Institutiones juris canonici

11쪽

DD OBIECTO GURIS CANONICI. 3

nompe ad vitam fidei et caritati ordinantur, ae proinde proxime ultimo in de Serviunt. Alia vero sunt quae directe ordinantur ad phySieam, materialem seu naturalem Ecclesiae Vitam Su Stinendam, quaeque in finem supernaturalem non ordinantur nisi remotu et quatenus ipsa naturali Ecclesiae existentia et conservatio ad aeternam refertur felicitatem, a Veluti suppositum constituit vitae supernaturalis. Primi generis media, cum directe p0rrigantur ad vitam Spiritualem, dici possunt res spirituales Secundi generis media, quippe directe et immediate ad temporalem constitutionem ordinata, dici possunt res temporales. Quare haec secunda Sectio de interno Ecclesiae statu in ordine ac res distingui potest in duos titulos principale primum de Stat Ecclesiae quoad res spirituales alterum de Stat Ecclesiae quoad re temporales, Cum vero quaedam res sint quae de utroque participent elemento, qualia sunt beneficia ecclesiastica spiritualia, quatenus officia sunt Sacra, temporalia vero, in quantum continent jus ali temporalium alimentorum, de hujusmodi rebus quae jure diei p0SSunt mixtae, Singularem Rdjungemus appendicem.

TITULUS PRIMUS.

DE STATU ECCLESI E SU0ΑD RES SPIRITUALES.I. Humani spiritus sanctificali 0, quippe quae tangit

Subjectum simplex et spirituale, nulla alia vi nulloque alio medio potest immediate Operari, eon SerVari, perfici nisi quadam vi occulta, invisibili, quae valeat Super animam n0 Stram Operari. Et quidem hoc medium,

12쪽

4 INSTITUTIONES IURIS CANONICI.

uti fides docet, gratia Dei est, quo diffunditur in cordibus nostris. . . . Nemo tamen inde credat nos sub hoc titulo rerum Spiritualium acturos osse de invisibilibus gratia Dei donis. Si quidem non invisibilem hic Ecelesiae Statum inquirimus. Non agimus de invisibili Dei commercio cum hominum SpiritibuS, sed externam ac visibilem Ecclesiae in eo nomiam conSideramuS. Porro Christus media corporea et visibilia ad invisibiles gratiae operationes producendas ordinavit Ecclesia, hanc divinum institutionem imitata, et ipsa plura alia addidit corporea et visibilia, quae ad humani spiritus sanctificationem ordinavit. Unde sub hoc titulo comprehendimus omnia media corporea visibiliaque ad vitam Spiritualem ordinata. Ad duplex autem genus revocari poSSunt alia enim media vitam spiritualem operantur, producunt, utque infundunt alia veroeam exercent. Quare hic primus titulus duplicem amplectitur dissertationem, quarum prior erit de rebu8 quae ad vitam Spiritualem producendam ordinantur. Posteri0 de iis quae pro vitae christianae exercitio pr0

DISSERTATIO PRIMA.

DE REBUS QUAE AD IJ TAM 'PIRITUALEM PRODUCENDAM GRDINANTUR.

II. Christus Dominus reversurus ad Patrem, hoc relinquebat mandatum apoStoli Suis, quo miniStro S ad Salutem gentium procurandam ordinaverat Euntes proedicate evangelium omni creaturo'; qui credideri et baptizatur fuerit, hie salous erit; qui vero non crediderit, condemnabitur u Mare, XVI, 15. Unde colligimus duplici generis media ad salutem hominum

13쪽

procurandam instituta fuiSS praedientionem evangelii, cui responderet fides audientium syroedicate qui credideri sacramentorum miniSterium, cui reSpondet eorumdem susceptio qui baptizatus fuerit . Quare hanc dissertationem de rebus spiritualibus ordinatis ad vitam Supernaturalem prae Sertim operandam in duo capita dividimus : primum de praedicatione verbi Dei, Secundum de SacramentiS,CΛPUT PRIMUM.

DE PRAEDICATIONE VERBI DIVINI.

Primo dicendum erit de ipsius rei natura postrem de ejusdem relatione cum interna celesiae oeconomi R.

