장음표시 사용
301쪽
G p. 2'. MEDICINA. 2 Ι&fricatione, maXimeque in sole, vel ad ignem. Balneum rarum esse debet, neque longa in eo mora cibus comprimens vinum auste, rum meracum; per aestatem,frigidum , per hie mem, egelidum sed tantum, quantum mini mum lit. Infima aluus quoque vel ducenda vel lacte purganda est. Si crassia urina est, vehermentior elle debet exercitatio, fricatior longior in balneo mora icibis opus est teneris: vinum idem. In utroque morbo Vitanda Omnia sunt quae urinam mouere consuerunt.
De Seminis nimia ex nataralibus pros sone se a Tetiam circa naturalia Vitium, nimia pro-- fusio seminis, quod sine venere, sine nostiir-nis imaginibus sic fertur, ut interposito spatio tabe hominem consilmat. In hoc assecti filutares sunt vehementes fricationes,perfusiones, natationesque quam frigidissimae neque cibi, nec potio, nisi frigida assumpta. Oportet autem vitare cruditates , omnia inflantia nihilque ex his assumere, quae contrahere semen videntur qualia sunt, siligo, simila, oua, alica,amylum, omnis caro glutinosa, piper, eruca, bulbi, nuclei pinei. Neque alienum est, fouere inferiores partes aqua decocta ex verbenis comprimentibus, ex iisdem aliqua in Calain
f Aretaeus de Curat. Diut. II. . a Aret de Morb. Diut. II. &de Curat. Diut. II. I. Trall. I. . b Caes. Aurel. Tard. passio. I.
302쪽
cataplasmata imo ventri inguinibusque circun. dareri praecipueque ex aceto. Vitare autem Oportet rutam,& ne supinus dormiat.
De Oxarum morbis se SUPER Esae, Ut ad extremas partes corporis veniam, quae articulis inter se conseruntur. Initium a coxis faciam. Harum ingens dolorcsse consileuit isque hominem saepe debilitat, quosdam non dimittit. Eoque id genus difficillime curatur, quod fere post longosib morbos vi pestifera huc se inclinat quod ut alias partes liberat, sic hanc ipsum quoque affectam prehendit. Fouendum primum aqua calida est deinde utendum calidis cataplasmatis. Maxime prodesse videtur, aut cum hordeacea farina, aut cum ficu ex aqua decocta miXtus cappari cortex concisus vel lolii farina ex vino diluto cocta δε mista cum arida fece quae quia refrige scunt, imponere noctu malagmata cc com-rnodius est. Inulae quoque radix contusa,
postea ex vino austero costa &late sit per coxam imposita, intervalentissima auxilia est. Si ista non soluerunt, sale calido humido utendum Si ne sic quidem finitus dolor est, aut tumor ei accedit, incisa cute admouendae sunt cucur
303쪽
cap. aa. MEDIcINA. 2 3bitul e mouenda urina Daluus, si compressa est, ducenda. Vltimum est,' in uteri quoque morbis efficacissimum, tribus aut quatuor locis super coXam cutem candentibus ferramentis ulcerare. Fricatione quoque utendum est, maxime in sole, eodem die sypius quo facilius ea, quae coeundo nocuerunt, digerantur. Eaque, si nulla exulceratio est, etiam ipsis coxis rsi est, caeteris partibus adhibenda est. Cum vero sepe aliquid exulcerandum candenti ferramenti sit, ut materia inutilis euocetur, illud per petuum est, non Ut primum fieri potest, hujus generis ulcera lanare sed ea trahere, donec id vitium, cui per haec opitulamur, conquiescat.
De Genuum dolore se Coxis proxima genua sunt, in quibus ipsis
nonnunquam dolor esse consueuit. In iisdem autem cataplasmatis cucurbitulisque pries dium est sicut etiam, cum in humeris, aliisve commissuris dolor aliquis exortus est. Equitare ei, cui genua dolent, inimicissimum omnium est omnes autem ejusmodi dolores, ubi in. ueteratierunt, vix citra stionem finiuntur.
