장음표시 사용
271쪽
m 7. MEDICINA. 227lem vel pus trahens praecordiorum totiusque pedioris grauitas, spiritus dissicultas, magnae febres, continua vigilia, cibi fastidium, tabes. b)Id genus morbi plus periculi quam doloris habet
Oportet, si satis validae vires sunt, sanguinem cymittere: sin minores, cucurbitulas sine ferro praecordiis admouere. Quod si satis valet, gestando aegrum, digerere si parum intra donium tantum dimouere. In potionem autem
hys pum dare, cum quo ficus arida sit incocta , aut aquam mulsam, in qua Vel hysii, pum vel ruta decocta sit. Fricatione uti diutissime in scapulis , proxime ab his in brachiis, tedibus, cruribus, leniter contra pulmonem ; idque bis quotidie facere. Quod ad cibum vero pertinet, huic nec salsis
opus est, neque acribus, neque amariS, neque
aluum adstringentibus, sed paulo lenioribus. Ergo primis diebus danda est sorbitio ptisanae,
vel alicae, vel oryzae, cum Ua recen adep cocta sit. Cum hac sorbile ouum , nuclei pinei: e melle, panis, Vel elota alica e aqua mulsa. Potui danda deinde non solum pura aqua, sed etiam mulsa egelida aut, si aestas est, etiam frigida nisi quid obstat. Haec autem alter quoque die, increscente morbo dare satis est. Vbi incrementum constitit, quantum re Spatitur, ab omnibus abstinendum est, praeterquam aqua
272쪽
ar A. CORN CELs Lib. aqua egelida. Si vires desunt, adjuvandae sunt laqua mulsa. Prosuntque aduersus dolores im- lposita calida fomenta, vel ea, quae simul lepri-ilmunt emolliunt Prodest etiam impositus sita
per pectus sal bene contritus, cum cerato mi stus; quia leuiter cutem erodit, eoque impe-- tum materiae, Ua pulmo VeXatur, euocat Vtile etiam aliquod malagma est X his, quae materiam trahunt Neque alienum est, dum pre- .mit morbus, clausis fenestris aegrum continere: ubi paulum leuatus est, ter aut quater die, fenestris aliquantum apertis, purum aerem recipere. . Deinde in renetione pluribus diebuS Vino ab- . stinere, gestatione, fricatione uti sorbitionibus, 'rioribus cibis adjicere, coleribus porrum excarne,VngulaS, Umma trunculorum,
atque pisciculos, sic, ut diu nihil nisi molle
lene fumatur. C A WV . V IDI. De Faticis.
ALTER Ius quoque visceris morbus, id est
jocinoris, aeque modo longuS , modo acutus esse consueuit ηπατικον Graeci ocant.
Dextra parte sub praecordiis vehemens dolor est: idemque ad latus dextrum, ad jugulum, is humerumque partis ejusdem peruenit nonnun-qUam manus quoque deXtra torpet horror Validus est Vbi male est, bilis uomitur interdum
a Aretaeus de Diurern Morb. I. 13. Caelius Aureli. an. Tard. Pass. III. q.
273쪽
ca I. MEDICINA. 229 dum singultus prope strangulat. Et haec quidem acuti morbi signa sunt. Longioris Vero, ubi suppuratio in iocinore est dolorque modo
finitur, modo intenditur deXtra parte praecor dia dura sunt, tument post cibum major spiritus dissicultas est accedit maxillarum quaedam resolutio. Vbi inueterauit malum, Venter crura pedesque intumescunt pectus atque humeri, circaq; jugulum trumq; Xtenuatur. In initio sanguinem mittere optimum est: tum venter soluendus est; non potest aliter, per nigrum veratrum. Imponerida Xtrinsecus cataplasmata primum qua reprimant deinde calida, quae diducant quibus reste iris vel absinthium adjicitur post haec, malagma Dandae vero sorbitiones sunt, omnes Cue cibi & calidi, qui non multum alunt& fere qui pulmonis quoque dolori conlaeniunt praeterqUeAEOS, qui urinam mouent,potionesque ad id efficaces. Vtilia in hoc morbo unt thynnim, satureia hyssopum, nepeta, amaracum, sesamum, lauri bac- coe pini flos, herba sanguinalis, mentha, ex malo cotoneo meditam, columbae jecur recens
crudum. Ex quibus quaedam per se este, quaedam adjicere vel sorbitioni vel potioni licet;
sic tamen, Vt parce assumantur. Neque alienum est, absinthium contritum ex melle &4ipere,ejusque catapotium quotidie deuorare Ab
274쪽
nibus utendum in extremi partibus. Vitandus omnis labor , Omnis Vehementior motus' ne spiritus quidem diutius continendus est. Ira , trepidatio , pondus, actis, cursus, in hoc inimica sunt. Perfusio corporis multa prodest ex aqua, si hiems est, calidari si aestas, tepida itemque liberalis unctio, Win balneo sudor. Si vero jecur vomica b laborat, eadem facienda sunt, quae in caeteris interioribus suppurationibus. Quidam etiam ultra id scalpello c) aperiunt, ipsam vomicam adurunt.