I. SE IPSI IS PRAEDICATION ID NATURA.

I. Praedicatio, in quantum est oratio et publica revelatae veritatis annuntiatio, de Christi institutio noest sine dubio Quod Satis apparet tum ex praefato textu Marei, tum ex parallelo Matth et XXVIII, 18

quum Chri Stus, promissa pote State Summa quae ipsi a Patre collata fuerat, dicebat apostolis suis : Euntes docete omnes gentes, etc. Quibu e locis constat quoddam visibile magisterium veritatis a Christo Domino fuisse institulum. Hoc autem praedicandi munus non ad unam aetatem e Stringendum, Sed pro omnibus aetatibus fuisse institutum patet, tum ex eo quod ad praedicandum Omni creaturae, ad docendas Omnes gente dirigatur, tum ex aperta ejusdem Christi prophetia quuin aiebat et yr indicabitur hoc evangelium, etc. Propterea huic magi Sterio, tanquam medio ordinario a Domino electo, ad veritatem propagandam,insaillibilitas accessit. Et ecce ego vobiscum docentibus

14쪽

6 INSTITUTI0NES IURIS CAN0NICI.Suyn, Sque ad consummationem seculi. Est ergo praedio uti v 0rbi Dei divinae institutionis, et perpetua,

singularisque ei aSSiStentia pro IniSSa Si ne erraret. II. Haec autem re conservata semper in catholica

Ecclesia plures admisit Species et modo disciplinares, juxta mem specialem eui directa est, vel Secundum modum aut tempus quo perficitur. Hatione sinis proximi. Hic sitis vel conversio est vel stultura specialis. Si est finis simplex haec cultura, ut nempe audientes in via si dei et sanetitatis progrediantur, tunc dicitur pia institutio. Si vero sinis proximus est converSio, tunc dicitur missio. Hae autem potest esse vel propria vel impropria. Prioris finis est conversi audientium do insidelitate ad fidem impropria est, cum finis it conversio audientium a statu peccati ad Statum gratiae quo sensu solent indici in diaeeusibus atholici orbis missiones, quum morum christian0rum reformati desideratur. Ratione modi, qui esse potest vel panegyricus vel catecheticus Panegyricus si modo oratorio evolvantur laudes Christi et Sanctorum catecheticus, Si familiari sermone instituantur audientes in fide et mori

Ratione temporis. Aliud est tempus extraordinarium, aliud ordinarium quo praedicationes in Ecclesia fiunt Unde praedicatio extraordinaria Vel ordinaria. Τempu extraordinarium pro praedicatione Si alicujus Singularis est recursus vel alicujus proximi periculi spiritualis vel temporalis occasio Ordinarium tempus sunt est dies ordinarii seu doministi, tempuSSacri adventus et quadragesimae. Unde a praedica tiones audiunt vel explanationes evangelii, Vel praedicatione quadrageSimaleS, etc.

15쪽

DD OBIECTO GURIS CANONICI T

III. Sub ho respectu con Sideranda est praedicatio tum in ordine nil sinem cui directa est Ecclesia, tum in ordine ad personas de Ecclesia. Ad primum quod Spectat, pro theoremate ponimu Spraedicationem referri ad finem relatione nece Ssitatis.

Quod ex apostolo colligitur Rom. X, 14 u uomodo

invocabunt in quem non crediderunt Aut quomodo credent ei quem non audierunt' uomodo autem audient sine proedi ante Z i, Unde si ordinaria Domini oeconomia, si de cum praedicatione verbi Dei adnectitur, fides autem necessaria Sit ad Salutem, Sic et praedicatio eumdem induit necessitatem; unde videmus non SSepraedicationem rem mere accidentalem in Ecclesia sed illi connaturalem et nece SSariam ac SSentialem.

Quod vero ad relationem Spectat quam habet cum personis, Si hoc principium generale. Praedicati in Ceelesia actus est magisterii Magisterium Vero parSest 0rinaturalis regimini ecclesiasti ei in quantum ad dogmatis conservationem dirigitur. Unde quot sunt in Ecclesia pastores, tot magi Stri, tot praedicatores pro gradu et quantitate secundum quam participant de auctoritate regendi, ita et de auctoritate praedicandi. Ex quo inferimu Sequentia theoremata IV. 1. Romanus p0ntila quippe cujuS Suprema potestas nudo loci ambitu continetur et in plenitudinemupostolicae auctoritatis succedit, jus habet praedicandi,

docendi in universo mundo, tum ut fratre S SUOS Onfirmet, tum ut unu suum P0Sequutur in OnVer-Sione gentium. Quod ju Sive per Se SiVe per SUOS delegato exercei valet, nou Seeus ac jurisdictionem

suum.