De Manuum pedum artisulorumque vitiis. I manibus pedibusque articulorum vitia frequentiora longioraque sunt. . Quae in podagricis chiragricisue esse consuerunt, ea raro
304쪽
23 A. CORN CELs Lib. vel bὰ castratos, vehic pueros ianteissed, minae coitum , velis mulieres litibus menstrua suppressa sunt, tentant. Vbi sentire coeperunt, sanguis mittendus e
id ei im inter initia ratim factum saepe annuara, nonnunquam perpetuam valetudinein bonam praestat. Quidam etiam, cum asinino lacte poto ex toto se eluissent in perpetuum hoc malum euaserunt. Quidam, cum toto anno a Uino, mulso, venere sibi temperassent; securita. tein totius Vitae consecuti sunt,idque utique post
primum dolorem seruandum est, etiamsi quieuit quod si jam consuetudo ejus facta est,potest uiciem aliquis esse securior his temporibus, quibus dosor se remisit: majorem vero curam adhibere debent hi , quibus id reuertitur , quod sero O vere aut unuioue fiet i solet.
bet; deinde ferri, aut inambulatione len se dimouere&, si podagra est interpositi temporiis buseaiguis, inuicem modo sedere, modo ingreadi tum, antequam cibum capiat, sine balneo, loco calido leniter perfricari, sudare, perfundi aqua egelida deinde cibum sumere ex media
materia, interpositis rebus urinam mouentibuS, quotiesque plenior est, euomere.
Vbi dolor vehemens urget, interest, sine tuis
more is sit, an tumor cum calore, an tumor jam
etiam obcaluerit. . Nam si tumor nullus est,
305쪽
Cap. a . MEDICINA. 2Ucalidis fomentis opus est Aquam marinam, vel muriam duram feruefacere oportet, deinde in peluem conjicere, , cum jam homo pati potest, pedes demittere superque pallam dare, vestimento tegere; paulatim deinde juxta labrum ipsum ex eadem aqua leniter infundere, ne calor intus destituat ac deinde nocte cataplasmata f) calefacientia imponere, maximeque hibisci radicem ex vino coctam. Si vero tumor calorque est, Vtilioraque sunt re frigerantia, recteque in aqua quam g frigi distima articuli continentur; sed neque quotii die, neque diu fiat, ne nerui indurescant Im- ponendum vero est cataplasma, quod refrigeret neque tamen in hoc ipso diu perimanen-Humri sed ad ea transeundum, quae sic repri'munt, Vt emolliant.
Si major est dolor, papaueris cortices in vino coquendi miscendique cum cerato sunt, quod ex rosa factam sit vel cerae adipis suillae tantundem una liquandum, deinde his vinum miscendum, atque ubi quod ex eo impositum est,
incaluit, detrahendum, subinde aliud imponendum est. Si vero tumores etiam obcalluerunt, Golent, leuat spongia imposita, quae subinde X
leo, vel aceto, vel aqua frigida exprimitur aut pari portione inter se ista, piX, cera, alumen. Sunt f) Aretaeus de Curat. Diut ii Ia 4 Aph. V. 2D
306쪽
236 A. CORN CELSI Lib. . Sunt etiam plura idonea manibus pedibusques h inalagmata. Quod si nihil superimponi dolor
patitur, id, quod sine tumore est, fouere oportet spongia, quae in aquam calidam demittatur, in qua vel papaueris cortex, vel cucumeris siluestris radix decocta sit 'tum inducere articulis Crocum cum succo papaueris δ ouillo lacte. At si tumor est, foueri quidem debet aqua egelida, in qua lentiscus, aliaue ex reprimentubus verbena decocta sit induci vero medicamentum e nucibus amaris cum aceto tritis;
aut ex cerussa, cui contritae herbae muralis succus sit adjectus Lapis etiam, qui carnem edit, . quem σαρκοφάγον Graeci Vocant, excisus sic, ut pedes capiat, demissos eos, cum dolent, retemtosque ibi leuare consueuit. Ex quo in Asi, Hsepulchra faciunt. Et lapidi Asio gratia est
ad uuandum. Vbi doloris inflammatio se remiserunt, quod intra dies h triginta fit, nisi vitium hominis accessit' modicis exercitationibus, abstinentia, Vnctionibus lenibus utendum est sic, ut etiam cum acopo, Vel liquido cerat cyprino articuli perfricentur. Equitare podagricis qu que alienum est. Quibus vero articulorum dolor certis temporibus reuertitur, hos antein curioso victu caue
res, Nieol Myreps Sect xxxiv. eap. . I. Scrib. Larg. eap. XLI. Comp.rs8. 9. si Plin. H. N. xxxvI. 7. E
307쪽
Cap. I . MEDICINA. 237 re oportet, ne inutilis materia corpori supersit: crebriore vomitu, , si quis ex corpore me-.tus est, vel alui ductione uti, vel lacte purgari.
Quod Erasistratus in podagricis ni expulit ne
in inferiores partes factus cursis pedes repleret: cum euidens sit omni purgatione non superiora tantummodo, sed etiam inferiora exinaniri.
