caesaris , cujus erat studiosus. In anteriore parte visitur Caput Caesaris cum titulo Triumviri Reipublicae constituendae, quem cum Lepido & M. Antonio sumpserat. In aversa parte clavam Herculis, ad indicandam originem ex ressit: nam ibi Hercules Tyrius, quum nave eb pervenisset, co-umnas posuit, & in ejus honorem templum extructum est. Vide quἰ e de Gadibus Insula & templo orat Strabo, lib. 3. Balbus Consulatum iniit cum P. Canidio siuffectus , anno Pro eo extat ciceronis Oratio, qua illius civitatem defendit.
LXXXIX. IMP. CAESAR DIVI F. AvGVITVS ΤR. PoT. IIII. Caput Aa-gut i, L. BAL hvs PRO COS. Trophaeum ad cujus imum, n ncc.
ptivus humi sedens moeret, dc inde alter manibus post tegarevinctis. L. Cornelius Balbus minor, Publii seperioris Lucii fratris filius, &ipse Gaditanus, civitate clam donatus in bello civili u. Volum. I. ZE 1 hoe Diuitiaco by Corale
387쪽
L. Cornelius Balbus, cum M. Titio, & P. Quintilio Varo, ex hoc nummo videtur Duumvir deducendae coloniae creatus, idque inter annum quo Augustus Τribuniciam Ix. potestatem
gessit; sed quum desit nomen urbis , ubinam illa fuerit, indi. care dissicile essi Zet 3 COR-
388쪽
CORNIFICIA alias CORNUFICIA, unde ut beneficus a beneficiendo, ita cornificus videtur a cornufaciendo dictius, gens
Caput Iovis Hammonis cum cornibus arietis: in aversa, Q. CORNIFICI. AVGvR. IMI . Augur velatus, d. lituum, coronatura Iunone So. ita pelle caprina amicta, s scutum. Cornificius Q. Cornificii filius, Quaesturam Provincialem ses
cepit, anno Praetorius in Consulatu competitor fuit Ciceronis, anno ut colligitur Ep. i. ad Atticum, is ex Iulii Caesaris jussit Syriam provinciam obtinuit ex Litteris Ciceronis , anno nam ait, D. i' lib, ix. Bellum quod est in Syria, Syriamque pro- vinciam tibi tributam esse a Caesare, ex tuis litteris cognovi. Mortuo Caesare Cornificius Procos. Africam veterem obtinuit, anno'i. ut Ciceronis Disola declarant. Senatus Provinciam illi prorogavit, anno
Cornificius in Provincia vetere stabat, qudm Sextius a juniore Caesare, postquam ei tota Africa ex foedere Triumviratus inter illum, Lepidum & M. Antonium cessisset , primo Africam ΠOVam occupat, & Cornificio denuntiat, ut vetere sibi decederet. Hic neg. avit se scire, quid Triumviri inter se diviserint, aequum esse, ne quis Senatus injussu decedat provincia , quam a Senatu accepisset. Inde grave inter eos exortum est bellum, quod legas apud Appianum , lib. 4. de Bello cre. Imperator a suis appellatur, o ipse denarios mox cudit ad belli impensas, in quibus se Imperatorem & Augurem appellavit, quod sacerdotium cum Cicerone, qui eum in Epistolis ad eum, , scriptis, appellat ubique Collegam. In anteriore parte Iovem Hammonem exhibuit cornibus arietinis ornatum, quod, ut is narrat Hyginus, in lib. Fab. Liber in Indiam proficiscens, is quum per deserta Libyae siti laboraret, Iovem rogasset, ut
389쪽
D arietem, qui ei aquam monstraverat, in caelum collocaretro quod quum factum fuisset, ibi Liber Iovi templum construis
is xit, quod Iovis Ammonis vocatum; unde ejus cultus per totam Afiicam disseminatus est, ic ipsa Astica apud Stephaniim vocatur Ammonia. ia e aversa parte in denario sequente. II. Caput Cereris, corona spicea Ornatum et ex mersa parte, Q. CORNUFICI. AVGUR. IMP. Iuno Sospita, coronans Augurem, ut supra.
Idem Cereris caput, eadem epigraphe in aversa parte, sed cum
Ut lupiter Hammon cusus est in superiore denario ob cultum quo eum prosequuntur Ahicani, ita Ceres in summa veneratione erat apud Atacanas mulieres , cujus adhuc meminit Tertullianus, lib. a. ad uxorem: Cetersim, inquit, Asticanae Cereri vi- is duas assistere scimus. Item alibi: Feminas vero Cereris Astica- ,, nae , cui etiam, & sponte abdicato matrimonio, adsenescunt: ,, nam ut est regio fiumenti fertilissima, ita huic deae, ejus inventrici , si immus honos tribuebatur. Pa s aversa dat Iunonem Sospitam coronam Auguri porrigentem , quam exhibuit Cornuficius, quum Augur esset, ad sacrificia Iunonis Sospitae coram Auguribus indicanda. Nam ex Numae institutione, ritu Aboriginum antiquissimo, capra ad Iunonis aram immolabatur praesente Augure, ut videre eitan denario Licinii Vari unde Iuno Sospita in hoc coronam Auguri ipsa imponit. Urmus cur ab ea coronetur, nondum quidquam, inquit, reperire potui, quod magnopere placeat; nisii forte Cornificiam gentem ex Lanuvio prosectam fuiste, ubi Sospita Iuno colebatur, atque id indicasse velimus, potuit etiam esse Cornu scia gens ex Lanuvio oriunda, cui alluderet adhuc Cornuficius. Trajanus illustre hoc monumentum, ut res priscas ad religionem&ad historiam spectantes, restituit, ut videre cilin omnibus ejus restitutionibus: Patinus addit ob raritatem nummi, quia illidi Di scite
390쪽
ficile parantur , ne interciderent, jam suis temporibus rari, eos restituisse. IV. IMP. CAEsAR AugusΤvs. Caput Augusti laureatum, L. CoR
NIFICIO. C. CENSORINO. N. CELS. II VIR. Bos.
Quin ad L. Cornificium pertineat nummus, dubium non est, sed an ad fratrem superioris, Conselem cum Sex. Pompeio, an. U. C. y : valde dubitamus. Litteras N. CELS. pro C. I. U. CELS. expressas suspicamur, & ideo ad Coloniana Celsam Hispaniae Tarrac nensis ad iberum fluvium spectarunt Vide plurimos ejus nrbis nummos in ηυμ δε Colonus Osee Et sic Lucius ille Cornificius Duum vir Coloniae Celse esset; nam quomodo vir Consularis in Coloniam Hispaniensem, ut postea Duumvir esset, & quidem post decem a Consillam annos, nam Caesar nomen Augusti non nisi ante an. accepit 3 an vero seperioris filius, qui quum contra Sextium Augusti legatum in Afiica, ut diximus, gessisset, se illim metu in Hispaniam recepit. cOD
