장음표시 사용
371쪽
pue ex iure voluntario Nos saltem, si aequitatem respicimus, dieimus, quod legatis niuiquam metumcausa denegandi sint. Et si denegantur, peccat aster saltem contra officia humanitatis rio. Ultimo legatus quis est murpi term dum naturalem si moritur, duplici modo, partini intuit usino; scia negotii partim intuitu re o ni de negotio. prior modus fit, si id aetiim est, propter quod missus fuit, vel si revocatur a principe, posteriorisbdus accidit, si negotii sit reddit rati ees eoram principe, ubi desinit character ejus
PEne obliti fuissemus capitis, qu Grotiusjuxi
gentium inseruit, de jure scilicet sepusturae. Voxim jus istud cum jure nostro gentium communionemaliquam habere nequit, quia deficiunt illa, quae supra jus gentium faciebant. Neque ipse Gro-tiu , dcciun eo multi doctores hac partecontra nos pugnarunt, quia existimarunt sulummodo, jus se 'pullux dependere praecipuem iure gentium Volun rario. Sed quia nos tale jus non agris vimus supra , ita nec jam agnos iniis aliquam ejus obligationem exinde veniet item. a. Sed videamus tamen Orongri quas loco,
372쪽
mnentium erga mortuos. s. ra sumendum' Ubi alii ex Platone resmint,
statuisse eum tria genem justitiae. Unum circa De- secundum ire homines,& tertium circa desum ctos. Quanquam itaque hic philosophus, ut istiacmulti alii aihitrantur, officium erga mortuos deduxerit duntaxat ex illa opinione, quasi anima hominum essent partes divinae essentia, quae, licet separatae per mortem essent a corpore, nihilominus curam
adhuc habeant rerum humanarum, imo quasi virorum honoratiorum animae daemones fierent, quOmni in univerium si vulchra sim colend ado ,
3. Existimamus tamen, missa vero anima platonica, triplicem istam iustitiam non omni carere fundamento, Quod enim priora duo genera conce nit non opus est, ut plura addamus nunc, quia demonstravimus, fluere dc convenire ea cum lege nostra undamentali juris naturae. An autem incium erga mortuos inde fluat videbim s.
4. Quaerimus antea mi facio um cum ho
minibus , si mor ui sint 8 Hic sane omnes omnino respondebunt quod spectatoribus non exponi debeant, vel custodiri, ut aliquid rarum vel charum. Nam nisi cadavera condiveris, foetor alia incom-m0d te cogent, ut ista relinquas. Ideo cum cadaveribus nihil aliud erit disponendum , quam ut in iocum aliquem conferantur, usi sua a vivis superstitibψὐκ metuendum sit. Positis his, facile nunc est, nos probasse, cι-- visentium erga mortuos consistere ineo, ut 6 tuoru nisadapera in locum cercum Fonantur, ex
373쪽
quo nullum incommodum viventes sentire poterunt.
Atque sic non dissiculter reprimendi sunt isti, qui statuerunt, officium istud respicere immediate ad mortuos. Si enim spectabis cadaver ipsi concedere debent, hoc nullius urisin obligationis esse Gpax, si animam separatam, ratio tibi relicta eam ignorat, imo ignorat, qualis obligatio animae debeatur. Itaque melius est, ut sebsistamus in adsertione, respicere obligationem selum partim ad me ipsum, partim ad abos homines vi potes, non verδι ad mortuos, quia ipsis thomine naturali er non sunt
Gomodo autem hac repositio fieri debeat, ius naturae nihil determina it, inde licebit ex isto ,
re mortuos cremare, terra mandare, in aquam ro-
sicere, bestiis obiicere &c quia omnibus histe modis obligationi sit satisfactio. Im anthropophagi olim hodie ipses devorant. 7. Non desum tamen, qui pro sol ures ut
tura pugnaverint confundentes sic rationem ctim arbitrio hominu Volunt, ut cadaver humanum
in locis terrestribus asseructu semper, proferentes duplicem pratcipue rationem, quarum prima est obstem futurae resWrriationis, altera vero petitura gnitate hominas. Sed quoad priorem Hi ondemiis illis, itanon resurrecturos esse eos, quilii aquam immers , o qui devorati fuerunt, quoad posteriorem vero arbitrarer sane, dignitati hominis magis congruere, quandonaortui omnes devoraretatur, quia non dignius st- in laluum noverim. Int
374쪽
p. Interim tamen certum manet,morem Christ anorum, quo solenni ritu moriuos suos terrae man . daat, juri naturae non repugnare, sequentem ductiam naturae, quod hominis corpus, ex terra ortum, terrae iterum debeatur. Et quia ad principem spectat, quousque hic aliquid determinare vel mutare velit, facilis erit decisio nonnullarum quaestionum quas per distinetionem inter dispositionem iuris naturae principis tollere poteris, quales sunt, s