De Lienosis. a AT lienis ubi assectus est, intumescit, simulque
cum eo pars sinistra quae laura est,
prementi renititur venterque intentus est aliquis etiam cruribus tumor est Vlcera aut Omnino non sanescunt, aut certe cicatricem vix
recipiunt. In intenta ambulatione, vel cursu, dolor, quaedam difficultas est. Hoc vitium quies auget, itaque Xercitatione& labore opus est habita tamen ratione, ne febrem ista, si nimium processerit, eXcitent. Vnctiones ob), frictionesque de sudores necessarii sunt. Dulcia omnia inimica sunt item lac caseus ' Acida autem maxime conueniunt. Ergo
275쪽
cap. . MEDICINA. 23lgo acetum acre per se sorbere, Magis et1am, quod 1 cilla conditum est, expedit. Edenda sunt salsamenta , vel oleae ex muria durae lactucae intinctae in acetori intubi quoq; letae ex eodem ;& sinapi, armoraciae, iastin acae de carnibus
vero Vngula vostra aue macrae, ejusdemque
generis Venatio .Potui vero jejuno dari debet absinthium aquae incoctum at post cibum aqua scha ferrario fabro, in qua candens ferrum subinde extinctum sit, haec enim vel praecipue lienem coercet, quod animaduersum est in his animalibus, quae apud hos fabros educata exiguos lienes habent. Potest etiam dari vinum tenue, austerum omniaque in cibis potioni bi S, qua Vrinae moliendae uiat praecipueque ad id valet vel trifolii semen, vel cuminum, Vel api um, vel serpyllum, vel cytisus, Vel thymum, vel hyssopum, vel satureia, hari enim inde commo dissime videntur humorem educere. Lienis quoque bubulus utiliter esui datur: praecipue
que eruca nasturtium lienem eXtenuant imponenda quoque Xtrinsecus sunt, quae leuent, fit e unguentariis glandulis , quas αυροβαλάνου d Graeci vocant fit ex lini nasturtii semine, quo vinum oleum adjicitur: sit ex cupresso viridi, larida ficu fit ex sinapi, cui se
ut hircini a renibus quarta pars ponderis adjicitur teriturque in sole δε protinus imponitur.
Multisque modis huic rei cappari aptum est. 1 Nam
O Scribon. Larg. c. 32. c. Ita scribon. Larg. c.
276쪽
as A. CORN CELSI Lib. . Nam missim cum cibo assiimere, muriam
ejus cum aceto sorbere commodum est. Quinetiam extrinsecus radicem contritam, vel corticem ejus cum furfuribus, aut ipsissim cappari cum melle contritum imponere expedit. Malagmata quoque huic rei aptantur.
De Rernum morbis ca) renes ubi affecti sunt, diu male habent. AP ejus vero est, si frequens biliosus vomitus
accedit Oportet conquiescere : cubare molliter : soluere aluum si aliter non respondet, etiam ducere saepe desidere in aqua calida neque cibum, neque potionem frigidamai sumere: abstinere ab omnibus falsis, acribus, acidis, pomis bibere liberaliterra adjicere modo cibo, modo potioni piper, porrum, ferulam, albula papauer, quae maSime inde rinam mouere
Auxilio quoque his exulcerati sunt, si1 adhuc ulcera purganda sunt, cucumeri semina detractis corticibus sexaginta, nuclei ex pinu siluestri quindecim, anisi quod tribus digitis sumi possit; croci paulum , contrita in duas mulsi potiones divisa. Si vero dolor tantum leuandus est, ejusdem cucumeris semina triginta, iidem nuclei viginti
- a Aretaeus de Diut Morb. H. 3. Curat Morb. Diut. H. 3. Culius Aurelian Tard Passiv. .
277쪽
Cap. Is MEDICINA. 233 nuces G taecae qUinque, croci paululum, contrita cum lacte potui data. Ac insuper quoque recte quaedam malagmata injiciunturA maximeque ea, quae humor extrahendo sunt.