16쪽

8 INSTITUTI0NES GURIS CANONICI.2. piseopi aliique praelati ecclesiasti ei piscopali

gaudentes auctoritate, eo ipSo quod sunt illarum peculiarium eccleSiarum a Store ordinarii, habent ordinarium jus docendi praedicandique, tamen intra proprii territorii limites conclusum. 0 jus et ipsi exercere poSSunt et debent vel per se vel per alias idoneas personas, prout statuit concilium tridenti

3. Parochi, eo ip80 quod in eos aliqua pars Sollicitudinis pastoralis transfunditur, in ordine ad parOchianos suos et ipsi jure gaudent ordinario annuntiandi illis verbum Dei. 4. Celeri clerici omnes, quippe ex sola ordinatione sacra nullam sortiuntur jurisdictionem in Ecclesia, sic per se nullo jure praedicandi gaudent. Sed necesse est ut illis ab episcopo delegetur, non estu accipSajurisdictio. Quare statutum est ut clericus SestulariS non possit praedicare Sine episcopi licentia regularis vero, si in celesia ui ordinis, accipiat licentiam a Su praelato Si alia in Ecclesia tum a praelato suo tum ab episcopo licentiam aceipiat, pro duplici statu Subjectionis in quam cadit. 5. Laicu S, quippe pro Suo statu subditus est in Ecclesia, nec ad docendum gubernandumve ordinatus, a verbo Dei annuntiando ordinarie excluditur

I. Sacramenta, in generaliSSima acceptione, nihil aliud sunt nisi quidam ritu Symbolisti Seu qu edam visibiles et exteriores operationes quae ad invisibilem et arcanam actionem Seu efficientiam signi licandam

17쪽

ordinantur. Haec autem interna et arcana operatio, ad quam Sacramenta ordinario referuntur in Ecclesia, humani est spiritus sanctificatio. Unde dici consuevit sacramentum invisibilis gratiae visibile signum internae et invisibilis sanctificalionis n0Strae. Sed horum ignotum horum rituum, quibu abundat caerem0nialis Ecelesiae disciplina, non unu eStomnium auctor, non una omnium Vis activitas et efficacia. Namque alios credit Ecclesia Christum ipsum auctorem habuis Se alios vero ecclesiasticam habuisse institutionem ; illos ad meientiam gratiae et sanctificationi nostrae sic ordinari, ut vi sibi indita valeant

eam producere; 0 Vero tantum Valere OSSe pro

fide et pietate Ecclesia quae ritus eosdem instituit et

frequentat, et pro utentium pietate et devotione. Quare ut una Specie Sacramentorum ab alia distingueretur, invaluit tempore Scholasticorum ut primis illis relinqueretur nomen Sacramentorum haec Vero, per anal0giam quam ad sacramenta Servant, dicerentur Sacramentalia. Genus igitur Sacramentorum distinguitur in sacramenta antonomastice, Stricto et speciali SenS Sumpta, quae Christum habent auctorem et visibi indita valent hominum sanctificationem Operari, et in sacramentalia quae Ecclesiam habent institu tricem et Solum pro fide Ecclesia instituentis et pro pietate utentium, essectum gratiae et sanctificationis valent impetrare. Propterea hoc caput in tres dividimus articul OS, priore de Sacramentis tum in genere tum in Specie tertium de sacramentalibus, qui conStituet eluti appendicem ad generalem tractationem de Sacra

18쪽

10 INSTITUTI0NES IURIS TAN0NICI. ARTICULUS PRIMUS. De Sacramentis in genere.

I. Origo Placui Christo Domino sic visibilia ad invisibilia ordinare ut visibilia non lautum invisibilium

mySteriorum Ssent externae Significationes externaque indicia, sed etiam ad internas quasdam Operatione pro hominum Sanctificatione pro dueendas Ordinarentur. Hoc feeit assumendo quo Sdam ritus, quasdam praxe Seu externa Retione S, corporea et visibiles, quae de se non nisi externis et visibilibus rebus significandis fuissent idoneae, easque sublevando ad hoc ut Supernaturali gratiae distributionem significarent eamque pro modo Suae Significationi producerent.