io Interim non positim non locum praeterire viari alicujusjammi, qui dicta nostra, praecipue g. . 1 maxime illustrabit, ita eam loquitur Si sciis est sepusthra primum Uenta esse ad removendum faetorem, ex cadaveri pro enientem, non aris ripaliter defunctorum causa, quodeis aliaου facilissie jactura sepulchri. Et hoc scilicet pertinent intem. Herae prohibitiones, ne is civitate pulchrum Lat. Gemadmodum igitur brutorum cadavera ideo erris obruim- , ne ex fartore aer inficiatur:
375쪽
ATquescfeliciter demonstravimus extimesin
leges naturales, restat pars altera uris hujus, qua leges demonstratas debito modo applicare docet, quaeque nobis aeque necessaria est, ac erat pars prior. Non enim sussicit, nosse, quid voluntas I si λ quid sint leges naturales nisi illactistaedebito modo ad praxin .referantur. Imo studium Iurisp udentiae, quod practicum est, requirit, ut cognitis legibus semper ad exercitium progre
e Nos itaque hominamus applicationem legum naturalium : Ferationem hominis , ster 'am de actionibuι hominum moratu tu judiciumsere, an fim justae appeliandae, an injusta PNotanter autem dira V ominis non 'vocon Ahi, quia sic controversiam tandem componere volui, quam statim sub initium hujus tractatus propossit Annimirum absiplina juris naturalem, id Iureconsultos an non 8 Iam enim commode distinguo inter juris hujus partem illam, quam appellavi Demonstrationem de Applicationem. Demonstrinio certe legum naturaliaci spectat ad selos Iureconsultos hocque, ut opinor, bo modo deduxi in Capite primoin secundo Ve&m anticatio relinqui-
376쪽
tur adhuc aliis, non quidem, ut cuilibet relictumst, pubuc pronunciandi ex eo, hoc enim iterum pertinet ad Ctos, qui propterea a principe vocati
sunt, sed hi saltem privatim absque autoritate publica ratiocinari possint, an actiones tam propria quam ahena cum aequitate illa quae ipsis incor impressa est , conveniant an non. . Sed redeo iterum ad applicationem nostram, quam duplici modo considerabimus, partim quate-.nus ea sumitur pro Operatione messi, parum vero Voluntatis. Prior operario applicat actiones πινώ jam commissas ad leges, ut videamus , an justae an injustae fierint. Posterior, supposita operatione intelledus, applicat leges naturales adactiones proprias commi ten , ut ideamus, an eva dant ustae an injustae. Quod itaqueoperationem Ii uesctu concernit , non possumus praeterire monitum, quod ad facilem reddendam eam multum contribu re vi detur, quodque est. Ut is , qui anticare mutiges
eas, ante omnia se in iisdem exerceat. Illud autem fit, quando autores juris naturae diligenter legit,& contenta sibi imprimit. 6. ut vero in adquiretida notitia legum natur,
lium feliciter progrediaris, non abs instituto erit, quando unum vel alterum requisitum hic simul adpo imus, ex quibus facilὰ primum est, ut onmes
Fε aconcepta opiniones, quaecu ea sint, removean-
ur, c ita studium inchoetur, quasi ab sed metis Ei. Secundum est , ut in cursu studii recur as
377쪽
domesticum est, ut exeo, non ex autoritate virorum sum rum conclusiones tuas demonstres. . Nam hoc certe simum manet: Non Hudsemper erum
esse debere, quod hic vel lyepir, quem magni V --,aliquod dixerit. Reliqua requisita ejus .
dem farinae, quae huc spectare poterunt, praetereo, quia illa potius inculcantur inlibellis, ubi recta via utendi ratione demonstratur. . . Ex secundo fluit renium, quod ad probandas
concissiones ista non produceias Me restimoniam oricorum Poemrumgentilium c. quia jus naturae ea duntaxat, si cum eo conveniunt, ad mittit, ut argumenta illustrantia, non vero ut probantia. Si autem a dispositione ejus discrepant, tunc eadem, tanquam a recta via aberrantia reprimit rationibus domesticis contrariis. Sic non curandus est Gromtius, qui non raro errorem intuitu hujus moniti
8, Ipsa operatio intellectus consistit praecipvein apta relatione factu iacircu-stantias morales, inter quas tamen ad dicendum id, quodjustum vel injustum est, magia intercedit disterentia. . Vel enim eae uae variant vel non νariant. Priori modo certe omnesponderandae sunt , quia minima circumstam ita varia M. Verum posteriori modo, non opus est, ut ad eas attendamus , quia quasi sunt accidentia facti, cin jure dicendo parvum urum hinent, exemplum cape ex Cap. 17. g. q. s. Neque omittenda sinit etiam antecedemti . eos quentia facti, quando circumstantiae ipsis non suffciunt, ut plerumque fit ad justum pronuncia n- .