De Intesimorum morbu N primo de
V1sCΕRisus ad intestina veniendum est, II quae sunt acutis longis morbis obnoxia. Primoque facienda mentio est cholera quia commune id stomachi atque intestinorum vititium videri potest. Nam simul in dejectio a & vomitus est praeterque haec inflatio est, intestina torquentur, bilis supra infraque erum pit,
primum aquae similis, deinde Ut in ea recens caro lota esse videatur, interdUm alba , nonnUn- quam nigra, Vel varia. Ergo eo nomine morbum hunc χολεραν Graeci nomina: Unt Praeterea Vero, quae supra comprehensa sunt, saepe etiam crura manus ita contrahuntur, urget sitis, anima deficit, quibus concurrentibUs, non mirum est, si subito quis moritur. Neque tamen ulli morbo minori momento succurritur. Protinus ergo, ubi ista coeperunt, aquae tepidae b quam plurimum bibere oportet, GUOmere. Vix unquam ea sine vomitu sumitur : sed etiamsi non incidit, tamen corruptae miscuisse nouam materiam prodest larsque sanitatis est, P a VΟ-
278쪽
34 A. CORN CELSI Lib. . vomitum esse suppresium. Si id incidit, protinus ab omni potione abstinendum est. Si ero tormina sunt, oportet frigidis tumidis fomentis stomachum fouere vel, si venter dolet, iisdem egelidis, sic ut venter ipse mediocriter calentibus juvetur Quod si vehementer iOmitus, dejemo, sitis vexant, adhuc subcruda sunt, quae Vomuntur, nondum in maturum tempus est aqua, neque ea ipsa frigida, sed potius egelida danda est. Admouendumque naribus est pulegium ex aceto, vel polen ita in aspersa, Vel mentha, vel quod secundum
At cum discussa cruditas est, tum magi Verendum est, ne anima deficiat. Ergo tum confugiendum est ad in vinum. Id esse oportet tenue, Odoratum, cum aqua frigida mixtum, vel polenta adjecta , vel infracto paneri quem ipsum quoque assumere expedit quotiesque aliquid aut stomachus, aut venter effudit, toties per haec vires restituere. Erasistratus primo tribus vini guttis, aut quinis aspergendam potionem esse dixitG deinde paulatim merum adjiciendum. Is si ab initio vinum dedit, metus cruditatis secutus est, non sine causa fecit si Vehementem infirmitatem adjuvari posse tribus sultis putauit, errauit. At si inanis est homo , crura ejus contrahuntur, interponenda potio absinthii est Si
c Aretaeus Acutor. Morb. Curat. N. q.
279쪽
Cap. IL MEDICINA. 233 X tremae partes corporis frigent, ungendae lint calido oleo, cui cerae paulum sit adjectum ca- lidisque fomentis nutriendie. Si ne sub his qui
dem quies facta est, extrinsecus contra Ventri
culum ipsum cucurbitula admouenda est, aut sinapi superimponendum Vbiis constitit, dormire oportet postero die utique potione abstinere die tertio in balneum ire paulatim se cibo reficere , somnoque, quisquis facile adquiescit vitetque lassitudinem, trigora. Si post supprectam choleram febricula manet, alvum duci necessarium est tum cibis vinoque utendum est. Sed hic quidem morbus id acutus est, cinter intestina stomachumque versatur sic, Ut, clajus potissimum partis sit, non facile
CAPUT XII. De Coeliaco ventriculi morbo.
I ipsius vero ventriculi porta consistit is, qu
& longus est consueuit, κοιλιακος a Graecis nominatur. Sub hoc venter indurescit, dolorque ejus est aluus nihil reddit, ac ne spiritum quidem transmittit : Xtremae partes frigescunt dissiculter spiritus redditur. Commodissimum est inter initia calida cataplasmata toti ventri imponere, ut dolorem leniant. Post cibum vomere, atque ita VentremeXinanire proximis deinde diebus cucurbitulas sine ferro ventri coxis admouere. Ven-
280쪽
gido . Si tempus anni patitur, etiam Viridibus sicis sic tamen, ne quis aut cibus, Uthu mor uniuersus detur, sed paulatim. Ergo perlinterualla temporis sat est cyathos binos ternosve affuruere, cibum pro portione hujus com modeque facit cyatho lactis cyathus aquae mimis, sic datus ibique calentes acres Vti liores sunt: adeo ut laeti quoque recte contritum allium adjiciatur. Procedente Vero tempore, opus est gestari; maximeque nauigare perfricari ter aut quater die sic, ut nitrum oleo adjiciaturri perfundi aqua
calida post cibum deinde sinapi imponere per
Omnia membra, excepto capite, donec arrodantur iubeant maximeque si corpus durum Virile est, paulatim deinde faciendus est transitu ad ea , quae ventrem comprimunt Assa caro danda, valens, quae non facile corrumpatur in potum vero pluviatilis aqua decocta; sed quae per binos ternosue cyathos bibatur. Si vetus vitium est, oportet laser quam Optimum ad piperis magnitudinem deuorare : altero quoque die vinum vel aquam bibere, interdum interposito cibo, singulos vini cyathos sorbere ex inferiori parte infundere aquam pluviatilem egelidam maximeque, si dolor inimis partibus rςmanςt. CAP. . XIII.