De Refectione conpalesentium a morbo. EX quocunque autem morbo quis convalescit, si tarde confirmatur, vigilare prima luce debet ; nihilominus in lecto conquiescere: circa tertiam horam leniter unctis manibus corpus permulcere. Deinde delectationis causa, quantum uuat, ambulare, circumcisa omni ne-l otiosa actioni. Tum gestari diu multa fri- catione uti loca, coelum , cibos Ope mutare. Ubi triduo quatriduoue vinum bibit, uno aut etiam altero die interponere aquam. Jer haec enim fiet, ne in vitia tabem inferentia incidat ,&it mature vires suas recipiat. Cum Ver extoto conualuerit, periculose vitae genus subito mutabit,in inordinate aget. Iaulatim ergo debebit, omissis his legibus, eo transire, ut arbitrio suo vivat.
308쪽
PRAEFATIO.i Ixi de his malis corporis, quibus imis
ratio maxime subuenit, nunc transeundum est ad eam medicinae partem , quzr magis medicamentis pugnat. His multum antiqui authores tribuerunt, Trasistratus , hi qui se εαπειρικός nominauerunt, praecipue tamen Herophilus, tedumque ab illo viri adeo ut nullum morbi genus sine his curarent. Multaque etiam de facultatibus medicamentorum nremo me prodiderunt, qualia sunt vel Zenonis, vel Andreae, vel Apollonii, qui Mus cognominatus est. Horum autem sum ex magna parte Asclepiades non sine causa sustulit; , cureta omnia fere medicamenta sto inachum laedant, malique succi sint, ad ipsius victus rationem potius omnem curam suam transtulit. Verum, ut illud in purisque morbis utilius est, sic multa admodum corporibus tostris incidere consuerunt , quae sine medicamentis ad sanita tem peruenire non possunt. Id ante omnia scire conuenit, quod omines medicinae partes ita connexae sunt ut ex toto separari non possint; sed ab eo nomen trahant, a quo plurimum petunt. Ergo ut illa, quae vietis curat, aliquando 1nedicamentum adhibe ; sic illa , quae praecipue medicamentis pugnat, adhibere etiam ra
309쪽
Cap. I. MEDICINA. 23'tionem victus debet quae multum admodum in omnibus malis corporis proficit. Sed cum unania medicament proprias facultates habe- qnt, ac saepe simplicia opitulentur, saepe ista; non alienum videtur ante proponerein nomina,& vires,& misturas eorum quo minor ipsam curationem X sequentibus mora sit.
De simplicibus facultatibus quarumcunque rerum, ex quibu medicamenta sunt primo de his, quae Sanguinem suppri
SANGuiNEΜ supprimunt, atramentum sutorium, quod Graeci λκανθον appellant,
chalcitis, acacia, ex aqua lycium, thus, aloe, gummi, plumbum combustum, porrum, herba languinalis, creta vel cimolia vel figularis, misy, frigida aqua, inuna, acetum, alumen, melinum, squama, ferri aeris ; atque hujus quoque duae species sunt, alia tantum aeri , alia rubri aeriS.CApu 11. Auae vulnus glutinent. GLuTINANT vulnus, myrrha thus, gummi praecipueque acanthinum, psyllium, tragacantha, cardamomum, bulbi, lini semen, nasturtium, ovi album, gluten, ichthyocolla, vitis alba, contusi cum testis suis cochleae, mel coctum, spongia vel ex aqua frigida, vel ex viis
310쪽
Vo A. CORN.CELs Lib. s. no, vel ex aceto expressa et ex iisdem lana suetacida, si leuis plaga est etiam aharanea. Reprimunt, alumenin scissile, quod in lvocatur,4 liquidum,melinum,auripigmentum,
aerugo, chalcitis, atramentum sutorium. CAPu III. Quae concoquant, re moueant pus.
CONCOQuuNT& mouent puS, nardum, myrrha, costus, balsamum, galbanum, propolis, styrax , thuris fuligo cortex , bitumen, pix, sulphur, resina, sevum, adeps, oleum.
uae aperiant vulnera. a VULNERA aperiunt tanquam ora in corporibus, quod ἀναιτομῶ Graece dicitur, cinn momum, balsamum, panaces, uncus quadratus, pulegium, flos albae violae, bdellium, galbanum, resina terebinthina linea, propolis, oleum vetus , piper, pyrethrum, chamaepitys, uua taminia, sulphur, alumen, rutae semen.
a' a purgent. PURGANT, aerugo, auripigmentum, quod αρ- σενικον a Graecis nominatur Chuic autem sandarachae in omnia eadem vis sed validius est squama aeris, pumeX, iris, balsamum, styrax, thus, thuris corteX, resina, pinea, terebinthina liquid , oenanthe, lacerti stercus,