378쪽
io. Hic non praeterire debemus optimum qu rundam consilium qui tradunt , api licationem hanc probe ab Advocati et Iudicit m esse exercendam, utpote qui tam in judicando quam indefendendo partes liti respicere debent. Atque sic suo modo conspicuam partem applicationis facit modus gandi, quem nos disiaescimus, quatenus fuit ante consitutas Restublicas tu Communitate,' quatenus hi e exortu obtinet. xl. De modo litigandi in aequalitate natiuali an Esublicas jam non nova dicendistini, quia in capite de causa impulsiva Reiphiblicae arbitrarum mentionem fecinius , per quos , quia ibidem nullus superior Iudex adesse poterat, controversia omnis
componenda erat. Ut vero totum hunc procesluna repetasmis, ponantiis aliquem casem Dinebat anus alte i ex conventione rem aliquana, luc debitor
ex lege de pactis servandis, imo ex multis aliis obligatus erat, ad ultr4 id iuxta contenta Draecedentis contractus implendum, quod placuum fuerat, quod tamen non obstante lege, ipsum obligante, alterid negabat, ed Credi id ex dispositione juris naturalis prae se allegabat jus persectum, iiij v virtute alterum perfecte ad implendam suam obligationem cHerst
Ia. Ex com inione hujus suris perfecti compet bat quidem postulanti jus belli, ut videlicet cum violentia, s situm repeteres. Imo alter nonraro certas Maptas rationes dcnegati adimplementi allegam poterat. Itaque, ne statim ad bellum quod medium tum erat extraordinatium properetur,
379쪽
placebat inter parte pri in amicabile colloquium ubi vel sorte, vel aliis viis omnis controversia componenda erat.
13. Quod si vero per colloquia nihil essici poterat, eligebantur arbitri S mediatores, de quorum
officiis passim supra egimus, hic addi nitis saltem, quod in arbitrio vel naediatione id simul observare debuerint, quod hodie requiritura bonis & astutis judicibus. Spectat huc, quod mediante processu,
quandoque editionem instrumentorum vel produectionem te fium ad controversiam juste apte componendam postulare potuerint. r . Quando Sententia ex aequo bono erat proposita, tunc pars illa, contra quam lata fuerat, vel sese accommodabat ad eandem, vel non. Priori modo lis omnis cessabat, quia tam ab arbitro quam a partibus litigantibus justitia erat impleta Posteriori autem modo, si pars una sese accommodare nolebat, sequebatur exsecutιore judichae, ubi contra reum omnium viribus&armis ea procedebat, in qua tamen justum temperamentum exsecutores Observare debebant, ut nimirum ultra id, quod ad vietorem spectaret, nihil caperetur. IS. Exortis per δ Rehu spublicis res aliam induit faciem, hic judicem habemus superiorem, qui certum
tam judicibus suis inferioribus, quam advocatis praescripsit litigandi modum , secundum quem jamjam Omnia diriguntur, quem & partes, quia legislatouest parendum, sequuntur. 16. Restat applicatio pro operatione Voluntatis, ubi certe nillil aliud dicendum est, quam ut quilibrahoms
380쪽
remperet, ut onveniant eum lege tanqua normia
ita, qua actiombu sui sit praefripta. Haec Voluntatis operatio dicitur osscium, item etiam cogniatio siui scit in Manifestum autem est, hominem ex triplici
fonte cognitione:ri siti ossicii haurire . ex liis ne rationis seu jure natukae 2 ex divini numinis revelatione seu ui e divino positivo ex principis voluntate his duobus fontibus adjecta, heu vie humano.
i8. Priores duae species omni homini sunt necessariae 4 unum habent autoixm, scilicet I Eum , qui voluit. ut simul omnes, quotcunque hominessunt, obligarent, prout adhuc constabit ex illis qhiae diximus ab initio. Atque sic ex voluntate DEI obligatius divinum positivum Gentiles etiani, quorum a Qnes, si ab eodem discrepant, contra voluntatem ejus institutas fuisse praedicamus. i9. Atque sic nulla fingenda est repugnantia interjus naturae revelationem , quasi summum numen in iure naturae tanquam voluntate tacita aliud quid statuuit vi quasi denique voluntas DEI tacita & expressa implicent. Hoc sane non injurium duci. taxat , sed & meptum esset statuere, qu a Issius nunquam sibi fuit contrarius. ao. Bene, dicis,cur tu in demonstrandis tuis legibus naturae hoc monitum non observasti, video enim, testatuere aliquam repugnantiam a probo
hanc meam objectionem praecipi inper viriami , quam tu antea probas