Septem autem fuerunt hujusmodi ritus qui constanti traditione tum in latina tum in graeua Ecclesia retenti

II. Η0rum rituum natura quippe in relatione consistit quam dicit terminus visibilis ad terminum invisibilem ut determinetur, oportet ut Statuetur quaenam sit natura termini visibilis, natura termini invisibilis, demum natura relationi inter utrumque.1 Natura termini visibilis sacramentorum resultate applicatione nonnullorum verborum cuidam rei. Unde aiebat Augustinus accedit verbum ad elementum et sit Sacramentum. Haec res, quia in determinata est per Se Sumpta in genere Significationis, a ScholaSti eis, ducta analogia ex iis quae tradebat peripatetica phil080phia quoad naturam physici compositi VocataeSi materies. Verba autem, quae determinant rem Seu materiam in genere:Signi vocaverunt Drmam, quippe forma, juxta eamdem philosophiam. Qui esSe rei.

19쪽

Undu invaluit isthaec termin0logia, quae recepta est a duobus conciliis, florentino et tridentin secundum

ea synodos Signum i Sibile Sacramentorum resultat ex re et Verbi : re quidem tanquam materie, verbis tanquam Orma. 2 Duplex autem est terminus invisibilis astramentorum gratia et character, gratia quidem terminus

omnium Sacramentorum propriuS, character propriuS nonnullorum. Gratia autem quae per Sacramenta producitur, bifariam distinguitur, Sanctificans et Sacramentali Sacramentalis quae auxilia dat ad ea praestanda quae sunt propria Singulorum SacramentorUm, sanctis eans vero quae interius hominum animam Sanctificat. Haec autem sanctificatio dupliciter sumitur vel tanquam tranSi tu e Statu peceat ad statum gratiae et justitiae, Vel tanquam transitus a minori ad majorem sanctificationem. Unde dicitur gratia prima quae de injust justum facit, gratia ero Secunda Uae Sanctum et justum sanctificat et justificat ad huc Gratia

prima Si terminus duorum Sacramentorum, bapti Smiet poenitentiae, quae propterea Sacramenta mortuorum dicuntur Gratia secunda diverso modo' ceteri S cramenti producitur.

Character est signum quoddam in anima impres-Sum, Saltem per totam hanc vitam indelebile, qu0d hominem collocat in aliquo permanenti gradu in Ecclesia. ria sunt sacramenta quae ad hune effectum producendum ordinantur, baptimus quo ex infidelichristianus quis efficitur, confirmatio qua chri Stianus

sit perfectuS, ordo quo magistratu conStituuntur. Haec tria Sacramenta, quippe ad esse permanen porriguntur, iterari non Ρ0SSunt.

3 Natura relationis inter terminum visibilem et in-

20쪽

12 INSTITUTI0NEM JURIS CANONICI.

visibilem est illa quae intercedit causam inter Secundariam et instrumentutem Sed efficientem, in ordine ad effectum suum. Unde sit quod, ubi signum visibile Sacramenti, Servati eSSentialibus, rite positum fuerit, nec aliquid obstet ex parte Suscipientis, effectus ille invisibilis necessario Sequatur. Propterea credit Eccle Si harum rerum, quae divinae Vere et proprie diei

possunt, sibi concessum sui SSe ministerium, non autem substantiam Plura igitur potest decernere et eup Sedecrevit vel decreta modificavit circa illorum rectam administrationem, ne Sacramentum detur canibuS, nullam sibi vero inesse facultatem qua harum rerum efficientiam valeat impedire, irritare Vel retar

dare.

III. Status uridicus sacramentorum, non Se HS c ceterarum rerum, determinatur pro relatione quam res habent ad finem et per Sona aggregationi ecclesiasti eae.

Sacramenta in ordine a sinenn possunt considerari vel quoad universa Ecclesiam vel quoad singulos Christiano S. 1 Quoad universam Ecclesiam, illorum administratio et Susceptio generatim loquendo, re neceSSita tis est, nempe abSolute et necessario Servanda ab Ecclesia ut sui sinis assequendi potis sit. Cum enim hae res positivae Dei institutionis Sint neceSSario Servandae sunt ut Societas ecclesiastica ad suum sinem ordinetur. Praxis igitur VII Sacramentorum in Ecclesia habet ordinem necessitatis in finem propter quem Ecelesia a Christo instituta est.2 Si vero sacramenta considerantur quoad singulo S